{"id":54808,"date":"2026-09-13T07:03:46","date_gmt":"2026-09-13T07:03:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=54808"},"modified":"2026-09-13T07:04:21","modified_gmt":"2026-09-13T07:04:21","slug":"system-prewencyjny-6-7-do-formatora-kaplanow-odpowiedz-dla-rektora-seminarium-w-montpellier-dupuyego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/system-prewencyjny-6-7-do-formatora-kaplanow-odpowiedz-dla-rektora-seminarium-w-montpellier-dupuyego\/","title":{"rendered":"System prewencyjny (6\/7). Do formatora kap\u0142an\u00f3w. Odpowied\u017a dla rektora Seminarium w Montpellier, Dupuy’ego"},"content":{"rendered":"

Kontynuujemy sz\u00f3sty odcinek po\u015bwi\u0119cony g\u0142\u00f3wnym tekstom systemu prewencyjnego Ksi\u0119dza Bosko.<\/em>
\nPoprzedni artyku\u0142: System prewencyjny (5\/7). Zaproszenie do lektury ksi\u0105\u017cki Alberta DU BOYSA, \u201eKsi\u0105dz Bosko i Pobo\u017cne Towarzystwo Salezja\u0144skie\u201d<\/a><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Do formatora kap\u0142an\u00f3w: odpowied\u017a dla rektora Dupuy’ego<\/b><\/strong><\/p>\n

2 lipca 1886 roku prze\u0142o\u017cony wy\u017cszego seminarium duchownego w Montpellier, Dupuy, pisze do Turynu (MB XVIII, 655-657). Pyta\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej Ksi\u0119dza Bosko, jak udaje mu si\u0119, przy tak niewielu wsp\u00f3\u0142pracownikach, wychowywa\u0107 tak wielu m\u0142odych ludzi, i us\u0142ysza\u0142 w odpowiedzi, \u017ce wszystko polega na zaszczepieniu \u015bwi\u0119tej boja\u017ani Bo\u017cej. To mu nie wystarcza\u0142o: boja\u017a\u0144 Bo\u017ca, oponowa\u0142, jest pocz\u0105tkiem<\/i><\/em> m\u0105dro\u015bci; on chcia\u0142 pozna\u0107 metod\u0119 prowadzenia dusz do mi\u0142o\u015bci Boga.<\/p>\n

Kiedy czytaj\u0105 mu ten list, Ksi\u0105dz Bosko reaguje \u017cartem, kt\u00f3ry jest wart tyle co ca\u0142y traktat: chc\u0105, aby wy\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 metod\u0119, a on sam jako pierwszy wyznaje: \u201eNawet ja tego nie wiem\u201d. Zawsze szed\u0142 naprz\u00f3d tak, jak natchn\u0105\u0142 go Pan i jak wymaga\u0142y tego okoliczno\u015bci.<\/p>\n

Jest to tekst, kt\u00f3ry w najbardziej w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b zamyka t\u0119 klamr\u0119. Po trzydziestu latach formu\u0142owania, za\u0142o\u017cyciel odmawia systematyzacji: system prewencyjny nie jest teori\u0105 do zastosowania, ale praktyk\u0105 pos\u0142uszn\u0105 Duchowi i rzeczywisto\u015bci. Obok warto przeczyta\u0107 bardzo kr\u00f3tkie sformu\u0142owanie z MB X, 649, kt\u00f3re w kilku linijkach m\u00f3wi to, co gdzie indziej wymaga ca\u0142ych stron.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107, \u015bwi\u0119ta boja\u017a\u0144 Bo\u017ca zaszczepiona w sercach<\/b><\/strong><\/p>\n

(1886, MB IT VI, 381; MB PL VI, 177)<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eTa go\u015bcinno\u015b\u0107 zaoferowana mu tak serdecznie w Seminarium w Montpellier mia\u0142a sw\u00f3j ci\u0105g dalszy, o kt\u00f3rym nie mogliby\u015bmy nie wspomnie\u0107. Panu Dupuy, prze\u0142o\u017conemu Seminarium, Ksi\u0105dz Bosko pos\u0142a\u0142 z Turynu wraz z podzi\u0119kowaniami r\u00f3wnie\u017c kilka swoich publikacji, mi\u0119dzy innymi \u017bycie<\/i><\/em> \u015bw. Wincentego a Paulo. <\/i><\/em>Ten, odpowiadaj\u0105c 2 lipca, po podzi\u0119kowaniu mu, powiedzia\u0142: Seminarium w Montpellier wci\u0105\u017c zachowuje najmilsze wra\u017cenie z ksi\u0119dza wizyty; dobrzy mieszka\u0144cy miasta, kt\u00f3rzy zgotowali ksi\u0119dzu tak pi\u0119kne przyj\u0119cie, byliby gotowi je ponowi\u0107, a ja ponownie zaoferowa\u0142bym si\u0119, by ksi\u0119dza wspiera\u0107 i chroni\u0107 przed naporem t\u0142umu. A trzeba przyzna\u0107, \u017ce musia\u0142em si\u0119 nie\u017ale napoci\u0107, by powstrzyma\u0107 impet ludzi, kt\u00f3rzy chcieli uca\u0142owa\u0107 d\u0142o\u0144 kap\u0142ana ubogiego w\u015br\u00f3d ubogich i pe\u0142nego dolegliwo\u015bci<\/i><\/em>. Niemniej jednak pozosta\u0142 w nim g\u0142\u0119boki \u017cal. Pozostawiwszy go ca\u0142kowicie do dyspozycji innych, nigdy nie m\u00f3g\u0142 zapewni\u0107 sobie dogodno\u015bci porozmawiania z nim w cztery oczy, podczas gdy mia\u0142 wielkie pragnienie wypytania go o metod\u0119, jakiej u\u017cywa\u0142, by prowadzi\u0107 dusze do Boga. Zapyta\u0142 go wprawdzie, jak radzi sobie z tak ma\u0142\u0105 liczb\u0105 pomocnik\u00f3w w zarz\u0105dzaniu tak wieloma m\u0142odymi lud\u017ami, a Ksi\u0105dz Bosko odpowiedzia\u0142 mu, \u017ce ca\u0142a tajemnica polega na zaszczepieniu w nich \u015bwi\u0119tej boja\u017ani Bo\u017cej; ale z tej odpowiedzi Prze\u0142o\u017cony nie by\u0142 zadowolony. Boja\u017a\u0144 Bo\u017ca, <\/i><\/em>zauwa\u017cy\u0142 w tym samym li\u015bcie, jest tylko pocz\u0105tkiem m\u0105dro\u015bci; ja natomiast chcia\u0142bym wiedzie\u0107, jaka jest ksi\u0119dza metoda prowadzenia dusz na szczyt m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3rym jest mi\u0142o\u015b\u0107 Boga<\/i><\/em>.<\/p>\n

Kiedy przeczytano mu ten list, Ksi\u0105dz Bosko zawo\u0142a\u0142: Chc\u0105, abym wy\u0142o\u017cy\u0142 moj\u0105 metod\u0119. C\u00f3\u017c!… Nawet ja jej nie znam. Zawsze szed\u0142em naprz\u00f3d tak, jak natchn\u0105\u0142 mnie Pan i jak wymaga\u0142y tego okoliczno\u015bci.<\/i><\/em><\/p>\n

Co odpowiedzia\u0142 lub kaza\u0142 odpowiedzie\u0107, nie wiadomo; ale z pewno\u015bci\u0105 te s\u0142owa w swojej prostocie znacz\u0105 wiele. Nie oznaczaj\u0105 one wcale, \u017ce jego zwyczajem by\u0142o, jak zauwa\u017ca ks. Fascie, <\/i><\/em>i\u015b\u0107 nie wiedz\u0105c dok\u0105d, ale \u017ce nie usztywni\u0142 si\u0119 w stereotypowym systemie, kt\u00f3ry odcina\u0142by mu swobod\u0119 ruch\u00f3w w obliczu nowych inicjatyw lub nowych potrzeb<\/i><\/em>. W istocie jego duch wybitnie praktyczny stroni\u0142 od abstrakcji. Ksi\u0105dz Bosko rzeczywi\u015bcie przyswoi\u0142 sobie pewn\u0105 metod\u0119, tak zwan\u0105 metod\u0119 prewencyjn\u0105, ale czerpi\u0105c jej elementy z tradycji ludzkiej i chrze\u015bcija\u0144skiej<\/i><\/em> oraz z badania duszy m\u0142odzie\u017cy, z dala zatem od dziedziny pedagogiki teoretycznej.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Montpellier<\/p>\n

Chc\u0105, abym wy\u0142o\u017cy\u0142 m\u00f3j system! Ale przecie\u017c nawet ja go nie znam!<\/b><\/strong><\/p>\n

(1886, MB IT XVIII, 126-127; MB PL XVIII, 91-92<\/i><\/em>)<\/p>\n

 <\/p>\n

Ksi\u0119dzu Dupuy, rektorowi seminarium, wys\u0142a\u0142 Ksi\u0105dz Bosko z Turynu wraz z podzi\u0119kowaniem tak\u017ce kilka swoich wydawnictw, a mi\u0119dzy innymi \u017cywot \u015bw. Wincentego a Paulo. Rektor w odpowiedzi z dnia 2 lipca po wyra\u017ceniu s\u0142\u00f3w podzi\u0119ki tak ci\u0105gn\u0105\u0142: \u201eSeminarium w Montpellier do dzi\u015b dnia zachowuje najmilsze wra\u017cenie z odwiedzin Ksi\u0119dza; poczciwi mieszka\u0144cy miasta, kt\u00f3rzy sprawili Ksi\u0119dzu tak pi\u0119kne przyj\u0119cie, s\u0105 gotowi je powt\u00f3rzy\u0107, a ja ponownie ofiaruj\u0119 si\u0119 do podtrzymywania Ksi\u0119dza i os\u0142aniania przed natarczywo\u015bci\u0105 t\u0142um\u00f3w. Musia\u0142em si\u0119 niema\u0142o napoci\u0107, aby powstrzyma\u0107 nap\u00f3r ludu, kt\u00f3ry chcia\u0142 uca\u0142owa\u0107 r\u0119k\u0119 najbiedniejszemu z biednych i schorza\u0142emu kap\u0142anowi\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Czu\u0142 jednak w sobie wielki \u017cal. Pozostawiwszy Ksi\u0119dza Bosko ca\u0142kowicie do woli innych, nie mia\u0142 nigdy sposobno\u015bci, by z nim porozmawia\u0107 sam na sam; a przecie\u017c tak pragn\u0105\u0142 zapyta\u0107 go o metod\u0119, jakiej u\u017cywa\u0142 dla przyci\u0105gania dusz do Boga. Wprawdzie zagadn\u0105\u0142 go, w jaki spos\u00f3b przy tak szczup\u0142ej liczbie personelu m\u00f3g\u0142 kierowa\u0107 tak\u0105 ilo\u015bci\u0105 m\u0142odzie\u017cy i Ksi\u0105dz Bosko odpowiedzia\u0142 mu, \u017ce ca\u0142a tajemnica polega na wszczepieniu w ich serca \u015bwi\u0119tej boja\u017ani Bo\u017cej; lecz z tej odpowiedzi nie by\u0142 zadowolony. \u201eBoja\u017a\u0144 Bo\u017ca, zaznacza w tym li\u015bcie, jest tylko pocz\u0105tkiem m\u0105dro\u015bci; ja natomiast pragn\u0105\u0142bym wiedzie\u0107, jaka jest metoda, by prowadzi\u0107 dusze do szczytu m\u0105dro\u015bci, tj. do mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Gdy mu odczytano ten list, Ksi\u0105dz Bosko zawo\u0142a\u0142: \u201eChc\u0105, bym im wy\u0142o\u017cy\u0142 m\u00f3j system; ba!… ja sam go nie znam. Zawsze szed\u0142em naprz\u00f3d, jak mnie Pan B\u00f3g kierowa\u0142 i jak wymaga\u0142y okoliczno\u015bci\u201d. Co odpowiedzia\u0142 lub kaza\u0142 odpowiedzie\u0107 nie wiadomo, ale pewnym jest, \u017ce te s\u0142owa przy ca\u0142ej swej prostocie m\u00f3wi\u0105 bardzo wiele. Nie oznaczaj\u0105 one, jak s\u0142usznie zauwa\u017ca ks. Fascie, \u017ce by\u0142o zwyczajem Ksi\u0119dza Bosko chodzi\u0107 po omacku, lecz \u017ce nie zasklepia\u0142 si\u0119 w jakim\u015b szablonowym systemie, kt\u00f3ry by go \u201epozbawi\u0142 swobody ruch\u00f3w w obliczu nowych pr\u0105d\u00f3w lub nowych wymaga\u0144\u201d. W rzeczy samej jego umys\u0142 wybitnie praktyczny unika\u0142 suchych docieka\u0144. Stworzy\u0142 w\u0142asny system zwany uprzedzaj\u0105cym, lecz jego zasady opar\u0142 na \u201etradycji ludzkiej i chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d i na badaniu dusz m\u0142odzie\u017cy, daleki od pedagogiki teoretycznej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dodatek: \u201ePami\u0119tajcie, by nigdy nie dawa\u0107 ch\u0142opcom okazji do pope\u0142nienia jakiego\u015b wykroczenia, na tym w\u0142a\u015bnie polega system uprzedzaj\u0105cy Ksi\u0119dza Bosko!\u201d<\/b><\/strong><\/p>\n

(MB IT X,649, MB PL X, 64-65<\/i><\/em>)<\/p>\n

\u201eW pewnym zak\u0142adzie Siostry zakupi\u0142y pi\u0119knych jab\u0142ek, pozostawiaj\u0105c koszyk przy okienku dyspensy, no i w pewnej chwili jab\u0142ka znik\u0142y! Strapiona tym Dyrektorka spotykaj\u0105c Ksi\u0119dza Bosko \u017cali si\u0119:<\/p>\n

– Czy Ojciec wie, co nam sp\u0142atali dzisiaj rano ch\u0142opcy? Zakupi\u0142y\u015bmy torb\u0119 jab\u0142ek na obiad dla eksternist\u00f3w \/by\u0142o to jakie\u015b \u015bwi\u0119to w zak\u0142adzie\/ i wszystkie skradziono.<\/p>\n

A Ksi\u0105dz Bosko ze zwyk\u0142ym spokojem odpowiedzia\u0142:<\/p>\n

– To nie wina ch\u0142opc\u00f3w, lecz wasza. Prosz\u0119 zawo\u0142a\u0107 prefekta i poleci\u0107 mu w moim imieniu, by kaza\u0142 zrobi\u0107 krat\u0119 do tego okna. Pami\u0119tajcie, by nigdy nie dawa\u0107 ch\u0142opcom okazji do pope\u0142nienia jakiego\u015b wykroczenia, na tym w\u0142a\u015bnie polega system uprzedzaj\u0105cy Ksi\u0119dza Bosko!<\/p>\n

 <\/p>\n

W ka\u017cdym wypadku nasz Ojciec by\u0142 mistrzem niezr\u00f3wnanym!\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kontynuujemy sz\u00f3sty odcinek po\u015bwi\u0119cony g\u0142\u00f3wnym tekstom systemu prewencyjnego Ksi\u0119dza Bosko. Poprzedni artyku\u0142: System prewencyjny (5\/7)….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":0,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2556,1718,2196,2576,1724,2048],"class_list":["post-54808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-edukacja","tag-ksiadz-bosko","tag-milosc-blizniego","tag-mlodziez"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54808"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54817,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54808\/revisions\/54817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}