{"id":53566,"date":"2026-06-09T06:45:40","date_gmt":"2026-06-09T06:45:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=53566"},"modified":"2026-06-09T06:46:03","modified_gmt":"2026-06-09T06:46:03","slug":"maly-ksiadz-z-valdocco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/maly-ksiadz-z-valdocco\/","title":{"rendered":"\u201eMa\u0142y\u201d ksi\u0105dz z Valdocco"},"content":{"rendered":"

Z biegiem czasu nie brakowa\u0142o karykatur i powierzchownych ocen ksi\u0119dza Jana Bosko, nawet ze strony tych, kt\u00f3rzy chcieli sprowadzi\u0107 jego wielko\u015b\u0107 do prostych danych demograficznych czy fizycznych. W\u015br\u00f3d nich jego wzrost by\u0142 przedmiotem ironii, u\u017cywanej przez niekt\u00f3rych do insynuowania ogranicze\u0144 moralnych lub intelektualnych. Jednak bardziej uwa\u017cna analiza historyczna pokazuje, \u017ce jak na tamte czasy Ksi\u0105dz Bosko by\u0142 idealnie w normie, je\u015bli nie powy\u017cej normy. Chocia\u017c ostatecznie liczy si\u0119 nie wzrost fizyczny, lecz wielko\u015b\u0107 ludzka i duchowa. ludzk\u0105 i duchow\u0105.<\/i><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Jak wysoki by\u0142 Ksi\u0105dz Bosko? Ustalmy kompromisowo: 1,66 m.<\/p>\n

Kilka lat temu pewien dziennikarz, historyk-improwizator, opisa\u0142 Ksi\u0119dza Bosko w swojej broszurze jako \u201ema\u0142ego, ale surowego ksi\u0119dza z Valdocco\u201d. Tym samym zamierza\u0142 przypisa\u0107 mu ra\u017c\u0105ce ograniczenia intelektualne i charakterologiczne, ale aby doda\u0107 szyderstwa do krytyki, podkre\u015bla\u0142, \u017ce Ksi\u0105dz Bosco mia\u0142 zaledwie 1,63 m wzrostu.<\/p>\n

Pomijaj\u0105c fakt, \u017ce wzrost cz\u0142owieka niewiele ma wsp\u00f3lnego z jego cnot\u0105 i inteligencj\u0105, co mo\u017cna powiedzie\u0107 o wzro\u015bcie Ksi\u0119dza Bosko?<\/p>\n

Rodzina Bosko z Becchi by\u0142a znana w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w jako \u201eIj Bosch\u00e8t\u201d lub \u201eBoschetti\u201d (MO 119), a ich przezwisko sk\u0142oni\u0142o do przekonania, \u017ce byli lud\u017ami niskiego wzrostu. Ale Francesca Bosko, prawnuczka Giuseppe \u201ePin dij Bosch\u00e8t\u201d, brata \u015awi\u0119tego, zapewnia w li\u015bcie z 28 listopada 1980 roku, \u017ce by\u0142o to raczej typowo lokalne okre\u015blenie, kt\u00f3re nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego ze wzrostem os\u00f3b. Rodzina Bosko z Becchi by\u0142a nazywana \u201eBosch\u00e8t\u201d, tak jak Cavallo byli nazywani \u201eCavalin\u201d i tak dalej. S\u0142u\u017cy\u0142o to, by\u0107 mo\u017ce, r\u00f3wnie\u017c do odr\u00f3\u017cnienia ich od rodzin Bosco i Cavallo z innych obszar\u00f3w i rod\u00f3w.<\/p>\n

Biograf Ksi\u0119dza Bosko, ksi\u0105dz G.B. Lemoyne, kt\u00f3ry mieszka\u0142 ze \u015awi\u0119tym przez 24 lata, opisuje go jako \u201eodpowiedniego wzrostu\u201d, a wszyscy, kt\u00f3rzy go znali, twierdzili, \u017ce by\u0142 \u201e\u015bredniego wzrostu\u201d.<\/p>\n

Jak wi\u0119c pogodzi\u0107 to z tymi 1,63 m? Ksi\u0105dz M. Molineris w Vita episodica di don Bosco<\/i><\/em>, opublikowanej po\u015bmiertnie w Colle w 1974 roku, daje nam wyja\u015bnienie. Wszystkie informacje o wzro\u015bcie Ksi\u0119dza Bosko opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na danych z jego dw\u00f3ch pierwszych paszport\u00f3w: z 1850 roku, kiedy uda\u0142 si\u0119 do Mediolanu, i z 1858 roku, kiedy po raz pierwszy wyjecha\u0142 do Rzymu (ASC 72-E-10-12).<\/p>\n

W pierwszym paszporcie wzrost ksi\u0119dza Bosco wynosi\u0142 38 uncji. Poniewa\u017c uncja odpowiada\u0142a, wed\u0142ug jednego obliczenia z tamtych czas\u00f3w, 4,28 cm, a wed\u0142ug innego 4,35 cm, w przybli\u017ceniu mo\u017cna ustali\u0107 jego wzrost na mi\u0119dzy 1,62 m a 1,65 m. W drugim paszporcie natomiast wzrost ksi\u0119dza Bosko podany jest bezpo\u015brednio w systemie dziesi\u0119tnym: 1,67 m. Kt\u00f3ra z tych miar jest dok\u0142adniejsza? Ustalmy kompromisowo: 1,66 m.<\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosco by\u0142 \u201egrenadierem z 15 roku\u201d i w 1835 roku zosta\u0142by powo\u0142any do wojska. W\u00f3wczas wymagany wzrost do zaci\u0105gu nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 ni\u017cszy ni\u017c 1,54 m, czyli o kilkana\u015bcie centymetr\u00f3w mniej ni\u017c wzrost Ksi\u0119dza Bosko.<\/p>\n

Co ciekawe, w Kr\u00f3lestwie Sardynii w latach 1828-37, 38% powo\u0142anych do wojska mia\u0142o wzrost mi\u0119dzy 1,54 m a 1,62 m. W Turynie 25% poborowych mie\u015bci\u0142o si\u0119 w tych granicach wzrostu, ale a\u017c 18% mia\u0142o tylko mi\u0119dzy 1,41 m a 1,54 m, co skutkowa\u0142o odrzuceniem z powodu niewystarczaj\u0105cego wzrostu (U. LEVRA, L\u2019altro volto di Torino risorgimentale 1814-1848<\/i><\/em>, Turyn, 1988, s. 62).<\/p>\n

W cytowanym dziele Levra, nie bez okrutnej ironii, zauwa\u017ca: \u201eDzielni poborowi przedstawieni w ikonografii Risorgimento, ci, kt\u00f3rzy w 1848 roku wyruszali, \u015bpiewaj\u0105c na cze\u015b\u0107 Karola Alberta… a w 1859 roku \u015bpiewali La bela Gigogin<\/i><\/em>, nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce byli wzorami fizycznej sprawno\u015bci\u201d.<\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko, zatem, m\u00f3g\u0142 by\u0107 uwa\u017cany w tamtych czasach za cz\u0142owieka o wzro\u015bcie wi\u0119cej ni\u017c normalnym, mierz\u0105c 166 cm, je\u015bli nawet nie wi\u0119cej. R\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem fizycznej sprawno\u015bci by\u0142 daleki od bycia cherlakiem. O jego sile wiemy z jego w\u0142asnych Wspomnie\u0144<\/i><\/em>: \u201eWszyscy moi towarzysze, nawet starsi wiekiem i wzrostem, bali si\u0119 mnie z powodu mojej odwagi i mojej pot\u0119\u017cnej si\u0142y\u201d.<\/p>\n

I udowodni\u0142 to, gdy jacy\u015b chuligani chcieli pobi\u0107 jego koleg\u0119 z klasy, Alojzego Comollo: \u201eW tym momencie zapomnia\u0142em o sobie i wzbudzi\u0142em w sobie nie rozum, ale moj\u0105 brutaln\u0105 si\u0142\u0119; nie maj\u0105c pod r\u0119k\u0105 ani krzes\u0142a, ani kija, chwyci\u0142em r\u0119kami koleg\u0119 z klasy za ramiona i u\u017cy\u0142em go jako kija do bicia przeciwnik\u00f3w\u201d, tak \u017ce Comollo, przera\u017cony, upomnia\u0142 go: \u201eTwoja si\u0142a mnie przera\u017ca, ale wierz mi, B\u00f3g nie da\u0142 ci jej, aby\u015b masakrowa\u0142 swoich towarzyszy!\u201d (MO 60-61).<\/p>\n

Zatem Ksi\u0105dz Bosko, w por\u00f3wnaniu do \u015bredniego wzrostu tamtych czas\u00f3w, wcale nie by\u0142 niski, a jego sprawno\u015b\u0107 i si\u0142a fizyczna by\u0142y niezwyk\u0142e. Tak wi\u0119c dziennikarz, kt\u00f3ry chcia\u0142 zadrwi\u0107 r\u00f3wnie\u017c ze wzrostu Ksi\u0119dza Bosko, wygl\u0105da na kogo\u015b, kto \u017cartuje z czego\u015b, czego nie zna. Zupe\u0142nie inne wra\u017cenie wyrazi\u0142 wybitny dominika\u0144ski uczony, Ojciec Ceslao Pera: \u201eKa\u017cdy, kto obserwuje portret b\u0142ogos\u0142awionego Jana Bosko, musi\u201d zgodzi\u0107 si\u0119 ze mn\u0105, \u017ce na tej kwadratowej i energicznej twarzy odbija si\u0119 obraz piemonckiego wie\u015bniaka, masywnego i diamentowego jak ska\u0142y jego g\u00f3r… Ale to nie wszystko…\u201d (PERA O.P., I doni dello Spirito Santo nell\u2019anima del Beato Giovanni Bosco<\/i><\/em>, Turyn, SEI, 1930, s. 10-11).<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z biegiem czasu nie brakowa\u0142o karykatur i powierzchownych ocen ksi\u0119dza Jana Bosko, nawet ze strony…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":53556,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":2,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2024,2576,1958,1970],"class_list":["post-53566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-cnoty","tag-ksiadz-bosko","tag-salezjanie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53566"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53567,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53566\/revisions\/53567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}