{"id":54680,"date":"2026-09-06T07:54:08","date_gmt":"2026-09-06T07:54:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=54680"},"modified":"2026-09-06T07:54:42","modified_gmt":"2026-09-06T07:54:42","slug":"system-prewencyjny-2-7-dialog-z-nauczycielem-francesco-bodrato","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/system-prewencyjny-2-7-dialog-z-nauczycielem-francesco-bodrato\/","title":{"rendered":"System prewencyjny (2\/7). Dialog z nauczycielem Francesco Bodrato"},"content":{"rendered":"

Kontynuujemy drugi odcinek o g\u0142\u00f3wnych tekstach systemu prewencyjnego Ksi\u0119dza Bosko.<\/em><\/p>\n

Poprzedni artyku\u0142: System prewencyjny (1\/7). Rozmowa z ministrem spraw wewn\u0119trznych Urbano Rattazzim<\/a><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Wobec nauczyciela: dialog z Francesco Bodrato<\/b><\/strong><\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko przebywa w Mornese, w regionie Alto Monferrato, podczas jednej ze s\u0142ynnych jesiennych przechadzek \u2013 tego samego postoju, kt\u00f3ry otwiera drog\u0119 do spotkania z Mari\u0105 Dominik\u0105 Mazzarello i przysz\u0142ymi C\u00f3rkami Maryi Wspomo\u017cycielki. Podchodzi do niego Francesco Bodrato, nauczyciel gminny w miasteczku: profesjonalista szkolny, wdowiec, ojciec rodziny. Wst\u0105pi do Towarzystwa w nast\u0119pnym roku, zostanie ksi\u0119dzem w 1869 r. i poprowadzi drug\u0105 wypraw\u0119 misyjn\u0105 do Argentyny, gdzie umrze w 1880 r.<\/p>\n

Dialog jest techniczny, jak mi\u0119dzy fachowcami. Bodrato pyta o to, o co pyta ka\u017cdy nauczyciel: jak uzyska\u0107 dyscyplin\u0119 bez gr\u00f3\u017ab. Odpowied\u017a Ksi\u0119dza Bosko demontuje model katedry i proponuje asystencj\u0119, obecno\u015b\u0107 podczas rekreacji, za\u017cy\u0142o\u015b\u0107, zapobieganie okazjom. Jest to najbardziej \u201epraktyczny\u201d tekst z serii i nieprzypadkowo ten, kt\u00f3ry przemawia najbardziej bezpo\u015brednio do dzisiejszych nauczycieli: udowadnia, \u017ce metoda ta nie jest wy\u0142\u0105czno\u015bci\u0105 oratorium, ale mo\u017cna j\u0105 przenie\u015b\u0107 do szko\u0142y publicznej w pag\u00f3rkowatym miasteczku.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

2\/7. Dialog o systemie prewencyjnym z nauczycielem gminnym Bodrato<\/b><\/strong><\/p>\n

(7 pa\u017adziernika 1864, MB IT VII,761-763; MB PL, 522-524)<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eW czasie obiadu [Francesco Bodrato] czuwa\u0142 tu\u017c obok krzes\u0142a Ksi\u0119dza Bosko nad nale\u017cyt\u0105 obs\u0142ug\u0105 przy stole i nie spuszcza\u0142 z oczu \u015awi\u0119tego. Sam do\u015bwiadczony pedagog, podziwia\u0142 swobodne i bezpo\u015brednie odnoszenie si\u0119 wychowank\u00f3w do swych prze\u0142o\u017conych oraz ich karno\u015b\u0107. Nie usz\u0142o jego uwagi uprzejme, serdeczne obej\u015bcie si\u0119 Ksi\u0119dza Bosko ze wszystkimi, co by\u0142o zapewne owocem jego mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego; zapozna\u0142 si\u0119 przy tym praktycznie z jego systemem wychowawczym.<\/p>\n

 <\/p>\n

Przy okazji poprosi\u0142 o osobiste pos\u0142uchanie i wtedy spyta\u0142 z miejsca o sekret, w jaki spos\u00f3b zdo\u0142a\u0142 opanowa\u0107 tak zr\u00f3\u017cnicowane typy m\u0142odzie\u017cy, z natury niezbyt sk\u0142onnej do karno\u015bci. A \u015awi\u0119ty odrzecze na to:<\/p>\n

– Religia i rozum, to dwie podstawy mego systemu wychowawczego. Wychowawca powinien by\u0107 przekonany, \u017ce wszyscy lub prawie wszyscy ci drodzy ch\u0142opcy naturaln\u0105 sw\u0105 inteligencj\u0105 wyczuwaj\u0105 dobro, jakie im si\u0119 wy\u015bwiadcza osobi\u015bcie, a przy tym maj\u0105 serce nader wra\u017cliwe i otwarte dla wdzi\u0119czno\u015bci. Gdy za pomoc\u0105 \u0142aski Bo\u017cej zdo\u0142a si\u0119 przej\u0105\u0107 ich serca g\u0142\u00f3wnymi prawdami wiary \u015bw. b\u0119d\u0105cej istotnie mi\u0142o\u015bci\u0105 i przypominaj\u0105cej niezmiern\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 okazana przez Boga ludziom oraz gdy serce dziecka zadrga wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 za dobrodziejstwa tak hojnie nam udzielone; gdy wreszcie u\u015bwiadomi sobie, \u017ce ta wdzi\u0119czno\u015b\u0107 winna ujawnia\u0107 si\u0119 w wype\u0142nianiu woli Bo\u017cej i zachowaniu Jego przykaza\u0144, we wzajemnych naszych obowi\u0105zkach, to mo\u017ce by\u0107 prze\u015bwiadczonym, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dzie\u0142a zosta\u0142a ju\u017c dokonana. Religia w tym systemie pe\u0142ni funkcj\u0119 \u201emunsztuka\u201d, kt\u00f3rym naciskaj\u0105c wargi uzyskuje si\u0119, co chce. Zatem religia prawdziwa i szczera, kieruj\u0105ca czynno\u015bciami m\u0142odzie\u0144ca oraz rozum umiej\u0119tnie stosuj\u0105cy te prawid\u0142a do wszelkich czynno\u015bci ludzkich \u2013 oto w streszczeniu m\u00f3j system, kt\u00f3rego sekret pan pragnie pozna\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bodrato s\u0142ucha\u0142 uwa\u017cnie wszystkiego, a po g\u0142\u0119bszej refleksji z u\u015bmiechem odrzecze:<\/p>\n

– Czcigodny Ksi\u0119\u017ce, za pomoc\u0105 por\u00f3wnania o m\u0105drym poskramiaczu m\u0142odzie\u0144czych rumak\u00f3w, chcia\u0142 Ksi\u0105dz po\u0142o\u017cy\u0107 na pierwiastek religijny oraz nale\u017cyte pos\u0142ugiwanie si\u0119 rozumem w dziele wychowania m\u0142odzie\u017cy. To zrozumia\u0142em doskonale. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce zamilcza\u0142 Ksi\u0105dz o innym \u015brodku niezb\u0119dnym w zaj\u0119ciu poskramiacza koni: mam na my\u015bli nieodzowny bat, b\u0119d\u0105cy trzecim elementem, by zapewni\u0107 sukces w wychowaniu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Na te uwag\u0119 nauczyciela, Ksi\u0105dz Bosko podj\u0105\u0142 dalszy w\u0105tek:<\/p>\n

– Drogi panie, pozwalam zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w mym systemie r\u00f3zga, o kt\u00f3rej pan wspomina nie jest bynajmniej wykluczona. Wszak prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, jak surowe i powa\u017cne s\u0105 kary jakimi grozi religia tym, kt\u00f3rzy nie dbaj\u0105c o Przykazania Bo\u017ce, \u015bmi\u0105 nimi gardzi\u0107; a przecie\u017c wspomniane gro\u017aby kary wiecznej cz\u0119sto przypominane, niechybnie wywr\u0105 sw\u00f3j skutek, tym bardziej \u017ce nie odnosz\u0105 si\u0119 tylko do czynno\u015bci zewn\u0119trznych, lecz dotycz\u0105 tak\u017ce najbardziej sekretnych i ukrytych my\u015bli i pragnie\u0144. Doda\u0107 nale\u017cy praktyki pobo\u017cne, modlitw\u0119 i Sakramenty \u015bw. oraz nadz\u00f3r wychowawczy. Mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce z pomoc\u0105 Bo\u017c\u0105, zdo\u0142a si\u0119 uczyni\u0107 dobrymi chrze\u015bcijanami nawet najbardziej opornych. W pewnych wypadkach skuteczn\u0105 kar\u0105 dla przest\u0119pc\u00f3w b\u0119dzie zmiana w odnoszeniu si\u0119 wychowawcy, kt\u00f3ry da pozna\u0107 swe niezadowolenie na widok tego, \u017ce wychowanek nie odpowiada jego ojcowskim staraniom. Prosz\u0119 mi wierzy\u0107, drogi panie, \u017ce ten system jest mo\u017ce naj\u0142atwiejszy i najskuteczniejszy, gdy\u017c pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 Religi\u0105 zjedna sobie szczeg\u00f3lne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Bo\u017ce. Chc\u0105c da\u0107 temu namacalny dow\u00f3d, zapraszam przy sposobno\u015bci do naszych zak\u0142ad\u00f3w, by widzie\u0107, jak si\u0119 go stosuje w praktyce. Prosz\u0119 swobodnie sp\u0119dzi\u0107 par\u0119 dni u nas, a jestem przekonany, \u017ce w ko\u0144cu przyzna mi s\u0142uszno\u015b\u0107, \u017ce system nasz, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142em jest jak najbardziej odpowiedni i skuteczny.<\/p>\n

 <\/p>\n

To uprzejme i powa\u017cne zaproszenie uczyni\u0142o wielkie wra\u017cenie na Franciszku Brodato, kt\u00f3ry z dawna b\u0119d\u0105c przyjacielem ksi\u0119dza Pestarino nosi\u0142 si\u0119 z my\u015bl\u0105 wst\u0105pienia do Zgromadzenia Salezja\u0144skiego\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kontynuujemy drugi odcinek o g\u0142\u00f3wnych tekstach systemu prewencyjnego Ksi\u0119dza Bosko. Poprzedni artyku\u0142: System prewencyjny (1\/7)….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":1,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-54680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54680"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54692,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54680\/revisions\/54692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}