{"id":54484,"date":"2026-08-28T08:34:22","date_gmt":"2026-08-28T08:34:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=54484"},"modified":"2026-08-28T08:34:45","modified_gmt":"2026-08-28T08:34:45","slug":"nazwisko-ksiedza-bosko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/nazwisko-ksiedza-bosko\/","title":{"rendered":"Nazwisko ksi\u0119dza Bosko"},"content":{"rendered":"

Nazwisko mo\u017ce opowiada\u0107 histori\u0119, przywo\u0142ywa\u0107 na my\u015bl jakie\u015b miejsce, a nawet sta\u0107 si\u0119 okazj\u0105 do \u017cart\u00f3w. Nazwisko ksi\u0119dza Bosko, udokumentowane w regionie Chieri ju\u017c od XVII wieku, towarzyszy\u0142o Janowi przez ca\u0142e \u017cycie, daj\u0105c pretekst do gier s\u0142ownych, przezwisk i dowcip\u00f3w w dialekcie piemonckim. Od czas\u00f3w seminarium a\u017c do staro\u015bci potrafi\u0142 on \u017cartowa\u0107 ze swojego nazwiska, por\u00f3wnuj\u0105c si\u0119 raz do spr\u00f3chnia\u0142ego drewna, a raz do drwa zdolnego podsyca\u0107 ogie\u0144. Jednak za tym dowcipem kryje si\u0119 g\u0142\u0119bsze znaczenie: ksi\u0105dz Bosko by\u0142 naprawd\u0119 \u201elasem z Sales\u201d, drewnem strawionym przez trud i rozpalanym mi\u0142o\u015bci\u0105 Boga.<\/i><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce w Piemoncie najwcze\u015bniejsze parafialne metryki urodze\u0144, chrzt\u00f3w, ma\u0142\u017ce\u0144stw i zgon\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne, pochodz\u0105 z pocz\u0105tku 1600 roku; miejskie do 1800 roku.<\/p>\n

Ks. Michele Molineris, dzi\u0119ki swoim badaniom, odkry\u0142, \u017ce r\u00f3d Bosco nie pochodzi z Castelnuovo d’Asti, ale z Chieri; a historykowi Secondo Caselle uda\u0142o si\u0119 prze\u015bledzi\u0107 ich genealogi\u0119 wstecz do Giovanniego Bosco z Chieri, kt\u00f3ry po\u015blubi\u0142 Giovann\u0119 Ronco z Chieri w katedrze w Chieri 5 lutego 1627 roku.<\/p>\n

Byli tacy, kt\u00f3rzy chcieli cofn\u0105\u0107 si\u0119 dalej, \u0142\u0105cz\u0105c rodzin\u0119 Bosco z Chieri z liguryjskim pochodzeniem, a stamt\u0105d a\u017c do Etrusk\u00f3w („Il Tempio di Don Bosco” 1987, nr 7, s. 9). Ale na chwil\u0119 obecn\u0105 mo\u017cna udowodni\u0107 wszystko i nic, poniewa\u017c nazwiska Bosco<\/i><\/em>, Boschi<\/i><\/em> i Boschetti<\/i><\/em> by\u0142y wsz\u0119dzie, nie tylko w regionach W\u0142och, ale, z terminem w\u0142a\u015bciwym dla danego j\u0119zyka, w wielu innych krajach Europy i \u015bwiata, nawet w Chinach (Lam<\/i><\/em>, Lin<\/i><\/em>) i Japonii (Mori<\/i><\/em>).<\/p>\n

Takie nazwiska rozkwita\u0142y, przynajmniej do \u015bredniowiecza, w r\u00f3\u017cnych czasach i miejscach ze wzgl\u0119d\u00f3w \u015brodowiskowych \u017cycia i pracy oraz osobistych powinowactw i charakteru, nawet je\u015bli, przy stabilno\u015bci nazwisk osi\u0105gni\u0119tej w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych, ich transmigracja z jednego regionu do drugiego pozostaje prawdopodobna.<\/p>\n

Brak lokalnej dokumentacji sam w sobie nie dowodzi zatem nieobecno\u015bci nazwiska na danym obszarze ani jego pochodzenia z innych region\u00f3w. Fakt, \u017ce genue\u0144ski rejestr z 1186 roku zawiera nazwisko Bosco, nie dowodzi, \u017ce nazwisko to przyby\u0142o do Chieri z Genui, nawet je\u015bli ziemie Monferrato (ale Chieri nigdy nie by\u0142o pod Monferrato) mia\u0142y w minionych stuleciach wi\u0119cej relacji z Genue\u0144czykami ni\u017c z terytoriami Sabaudii.<\/p>\n

Pozostawmy zatem sprawy w\u0142asnemu biegowi i zastan\u00f3wmy si\u0119, jak nazwisko Bosco z jego lokalnym znaczeniem (w j\u0119zyku piemockim: b\u00f2sch<\/i><\/em> = drewno) odegra\u0142o rol\u0119 w \u017cyciu naszego \u015bwi\u0119tego.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nazwisko w \u017cyciu ksi\u0119dza Bosko<\/b><\/strong><\/p>\n

Podczas lat seminaryjnych w Chieri nazwisko kleryka Bosko by\u0142o wykorzystywane przez jego towarzyszy na r\u00f3\u017cne sposoby.<\/p>\n

Kiedy portier zawo\u0142a\u0142 g\u0142o\u015bno „B\u00f2sch \u00e8d Castelneuv!”, rozleg\u0142 si\u0119 ch\u00f3r w j\u0119zyku francuskim sugeruj\u0105cy „Bois de Chateau neuf!”. Nast\u0119pnie, gdy kleryk, kt\u00f3ry zosta\u0142 mianowany zakrystianem, udawa\u0142 si\u0119 do ekonoma po olej do lampy Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, interweniowa\u0142 zwyk\u0142y ch\u00f3r, apostrofuj\u0105c go: „B\u00f2sch dl’euli p\u00ebr la lampia!” (Drewno oliwne do lampy). W seminarium nie brakowa\u0142o wi\u0119c ludzi o dobrym usposobieniu!<\/p>\n

Kleryk nosz\u0105cy to samo nazwisko, Giacomo Bosco, aby zmniejszy\u0107 szkody, zaproponowa\u0142 Janowi, aby ka\u017cdy z nich wybra\u0142 konkretny pseudonim. „Ja b\u0119d\u0119 B\u00f2sch \u00ebd pocio<\/i><\/em>” (b\u0119d\u0119 nieszpu\u0142k\u0105), „a ja b\u0119d\u0119 B\u00f2sch \u00ebd sales<\/i><\/em>” (b\u0119d\u0119 wierzb\u0105). To rozr\u00f3\u017cnienie musia\u0142o zadzia\u0142a\u0107, poniewa\u017c Giacomo Bosco,, \u00f3wczesny kierownik duchowy Si\u00f3str \u015bw. J\u00f3zefa przez ponad trzydzie\u015bci lat, poproszony pewnego dnia o rad\u0119, odpowiedzia\u0142: „Id\u017a do Ksi\u0119dza Bosko, \u015bwi\u0119tego; jestem tylko b\u00f2sch \u00e8d pocio<\/i><\/em>” (drewno nieszpu\u0142ki) (MB VII, 18).<\/p>\n

Sam ksi\u0105dz Bosko kilkakrotnie \u017cartowa\u0142 ze swojego nazwiska. Do fryzjera, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 pozwoli\u0107 niedo\u015bwiadczonemu uczniowi go ogoli\u0107, powiedzia\u0142: „Och, mo\u017ce bardzo dobrze ogoli\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest zrobiony z drewna” (G.B. FRANCESIA, Don Bosco amico delle anime<\/i><\/em> …, s. 33).<\/p>\n

Czasami, nawi\u0105zuj\u0105c do w\u0142asnego niepewnego zdrowia, deklarowa\u0142 si\u0119 jako b\u00f2sch camol\u00e0<\/i><\/em> (drewno zjedzone przez mole) (E 1504).<\/p>\n

Ksi\u0119dzu Nicolao Cibrario, dyrektorowi Domu Vallecrosia, kt\u00f3ry poprosi\u0142 go o pieni\u0105dze na nowy ko\u015bci\u00f3\u0142, odpowiedzia\u0142: „Powiedz biskupowi Viale, aby rozpali\u0142 ogie\u0144, przynios\u0119 troch\u0119 drewna” (drewno opa\u0142owe, tj. pieni\u0105dze) … Biskup Viale, wikariusz generalny w Ventimiglia obieca\u0142 pom\u00f3c (E 1525).<\/p>\n

Ju\u017c jako starzec, odwiedzony przez doktora Albertottiego z synem, do tego ostatniego, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 odkorkowa\u0107 butelki, powiedzia\u0142: „Dala unp\u00f2ch si a mi ch 'i son \u00ebd b\u00f2sch” (daj mi to, ja jestem z drewna), a on natychmiast j\u0105 odkorkowa\u0142 (C. ALBERTOTTI, Chi era don Bosco<\/i><\/em> … s. 16-17).<\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko nigdy nie traci\u0142 dobrego humoru, nawet w najtrudniejszych momentach \u017cycia. Franciszek Salezy mawia\u0142, \u017ce ogie\u0144 Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci najlepiej p\u0142onie w drewnie krzy\u017ca. A \u015bw. Jan Bosko by\u0142 b\u00f2sch \u00ebd sales<\/i><\/em> (Bosko od Salezego).<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nazwisko mo\u017ce opowiada\u0107 histori\u0119, przywo\u0142ywa\u0107 na my\u015bl jakie\u015b miejsce, a nawet sta\u0107 si\u0119 okazj\u0105 do…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":54472,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":0,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2576,1958,1970,2030],"class_list":["post-54484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-ksiadz-bosko","tag-salezjanie","tag-swieci","tag-zycie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54485,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54484\/revisions\/54485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}