{"id":52884,"date":"2026-04-10T08:05:29","date_gmt":"2026-04-10T08:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=52884"},"modified":"2026-04-10T08:06:03","modified_gmt":"2026-04-10T08:06:03","slug":"poznajemy-ksiedza-bosko-6-stalowy-charakter-i-zlote-serce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/poznajemy-ksiedza-bosko-6-stalowy-charakter-i-zlote-serce\/","title":{"rendered":"Poznajemy Ksi\u0119dza Bosko (6). Stalowy charakter i z\u0142ote serce"},"content":{"rendered":"

Osobowo\u015b\u0107 ksi\u0119dza Bosko by\u0142a wynikiem po\u0142\u0105czenia jego porywczej i ognistej natury z \u0142agodno\u015bci\u0105 zdobyt\u0105 dzi\u0119ki nieustannej pracy nad sob\u0105. Mimo niskiego lub \u015bredniego wzrostu i skromnego wygl\u0105du, skrywa\u0142 silny i zdeterminowany charakter. \u015awiadectwa wsp\u00f3\u0142czesnych mu os\u00f3b potwierdzaj\u0105 jego \u201e\u0142atwo zapalczywy\u201d, uparty i sk\u0142onny do gniewu temperament, kt\u00f3ry potrafi\u0142 jednak sublimowa\u0107, przekszta\u0142caj\u0105c agresj\u0119 w wytrwa\u0142o\u015b\u0107 i niez\u0142omno\u015b\u0107. To opanowanie samego siebie by\u0142o fundamentalne dla jego metody wychowawczej. Sta\u0142 si\u0119 wzorem cierpliwo\u015bci, pokory i \u0142agodno\u015bci \u2013 cech nie wrodzonych, lecz zdobytych z trudem, kt\u00f3re pozwoli\u0142y mu zrozumie\u0107 i pomaga\u0107 najs\u0142abszej m\u0142odzie\u017cy w przemys\u0142owym Turynie.<\/i><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Zacz\u0105\u0142 od wychowywania samego siebie.<\/i><\/em><\/p>\n

\u00a0<\/i><\/em><\/p>\n

Jan Bosko jest jedn\u0105 z najbardziej fascynuj\u0105cych postaci XIX-wiecznej pedagogiki: cz\u0142owiekiem o skromnym wygl\u0105dzie, kt\u00f3ry skrywa\u0142 niezwyk\u0142\u0105 osobowo\u015b\u0107. Za niskim wzrostem i prost\u0105 postaw\u0105 piemonckiego ch\u0142opa kry\u0142 si\u0119 silny i zdeterminowany charakter, wykuty przez nieustann\u0105 prac\u0119 nad sob\u0105. Kontrast mi\u0119dzy jego porywcz\u0105 i ognist\u0105 natur\u0105 a \u0142agodno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 zdo\u0142a\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 z biegiem lat, ods\u0142ania tajemnic\u0119 jego wychowawczej wielko\u015bci. Ksi\u0105dz Bosko nie urodzi\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0119tym: sta\u0142 si\u0119 wzorem cierpliwo\u015bci i \u0142agodno\u015bci w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce potrafi\u0142 zapanowa\u0107 nad \u201e\u0142atwo zapalaj\u0105cym si\u0119\u201d temperamentem i przekszta\u0142ci\u0107 w\u0142asn\u0105 agresywno\u015b\u0107 w wytrwa\u0142o\u015b\u0107, a up\u00f3r w niez\u0142omno\u015b\u0107. Ta droga samowychowania, rozpocz\u0119ta ju\u017c w dzieci\u0144stwie, by\u0142a kluczem, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 mu zrozumie\u0107 najs\u0142absz\u0105 m\u0142odzie\u017c przemys\u0142owego Turynu i po\u015bwi\u0119ci\u0107 jej dzie\u0142o, kt\u00f3re mia\u0142o zmieni\u0107 histori\u0119 edukacji.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy znali Ksi\u0119dza Bosko, opisywali go jako cz\u0142owieka niskiego, szczup\u0142ego, o skromnej budowie, z zaniedbanymi kr\u0119conymi w\u0142osami i do\u015b\u0107 du\u017cymi uszami, podczas gdy na fotografiach \u201ero\u015bnie\u201d, staje si\u0119 wy\u017cszy (dzi\u0119ki kadrowaniu przestrzeni nad g\u0142ow\u0105, wertykalnym efektom podkre\u015blaj\u0105cym fa\u0142dy sutanny, przesuni\u0119ciu jego postaci ze \u015brodka na bok sceny), jego twarz \u0142agodnieje, a dzi\u0119ki retuszom czasami staje si\u0119 nawet pi\u0119kna.<\/p>\n

Tak naprawd\u0119 doros\u0142y Ksi\u0105dz Bosko by\u0142 fizycznie typem o \u015brednio-niskim wzro\u015bcie (metr sze\u015b\u0107dziesi\u0105t trzy centymetry), kt\u00f3ry chodzi\u0142 \u201e… nieco chwiejnie\u201d (MB, VI, 2) jak ch\u0142opi. By\u0142 obdarzony niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0105 fizyczn\u0105; uprawia\u0142 kulturystyk\u0119 i body-building, pracuj\u0105c na polach lub podczas d\u0142ugich trening\u00f3w jako kuglarz, by zabawia\u0107 koleg\u00f3w. Jego twarz nie mia\u0142a w sobie nic z ascety; by\u0142a to twarz otwarta, serdeczna, dobroduszna, ojcowska, cho\u0107 dumna i odwa\u017cna, z kt\u00f3rej prze\u015bwieca\u0142a hojna dobro\u0107.<\/p>\n

Profil psychologiczny doros\u0142ego Ksi\u0119dza Bosko to profil osoby \u201etak zwanej normalnej\u201d (\u201etak zwanej\u201d, poniewa\u017c normalno\u015b\u0107 w sensie absolutnym nie istnieje), o silnym, dynamicznym ego, charakteryzuj\u0105cej si\u0119 dzia\u0142aniem wynikaj\u0105cym z g\u0142\u0119bokiego poczucia obowi\u0105zku i jasnej \u015bwiadomo\u015bci w\u0142asnej odpowiedzialno\u015bci. A poniewa\u017c zawsze istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy byciem a dzia\u0142aniem, mia\u0142 osobowo\u015b\u0107 aktywn\u0105, wytrwa\u0142\u0105, niez\u0142omn\u0105, ekstrawertyczn\u0105; by\u0142 ksi\u0119dzem \u201ew podwini\u0119tych r\u0119kawach\u201d, pracowitym i weso\u0142ym, kt\u00f3ry wola\u0142 przekonywa\u0107 bardziej czynami ni\u017c s\u0142owami.<\/p>\n

Mia\u0142 jednak w sobie cierpliwo\u015b\u0107, konkretno\u015b\u0107 i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka zrodzonego z ziemi, jak \u015bwiadczy\u0142 ksi\u0105dz Giovanni Battista Lemoyne: \u201eMawia\u0142 nam: \u2014 W najwi\u0119kszych trudno\u015bciach nigdy nie trac\u0119 z oczu celu. Gdy napotykam przeszkod\u0119, nie trac\u0119 ducha, robi\u0119 jak ten, co id\u0105c drog\u0105, w pewnym momencie znajduje j\u0105 zablokowan\u0105 przez wielki g\u0142az. Je\u015bli nie mog\u0119 go usun\u0105\u0107, wspinam si\u0119 na niego lub go omijam, albo zostawiam w tym miejscu rozpocz\u0119te przedsi\u0119wzi\u0119cie, by nie traci\u0107 niepotrzebnie czasu na czekanie, i od razu zabieram si\u0119 za co\u015b innego. Tymczasem z czasem sprawy dojrzewaj\u0105: ludzie si\u0119 zmieniaj\u0105, a pierwotne trudno\u015bci si\u0119 wyr\u00f3wnuj\u0105. Ja jednak nigdy nie trac\u0119 z oczu podj\u0119tego dzie\u0142a\u201d (PC, 665-666).<\/p>\n

Mimo pewno\u015bci, \u017ce B\u00f3g mu pomo\u017ce, Ksi\u0105dz Bosko nigdy nie zaniedbywa\u0142 u\u017cywania wszelkich \u015brodk\u00f3w do pokonywania licznych przeszk\u00f3d, stosuj\u0105c dos\u0142ownie powiedzenie: \u201eB\u00f3g pomaga tym, kt\u00f3rzy sobie pomagaj\u0105\u201d. A przeszk\u00f3d omin\u0105\u0142 wiele, tak\u017ce dlatego, \u017ce jego \u017cycie przypad\u0142o na okres wielkich przemian, przez co znalaz\u0142 si\u0119 w epoce zmian, jak na przyk\u0142ad przej\u015bcie od spo\u0142ecze\u0144stwa o gospodarce rolnej do gospodarki przemys\u0142owej.<\/p>\n

Miasto Turyn prze\u017cywa\u0142o w tamtych latach znaczny rozw\u00f3j demograficzny. Pod wp\u0142ywem ekspansji przemys\u0142owej przybywa\u0142y tam z innych prowincji i s\u0105siednich region\u00f3w, w tym z Lombardii, pojedyncze osoby (zw\u0142aszcza ch\u0142opcy) lub ca\u0142e rodziny w poszukiwaniu pracy. Jak pisze Stella (1979, I, 104), roi\u0142o si\u0119 tam od \u201e… ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmowali ulice, place i \u0142\u0105ki, dzieci z ubogich rodzin, cz\u0119sto bezrobotnych rodzic\u00f3w, bez zawodu, bez nadziei na jego zdobycie; albo takich, kt\u00f3rzy podejmowali si\u0119 jakiejkolwiek pracy, byle tylko prze\u017cy\u0107, byle poprawi\u0107 swoje warunki \u017cycia\u201d.<\/p>\n

W tej atmosferze zam\u0119tu Ksi\u0105dz Bosko zauwa\u017cy\u0142, \u017ce dzieci i m\u0142odzie\u017c stanowi\u0105 jedn\u0105 z najwra\u017cliwszych cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa (t\u0119, kt\u00f3ra p\u0142aci najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za wszelkie przemiany spo\u0142eczne) i \u017ce trzeba zorganizowa\u0107 co\u015b bardziej odpowiadaj\u0105cego \u201eznakom czasu\u201d, aby im pom\u00f3c. Z tych powod\u00f3w w\u0142a\u015bnie w Schronisku, jak ju\u017c pisali\u015bmy, 8 grudnia 1844 roku zapocz\u0105tkowa\u0142 Oratorium, kt\u00f3re stanowi\u0142o now\u0105 form\u0119 gromadzenia m\u0142odzie\u017cy, owoc jego socjologicznej otwarto\u015bci. Nazwa\u0142 je imieniem \u015bw. Franciszka Salezego, biskupa Genewy zmar\u0142ego w 1622 roku, poniewa\u017c, jak wyja\u015bni\u0142 sam Ksi\u0105dz Bosko: \u201e… ta cz\u0119\u015b\u0107 naszej pos\u0142ugi wymaga\u0142a wielkiego spokoju i \u0142agodno\u015bci, oddali\u015bmy si\u0119 pod opiek\u0119 tego \u015awi\u0119tego, aby wyjedna\u0142 nam u Boga \u0142ask\u0119 na\u015bladowania go w jego niezwyk\u0142ej \u0142agodno\u015bci…\u201d (MO, 141).<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eWszystko pod kontrol\u0105\u201d<\/b><\/strong><\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko z pewno\u015bci\u0105 mia\u0142 trudno\u015bci z sublimacj\u0105 swoich instynktownych pop\u0119d\u00f3w ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j temperament \u201e\u0142atwo zapalaj\u0105cy si\u0119, a zarazem ma\u0142o uleg\u0142y i twardy\u201d (MB, I, 94). Podczas gdy jego brat J\u00f3zef by\u0142 \u0142agodny, pos\u0142uszny i cierpliwy, Jan od ma\u0142ego wykazywa\u0142 temperament porywczy, ognisty, a czasem nawet gwa\u0142towny, jak wtedy, gdy pobi\u0142 \u201e… pi\u0119\u015bciami\u201d kilku ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy blu\u017anili (MB, I, 124). Mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c trudno\u015bci z pos\u0142usze\u0144stwem, podporz\u0105dkowaniem si\u0119 i cz\u0119sto by\u0142 te\u017c upartym dzieckiem. Jego proboszcz, teolog Pietro Antonio Cinzano, nazwa\u0142 go \u201eupartym\u201d (MB, IV, 286).<\/p>\n

Sk\u0142onno\u015b\u0107 do agresji, cho\u0107 kontrolowana, przejawia\u0142a si\u0119 tak\u017ce, gdy by\u0142 klerykiem i kap\u0142anem. Ksi\u0105dz Giovanni Giacomelli, jego kolega z seminarium i wielki przyjaciel, napisa\u0142: \u201eZ natury bardzo wra\u017cliwy nawet na drobne rzeczy, mo\u017cna by\u0142o zrozumie\u0107, jak bez cnoty da\u0142by si\u0119 ponie\u015b\u0107 gniewowi. \u017baden z naszych koleg\u00f3w, a by\u0142o ich wielu, nie sk\u0142ania\u0142 si\u0119 tak jak on ku tej wadzie. Jednak\u017ce widoczna by\u0142a wielka i nieustanna przemoc, jak\u0105 stosowa\u0142, by si\u0119 powstrzyma\u0107\u201d (MB, I, 407).<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c ksi\u0105dz Giovanni Battista Lemoyne za\u015bwiadczy\u0142: \u201eWykaza\u0142 tak\u017ce si\u0142\u0119 ducha w przezwyci\u0119\u017caniu swojej ognistej natury, tak \u017ce jawi\u0142 si\u0119 jako jeden z naj\u0142agodniejszych ludzi. On sam wyzna\u0142 mi, \u017ce w dzieci\u0144stwie i m\u0142odo\u015bci czu\u0142 siln\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do gniewu, ale z czasem osi\u0105gn\u0105\u0142 tak\u0105 w\u0142adz\u0119 nad sob\u0105, \u017ce czasami, nawet w bolesnych sytuacjach, wydawa\u0142 si\u0119 niemal niewzruszony\u201d (PC, 665).<\/p>\n

Teolog Ascanio Savio podkre\u015bli\u0142 jego \u201e… choleryczn\u0105 natur\u0119\u201d (MB, IV, 559), a sam ksi\u0105dz Cafasso stwierdzi\u0142, \u017ce \u201e… trzeba by\u0142o pozwoli\u0107 mu dzia\u0142a\u0107 po swojemu\u201d (MB, III, 50); nawet doktor Giovanni Albertotti (1929), kt\u00f3ry leczy\u0142 go przez ostatnie szesna\u015bcie lat \u017cycia, w swojej kr\u00f3tkiej biografii po\u015bwi\u0119conej znakomitemu pacjentowi zauwa\u017cy\u0142 jego \u201eporywczy i ognisty\u201d charakter. Wreszcie ksi\u0105dz Micha\u0142 Rua podkre\u015bli\u0142 wysi\u0142ek, jaki Jan Bosko w\u0142o\u017cy\u0142 w kontrolowanie tych swoich agresywnych pop\u0119d\u00f3w:<\/p>\n

\u201eKsi\u0105dz Bosko mia\u0142 ognisty charakter, co ja i wielu innych ze mn\u0105 mogli\u015bmy stwierdzi\u0107; poniewa\u017c w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach zauwa\u017cyli\u015bmy, jak wielkiej przemocy musia\u0142 dokonywa\u0107 na sobie, by t\u0142umi\u0107 wybuchy gniewu z powodu przeciwno\u015bci, kt\u00f3re go spotyka\u0142y.<\/p>\n

A je\u015bli dzia\u0142o si\u0119 tak w jego podesz\u0142ym wieku, pozwala to s\u0105dzi\u0107, \u017ce jego charakter by\u0142 jeszcze \u017cywszy w m\u0142odo\u015bci. Tyle \u017ce, na\u015bladuj\u0105c \u015bw. Franciszka Salezego, znaj\u0105c t\u0119 swoj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107, nieustannie czuwa\u0142 nad sob\u0105, tak by zawsze zachowa\u0107 spok\u00f3j i by\u0107 wzorem cierpliwo\u015bci, \u0142agodno\u015bci i s\u0142odyczy\u201d (PC, 667).<\/p>\n

Uduchowiaj\u0105c swoj\u0105 agresywno\u015b\u0107, Ksi\u0105dz Bosko sta\u0142 si\u0119 wzorem cierpliwo\u015bci, \u0142agodno\u015bci i tolerancji, do tego stopnia, \u017ce jako doros\u0142y niemal zawsze zachowywa\u0142 spok\u00f3j, s\u0142odycz serca i pogod\u0119 ducha. Ponadto uduchowienie tego pop\u0119du zaowocowa\u0142a wytrwa\u0142o\u015bci\u0105, niez\u0142omno\u015bci\u0105 i sta\u0142o\u015bci\u0105. Z pewn\u0105 determinacj\u0105 stawi\u0142 czo\u0142a wszystkim przeszkodom, kt\u00f3re napotka\u0142 w ci\u0105gu \u017cycia, od tych zwi\u0105zanych z \u201ew\u0119drownym\u201d Oratorium (1844-1846) po rozw\u00f3j rodziny salezja\u0144skiej i zatwierdzenie samego Towarzystwa.<\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko da\u0142 wielki dow\u00f3d wytrwa\u0142o\u015bci, przechodz\u0105c drog\u0119, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a go do za\u0142o\u017cenia Towarzystwa Salezja\u0144skiego. Po tym, jak w latach 1854-1859 dojrza\u0142a w nim idea stowarzyszenia zakonnego, musia\u0142 jednak omin\u0105\u0107 ustaw\u0119 z 29 maja 1855 roku, kt\u00f3ra dekretowa\u0142a kasat\u0119 wsp\u00f3lnot zakonnych i konfiskat\u0119 ich d\u00f3br. Z wytrwa\u0142o\u015bci\u0105, walcz\u0105c przez pi\u0119tna\u015bcie lat, doprowadzi\u0142 do za\u0142o\u017cenia Towarzystwa Salezja\u0144skiego i \u201e… potrafi\u0142 pokona\u0107 wszystkie przeciwno\u015bci \u017cycia, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel\u201d (MB, I, 95), zawsze doprowadzaj\u0105c do ko\u0144ca podj\u0119te dzie\u0142a.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pokorny, silny, krzepki<\/b><\/strong><\/p>\n

Jako doros\u0142y Ksi\u0105dz Bosko by\u0142 niez\u0142omnym bojownikiem, budz\u0105cym zaufanie przyw\u00f3dc\u0105 i porywaj\u0105cym za sob\u0105 t\u0142umy; a przede wszystkim obdarzony duchem ofiary, sta\u0142o\u015bci\u0105 i pokor\u0105. Braido pisze: \u201eJest jednak cz\u0142owiekiem dyskretnym i m\u0105drym. Aby nie obci\u0105\u017ca\u0107 swojego dzia\u0142ania, nie daje si\u0119 ponie\u015b\u0107 chciwo\u015bci czynienia dobra. Ksi\u0105dz Bosko w tym sensie uwa\u017ca, \u017ce lepsze jest wrogiem dobrego. Dlatego umiar, roztropno\u015b\u0107, poczucie granic kieruj\u0105 nim w praktycznej realizacji otwarto\u015bci<\/i><\/em>\u201d.<\/p>\n

Pokora z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a \u0142atwym celem do osi\u0105gni\u0119cia dla osobowo\u015bci takiej jak Ksi\u0105dz Bosko, charakteryzuj\u0105cej si\u0119 silnym, zwyci\u0119skim ego lidera. On sam, odnosz\u0105c si\u0119 do swojego pobytu w seminarium w Chieri, tak wspomina\u0142: \u201eW niekt\u00f3re dni dozwolona by\u0142a gra w karty i przez pewien czas bra\u0142em w niej udzia\u0142. Ale i tu s\u0142odycz miesza\u0142a si\u0119 z gorycz\u0105. Chocia\u017c nie by\u0142em dobrym graczem, mia\u0142em tyle szcz\u0119\u015bcia, \u017ce prawie zawsze wygrywa\u0142em. Pod koniec partii mia\u0142em r\u0119ce pe\u0142ne pieni\u0119dzy; ale widz\u0105c moich koleg\u00f3w zasmuconych, \u017ce je stracili, stawa\u0142em si\u0119 bardziej zasmucony od nich. Do tego dochodzi\u0142o, \u017ce w grze tak bardzo skupia\u0142em umys\u0142, \u017ce potem nie mog\u0142em ju\u017c ani si\u0119 modli\u0107, ani uczy\u0107, maj\u0105c wyobra\u017ani\u0119 wci\u0105\u017c zaj\u0119t\u0105 kr\u00f3lem puchar\u00f3w i waletem mieczy, trzynastk\u0105 czy pi\u0119tnastk\u0105 z tarota. Postanowi\u0142em wi\u0119c nie bra\u0107 ju\u017c udzia\u0142u w tej grze, tak jak wcze\u015bniej zrezygnowa\u0142em z innych. Uczyni\u0142em to w po\u0142owie drugiego roku filozofii 1836\u201d (MO, 93).<\/p>\n

I jeszcze jako kleryk surowo pot\u0119pia\u0142 pewne wybuchy swojego charakteru i chcia\u0142 zwalcza\u0107 swoje \u201e… nami\u0119tno\u015bci, zw\u0142aszcza pych\u0119, kt\u00f3ra w moim sercu g\u0142\u0119boko zapu\u015bci\u0142a korzenie\u201d.<\/p>\n

W swojej pedagogice Ksi\u0105dz Bosko ceni\u0142 cnot\u0119 pokory i jako pierwszy dawa\u0142 jej przyk\u0142ad, przez ca\u0142e \u017cycie uni\u017caj\u0105c si\u0119 i wyci\u0105gaj\u0105c r\u0119k\u0119 do ka\u017cdego, kto m\u00f3g\u0142by mu pom\u00f3c. Od m\u0142odo\u015bci \u0107wiczy\u0142 si\u0119 w pokorze, od kiedy z powodu przemocy starszego przyrodniego brata musia\u0142 opu\u015bci\u0107 dom i \u017cebra\u0107 o prac\u0119 w gospodarstwie Moglia, gdzie opr\u00f3cz utrzymania zarabia\u0142 pi\u0119tna\u015bcie lir\u00f3w rocznie.<\/p>\n

Czytaj\u0105c uwa\u017cnie \u017cycie Ksi\u0119dza Bosko, jest si\u0119 szczeg\u00f3lnie poruszonym \u201edobrymi manierami\u201d, kt\u00f3rych zwykle u\u017cywa\u0142 wobec wszystkich, a zw\u0142aszcza wobec ludzi prostych, z ludu. Jako kap\u0142an zwraca\u0142 si\u0119 per \u201ewy\u201d nawet do wi\u0119\u017ani\u00f3w; zdejmowa\u0142 te\u017c nakrycie g\u0142owy nawet przed portierami pa\u0142ac\u00f3w, gdy zwraca\u0142 si\u0119 do nich w poszukiwaniu kogo\u015b. Je\u015bli na Valdocco przybywa\u0142 jaki\u015b wa\u017cny go\u015b\u0107, przyjmowa\u0142 go z wszelkim szacunkiem, oprowadzaj\u0105c go po ca\u0142ym Domu, zawsze z biretem w r\u0119ku.<\/p>\n

Ksi\u0105dz Bosko m\u00f3wi\u0142, g\u0142osi\u0142 kazania i pisa\u0142 w spos\u00f3b prosty i zrozumia\u0142y dla wszystkich (i to tak\u017ce jest oznak\u0105 pokory). By\u0142a w nim r\u00f3wnie\u017c pow\u015bci\u0105gliwa skromno\u015b\u0107, prywatna rezerwa wobec wszystkiego, co dotyczy\u0142o jego osobistego \u015bwiata, kt\u00f3ry rzadko ujawnia\u0142. Zar\u00f3wno, gdy m\u00f3wi\u0142, jak i gdy pisa\u0142 (a odnosimy si\u0119 tu szczeg\u00f3lnie do list\u00f3w), je\u015bli wspomina\u0142 o sobie, u\u017cywa\u0142 trzeciej osoby, aby wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b nie subiektywny, jakby m\u00f3wi\u0142 o kim\u015b innym. W swoich pismach zwyk\u0142 te\u017c umieszcza\u0107 jako znak pokory, prosty tytu\u0142 \u201ekap\u0142an\u201d przed swoim imieniem i nazwiskiem. Wystarczy te\u017c spojrze\u0107 na jego fotografie, gdzie wyraz twarzy wcale nie sugeruje zamiaru stworzenia charyzmatycznego wizerunku siebie.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Giacomo DACQUINO, \u201c<\/i><\/em>Psicologia di don Bosco\u201d, s. 50 i nast.<\/i><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osobowo\u015b\u0107 ksi\u0119dza Bosko by\u0142a wynikiem po\u0142\u0105czenia jego porywczej i ognistej natury z \u0142agodno\u015bci\u0105 zdobyt\u0105 dzi\u0119ki…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":52868,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":2,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[1718,2196,2576,1820,2048,1970],"class_list":["post-52884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-charyzmat-salezjanski","tag-edukacja","tag-ksiadz-bosko","tag-laska","tag-mlodziez","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52884"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52886,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52884\/revisions\/52886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}