{"id":53547,"date":"2026-06-08T20:45:02","date_gmt":"2026-06-08T20:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=53547"},"modified":"2026-06-08T20:45:34","modified_gmt":"2026-06-08T20:45:34","slug":"salezjanscy-meczennicy-ktorzy-oddali-zycie-za-wiare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/salezjanscy-meczennicy-ktorzy-oddali-zycie-za-wiare\/","title":{"rendered":"Salezja\u0144scy m\u0119czennicy, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za wiar\u0119"},"content":{"rendered":"<p><em><i>Duchowo\u015b\u0107 salezja\u0144ska, otrzymana od \u015bw. Jana Bosko, zrodzi\u0142a niezwyk\u0142y kwiat \u015bwi\u0119to\u015bci. Ogromna rzesza m\u0119\u017cczyzn i kobiet radykalnie uciele\u015bni\u0142a charyzmat salezja\u0144ski: niekt\u00f3rzy zostali ju\u017c wyniesieni na o\u0142tarze, inni s\u0105 w drodze do kanonizacji, a bardzo wielu jest znanych tylko Bogu i zostanie poznanych dopiero w Niebie.<\/i><\/em><\/p>\n<p><em><i>Jest to \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, kt\u00f3ra dojrzewa w ca\u0142kowitym darze z siebie, tym, co Stary Testament ukazywa\u0142 w ca\u0142opaleniu: ofierze ca\u0142kowicie strawionej w ogniu dla Pana. Oddanie \u017cycia dla tych \u015bwi\u0119tych nie oznacza\u0142o jedynie po\u015bwi\u0119cenia Bogu czasu i energii, ale oddanie Mu tego, co mamy najbardziej intymnego i cennego, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to samo ziemskie istnienie, gdy On tego za\u017c\u0105da\u0142.<\/i><\/em><\/p>\n<p><em><i>Robi wra\u017cenie odkrycie, \u017ce w\u015br\u00f3d 175 salezja\u0144skich \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych, kanonizowanych lub w trakcie kanonizacji, 118 to m\u0119czennicy: ponad 67%. Ponad dwie trzecie. Rzeka krwi, kt\u00f3ra p\u0142ynie g\u0142\u00f3wnie przez XX wiek, tworz\u0105c pot\u0119\u017cny ch\u00f3r \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy ofiarowanym \u017cyciem przypiecz\u0119towali p\u0142odno\u015b\u0107 i aktualno\u015b\u0107 charyzmatu salezja\u0144skiego.<\/i><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W przem\u00f3wieniu na temat misji na pocz\u0105tku 1876 roku Ksi\u0105dz Bosko powiedzia\u0142: \u201eGdyby B\u00f3g w swojej Opatrzno\u015bci zechcia\u0142 zrz\u0105dzi\u0107, aby kto\u015b z nas poni\u00f3s\u0142 m\u0119cze\u0144stwo, czy\u017c z tego powodu mieliby\u015bmy si\u0119 przera\u017ca\u0107?\u201d.<\/p>\n<p>Ksi\u0105dz Bosko by\u0107 mo\u017ce nie wyobra\u017ca\u0142 sobie, jak dos\u0142ownie jego synowie odpowiedz\u0105 na to pytanie. XX wiek \u2013 czas okrutnych ideologii, prze\u015bladowa\u0144 religijnych i totalitaryzm\u00f3w \u2013 za\u017c\u0105da\u0142 od Zgromadzenia Salezja\u0144skiego bardzo wysokiej ceny: krwi ponad stu wsp\u00f3\u0142braci i wielu m\u0142odych ludzi wychowanych w salezja\u0144skich oratoriach i szko\u0142ach. Byli to kap\u0142ani, koadiutorzy, byli wychowankowie, ch\u0142opcy z oratorium. \u0141\u0105czy\u0142a ich salezja\u0144ska rado\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 do m\u0142odzie\u017cy, wierno\u015b\u0107 Chrystusowi. A kiedy trzeba by\u0142o wybiera\u0107 mi\u0119dzy \u017cyciem a wiar\u0105, wybrali wiar\u0119.<\/p>\n<p>Wspominanie tych \u015bwiadk\u00f3w nie jest \u0107wiczeniem pami\u0119ci: to uznanie, \u017ce \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 salezja\u0144ska ma nie tylko u\u015bmiechni\u0119t\u0105 twarz wychowawcy z ch\u0142opcami na podw\u00f3rku, ale tak\u017ce przemienione oblicze tego, kto doprowadzi\u0142 do ko\u0144ca logik\u0119 ca\u0142kowitego daru. Jak pisa\u0142 IX Prze\u0142o\u017cony Generalny ks. Juan Vecchi, \u201epos\u0142ugi duszpasterskiej wobec ludzi i wychowawczego oddania m\u0142odzie\u017cy nie da si\u0119 zrealizowa\u0107 bez dyspozycji, kt\u00f3ra wewn\u0119trznie stanowi m\u0119cze\u0144stwo, to znaczy ofiary z \u017cycia\u201d.<\/p>\n<p>Przypomnijmy pokr\u00f3tce tych chwalebnych salezja\u0144skich m\u0119czennik\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>W Chinach: Versiglia i Caravario<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Pierwszy rozdzia\u0142 salezja\u0144skiego martyrologium XX wieku otwiera si\u0119 w Chinach, nad brzegiem rzeki Han, w nocy z 24 na 25 lutego 1930 roku. <strong><b>Alojzy Versiglia<\/b><\/strong> (1873\u20131930), biskup Shiu Chow, i <strong><b>Kalikst Caravario<\/b><\/strong> (1903\u20131930), m\u0142ody kap\u0142an maj\u0105cy zaledwie 26 lat, zostaj\u0105 schwytani przez band\u0119 pirat\u00f3w, gdy towarzysz\u0105 grupie m\u0142odych katechistek w drodze na ich misj\u0119. Kiedy bandyci ka\u017c\u0105 im odda\u0107 dziewcz\u0119ta, dwaj salezjanie zas\u0142aniaj\u0105 je w\u0142asnymi cia\u0142ami. Zostaj\u0105 wyci\u0105gni\u0119ci na brzeg i rozstrzelani.<\/p>\n<p>Beatyfikowani przez Jana Paw\u0142a II 15 maja 1983 r. i kanonizowani 1 pa\u017adziernika 2000 r., s\u0105 pierwszymi salezja\u0144skimi m\u0119czennikami wyniesionymi na o\u0142tarze. Ich \u015bmier\u0107 jest emblematyczna dla ducha Ksi\u0119dza Bosko: umrze\u0107 nie za teologiczn\u0105 abstrakcj\u0119, ale by chroni\u0107 m\u0142odych, najbardziej bezbronnych. Versiglia sp\u0119dzi\u0142 trzydzie\u015bci lat w Chinach, buduj\u0105c szko\u0142y i wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie; Caravario przyby\u0142 niedawno, ale p\u0142on\u0105\u0142 zapa\u0142em misyjnym. Razem uosabiaj\u0105 dwa pokolenia tego samego idea\u0142u.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>W Polsce: Kowalski i Pozna\u0144ska Pi\u0105tka<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Nazistowska okupacja Polski przynios\u0142a Zgromadzeniu Salezja\u0144skiemu jedn\u0105 z najwi\u0119kszych danin krwi: osiemdziesi\u0119ciu o\u015bmiu wsp\u00f3\u0142braci zamordowanych na samym terytorium Polski. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 posta\u0107 ks. <strong><b>J\u00f3zefa Kowalskiego<\/b><\/strong> (1911\u20131942), salezja\u0144skiego kap\u0142ana aresztowanego 23 maja 1941 r. \u2013 w wigili\u0119 uroczysto\u015bci Maryi Wspomo\u017cycielki \u2013 i deportowanego do obozu zag\u0142ady Auschwitz z numerem 17.350. Przez ponad rok wytrwa\u0142 w tak zwanej \u201ekompanii karnej\u201d, potajemnie kontynuuj\u0105c swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105: spowiada\u0142 umieraj\u0105cych, rozdawa\u0142 Komuni\u0119, organizowa\u0142 modlitwy o \u015bwicie, pociesza\u0142 towarzyszy.<\/p>\n<p>Pewien epizod ukazuje jego wielko\u015b\u0107: przy\u0142apany z r\u00f3\u017ca\u0144cem w r\u0119ku przez nazistowskiego oficera, odm\u00f3wi\u0142 podeptania go pomimo gr\u00f3\u017ab. Ten r\u00f3\u017caniec sta\u0142 si\u0119 symbolem jego duchowego oporu. Przed \u015bmierci\u0105 \u2013 utopiony w obozowym szambie w nocy z 3 na 4 lipca 1942 r. \u2013 modli\u0142 si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniem: \u201eUkl\u0119knij i m\u00f3dl si\u0119 ze mn\u0105 za wszystkich tych, kt\u00f3rzy nas zabijaj\u0105\u201d.<\/p>\n<p>Beatyfikowanemu w 1999 r. ks. Kowalskiemu towarzyszy na o\u0142tarzach pi\u0119ciu m\u0142odych oratorian\u00f3w z Poznania \u2013 <strong><b>Edward Klinik, Franciszek K\u0119sy, Jarogniew Wojciechowski, Czes\u0142aw J\u00f3\u017awiak i Edward Ka\u017amierski<\/b><\/strong> \u2013 ch\u0142opcy w wieku od 20 do 23 lat, animatorzy oratorium, \u015bci\u0119ci w Dre\u017anie 24 sierpnia 1942 r., w miesi\u0119czne wspomnienie Maryi Wspomo\u017cycielki. Ich ostatnie przes\u0142anie do rodzin to \u015bwiadectwo o najwy\u017cszej duchowo\u015bci: \u201eZ rado\u015bci\u0105 odchodz\u0119 na tamten \u015bwiat, bardziej ni\u017c do\u015bwiadczy\u0142bym rado\u015bci z ewentualnego uwolnienia\u201d.<\/p>\n<p>Tych sze\u015bciu b\u0142ogos\u0142awionych razem objawia g\u0142\u0119bok\u0105 salezja\u0144sk\u0105 prawd\u0119: \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ro\u015bnie w oratorium, w spotkaniu wychowawc\u00f3w i m\u0142odzie\u017cy, i mo\u017ce doj\u015b\u0107 \u2013 poprzez t\u0119 sam\u0105 przyja\u017a\u0144 \u2013 a\u017c do m\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>Na W\u0119grzech: Stefan S\u00e1ndor<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Na W\u0119grzech re\u017cim komunistyczny rozwi\u0105za\u0142 Zgromadzenie Salezja\u0144skie w 1952 roku. <strong><b>Stefan S\u00e1ndor<\/b><\/strong> (1914\u20131953), salezjanin koadiutor, potajemnie kontynuowa\u0142 formacj\u0119 m\u0142odzie\u017cy w wierze. Aresztowany, torturowany i s\u0105dzony pod zarzutem dzia\u0142alno\u015bci kontrrewolucyjnej, zosta\u0142 powieszony 8 czerwca 1953 r. W swoim testamencie napisa\u0142: \u201eUmieram z rado\u015bci\u0105 za w\u0119giersk\u0105 m\u0142odzie\u017c\u201d. Beatyfikowany w 2013 r., jest pierwszym b\u0142ogos\u0142awionym z Europy Wschodniej w Rodzinie Salezja\u0144skiej. Jego m\u0119cze\u0144stwo m\u00f3wi o cichym oddaniu, o katechezie prowadzonej w tajemnicy, o salezjaninie, kt\u00f3ry nie zrezygnowa\u0142 ze swojej misji w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy nawet wtedy, gdy sta\u0142o si\u0119 to niebezpieczne.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>Na S\u0142owacji: Tytus Zeman<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Postaci\u0105 dyskretnego heroizmu jest ks. <strong><b>Tytus Zeman<\/b><\/strong> (1915\u20131969), s\u0142owacki kap\u0142an salezja\u0144ski. Po likwidacji wsp\u00f3lnot zakonnych w Czechos\u0142owacji przez re\u017cim komunistyczny w 1950 r., wielokrotnie ryzykowa\u0142 wolno\u015b\u0107, aby potajemnie przemyca\u0107 na Zach\u00f3d m\u0142odych aspirant\u00f3w salezja\u0144skich, by mogli odby\u0107 nowicjat i przyj\u0105\u0107 \u015bwi\u0119cenia. Aresztowany w 1951 r. i skazany na 25 lat wi\u0119zienia, przez jedena\u015bcie lat znosi\u0142 tortury i fizyczne poni\u017canie, kt\u00f3re zrujnowa\u0142y jego zdrowie. Uwolniony w 1964 r., nigdy ju\u017c nie by\u0142 taki sam. Zmar\u0142 w 1969 r. w wyniku doznanego zn\u0119cania si\u0119. Beatyfikowany w 2017 r. w Bratys\u0142awie, ks. Zeman jest m\u0119czennikiem \u201epodziemnej\u201d pos\u0142ugi: tym, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 \u017cycie, aby \u0142a\u0144cuch salezja\u0144skiego powo\u0142ania nie zerwa\u0142 si\u0119 w u\u015bcisku totalitaryzmu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>W Brazylii: Rudolf Lunkenbein<\/b><\/strong><\/p>\n<p>M\u0119cze\u0144stwo nie zawsze nosi barwy re\u017cimu totalitarnego. W Brazylii ks. <strong><b>Rudolf Lunkenbein<\/b><\/strong> (1939\u20131976), niemiecki misjonarz salezja\u0144ski w\u015br\u00f3d Indian Bororo w Mato Grosso, zosta\u0142 zamordowany 15 lipca 1976 r. w \u015brodku starcia mi\u0119dzy tubylcami a fazendeiros, kt\u00f3rzy ro\u015bcili sobie prawo do ich ziem. Ks. Rudolf otwarcie stan\u0105\u0142 w obronie terytorium i praw ludu Bororo. Tego dnia stan\u0105\u0142 mi\u0119dzy napastnikami a spo\u0142eczno\u015bci\u0105 tubylcz\u0105: zosta\u0142 trafiony kul\u0105 i zmar\u0142 wkr\u00f3tce potem. Wraz z nim zgin\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c m\u0142ody Indianin Bororo, Sim\u00e3o Cristino Kyrireu, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 go chroni\u0107. Ich m\u0119cze\u0144stwo ma form\u0119 zaanga\u017cowania na rzecz sprawiedliwo\u015bci, misji wcielonej w krzyk najubo\u017cszych, na\u015bladowania Chrystusa, kt\u00f3ry staje w obronie ostatnich.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>W Pakistanie: Akash Bashir<\/b><\/strong><\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d najnowszych i najbardziej poruszaj\u0105cych historii wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 historia <strong><b>Akasha Bashira<\/b><\/strong> (1994\u20132015), m\u0142odego pakista\u0144skiego by\u0142ego wychowanka salezja\u0144skiego wyznania chrze\u015bcija\u0144skiego. 15 marca 2015 r. s\u0142u\u017cy\u0142 jako ochotnik ds. bezpiecze\u0144stwa przed ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Jana w Youhanabad w Lahore, kiedy zbli\u017cy\u0142 si\u0119 zamachowiec-samob\u00f3jca z pasem z materia\u0142ami wybuchowymi. Akash fizycznie go zablokowa\u0142, obejmuj\u0105c go, aby uniemo\u017cliwi\u0107 m\u0119\u017cczy\u017anie wej\u015bcie do ko\u015bcio\u0142a, gdzie odprawiana by\u0142a niedzielna Msza \u015bw., w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142y setki wiernych. \u0141adunek eksplodowa\u0142: Akash zgin\u0105\u0142 na miejscu. Mia\u0142 20 lat. Jego gest by\u0142 aktem \u015bwiadomego i celowego wyboru: tego ranka powiedzia\u0142 matce: \u201eJe\u015bli umr\u0119, umr\u0119 dla Jezusa\u201d. Jego proces beatyfikacyjny jest otwarty w diecezji Lahore. Akash uosabia powo\u0142anie salezjanina \u015bwieckiego, wychowanego w oratorium i zdolnego odda\u0107 wszystko \u2013 tak jak nauczy\u0142 si\u0119 tego od swoich wychowawc\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>Hiszpania 1936 roku: mn\u00f3stwo m\u0119czennik\u00f3w<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 o dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu pi\u0119ciu salezja\u0144skich m\u0119czennikach hiszpa\u0144skiej wojny domowej (1936\u20131939): kap\u0142anach, koadiutorach, klerykach, wsp\u00f3\u0142pracownikach zabitych z nienawi\u015bci do wiary w okolicach Madrytu, Barcelony, Walencji i Sewilli. W\u015br\u00f3d ju\u017c beatyfikowanych grup znajduj\u0105 si\u0119 m\u0119czennicy z Madrytu pod przewodnictwem ks. Enrique S\u00e1iza Aparicio, ci z Walencji i Barcelony z ks. Jos\u00e9 Calasanzem Marqu\u00e8sem oraz ci z Sewilli. Ich zbiorowa \u015bmier\u0107 jest \u015bwiadectwem ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra nie wypar\u0142a si\u0119 swojej to\u017csamo\u015bci nawet przed plutonami egzekucyjnymi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>W Polsce: ks. Jan \u015awierc i o\u015bmiu towarzyszy<\/b><\/strong><\/p>\n<p>6 czerwca 2026 r. w Sanktuarium \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Krakowie Rodzina Salezja\u0144ska prze\u017cy\u0142a nowy, wzruszaj\u0105cy dzie\u0144 chwa\u0142y: <strong><b>ks. Jan \u015awierc<\/b><\/strong> (1877\u20131941) i o\u015bmiu jego wsp\u00f3\u0142braci \u2013 <strong><b>Ignacy Antonowicz, Ignacy Dobiasz, Karol Golda, Franciszek Harazim, Ludwik Mroczek, W\u0142odzimierz Szembek, Kazimierz Wojciechowski i Franciszek Mi\u015bka<\/b><\/strong> \u2013 zostali beatyfikowani przez papie\u017ca Leona XIV. Wszyscy polscy kap\u0142ani salezja\u0144scy zostali aresztowani przez nazist\u00f3w i zamordowani w obozach koncentracyjnych Auschwitz i Dachau w latach 1941\u20131942. Ks. Jan \u015awierc wychowa\u0142 si\u0119 w Turynie w szkole Ksi\u0119dza Bosko: do ko\u0144ca stara\u0142 si\u0119 pociesza\u0107 wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym \u017byd\u00f3w. Ks. Karol Golda zmar\u0142 w wieku zaledwie 28 lat, wierny tajemnicy spowiedzi a\u017c do \u015bmierci. Beatyfikacja odby\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie w sanktuarium po\u015bwi\u0119conym Janowi Paw\u0142owi II, poniewa\u017c tych dziewi\u0119ciu m\u0119czennik\u00f3w by\u0142o przewodnikami duchowymi m\u0142odego Karola Wojty\u0142y, kt\u00f3ry w 1938 r. codziennie ucz\u0119szcza\u0142 do ich ko\u015bcio\u0142a w krakowskich D\u0119bnikach. Wraz z nimi salezja\u0144skie martyrologium doda\u0142o dziewi\u0119\u0107 nowych imion do swojego \u015bwietlistego zast\u0119pu \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>Codzienne \u201ebezkrwawe m\u0119cze\u0144stwo\u201d<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Patrz\u0105c na tych \u015bwiadk\u00f3w, mogliby\u015bmy zapyta\u0107: co to ma wsp\u00f3lnego z nami? \u017byjemy w pokoju, nie wymaga si\u0119 od nas wyboru mi\u0119dzy \u017cyciem a wiar\u0105. Ale Ksi\u0105dz Bosko, m\u00f3wi\u0105c o m\u0119cze\u0144stwie, nie zamierza\u0142 podsyca\u0107 heroicznej duchowo\u015bci z czas\u00f3w wojny. Chcia\u0142 przypomnie\u0107, \u017ce ka\u017cdy wychowawca salezja\u0144ski jest wezwany do formy codziennego m\u0119cze\u0144stwa: ofiarowania swojego \u017cycia, swojego czasu, swojej energii dla m\u0142odych, bez kalkulacji i bez oszcz\u0119dzania si\u0119. \u201eKiedy zdarzy si\u0119, \u017ce salezjanin umrze pracuj\u0105c dla dusz \u2013 pisa\u0142 \u2013 Zgromadzenie odniesie wielki triumf\u201d.<\/p>\n<p>Versiglia, Caravario, Kowalski, Pozna\u0144ska Pi\u0105tka, S\u00e1ndor, Zeman, Lunkenbein, Akash Bashir \u2013 ka\u017cdy z nich dorasta\u0142 w oratorium, szkole, wsp\u00f3lnocie salezja\u0144skiej. Ka\u017cdy nauczy\u0142 si\u0119 od wychowawcy, \u017ce \u017cycie si\u0119 daje, a nie zatrzymuje. Potem, gdy wymaga\u0142a tego chwila, zrobili dok\u0142adnie to, czego si\u0119 nauczyli.<\/p>\n<p>Troska o pami\u0119\u0107 o nich nie jest dewocj\u0105: to zrozumienie, co tak naprawd\u0119 znaczy by\u0107 salezjaninem. Rodzina Salezja\u0144ska liczy dzi\u015b stu siedemdziesi\u0119ciu pi\u0119ciu kandydat\u00f3w na o\u0142tarze. W\u015br\u00f3d nich stu osiemnastu m\u0119czennik\u00f3w. Nie s\u0105 bohaterami z innej epoki. S\u0105 owocami systemu prewencyjnego doprowadzonego do ostatecznych konsekwencji: kocha\u0107 m\u0142odych a\u017c do oddania wszystkiego, nawet \u017cycia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201eMy \u017cyjemy duchem m\u0119cze\u0144stwa w codziennej mi\u0142o\u015bci duszpasterskiej\u201d \u2013 ks. Juan Vecchi, IX Prze\u0142o\u017cony Generalny<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duchowo\u015b\u0107 salezja\u0144ska, otrzymana od \u015bw. Jana Bosko, zrodzi\u0142a niezwyk\u0142y kwiat \u015bwi\u0119to\u015bci. Ogromna rzesza m\u0119\u017cczyzn i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53533,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[1718,1724,1844,1826,2590,1958,2618,1970],"class_list":["post-53547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-charyzmat-salezjanski","tag-milosc-blizniego","tag-nasi-bohaterowie","tag-otrzymane-laski","tag-rodzina-salezjanska","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53548,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53547\/revisions\/53548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}