{"id":55146,"date":"2026-10-04T08:32:03","date_gmt":"2026-10-04T08:32:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=55146"},"modified":"2026-10-04T08:32:32","modified_gmt":"2026-10-04T08:32:32","slug":"ksiadz-bosko-i-rozaniec-swiety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/ksiadz-bosko-i-rozaniec-swiety\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105dz Bosko i R\u00f3\u017caniec \u015awi\u0119ty"},"content":{"rendered":"

Pa\u017adziernik jest miesi\u0105cem R\u00f3\u017ca\u0144ca, a dla ks. Bosko przez d\u0142ugie lata by\u0142 tak\u017ce miesi\u0105cem powrotu do domu: przez ponad dwadzie\u015bcia lat prowadzi\u0142 ch\u0142opc\u00f3w z Oratorium do Becchi, aby \u015bwi\u0119towa\u0107 Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 R\u00f3\u017ca\u0144cow\u0105 w kaplicy, kt\u00f3r\u0105 sam urz\u0105dzi\u0142 w domu swojego brata. Tej modlitwy nauczy\u0142 si\u0119 na kolanach u boku mamy Ma\u0142gorzaty i ju\u017c nigdy jej nie porzuci\u0142: w\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3\u017caniec w r\u0119ce m\u0142odych, wpisa\u0142 go do Konstytucji salezja\u0144skich, umieszcza\u0142 w swoich ksi\u0105\u017ckach, odnajdujemy go nawet w jego snach; a markizowi, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 go za strat\u0119 czasu, odpowiedzia\u0142, \u017ce na tej praktyce opiera si\u0119 ca\u0142e jego dzie\u0142o. Jego historia splata si\u0119 wi\u0119c z histori\u0105 modlitwy, kt\u00f3r\u0105 papie\u017ce zalecali w szesnastu encyklikach, kt\u00f3rej \u015bwi\u0119ci uczyli w swoich pismach i kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 ubogaci\u0142 obietnicami oraz odpustami.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Korona r\u00f3\u017c, ze swoimi cierniami<\/strong><\/p>\n

Aby zrozumie\u0107, co ks. Bosko trzyma\u0142 w r\u0119kach, przesuwaj\u0105c paciorki, warto zacz\u0105\u0107 od samej nazwy. \u201eR\u00f3\u017caniec<\/a>\u201d pochodzi od \u0142aci\u0144skiego rosarium<\/em>, kt\u00f3re pierwotnie oznacza\u0142o \u201ekrzew r\u00f3\u017cany\u201d, \u201eogr\u00f3d r\u00f3\u017cany\u201d, a w szerszym znaczeniu tak\u017ce \u201egirland\u0119\u201d lub \u201ekoron\u0119 z r\u00f3\u017c\u201d. W \u015bredniowieczu s\u0142owo to nabra\u0142o znaczenia religijnego i symbolicznego, poniewa\u017c modlitwy kierowane do Maryi por\u00f3wnywano do duchowych r\u00f3\u017c Jej ofiarowanych, kt\u00f3re mia\u0142y tworzy\u0107 idealn\u0105 koron\u0119: koron\u0119 bardzo pi\u0119kn\u0105, a jednak skrywaj\u0105c\u0105 tak\u017ce swoje ciernie. Zanim utrwali\u0142 si\u0119 termin Rosarium<\/em>, t\u0119 form\u0119 modlitwy cz\u0119sto nazywano \u201ePsa\u0142terzem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny\u201d (Psalterium Beatae Mariae Virginis<\/em>), poniewa\u017c 150 Zdrowa\u015b Maryjo odpowiada\u0142o symbolicznie 150 psalmom biblijnego Psa\u0142terza.<\/p>\n

Co do jego pochodzenia, tradycja ko\u015bcielna g\u0142osi, \u017ce sama Maryja powierzy\u0142a R\u00f3\u017caniec \u015bw. Dominikowi Guzm\u00e1nowi (1170\u20131221) jako narz\u0119dzie przepowiadania i walki z herezj\u0105 albigens\u00f3w; tradycj\u0119 t\u0119 Leon XIII wielokrotnie podejmowa\u0142, dochodz\u0105c do stwierdzenia, \u017ce \u015bw. Dominik wprowadzi\u0142 i rozpowszechni\u0142 t\u0119 form\u0119 modlitwy. Jednak dat\u0105, kt\u00f3ra bardziej ni\u017c jakakolwiek inna naznaczy\u0142a jej dzieje, jest 7 pa\u017adziernika 1571 roku, dzie\u0144 bitwy pod Lepanto. \u015aw. Pius V przypisa\u0142 zwyci\u0119stwo floty chrze\u015bcija\u0144skiej wstawiennictwu Maryi, wzywanej w tych godzinach przez bractwa r\u00f3\u017ca\u0144cowe; w\u0142a\u015bnie po tym wydarzeniu 7 pa\u017adziernika sta\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0119tem R\u00f3\u017ca\u0144ca, a Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119 zacz\u0119to wzywa\u0107 pod tytu\u0142em Wspomo\u017cenia Wiernych, Auxilium Christianorum<\/em>.<\/p>\n

Jest to szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3rego czytelnik salezja\u0144ski nie mo\u017ce pomin\u0105\u0107. Dwa tytu\u0142y maryjne, kt\u00f3re naznaczy\u0142y \u017cycie ks. Bosko \u2014 Matka Bo\u017ca R\u00f3\u017ca\u0144cowa czczona w Becchi i Maryja Wspomo\u017cycielka z Valdocco \u2014 wyrastaj\u0105 bowiem z tego samego dnia i z tego samego zwyci\u0119stwa; ks. Bosko by\u0142 tego dobrze \u015bwiadomy. Dlatego w 1868 roku, wydaj\u0105c z okazji konsekracji sanktuarium w Turynie ksi\u0105\u017ck\u0119 Maraviglie della Madre di Dio invocata sotto il titolo di Maria Ausiliatrice<\/em>, po\u015bwi\u0119ci\u0142 osobny rozdzia\u0142 w\u0142a\u015bnie bitwie pod Lepanto. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce chcia\u0142 zawsze obchodzi\u0107 \u015bwi\u0119to R\u00f3\u017ca\u0144ca uroczy\u015bcie i \u017ce przez lata czyni\u0142 to, pielgrzymuj\u0105c z ch\u0142opcami z Oratorium do miejsca swoich narodzin. Aby jednak zrozumie\u0107 przyczyny tej wierno\u015bci, trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 jeszcze dalej \u2014 a\u017c do kuchni wiejskiego domu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Od kuchni w Becchi do kaplicy R\u00f3\u017ca\u0144cowej<\/strong><\/p>\n

R\u00f3\u017ca\u0144ca Jan Bosko nauczy\u0142 si\u0119 bowiem jeszcze zanim umia\u0142 czyta\u0107. Osierocony przez ojca przed uko\u0144czeniem drugiego roku \u017cycia, dorasta\u0142 w rodzinie, w kt\u00f3rej dzie\u0144 rozpoczyna\u0142 si\u0119 i ko\u0144czy\u0142 na kolanach, jak sam opowiada w Wspomnieniach Oratorium<\/em>, m\u00f3wi\u0105c o swojej matce: \u201eKiedy by\u0142em jeszcze malutki, ona sama nauczy\u0142a mnie modlitw; gdy tylko sta\u0142em si\u0119 zdolny do\u0142\u0105czy\u0107 do moich braci, rano i wieczorem kaza\u0142a mi razem z nimi kl\u0119ka\u0107 i wszyscy wsp\u00f3lnie odmawiali\u015bmy modlitwy wraz z trzeci\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 R\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d. \u201eTrzecia cz\u0119\u015b\u0107\u201d, czyli pi\u0119\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w, by\u0142a codzienn\u0105 miar\u0105 pobo\u017cno\u015bci ludowej Piemontu i tak\u0105 pozosta\u0142a dla ks. Bosko przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

To, co otrzyma\u0142 w domu, ch\u0142opiec szybko zacz\u0105\u0142 przekazywa\u0107 innym. Maj\u0105c dziesi\u0119\u0107 czy jedena\u015bcie lat, w dni \u015bwi\u0105teczne rozci\u0105ga\u0142 lin\u0119 mi\u0119dzy dwoma drzewami na \u0142\u0105ce w Becchi, ustawia\u0142 stolik do sztuczek i gromadzi\u0142 s\u0105siad\u00f3w; przed rozpocz\u0119ciem przedstawienia stawia\u0142 jednak warunek, kt\u00f3ry Wspomnienia<\/em> oddaj\u0105 tak: \u201eGdy wszystko by\u0142o przygotowane i ka\u017cdy z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekiwa\u0142 czego\u015b nowego, zaprasza\u0142em wszystkich do odm\u00f3wienia trzeciej cz\u0119\u015bci R\u00f3\u017ca\u0144ca, po czym \u015bpiewano pie\u015b\u0144 religijn\u0105\u201d. Dopiero potem nast\u0119powa\u0142o kazanie powt\u00f3rzone z pami\u0119ci, skoki i taniec na linie. Gdy dobrze si\u0119 przyjrze\u0107, na tej \u0142\u0105ce jest ju\u017c ca\u0142e Oratorium: zabawa, kt\u00f3ra przyci\u0105ga ch\u0142opc\u00f3w, i modlitwa, kt\u00f3ra ich jednoczy.<\/p>\n

Kiedy zosta\u0142 kap\u0142anem i rozpocz\u0105\u0142 dzie\u0142o na Valdocco, ks. Bosko zapragn\u0105\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 R\u00f3\u017caniec w\u0142a\u015bnie tam, gdzie sam si\u0119 go nauczy\u0142. W 1848 roku, za zgod\u0105 kurii tury\u0144skiej, przekszta\u0142ci\u0142 pomieszczenie na parterze domu swego brata J\u00f3zefa w kaplic\u0119 i po\u015bwi\u0119ci\u0142 j\u0105 Matce Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej: otwarta w pa\u017adzierniku tego roku, by\u0142a pierwszym miejscem kultu maryjnego, kt\u00f3rego powstania osobi\u015bcie zapragn\u0105\u0142, dwadzie\u015bcia lat przed bazylik\u0105 Maryi Wspomo\u017cycielki. Od tego czasu a\u017c do 1869 roku \u015bwi\u0119to R\u00f3\u017ca\u0144ca obchodzono tam co roku z orkiestr\u0105 i \u015bpiewakami z Valdocco; ch\u0142opcy przybywali z Turynu jako go\u015bcie J\u00f3zefa, kt\u00f3ry oddawa\u0142 im do dyspozycji dom i stodo\u0142\u0119, a po \u015bwi\u0119cie rozpoczyna\u0142y si\u0119 s\u0142ynne jesienne w\u0119dr\u00f3wki po wzg\u00f3rzach Monferrato.<\/p>\n

Kapliczka sta\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b centrum pobo\u017cno\u015bci ca\u0142ej osady i celem prawdziwej corocznej pielgrzymki; by\u0142a te\u017c \u015bwiadkiem niekt\u00f3rych decyduj\u0105cych kart historii salezja\u0144skiej. W\u0142a\u015bnie tam, 3 pa\u017adziernika 1852 roku, w dniu \u015bwi\u0119ta, str\u00f3j klerycki otrzymali Micha\u0142 Rua, przysz\u0142y pierwszy nast\u0119pca ks. Bosko, oraz J\u00f3zef Rocchietti; a w Becchi, 2 pa\u017adziernika 1854 roku, nazajutrz po \u015bwi\u0119cie, ks. Bosko po raz pierwszy spotka\u0142 dwunastoletniego ch\u0142opca \u2014 Dominika Savio \u2014 kt\u00f3ry w nast\u0119pnych latach jesieni\u0105 wielokrotnie wraca\u0142, aby modli\u0107 si\u0119 w tej kaplicy.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eNa tym opiera si\u0119 moje dzie\u0142o\u201d<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli w Becchi R\u00f3\u017caniec by\u0142 \u015bwi\u0119tem jednego dnia, na Valdocco by\u0142 oddechem ka\u017cdego dnia. Ks. Lemoyne, zbieraj\u0105c \u015bwiadectwa tych, kt\u00f3rzy znali Jana jako ch\u0142opca, zauwa\u017ca, \u017ce \u201e\u015bwi\u0119ty R\u00f3\u017caniec musia\u0142 by\u0107 mu bardzo bliski, poniewa\u017c od pierwszych czas\u00f3w Oratorium a\u017c po ostatnie lata \u017cycia chcia\u0142, aby wszyscy m\u0142odzi odmawiali go codziennie: nigdy nie uznawa\u0142, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 pow\u00f3d zwalniaj\u0105cy wsp\u00f3lnot\u0119 z jego odmawiania\u201d (MB I, 90). Ch\u0142opcom z oratorium \u015bwi\u0105tecznego kaza\u0142 odmawia\u0107 trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w ka\u017cde \u015bwi\u0119to, \u201egor\u0105co zach\u0119caj\u0105c swoich m\u0142odych, aby, je\u015bli mog\u0105, kontynuowali t\u0119 pobo\u017cn\u0105 praktyk\u0119 ka\u017cdego dnia tygodnia w swoich domach\u201d (MB III, 16); a raz w roku, wieczorem w uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych, odmawiano ca\u0142y R\u00f3\u017caniec za dusze czy\u015b\u0107cowe, podczas gdy ks. Bosko kl\u0119cza\u0142 w prezbiterium i cz\u0119sto sam prowadzi\u0142 modlitw\u0119.<\/p>\n

Jak bardzo zale\u017ca\u0142o mu na tej praktyce, pokazuje wydarzenie z lutego 1848 roku. Markiz Roberto d\u2019Azeglio, senator Kr\u00f3lestwa i osobisty przyjaciel Karola Alberta, odwiedzi\u0142 Oratorium i wyszed\u0142 z niego pe\u0142en podziwu, z jednym tylko zastrze\u017ceniem: czas po\u015bwi\u0119cony na R\u00f3\u017caniec uwa\u017ca\u0142 za stracony i radzi\u0142 ks. Bosko zrezygnowa\u0107 z \u201etej staro\u015bwieckiej praktyki pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu Zdrowa\u015b Maryjo nawleczonych jedno po drugim\u201d. Odpowied\u017a sta\u0142a si\u0119 s\u0142ynna: \u201eOt\u00f3\u017c bardzo mi zale\u017cy na tej praktyce; i m\u00f3g\u0142bym powiedzie\u0107, \u017ce na niej opiera si\u0119 moje dzie\u0142o; by\u0142bym got\u00f3w zrezygnowa\u0107 z wielu innych rzeczy, nawet wa\u017cnych, ale nie z tej\u201d. A z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie odwag\u0105 doda\u0142: \u201eI nawet gdyby by\u0142o to konieczne, by\u0142bym got\u00f3w zrezygnowa\u0107 z pa\u0144skiej cennej przyja\u017ani, ale nigdy z odmawiania \u015bwi\u0119tego R\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d (MB III, 294).<\/p>\n

Nie by\u0142a to ani uparto\u015b\u0107, ani przywi\u0105zanie do zwyczaju. W tych pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu \u201enawleczonych\u201d Zdrowa\u015b Maryjo ks. Bosko widzia\u0142 Ewangeli\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 w r\u0119ce ubogich: tajemnice \u017cycia Chrystusa rozwa\u017cane wraz z Maryj\u0105 przez ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119sto nie umieli czyta\u0107. Dlatego nie ogranicza\u0142 si\u0119 do obrony R\u00f3\u017ca\u0144ca, lecz wszelkimi sposobami stara\u0142 si\u0119 go rozpowszechnia\u0107. Czyni\u0142 to przede wszystkim za pomoc\u0105 druku: w Giovane provveduto<\/em> z 1847 roku, modlitewniku, kt\u00f3ry za jego \u017cycia doczeka\u0142 si\u0119 ponad stu wyda\u0144, umie\u015bci\u0142 pi\u0119tna\u015bcie tajemnic, do ka\u017cdej dodaj\u0105c bardzo kr\u00f3tkie rozwa\u017canie, aby m\u0142odzi, powtarzaj\u0105c s\u0142owa modlitwy, mieli przed oczami scen\u0119 z Ewangelii. Czyni\u0142 to tak\u017ce poprzez regu\u0142\u0119, wymagaj\u0105c od swoich zakonnik\u00f3w tego, czego wymaga\u0142 od ch\u0142opc\u00f3w: ju\u017c w pierwszych artyku\u0142ach o praktykach pobo\u017cnych, przygotowanych oko\u0142o 1859 roku dla powstaj\u0105cego Towarzystwa Salezja\u0144skiego, czytamy, \u017ce \u201eka\u017cdego dnia b\u0119dzie si\u0119 odmawia\u0107 trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 R\u00f3\u017ca\u0144ca Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny\u201d. Wreszcie czyni\u0142 to \u017cywym s\u0142owem \u201es\u0142\u00f3wek na dobranoc\u201d i opowiadanych m\u0142odzie\u017cy sn\u00f3w, w kt\u00f3rych R\u00f3\u017caniec powraca jako bro\u0144 i obrona.<\/p>\n

Najbardziej znanym z tych opowiada\u0144 jest sen o w\u0119\u017cu. W sierpniu 1862 roku, w dniach Wniebowzi\u0119cia, ks. Bosko \u015bni\u0142, \u017ce znajduje si\u0119 ze wszystkimi swoimi ch\u0142opcami w domu brata, tu\u017c obok kaplicy R\u00f3\u017ca\u0144cowej. Nieznajomy pokaza\u0142 mu na \u0142\u0105ce w\u0119\u017ca d\u0142ugiego na siedem lub osiem metr\u00f3w i, przezwyci\u0119\u017caj\u0105c jego l\u0119k, kaza\u0142 mu rozci\u0105gn\u0105\u0107 lin\u0119 nad grzbietem gada. W\u0105\u017c rzuci\u0142 si\u0119 na ni\u0105, zapl\u0105ta\u0142 si\u0119 w p\u0119tl\u0119 i, szamocz\u0105c si\u0119, w ko\u0144cu rozpad\u0142 si\u0119 na kawa\u0142ki. Gdy potem lin\u0119, od\u0142o\u017con\u0105 do skrzynki, ponownie wyj\u0119to, u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 w dwa s\u0142owa: Ave Maria. \u201eW\u0105\u017c oznacza diab\u0142a \u2014 wyja\u015bni\u0142 wtedy przewodnik \u2014 a lina Zdrowa\u015b Maryjo, a w\u0142a\u015bciwie R\u00f3\u017caniec, kt\u00f3ry jest ci\u0105giem Zdrowa\u015b Maryjo; nimi mo\u017cna uderza\u0107, zwyci\u0119\u017ca\u0107 i niszczy\u0107 wszystkie demony piek\u0142a\u201d (MB VII, 238\u2013239).<\/p>\n

To samo przekonanie towarzyszy\u0142o jego horyzontowi misyjnemu, a w ko\u0144cu tak\u017ce staro\u015bci. We \u015bnie poprzedzaj\u0105cym pierwsz\u0105 wypraw\u0119 do Ameryki ks. Bosko widzia\u0142 swoich syn\u00f3w posuwaj\u0105cych si\u0119 w\u015br\u00f3d wrogich lud\u00f3w z jedyn\u0105 broni\u0105: \u201emisjonarze odmawiali \u015bwi\u0119ty R\u00f3\u017caniec, podczas gdy dzicy, nadbiegaj\u0105c ze wszystkich stron, tworzyli szpaler dla ich przej\u015bcia\u201d (MB X, 55). A kiedy w ostatnich latach b\u00f3le g\u0142owy i prawie wygas\u0142y wzrok nie pozwala\u0142y mu ju\u017c pracowa\u0107, ks. Franciszek Cerruti wspomina\u0142, jak \u201ebolesnym i pokrzepiaj\u0105cym widokiem by\u0142o patrze\u0107, jak sp\u0119dza d\u0142ugie godziny siedz\u0105c na swojej ubogiej sofie, czasem w p\u00f3\u0142mroku, bo jego oczy nie znosi\u0142y \u015bwiat\u0142a, a jednak zawsze spokojny i u\u015bmiechni\u0119ty, z r\u00f3\u017ca\u0144cem w r\u0119ku\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

W drodze z papie\u017cami<\/strong><\/p>\n

W tej pobo\u017cno\u015bci ks. Bosko nie by\u0142 odosobniony, poniewa\u017c szed\u0142 razem z Ko\u015bcio\u0142em; a Ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u0142a\u015bnie w ostatnich latach jego \u017cycia ponownie zacz\u0105\u0142 zaleca\u0107 R\u00f3\u017caniec z niespotykan\u0105 wcze\u015bniej stanowczo\u015bci\u0105. O R\u00f3\u017ca\u0144cu \u015awi\u0119tym napisano szesna\u015bcie encyklik, nie licz\u0105c dziesi\u0105tek, je\u015bli nie setek, innych dokument\u00f3w papieskich \u2014 bulli, konstytucji, list\u00f3w apostolskich, adhortacji i przem\u00f3wie\u0144; a\u017c dwana\u015bcie z tych szesnastu napisa\u0142 Leon XIII, ten sam papie\u017c, kt\u00f3ry powierzy\u0142 ks. Bosko budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego w Rzymie.<\/p>\n

Pierwsze cztery ukaza\u0142y si\u0119 jeszcze za \u017cycia \u015bwi\u0119tego. Supremi Apostolatus Officio<\/em><\/a>, z 1 wrze\u015bnia 1883 roku, m\u00f3wi\u0142a o nabo\u017ce\u0144stwie i odmawianiu R\u00f3\u017ca\u0144ca oraz ustanawia\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 praktyk\u0119 miesi\u0105ca pa\u017adziernika; Superiore Anno<\/em><\/a>, z 30 sierpnia 1884 roku, nakazywa\u0142a kontynuacj\u0119 tego uroczystego odmawiania; Quod Auctoritate<\/em><\/a>, z 22 grudnia 1885 roku, og\u0142asza\u0142a nadzwyczajny Jubileusz, szczeg\u00f3lnie zalecaj\u0105c t\u0119 modlitw\u0119; a Vi \u00e8 ben noto<\/em><\/a>, z 20 wrze\u015bnia 1887 roku, skierowana zw\u0142aszcza do biskup\u00f3w W\u0142och, proponowa\u0142a j\u0105 wraz z nabo\u017ce\u0144stwem maryjnym wobec religijnych i spo\u0142ecznych trudno\u015bci epoki. Stary kap\u0142an z Valdocco, kt\u00f3ry mia\u0142 umrze\u0107 31 stycznia 1888 roku, m\u00f3g\u0142 wi\u0119c zobaczy\u0107, jak papie\u017c prosi ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 o to, o co on sam prosi\u0142 swoich ch\u0142opc\u00f3w od czterdziestu lat.<\/p>\n

Leon XIII na tym jednak nie poprzesta\u0142 i po kilkuletniej przerwie powraca\u0142 do tematu niemal ka\u017cdej jesieni. W Octobri Mense<\/em><\/a> (22 wrze\u015bnia 1891) ponownie m\u00f3wi\u0142 o nabo\u017ce\u0144stwie maryjnym i odmawianiu R\u00f3\u017ca\u0144ca w pa\u017adzierniku, podkre\u015blaj\u0105c jego duchow\u0105 skuteczno\u015b\u0107; w Magnae Dei Matris<\/em><\/a> (8 wrze\u015bnia 1892) ukaza\u0142 go jako szko\u0142\u0119 wiary, \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego i na\u015bladowania cn\u00f3t Chrystusa i Maryi; w Laetitiae Sanctae<\/em><\/a> (8 wrze\u015bnia 1893) zaproponowa\u0142 go jako duchowe lekarstwo na g\u0142\u00f3wne moralne i spo\u0142eczne z\u0142o epoki; w Iucunda Semper Expectatione<\/em><\/a> (8 wrze\u015bnia 1894) pog\u0142\u0119bi\u0142 znaczenie tej modlitwy i wstawiennictwa Maryi w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim. Nast\u0119pnie ukaza\u0142y si\u0119 Adiutricem Populi<\/em><\/a> (5 wrze\u015bnia 1895), przedstawiaj\u0105ca Maryj\u0119 jako Wspomo\u017cycielk\u0119 ludu chrze\u015bcija\u0144skiego i \u0142\u0105cz\u0105ca R\u00f3\u017caniec z modlitw\u0105 o jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan; Fidentem Piumque Animum<\/em><\/a> (20 wrze\u015bnia 1896), ponownie potwierdzaj\u0105ca jego duchow\u0105 warto\u015b\u0107 i zach\u0119caj\u0105ca wiernych do praktykowania go z ufno\u015bci\u0105, pobo\u017cno\u015bci\u0105 i wytrwa\u0142o\u015bci\u0105; Augustissimae Virginis Mariae<\/em><\/a> (12 wrze\u015bnia 1897), po\u015bwi\u0119cona nabo\u017ce\u0144stwu do Maryi, modlitwie wsp\u00f3lnotowej i znaczeniu Bractw R\u00f3\u017ca\u0144ca \u015awi\u0119tego; oraz wreszcie Diuturni Temporis<\/em><\/a> (5 wrze\u015bnia 1898), stanowi\u0105ca syntez\u0119 ca\u0142ego nauczania Leona XIII o R\u00f3\u017ca\u0144cu i przypominaj\u0105ca przywileje oraz praktyki Bractw.<\/p>\n

Nast\u0119pcy podejmowali to dziedzictwo za ka\u017cdym razem, gdy czasy stawa\u0142y si\u0119 trudniejsze. Pius XI, papie\u017c, kt\u00f3ry w 1934 roku kanonizowa\u0142 ks. Bosko, w Ingravescentibus Malis<\/em><\/a> (29 wrze\u015bnia 1937) przedstawi\u0142 R\u00f3\u017caniec jako duchowe lekarstwo na z\u0142o epoki i szczeg\u00f3lnie zaleca\u0142 jego odmawianie w rodzinach \u2014 a wi\u0119c t\u0119 sam\u0105 modlitw\u0119 domu w Becchi. Pius XII w Ingruentium Malorum<\/em><\/a> (15 wrze\u015bnia 1951) zach\u0119ca\u0142 do odmawiania go zw\u0142aszcza w pa\u017adzierniku, podkre\u015blaj\u0105c jego znaczenie dla rodziny, pokoju i \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego; Jan XXIII w Grata Recordatio<\/em><\/a> (26 wrze\u015bnia 1959) zaleca\u0142 go w intencji misji, Ko\u015bcio\u0142a, pokoju i potrzeb narod\u00f3w; a Pawe\u0142 VI w Christi Matri<\/em><\/a> (15 wrze\u015bnia 1966) zaprasza\u0142 do jego odmawiania, zw\u0142aszcza w pa\u017adzierniku, aby wyprosi\u0107 u Boga dar pokoju.<\/p>\n

Do tej listy trzeba doda\u0107 dwa dokumenty, kt\u00f3re nie s\u0105 encyklikami, lecz pozostaj\u0105 fundamentalne. Pierwszym, stoj\u0105cym niejako u pocz\u0105tku wszystkiego, jest Consueverunt Romani Pontifices<\/em><\/a> \u015bw. Piusa V z 17 wrze\u015bnia 1569 roku, kt\u00f3ry opisuje i zasadniczo okre\u015bla tradycyjn\u0105 form\u0119 R\u00f3\u017ca\u0144ca: Ojcze nasz, Zdrowa\u015b Maryjo oraz rozwa\u017canie tajemnic; Pawe\u0142 VI uznaje go wyra\u017anie za dokument, w kt\u00f3rym Pius V \u201eokre\u015bli\u0142 form\u0119 R\u00f3\u017ca\u0144ca u\u017cywan\u0105 do dzi\u015b\u201d. Drugim, znacznie nam bli\u017cszym, jest List apostolski Rosarium Virginis Mariae<\/em><\/a> \u015bw. Jana Paw\u0142a II z 16 pa\u017adziernika 2002 roku: prawdopodobnie najwa\u017cniejszy wsp\u00f3\u0142czesny dokument papieski w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cony R\u00f3\u017ca\u0144cowi, tak\u017ce dlatego, \u017ce wprowadza tajemnice \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki \u015bwi\u0119tych i spotkanie w Turynie<\/strong><\/p>\n

Obok g\u0142osu papie\u017cy rozbrzmiewa g\u0142os \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy napisali bardzo wiele o R\u00f3\u017ca\u0144cu; spo\u015br\u00f3d licznych tekst\u00f3w niekt\u00f3re zas\u0142uguj\u0105 na szczeg\u00f3lne wskazanie. Najstarszym jest Naj\u015bwi\u0119tszy R\u00f3\u017caniec. Psa\u0142terz Jezusa i Maryi<\/em> b\u0142. Alana de la Roche, napisany oko\u0142o 1475 roku, w kt\u00f3rego tytule pobrzmiewa jeszcze dawna nazwa \u201ePsa\u0142terz\u201d. Ponad dwa wieki p\u00f3\u017aniej, oko\u0142o 1710 roku, \u015bw. Ludwik Maria Grignion de Montfort napisa\u0142 Przedziwny sekret R\u00f3\u017ca\u0144ca \u015awi\u0119tego dla nawr\u00f3cenia i zbawienia<\/em> (Le Secret admirable du Tr\u00e8s Saint Rosaire pour se convertir et se sauver<\/em>), prawdopodobnie najwa\u017cniejszy traktat duchowy o R\u00f3\u017ca\u0144cu napisany przez \u015bwi\u0119tego; omawia w nim jego pochodzenie, modlitwy, tajemnice, owoce duchowe i spos\u00f3b odmawiania. Uzupe\u0142niaj\u0105 go Metody odmawiania R\u00f3\u017ca\u0144ca<\/em> (M\u00e9thodes pour r\u00e9citer le Rosaire<\/em>) tego samego autora, b\u0119d\u0105ce praktycznym dope\u0142nieniem: proponuj\u0105 r\u00f3\u017cne metody medytacyjne, aby \u0142\u0105czy\u0107 dziesi\u0105tki z intencjami i rozwa\u017caniami tajemnic Chrystusa i Maryi; w wydaniach dzie\u0142 montfortia\u0144skich publikowane s\u0105 zazwyczaj razem z Sekretem<\/em> lub jako jego dodatek. Bli\u017cej naszych czas\u00f3w \u015bw. Josemar\u00eda Escriv\u00e1 opublikowa\u0142 w 1931 roku sw\u00f3j R\u00f3\u017caniec \u015awi\u0119ty<\/em><\/a>, z kr\u00f3tkimi medytacjami kontemplacyjnymi nad tajemnicami i Litani\u0105 loreta\u0144sk\u0105: to dobry tekst dla tych, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 nie tyle historii czy systematycznej teologii R\u00f3\u017ca\u0144ca, ile konkretnej metody ewangelicznej kontemplacji tajemnic.<\/p>\n

Pomi\u0119dzy Montfortem a Escriv\u0105 znajduje si\u0119 dzie\u0142o wsp\u00f3\u0142czesnego ks. Bosko \u2014 \u015bw. Bartola Longa \u2014 kt\u00f3ry w 1877 roku wyda\u0142 I quindici sabati del SS. Rosario. Divozione efficacissima ad ottenere qualunque grazia<\/em>, z rozwa\u017caniami ewangelicznymi ka\u017cdej tajemnicy, fundamentalne dzie\u0142o r\u00f3\u017ca\u0144cowe aposto\u0142a Pompej\u00f3w. Ks. Bosko spotka\u0142 si\u0119 z nim osobi\u015bcie: w maju 1885 roku adwokat Longo odwiedzi\u0142 go w Turynie i zapyta\u0142, jak uda\u0142o mu si\u0119 zdoby\u0107 \u015bwiat. \u201eDrogi mecenasie \u2014 mia\u0142 odpowiedzie\u0107 ks. Bosko \u2014 m\u00f3j sekret jest taki: wysy\u0142am moje czasopismo temu, kto go chce, i temu, kto go nie chce\u201d. Tym czasopismem by\u0142 Bollettino Salesiano<\/em>, a Bartolo Longo wykorzysta\u0142 t\u0119 rad\u0119 w swoim periodyku Il Rosario e la Nuova Pompei<\/em>. Ks. Bosko natomiast nigdy nie napisa\u0142 traktatu o R\u00f3\u017ca\u0144cu: wola\u0142 umie\u015bci\u0107 go na kartach Giovane provveduto<\/em>, a przede wszystkim \u2014 w r\u0119kach swoich ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pi\u0119tna\u015bcie obietnic<\/strong><\/p>\n

Z b\u0142. Alanem de la Roche, wspomnianym ju\u017c dominikaninem z XV wieku, tradycja wi\u0105\u017ce tak\u017ce pi\u0119tna\u015bcie obietnic, kt\u00f3re Maryja mia\u0142a z\u0142o\u017cy\u0107 tym, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 R\u00f3\u017caniec, znanych w\u0142a\u015bnie jako \u201eobietnice R\u00f3\u017ca\u0144ca \u015awi\u0119tego\u201d. Czytane kolejno, wyznaczaj\u0105 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 wierz\u0105cego od codziennego \u017cycia a\u017c do wieczno\u015bci. Oto one:<\/p>\n

1. Kto wiernie odmawia R\u00f3\u017caniec, otrzyma szczeg\u00f3lne \u0142aski.<\/p>\n

2. Temu, kto go odmawia, obiecana jest szczeg\u00f3lna opieka i obfito\u015b\u0107 \u0142ask.<\/p>\n

3. R\u00f3\u017caniec b\u0119dzie pot\u0119\u017cn\u0105 obron\u0105 przeciw z\u0142u, grzechowi, wadom i b\u0142\u0119dowi.<\/p>\n

4. B\u0119dzie sprzyja\u0142 wzrostowi cn\u00f3t i dobrych uczynk\u00f3w, wyjedna mi\u0142osierdzie Bo\u017ce i skieruje serce ku dobrom wiecznym.<\/p>\n

5. Kto powierza si\u0119 Maryi przez R\u00f3\u017caniec, nie zginie.<\/p>\n

6. Kto odmawia go pobo\u017cnie, rozwa\u017caj\u0105c tajemnice, otrzyma pomoc w pr\u00f3bach; grzesznik zostanie wezwany do nawr\u00f3cenia, a sprawiedliwy do wytrwania w \u0142asce.<\/p>\n

7. Kto ma prawdziwe nabo\u017ce\u0144stwo do R\u00f3\u017ca\u0144ca, nie umrze pozbawiony sakramentalnej pomocy Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

8. Kto wiernie go odmawia, otrzyma od Boga \u015bwiat\u0142o i \u0142ask\u0119 w \u017cyciu oraz w godzinie \u015bmierci.<\/p>\n

9. Maryja obiecuje szczeg\u00f3ln\u0105 pomoc duszom oddanym R\u00f3\u017ca\u0144cowi w ich oczyszczeniu po \u015bmierci.<\/p>\n

10. Wierni oddani R\u00f3\u017ca\u0144cowi otrzymaj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 chwa\u0142\u0119 w niebie.<\/p>\n

11. Wytrwa\u0142a modlitwa r\u00f3\u017ca\u0144cowa wyjedna proszone \u0142aski zgodnie z zamys\u0142em Boga.<\/p>\n

12. Kto szerzy R\u00f3\u017caniec, otrzyma szczeg\u00f3ln\u0105 pomoc w swoich potrzebach.<\/p>\n

13. Krzewiciele R\u00f3\u017ca\u0144ca b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 ze wstawiennictwa ca\u0142ego dworu niebieskiego, zw\u0142aszcza w godzinie \u015bmierci.<\/p>\n

14. Ci, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 R\u00f3\u017caniec, s\u0105 przedstawiani jako umi\u0142owane dzieci Maryi oraz bracia i siostry Chrystusa.<\/p>\n

15. Prawdziwe nabo\u017ce\u0144stwo do R\u00f3\u017ca\u0144ca jest uwa\u017cane za znak predestynacji, czyli za znak ukierunkowania \u017cycia ku zbawieniu.<\/p>\n

Pierwsze cztery dotycz\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci, sze\u015b\u0107 nast\u0119pnych towarzyszy czcicielowi w pr\u00f3bach i w ostatnim odcinku drogi, kolejne cztery rozszerzaj\u0105 spojrzenie z modl\u0105cego si\u0119 na tego, kto innych prowadzi do modlitwy, natomiast ostatnia uznaje prawdziwe nabo\u017ce\u0144stwo do R\u00f3\u017ca\u0144ca za znak predestynacji, czyli znak ukierunkowania \u017cycia ku zbawieniu.<\/p>\n

Odczytane w \u015bwietle \u017cycia ks. Bosko, niekt\u00f3re z tych obietnic wydaj\u0105 si\u0119 niemal komentarzem do tego, co zosta\u0142o opowiedziane. Trzecia przywodzi na my\u015bl sen o w\u0119\u017cu, z lin\u0105 Zdrowa\u015b Maryjo broni\u0105c\u0105 przed z\u0142em; dwunasta i trzynasta m\u00f3wi\u0105 o tych, kt\u00f3rzy szerz\u0105 i promuj\u0105 R\u00f3\u017caniec, i trudno nie pomy\u015ble\u0107 o kap\u0142anie, kt\u00f3ry mimo braku \u015brodk\u00f3w zawsze znajdowa\u0142 pomoc konieczn\u0105 dla swoich dzie\u0142 i wszystko, czego dokona\u0142, przypisywa\u0142 Matce Bo\u017cej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Skarb odpust\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Do obietnic przekazanych przez tradycj\u0119 dochodzi to, co sam Ko\u015bci\u00f3\u0142, moc\u0105 swojej w\u0142adzy, zwi\u0105za\u0142 z t\u0105 modlitw\u0105. Tak\u017ce dzisiaj udziela on odpustu zupe\u0142nego tym, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 R\u00f3\u017caniec \u015awi\u0119ty zgodnie z normami zawartymi w aktualnym Podr\u0119czniku odpust\u00f3w<\/em> (Enchiridion Indulgentiarum<\/em>), wydanym ju\u017c w czwartej edycji. Warto przytoczy\u0107 oficjalne teksty.<\/p>\n

\u201e17. Modlitwy do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny<\/strong><\/p>\n

\u00a7 1<\/strong> Wiernemu udziela si\u0119 odpustu zupe\u0142nego<\/strong>, je\u015bli:<\/p>\n

1\u00b0<\/strong> pobo\u017cnie odmawia R\u00f3\u017caniec maryjny<\/strong> w ko\u015bciele lub kaplicy, albo w rodzinie, we wsp\u00f3lnocie zakonnej, w stowarzyszeniu wiernych i og\u00f3lnie wtedy, gdy wi\u0119cej wiernych gromadzi si\u0119 w godziwym celu;<\/p>\n

2\u00b0<\/strong> pobo\u017cnie \u0142\u0105czy si\u0119 z odmawianiem tej modlitwy przez Najwy\u017cszego Pasterza, przekazywanym za po\u015brednictwem telewizji lub radia.<\/p>\n

W innych okoliczno\u015bciach odpust jest cz\u0105stkowy. [np. gdy kto\u015b odmawia R\u00f3\u017caniec sam w swoim domu, poza przypadkami wymienionymi wy\u017cej]<\/em><\/p>\n

R\u00f3\u017caniec<\/strong> jest praktyk\u0105 pobo\u017cno\u015bci, w kt\u00f3rej z odmawianiem pi\u0119tnastu dziesi\u0105tk\u00f3w Zdrowa\u015b Maryjo, przeplatanych modlitw\u0105 Ojcze nasz, \u0142\u0105czy si\u0119 odpowiednio pobo\u017cne rozwa\u017canie tylu\u017c tajemnic naszego odkupienia.<\/p>\n

Dla uzyskania odpustu zupe\u0142nego zwi\u0105zanego z odmawianiem R\u00f3\u017ca\u0144ca maryjnego ustala si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce normy:<\/p>\n

a) wystarczy odm\u00f3wi\u0107 tylko trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107; pi\u0119\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w nale\u017cy jednak odm\u00f3wi\u0107 bez przerwy;<\/p>\n

b) do modlitwy ustnej nale\u017cy doda\u0107 pobo\u017cne rozwa\u017canie tajemnic;<\/p>\n

c) przy odmawianiu publicznym tajemnice nale\u017cy zapowiada\u0107 zgodnie z zatwierdzonym zwyczajem obowi\u0105zuj\u0105cym w danym miejscu; przy odmawianiu prywatnym wystarczy natomiast, aby wierny do modlitwy ustnej do\u0142\u0105czy\u0142 rozwa\u017canie tajemnic\u201d. (Podr\u0119cznik odpust\u00f3w<\/em>, Nadania, nr 17)<\/p>\n

 <\/p>\n

Warunki og\u00f3lne<\/em><\/strong><\/p>\n

Aby rzeczywi\u015bcie uzyska\u0107 <\/em>odpust zupe\u0142ny<\/em><\/strong>, opr\u00f3cz odm\u00f3wienia R\u00f3\u017ca\u0144ca w podanych warunkach, wymagane s\u0105 zwyk\u0142e warunki:<\/em><\/p>\n

\u201eNr 20 – \u00a7 1.<\/strong> Aby uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, opr\u00f3cz wykluczenia wszelkiego przywi\u0105zania do grzechu, nawet powszedniego<\/strong>, trzeba wykona\u0107 dzie\u0142o odpustowe i spe\u0142ni\u0107 trzy warunki: spowied\u017a sakramentaln\u0105<\/strong>, Komuni\u0119 eucharystyczn\u0105<\/strong> i modlitw\u0119 w intencjach Najwy\u017cszego Pasterza<\/strong>. [dlatego zwyczajowo dodaje si\u0119 na ko\u0144cu R\u00f3\u017ca\u0144ca Ojcze nasz i Zdrowa\u015b Maryjo w intencjach papie\u017ca]<\/em><\/p>\n

\u00a7 2<\/strong> Jedna spowied\u017a sakramentalna pozwala uzyska\u0107 kilka odpust\u00f3w zupe\u0142nych; natomiast jedna Komunia eucharystyczna i jedna modlitwa w intencjach Najwy\u017cszego Pasterza pozwalaj\u0105 uzyska\u0107 tylko jeden odpust zupe\u0142ny.<\/p>\n

\u00a7 3<\/strong> Trzy warunki mog\u0105 by\u0107 spe\u0142nione kilka dni przed wykonaniem przepisanego dzie\u0142a albo kilka dni po nim; wypada jednak, aby Komunia i modlitwa w intencjach Najwy\u017cszego Pasterza mia\u0142y miejsce tego samego dnia, w kt\u00f3rym wykonuje si\u0119 dzie\u0142o.<\/p>\n

\u00a7 4<\/strong> Je\u015bli brakuje pe\u0142nej dyspozycji albo wymagane dzie\u0142o nie zostanie wykonane w ca\u0142o\u015bci, albo nie zostan\u0105 spe\u0142nione trzy warunki, odpust b\u0119dzie jedynie cz\u0105stkowy, z zachowaniem tego, co normy 24 i 25 przewiduj\u0105 dla os\u00f3b \u201emaj\u0105cych przeszkod\u0119\u201d.<\/p>\n

\u00a7 5<\/strong> Warunek modlitwy w intencjach Najwy\u017cszego Pasterza spe\u0142nia si\u0119 w pe\u0142ni, odmawiaj\u0105c w jego intencjach jedno Ojcze nasz<\/em> i jedno Zdrowa\u015b Maryjo<\/em>; poszczeg\u00f3lni wierni zachowuj\u0105 jednak wolno\u015b\u0107 odm\u00f3wienia jakiejkolwiek innej modlitwy, zgodnie z w\u0142asn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 i nabo\u017ce\u0144stwem\u201d. (Podr\u0119cznik odpust\u00f3w<\/em>, Normy dotycz\u0105ce odpust\u00f3w, nr 20)<\/p>\n

Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna zwykle uzyska\u0107 <\/em>tylko raz dziennie<\/em><\/strong>.<\/em><\/p>\n

\u201eNr 18 – \u00a7 1.<\/strong> Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 tylko raz dziennie; odpust cz\u0105stkowy natomiast mo\u017cna uzyskiwa\u0107 wi\u0119cej razy w ci\u0105gu dnia.<\/p>\n

\u00a7 2.<\/strong> Wierny mo\u017ce jednak uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny in articulo mortis<\/em>, nawet je\u015bli tego samego dnia uzyska\u0142 ju\u017c inny odpust zupe\u0142ny\u201d. (Podr\u0119cznik odpust\u00f3w<\/em>, Normy dotycz\u0105ce odpust\u00f3w, nr 18)<\/p>\n

Odpusty, zar\u00f3wno <\/em>cz\u0105stkowe, jak i zupe\u0142ne<\/em><\/strong>, mog\u0105 by\u0107 <\/em>ofiarowane za zmar\u0142ych jako pomoc<\/em><\/strong>. Nie mog\u0105 natomiast by\u0107 bezpo\u015brednio ofiarowane za inn\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 osob\u0119.<\/em><\/p>\n

\u201eNr 3.<\/strong> Odpusty, zar\u00f3wno cz\u0105stkowe, jak i zupe\u0142ne, mog\u0105 by\u0107 zawsze ofiarowane za zmar\u0142ych jako pomoc\u201d. (Podr\u0119cznik odpust\u00f3w<\/em>, Normy dotycz\u0105ce odpust\u00f3w, nr 3)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Z r\u00f3\u017ca\u0144cem w d\u0142oni<\/strong><\/p>\n

W ten spos\u00f3b wracamy do punktu wyj\u015bcia \u2014 do owej korony r\u00f3\u017c, kt\u00f3ra skrywa swoje ciernie. Ks. Bosko wiedzia\u0142 o tym z do\u015bwiadczenia: we \u015bnie o pergoli r\u00f3\u017canej, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 pierwszym salezjanom, Maryja kaza\u0142a mu i\u015b\u0107 \u015bcie\u017ck\u0105 pokryt\u0105 przepi\u0119knymi r\u00f3\u017cami, pod kt\u00f3rymi ukrywa\u0142y si\u0119 ostre ciernie. R\u00f3\u017caniec by\u0142 dla niego sposobem, by i\u015b\u0107 po tych r\u00f3\u017cach bez zatrzymywania si\u0119: jako dziecko kl\u0119cz\u0105ce u boku matki, jako kap\u0142an po\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w, jako starzec na swojej ubogiej sofie, z r\u00f3\u017ca\u0144cem mi\u0119dzy palcami.<\/p>\n

Ka\u017cdemu, kto dzi\u015b wchodzi do kapliczki w Becchi albo do bazyliki na Valdocco, pozostawia wi\u0119c to samo polecenie, kt\u00f3re da\u0142 markizowi d\u2019Azeglio: mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z wielu rzeczy, nawet wa\u017cnych, ale nie z tej. Wystarczy pi\u0119\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w dziennie, odmawianych z rozwa\u017caniem tajemnic i, je\u015bli to mo\u017cliwe, wsp\u00f3lnie \u2014 w rodzinie, we wsp\u00f3lnocie, w oratorium; a pa\u017adziernik, miesi\u0105c, kt\u00f3ry od czas\u00f3w Leona XIII Ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u015bwi\u0119ca R\u00f3\u017ca\u0144cowi, jest w\u0142a\u015bciwym momentem, by zacz\u0105\u0107 od nowa.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u017adziernik jest miesi\u0105cem R\u00f3\u017ca\u0144ca, a dla ks. Bosko przez d\u0142ugie lata by\u0142 tak\u017ce miesi\u0105cem powrotu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55121,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[1718,2024,2576,1820,1688,1748,2030],"class_list":["post-55146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-ksiadz-bosko","tag-laska","tag-maryja","tag-rady","tag-zycie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55146"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55148,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55146\/revisions\/55148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}