Jesieni\u0105 1944 roku Apeniny Bolo\u0144skie sta\u0142y si\u0119 aren\u0105 jednego z najciemniejszych rozdzia\u0142\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. W\u015br\u00f3d dymu po\u017car\u00f3w i grozy nazistowskich masakr w Monte Sole, ja\u015bnieje posta\u0107 ksi\u0119dza Elii Cominiego, salezjanina, kt\u00f3rego m\u0119cze\u0144stwo, wraz z m\u0119cze\u0144stwem ojca Martino Capellego, sercanina, oraz ksi\u0119\u017cy diecezjalnych Ubaldo Marchioniego i Giovanniego Fornasiniego, nie by\u0142o tylko tragicznym ko\u0144cem ofiar wojny, ale \u015bwiadomym wyborem heroicznej mi\u0142o\u015bci i wierno\u015bci swojej pos\u0142udze kap\u0142a\u0144skiej. Jak dobrzy pasterze, kt\u00f3rzy nie uciekaj\u0105 przed wilkiem, ci m\u0142odzi kap\u0142ani postanowili pozosta\u0107 przy sterroryzowanej ludno\u015bci i odda\u0107 \u017cycie za powierzon\u0105 im trzod\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Serce wychowane do u\u015bmiechu<\/b><\/strong><\/p>\n Ksi\u0105dz Elia Comini dojrzewa\u0142 jako cz\u0142owiek i osoba konsekrowana poprzez codzienno\u015b\u0107 pe\u0142n\u0105 s\u0142u\u017cby i oddania. Jego korzenie si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119boko charyzmatu \u015bw. Jana Bosko, a wi\u0119\u017a t\u0119 u\u0142atwi\u0142o spotkanie z pra\u0142atem Fidenzio Mellinim, proboszczem z Salvaro, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mu w wyborze powo\u0142ania i kt\u00f3ry osobi\u015bcie zna\u0142 \u015bwi\u0119tego z Turynu. Fidenzio Mellini, jako m\u0142ody \u017co\u0142nierz w Turynie, pozna\u0142 i osobi\u015bcie spotyka\u0142 \u015bw. Jana Bosko, kt\u00f3ry przepowiedzia\u0142 mu kap\u0142a\u0144stwo. Zostawszy archiprezbiterem Salvaro, ks. Mellini natychmiast zauwa\u017cy\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 wiar\u0119 i zdolno\u015bci bardzo m\u0142odego Elii Cominiego, kt\u00f3rego rodzina przeprowadzi\u0142a si\u0119 do parafii w 1914 roku. To w\u0142a\u015bnie on skierowa\u0142 Eli\u0119 i jego brata Amleto do szko\u0142y salezja\u0144skiej w Finale Emilia w 1923 roku, gdzie do\u015bwiadczyli pedagogicznego charyzmatu Ksi\u0119dza Bosko i gdzie m\u0142ody Elia dojrza\u0142 do powo\u0142ania do salezja\u0144skiego \u017cycia zakonnego. Wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana w 1935 roku, ksi\u0105dz Elia sp\u0119dzi\u0142 ponad dziesi\u0119\u0107 lat jako wychowawca, nauczyciel i dyrektor w Chiari (Brescia) oraz trzy lata w Treviglio (Bergamo), nios\u0105c ze sob\u0105 autorytet, kt\u00f3ry nie wynika\u0142 ze strachu, ale z rozbrajaj\u0105cej dobroci. W\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w ksi\u0105dz Elia nie by\u0142 postaci\u0105 zdystansowan\u0105. Jeden z jego by\u0142ych uczni\u00f3w u\u017cy\u0142 trafnego por\u00f3wnania, aby opisa\u0107 atmosfer\u0119 ciep\u0142a i ochrony, kt\u00f3r\u0105 emanowa\u0142: wok\u00f3\u0142 niego ch\u0142opcy byli „jak kurcz\u0119ta wok\u00f3\u0142 kwoki”. Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a inspirowana stylem salezja\u0144skim: uczniowie, przyci\u0105gni\u0119ci jego prawo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra nigdy nie by\u0142a sztywna, uwa\u017cali za naturalne otwieranie swoich serc na zwierzenia, pozwalaj\u0105c mu kierowa\u0107 ich wewn\u0119trznym rozwojem z rzadk\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105. Jego obecno\u015b\u0107 wychowawcza charakteryzowa\u0142a si\u0119 braterstwem: zawsze w\u015br\u00f3d m\u0142odych, gotowy do dzielenia si\u0119 gr\u0105 na dziedzi\u0144cu lub chwilami relaksu; niestrudzon\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105: jako nauczyciel nigdy nie traci\u0142 spokoju, gotowy z niezwyk\u0142\u0105 jasno\u015bci\u0105 ponownie wyja\u015bni\u0107 ka\u017cd\u0105 koncepcj\u0119 tym, kt\u00f3rzy mieli trudno\u015bci; uwag\u0105 dla najs\u0142abszych: mia\u0142 dar odzyskiwania najtrudniejszych ch\u0142opc\u00f3w, przekszta\u0142caj\u0105c ich kryzysy w okazje do dojrzewania. Ten spok\u00f3j i r\u00f3wnowaga, by uspokoi\u0107 najm\u0142odszych, mia\u0142y wkr\u00f3tce zosta\u0107 wystawione na pr\u00f3b\u0119 przez nienawi\u015b\u0107 wojny.<\/p>\n <\/p>\n Wsp\u00f3lnota Arki<\/i><\/b><\/em><\/strong>: braterstwo mi\u0119dzy ksi\u0119dzem Eli\u0105 a ojcem Martino<\/b><\/strong><\/p>\n 20 lipca 1944 roku w Salvaro drogi ksi\u0119dza Elii skrzy\u017cowa\u0142y si\u0119 z drogami ojca Martino Capellego, zakonnika sercanina. Razem z pra\u0142atem Mellinim powo\u0142ali do \u017cycia to, co historyk Luciano Gherardi nazwa\u0142 „wsp\u00f3lnot\u0105 arki”: bezpieczn\u0105 przysta\u0144 na plebanii w Salvaro, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a setki uchod\u017ac\u00f3w i prze\u015bladowanych, ratuj\u0105c ich przed nazistowsko-faszystowsk\u0105 furi\u0105 i oferuj\u0105c schronienie. Ksi\u0105dz Elia i ojciec Martino byli wyrafinowanymi intelektualistami, uczonymi i nauczycielami j\u0119zyk\u00f3w klasycznych, oddanymi potrzebom wojny. Mimo r\u00f3\u017cnych historii dzia\u0142ali jak jedno serce, poprzez hojn\u0105 opiek\u0119 duszpastersk\u0105, grzebanie zmar\u0142ych, mediacje pokojowe, pocieszanie i ochron\u0119 uchod\u017ac\u00f3w. Ta przyja\u017a\u0144 sta\u0142a si\u0119 ska\u0142\u0105, na kt\u00f3rej obaj kap\u0142ani zbudowali sw\u00f3j pokojowy op\u00f3r, braterstwem, kt\u00f3re sprawi\u0142o, \u017ce zawsze dzia\u0142ali w harmonii, a\u017c do ostatecznej ofiary. Obaj kap\u0142ani odm\u00f3wili opuszczenia ludno\u015bci. Nieustannie oferowali si\u0119 jako mediatorzy z niemieckim dow\u00f3dztwem i spieszyli wsz\u0119dzie tam, gdzie byli ranni i umieraj\u0105cy, aby ich pocieszy\u0107. Plebania w Salvaro sta\u0142a si\u0119 o\u015brodkiem materialnego i duchowego przyj\u0119cia dla setek uchod\u017ac\u00f3w. Podczas nazistowskich \u0142apanek 29 wrze\u015bnia 1944 roku ksi\u0119dzu Cominiemu uda\u0142o si\u0119 nawet ukry\u0107 oko\u0142o siedemdziesi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn w pokoju przylegaj\u0105cym do zakrystii, ukrywaj\u0105c drzwi za star\u0105 szaf\u0105, aby uchroni\u0107 ich przed schwytaniem.<\/p>\n <\/p>\n Decyduj\u0105cy wyb\u00f3r: „musimy i\u015b\u0107, Pan nas wzywa”<\/b><\/strong><\/p>\n 29 wrze\u015bnia 1944 roku wyznaczy\u0142 pocz\u0105tek masakry w Monte Sole. Podczas gdy wojska 16. Dywizji Grenadier\u00f3w Pancernych SS sia\u0142y \u015bmier\u0107, nadesz\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o okrucie\u0144stwach pope\u0142nionych w „Creda”, miejscowo\u015bci niedaleko Salvaro. W tym momencie dwaj kap\u0142ani podj\u0119li decyzj\u0119: nie b\u0119d\u0105 szuka\u0107 w\u0142asnego ocalenia, ale dobra ludzi. Podczas gdy kobiety, kt\u00f3re schroni\u0142y si\u0119 w parafii, b\u0142aga\u0142y ich, by si\u0119 ukryli, oni zrozumieli, \u017ce ich miejsce jest przy zranionej trzodzie. Przed wyruszeniem na ratunek rannym, umieraj\u0105cym lub zabitym, ksi\u0105dz Elia wypowiedzia\u0142 s\u0142owa, kt\u00f3re pozostaj\u0105 jako testament wiary: „musimy i\u015b\u0107; Pan nas wzywa”. To nie by\u0142a lekkomy\u015blno\u015b\u0107, ale \u015bwiadoma misja. Wyposa\u017ceni w \u015bwi\u0119te oleje i burs\u0119 eucharystyczn\u0105, wyruszyli nie po to, by walczy\u0107, ale by zanie\u015b\u0107 przebaczenie i pocieszenie \u0142aski. Ta sama stu\u0142a, symbol ich mandatu, mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 pierwszym obiektem pogardy ich oprawc\u00f3w.<\/p>\n <\/p>\n Przechwyceni przez nazist\u00f3w, zostali pozbawieni wolno\u015bci. Po schwytaniu dwaj kap\u0142ani zostali poddani brutalnemu traktowaniu, podyktowanemu wyra\u017an\u0105 nienawi\u015bci\u0105 do wiary. SS zosta\u0142o zindoktrynowane antychrze\u015bcija\u0144skim „katechizmem”, kt\u00f3ry widzia\u0142 w duchowie\u0144stwie wroga do zniszczenia. Zostali brutalnie pozbawieni insygni\u00f3w kap\u0142a\u0144skich (stu\u0142y i \u015bwi\u0119tych olej\u00f3w), aby zaprzeczy\u0107 ich to\u017csamo\u015bci jako pasterzy. Zostali zredukowani do „zwierz\u0105t poci\u0105gowych”, zmuszeni do noszenia \u0142adunk\u00f3w amunicji pod gro\u017ab\u0105 broni, na czczo i zmuszeni do bycia \u015bwiadkami nies\u0142ychanej przemocy. Uwi\u0119zienie w „Casa dei birocciai” w Pioppe sta\u0142o si\u0119 kalwari\u0105 upokorze\u0144.<\/p>\n <\/p>\n Ostatni akt w „Botte”: liturgia \u017cycia i \u015bmierci<\/b><\/strong><\/p>\n 1 pa\u017adziernika 1944 roku ksi\u0105dz Elia, ojciec Martino i 43 innych wi\u0119\u017ani\u00f3w cywilnych zostali zaprowadzeni do cysterny przemys\u0142owej zwanej „la Botte” w Pioppe di Salvaro, du\u017cego zbiornika przemys\u0142owego u\u017cywanego do przetwarzania konopi. Makabryczny marsz ku \u015bmierci zamieni\u0142 si\u0119 w uroczyst\u0105 liturgi\u0119: ksi\u0105dz Elia poprowadzi\u0142 43 skaza\u0144c\u00f3w, odmawiaj\u0105c na g\u0142os Litani\u0119 Loreta\u0144sk\u0105. W tych chwilach mi\u0142o\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 cia\u0142em: ksi\u0105dz Elia pos\u0142u\u017cy\u0142 jako ludzka tarcza dla m\u0142odego wi\u0119\u017ania, Pio Borgii, ratuj\u0105c mu \u017cycie podczas ostrza\u0142u z karabinu maszynowego. Pio prze\u017cyje, staj\u0105c si\u0119 naocznym \u015bwiadkiem tej ekstremalnej mi\u0142o\u015bci. Ojciec Martino, zanim upad\u0142, zdo\u0142a\u0142 podnie\u015b\u0107 si\u0119 po raz ostatni, aby nakre\u015bli\u0107 znak krzy\u017ca, udzielaj\u0105c sakramentalnego rozgrzeszenia ksi\u0119dzu Elii i wszystkim obecnym. Ksi\u0105dz Elia krzykn\u0105\u0142 „Lito\u015bci”, wezwanie, kt\u00f3re nie by\u0142o b\u0142aganiem dla niego samego, ale krzykiem wstawiennictwa za oprawc\u00f3w i ofiary. Tu\u017c przed egzekucj\u0105 \u017co\u0142nierz mocno uderzy\u0142 ksi\u0119dza Eli\u0119 w r\u0119ce, aby wyrwa\u0107 mu modlitewnik. Z gestem najwy\u017cszej pogardy \u017co\u0142nierz u\u017cy\u0142 kolby karabinu, aby wrzuci\u0107 Brewiarz w b\u0142oto „Botte”. Dopiero po masakrze ujawni\u0142a si\u0119 prawdziwa ideologiczna natura zbrodni: \u017co\u0142nierze chwalili si\u0119 zab\u00f3jstwem, krzycz\u0105c „Zwei Pastoren kaput!”. Dla nich by\u0142o to trofeum; dla Ko\u015bcio\u0142a by\u0142 to dow\u00f3d m\u0119cze\u0144stwa. Ich cia\u0142a wpad\u0142y do cysterny z b\u0142otem, czyni\u0105c ich \u015bmier\u0107 przed\u0142u\u017ceniem Mszy, odprawianej na o\u0142tarzu ludzkiego cierpienia.<\/p>\n <\/p>\n Dziedzictwo na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/b><\/strong><\/p>\n Historia ksi\u0119dza Elii Cominiego przeplata si\u0119 z histori\u0105 innych m\u0119czennik\u00f3w z Monte Sole, takich jak m\u0142ody ksi\u0105dz Ubaldo Marchioni, rozstrzelany u st\u00f3p o\u0142tarza w Casaglii, trzymaj\u0105c w r\u0119kach puszk\u0119 z komunikantami. Ci ludzie ucz\u0105 nas warto\u015bci po\u015bwi\u0119cenia, ofiarowuj\u0105c w\u0142asne \u017cycie, aby przerwa\u0107 \u0142a\u0144cuch przemocy i nienawi\u015bci. B\u0142ogos\u0142awieni Elia Comini, Martino Capelli, Ubaldo Marchioni (beatyfikowani 27 wrze\u015bnia 2026 r.) i Giovanni Fornasini (beatyfikowany 26 wrze\u015bnia 2021 r.), m\u0142odzi kap\u0142ani, ucz\u0105, \u017ce prawdziw\u0105 si\u0142\u0105 nie jest ucieczka, ale pozostanie na swoim miejscu, zw\u0142aszcza gdy niebezpiecze\u0144stwo jest najwi\u0119ksze. By\u0107 „dobrymi pasterzami” oznacza nigdy nie opuszcza\u0107 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 w trudnej sytuacji i broni\u0107 ludzkiej godno\u015bci jedyn\u0105 broni\u0105, jak\u0105 jest blisko\u015b\u0107. Prawdziwego spe\u0142nienia nie znajduje si\u0119 w indywidualnym zbawieniu, ale w s\u0142u\u017cbie, kt\u00f3ra staje si\u0119 tarcz\u0105 dla innych, zw\u0142aszcza w mrocznych chwilach. Pozostanie wiernym swojej misji oznacza bycie uspokajaj\u0105c\u0105 obecno\u015bci\u0105 i budowniczymi pokoju, nawet gdy \u015bwiat wok\u00f3\u0142 wydaje si\u0119 szale\u0107. Odpowiadanie na nienawi\u015b\u0107 modlitw\u0105, a na brutaln\u0105 si\u0142\u0119 moraln\u0105 prawo\u015bci\u0105, to jedyny spos\u00f3b na zbudowanie autentycznie cywilizowanej przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u015b posta\u0107 ksi\u0119dza Elii uczy wychowawc\u00f3w, jak wa\u017cna jest uspokajaj\u0105ca obecno\u015b\u0107 nawet w najciemniejszych kryzysach, pokazuj\u0105c, \u017ce charyzmat salezja\u0144ski nie ogranicza si\u0119 do oratorium, ale jest gotowo\u015bci\u0105 do ca\u0142kowitego po\u015bwi\u0119cenia dla innych, daj\u0105c \u015bwiadectwo wiary, kt\u00f3ra nie poddaje si\u0119 nienawi\u015bci i przemocy, ale posuwa si\u0119 do najwy\u017cszego daru z \u017cycia.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jesieni\u0105 1944 roku Apeniny Bolo\u0144skie sta\u0142y si\u0119 aren\u0105 jednego z najciemniejszych rozdzia\u0142\u00f3w II wojny \u015bwiatowej….<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":54981,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":1,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2024,2650,2651,1958,2618,2030],"class_list":["post-54993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-cnoty","tag-gras-obtenues","tag-saints","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-zycie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54994,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54993\/revisions\/54994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}