{"id":49741,"date":"2026-03-14T08:35:00","date_gmt":"2026-03-14T08:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=49741"},"modified":"2026-03-31T12:40:22","modified_gmt":"2026-03-31T12:40:22","slug":"duch-sw-franciszka-salezego-w-ksiedzu-bosko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/duch-sw-franciszka-salezego-w-ksiedzu-bosko\/","title":{"rendered":"Duch \u015bw. Franciszka Salezego w Ksi\u0119dzu Bosko"},"content":{"rendered":"

Witra\u017c \u015bw. Franciszka Salezego, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja (\u00c9glise Saint-Nicolas), Combloux, G\u00f3rna Sabaudia, Francja. Koniec XIX \u2013 pocz\u0105tek XX wieku (shutterstock.com)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiedy w 1859 roku Jan Bosko zak\u0142ada\u0142 Towarzystwo \u015bw. Franciszka Salezego \u2013 kt\u00f3re \u015bwiat pozna jako Zgromadzenie Salezja\u0144skie \u2013 wyb\u00f3r patrona nie by\u0142 ani przypadkowy, ani podyktowany czyst\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105. By\u0142 to wyraz g\u0142\u0119bokiego duchowego pokrewie\u0144stwa, kt\u00f3re dojrzewa\u0142o poprzez lektur\u0119, medytacj\u0119 i konfrontacj\u0119 z pismami biskupa Genewy. Pokrewie\u0144stwa, kt\u00f3re Ksi\u0105dz Bosko przekszta\u0142ci\u0142 w styl \u017cycia, pedagogik\u0119 i metod\u0119 duszpastersk\u0105.
\n<\/i><\/em><\/p>\n

Nie wiemy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, kiedy dok\u0142adnie Jan Bosko po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z pismami Franciszka Salezego. Wiemy jednak, \u017ce czyta\u0142 je z uwag\u0105 i z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie zdolno\u015bci\u0105 do utrwalania w pami\u0119ci tego, co odpowiada\u0142o najprawdziwszym potrzebom jego powo\u0142ania.<\/p>\n

Najbardziej bezpo\u015brednim punktem zbie\u017cnym mi\u0119dzy tymi dwoma \u015bwi\u0119tymi jest centralne miejsce mi\u0142o\u015bci, rozumianej nie jako mgliste uczucie, lecz jako zasada dzia\u0142ania. Franciszek Salezy ca\u0142\u0105 swoj\u0105 teologi\u0119 duchowo\u015bci opar\u0142 na mi\u0142o\u015bci do Boga, kt\u00f3ra staje si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105 do dusz, z \u0142agodno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra nie wyklucza surowo\u015bci, lecz przemienia j\u0105 od wewn\u0105trz. Jego s\u0142ynne stwierdzenie \u2013 \u017ce wi\u0119cej much z\u0142apie si\u0119 na \u0142y\u017ck\u0119 miodu ni\u017c na beczk\u0119 octu \u2013 by\u0142o dla Ksi\u0119dza Bosko czym\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c aforyzmem: by\u0142o syntez\u0105 ca\u0142ej wizji cz\u0142owieka.
\nW Systemie Prewencyjnym, opracowanym przez Ksi\u0119dza Bosko jako konkretna odpowied\u017a na potrzeby ubogiej i opuszczonej m\u0142odzie\u017cy Turynu, ta intuicja przek\u0142ada si\u0119 na podej\u015bcie wychowawcze, kt\u00f3re uprzedza win\u0119, zamiast j\u0105 kara\u0107, kt\u00f3re towarzyszy, zamiast nadzorowa\u0107, kt\u00f3re przekonuje, zamiast zmusza\u0107. Wychowawca salezja\u0144ski nie jest stra\u017cnikiem zasad, lecz \u015bwiadkiem mi\u0142uj\u0105cej obecno\u015bci. Ksi\u0105dz Bosko pisa\u0142, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek musi nie tylko by\u0107 kochany, ale musi wiedzie\u0107, \u017ce jest kochany. Wibruje tu ta sama struna, kt\u00f3ra uczyni\u0142a Franciszka Salezego wybitnym kierownikiem duchowym swoich czas\u00f3w: pewno\u015b\u0107, \u017ce dusza otwiera si\u0119 na \u0142ask\u0119, gdy czuje si\u0119 przyj\u0119ta, a nie os\u0105dzana.<\/p>\n

Drugim fundamentalnym elementem dziedzictwa salezja\u0144skiego, kt\u00f3re Ksi\u0105dz Bosko uczyni\u0142 swoim, jest tak zwana d\u00e9votion<\/i><\/em> \u2013 pobo\u017cno\u015b\u0107 jako cecha \u017cycia codziennego, dost\u0119pna dla wszystkich, a nie zarezerwowana dla mnich\u00f3w i kontemplatyk\u00f3w. Franciszek Salezy zrewolucjonizowa\u0142 duchowo\u015b\u0107 swoich czas\u00f3w, twierdz\u0105c, \u017ce ka\u017cdy stan \u017cycia \u2013 kupiec, \u017co\u0142nierz, ojciec rodziny, \u017cona \u2013 jest miejscem \u015bwi\u0119to\u015bci, je\u015bli jest prze\u017cywany z mi\u0142o\u015bci\u0105 i praw\u0105 intencj\u0105. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 nie jest ucieczk\u0105 od \u015bwiata, lecz jego przemienieniem.
\nKsi\u0105dz Bosko przej\u0105\u0142 t\u0119 zasad\u0119 i z duszpasterskim geniuszem zastosowa\u0142 j\u0105 w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cowym. Jego ch\u0142opcy nie mieli stawa\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119tymi pomimo zabawy, biegania i ha\u0142a\u015bliwych podw\u00f3rek oratorium: mieli stawa\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119tymi poprzez to wszystko. Wz\u00f3r Dominika Savio \u2013 zwyczajnego nastolatka, a jednak zdolnego do heroicznego \u017cycia wewn\u0119trznego \u2013 jest najpi\u0119kniejszym prze\u0142o\u017ceniem tej salezja\u0144skiej intuicji: \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jako rado\u015b\u0107, jako pe\u0142nia \u017cycia, jako wdzi\u0119czna odpowied\u017a na mi\u0142o\u015b\u0107 Boga w konkretach codzienno\u015bci.<\/p>\n

Kiedy Ksi\u0105dz Bosko postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 swoje zgromadzenie Franciszkowi Salezemu, nie oddawa\u0142 jedynie czci wielkiemu \u015bwi\u0119temu. O\u015bwiadcza\u0142, \u017ce ten duch \u2013 pe\u0142en cz\u0142owiecze\u0144stwa, nadprzyrodzonego optymizmu, zaufania do pierwotnej dobroci cz\u0142owieka i do \u0142aski, kt\u00f3ra j\u0105 odnawia \u2013 by\u0142 duchem, kt\u00f3ry chcia\u0142 przekaza\u0107 swoim duchowym synom. Zgromadzenie nosz\u0105ce imi\u0119 Franciszka Salezego mia\u0142o z czasem nosi\u0107 tak\u017ce jego oblicze.<\/p>\n

W 1885 rok Ksi\u0105dz Bosko opublikowa\u0142 M\u0142odzie\u0144ca zaopatrzonego<\/i><\/em> (rodzaj podr\u0119cznika formacji duchowej dla m\u0142odzie\u017cy), w kt\u00f3rym zawar\u0142 oko\u0142o czterdziestu maksym zaczerpni\u0119tych z pism \u015bw. Franciszka Salezego. Nie by\u0142 to erudycyjny ho\u0142d, lecz gest znamienny: Ksi\u0105dz Bosko znalaz\u0142 w tym \u015bwi\u0119tym s\u0142owa, kt\u00f3re mog\u0142y wychowywa\u0107 serca ch\u0142opc\u00f3w, s\u0142owa, kt\u00f3re by\u0142y ju\u017c jego w\u0142asnymi, zanim je zacytowa\u0142. Publikujemy je poni\u017cej.<\/p>\n

1. Wielkim szcz\u0119\u015bciem dla m\u0142odzie\u017cy jest mie\u0107 kogo\u015b, kto nad ni\u0105 czuwa, poniewa\u017c w tym wieku mi\u0142o\u015b\u0107 w\u0142asna za\u015blepia rozum.
\n2. Przyzwyczajajcie si\u0119 do posiadania serca pokornego i uleg\u0142ego, sk\u0142onnego do ust\u0119pstw w sprawach godziwych. W ten spos\u00f3b zdobywa si\u0119 prawdziw\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107.
\n3. Gdy gniew uniesie was przeciwko komu\u015b, naprawcie to uchybienie jak najszybciej jakim\u015b zewn\u0119trznym aktem \u0142agodno\u015bci wobec tej samej osoby.
\n4. Kochajcie wszystkich mi\u0142o\u015bci\u0105; ale wasze przyja\u017anie niech b\u0119d\u0105 tylko z osobami, kt\u00f3re mog\u0105 wam pom\u00f3c w zdobywaniu cn\u00f3t.
\n5. Uwa\u017cajcie, by nie drwi\u0107, nie \u017cartowa\u0107 i nie obra\u017ca\u0107 bli\u017aniego. Niewiele trzeba, by go zlekcewa\u017cy\u0107 i \u015bmiertelnie znienawidzi\u0107.
\n6. Przyjmijcie za zasad\u0119, by nigdy nie krytykowa\u0107 pobo\u017cno\u015bci i post\u0119powania innych. Ten spos\u00f3b obra\u017cania mi\u0142o\u015bci jest bardzo szkodliwy.
\n7. Zanim os\u0105dzicie bli\u017aniego, wyobra\u017acie sobie, \u017ce wy jeste\u015bcie nim, a on wami, a zapewniam was, \u017ce os\u0105dzicie s\u0142usznie i dobrze.
\n8. M\u00f3wcie jak najmniej o sobie, zar\u00f3wno dobrze, jak i \u017ale; poniewa\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 w\u0142asna zwykle za\u015blepia, nawet gdy m\u00f3wi si\u0119 o sobie \u017ale.
\n9. Nie m\u00f3wcie o Bogu i o tym, co dotyczy s\u0142u\u017cby Bo\u017cej, dla rozrywki i \u017cartu; ale zawsze z pokorn\u0105 czci\u0105 i uleg\u0142o\u015bci\u0105.
\n10. Wasza mowa niech b\u0119dzie oszcz\u0119dna i \u0142agodna, oszcz\u0119dna i dobra, oszcz\u0119dna i szczera, oszcz\u0119dna i mi\u0142a.
\n11. Aktem mi\u0142o\u015bci jest krzycze\u0107 \u201ewilk!\u201d, gdy zbli\u017ca si\u0119 do owiec; tak samo nie nale\u017cy milcze\u0107, gdy wrogowie Boga i Jego Ko\u015bcio\u0142a mog\u0105 wyrz\u0105dzi\u0107 z\u0142o.
\n12. Niech \u015bwiat krzyczy, ile chce, krytykuje, szemra; gdy czyni si\u0119 dobrze, wszystkiego nale\u017cy s\u0142ucha\u0107, wszystko znosi\u0107, nie l\u0119ka\u0107 si\u0119; ale i\u015b\u0107 dalej z niez\u0142omno\u015bci\u0105.
\n13. Te czyny, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej sprzeczne z naszym usposobieniem i sk\u0142onno\u015bci\u0105, s\u0105 najbardziej mi\u0142e Bogu; a zatem dla nas najbardziej po\u017cyteczne.
\n14. Gdy zarzuca si\u0119 wam jakie\u015b uchybienie, kt\u00f3rego nie jeste\u015bcie winni, usprawiedliwiajcie si\u0119 z \u0142agodno\u015bci\u0105. Je\u015bli to nie wystarczy, nie szukajcie niczego wi\u0119cej; i zadow\u00f3lcie si\u0119 ucieczk\u0105 w pokor\u0119 i milczenie.
\n15. Strze\u017ccie si\u0119 niepokoj\u00f3w, melancholii i skrupu\u0142\u00f3w; temu, kto za nic w \u015bwiecie nie chcia\u0142by obrazi\u0107 Boga, to powinno wystarczy\u0107, by \u017cy\u0107 rado\u015bnie.
\n16. W tym \u017cyciu cierpliwo\u015b\u0107 musi by\u0107 naszym chlebem powszednim, a zw\u0142aszcza cierpliwo\u015b\u0107 wobec samych siebie.
\n17. Sposobem na dobre wykonanie ka\u017cdego naszego czynu jest czynienie go w obecno\u015bci Boga. Z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dziemy mieli serca, by go partaczy\u0107, wiedz\u0105c, \u017ce On nas widzi i obserwuje.
\n18. M\u00f3wi\u0142em wielokrotnie, \u017ce kto nie jest pokorny, nie jest czysty; i m\u00f3wi\u0142em to, poniewa\u017c B\u00f3g zwykle dopuszcza upadek w grzechy bardziej haniebne, aby poskromi\u0107 i naprawi\u0107 pych\u0119 ducha.
\n19. Zachowujmy si\u0119 zawsze skromnie, nawet gdy jeste\u015bmy sami, poniewa\u017c zawsze jeste\u015bmy w obecno\u015bci Boga i Jego \u015awi\u0119tych Anio\u0142\u00f3w.
\n20. Pokusa nigdy nie ma takiej si\u0142y przeciwko nam, jak wtedy, gdy zastaje nas bezczynnymi.
\n21. Wielkim lekarstwem na pokusy jest poinformowanie o nich z \u015bwi\u0119t\u0105 szczero\u015bci\u0105 w\u0142asnego spowiednika; jako \u017ce pierwszym warunkiem, jaki diabe\u0142 stara si\u0119 postawi\u0107 duszy, jest milczenie.
\n22. Nale\u017cy raczej umrze\u0107, ni\u017c \u015bwiadomie zgrzeszy\u0107; ale po zgrzeszeniu raczej straci\u0107 wszystko, ni\u017c odwag\u0119, nadziej\u0119 i postanowienie.
\n23. Spowiednikowi nale\u017cy otworzy\u0107 swoje wn\u0119trze z ca\u0142\u0105 ufno\u015bci\u0105, tak jak syn ojcu, a chory odkrywa lekarzowi swoje dolegliwo\u015bci.
\n24. Wielu nie czyni \u017cadnego post\u0119pu, poniewa\u017c nie odkrywa ze szczero\u015bci\u0105 przed ojcem duchownym tej nami\u0119tno\u015bci, kt\u00f3ra jest prawdziwym korzeniem wszystkich uchybie\u0144.
\n25. Miejcie zawsze prawdziwy \u017cal za grzechy, kt\u00f3re wyznajecie, cho\u0107by by\u0142y najmniejsze, z mocnym postanowieniem poprawy na przysz\u0142o\u015b\u0107.
\n26. Ci\u0105g\u0142e umiarkowanie w jedzeniu i piciu jest warte o wiele wi\u0119cej ni\u017c pewne surowe posty.
\n27. Diabe\u0142 nie boi si\u0119 surowo\u015bci, lecz pos\u0142usze\u0144stwa.
\n28. B\u00f3g tak bardzo mi\u0142uje pos\u0142usze\u0144stwo, \u017ce b\u0142ogos\u0142awi i aprobuje nawet same rady otrzymywane od innych, a zw\u0142aszcza od ojc\u00f3w duchownych.
\n29. Nic tak nie s\u0142u\u017cy o\u015bwieceniu umys\u0142u i rozpaleniu woli, jak modlitwa, zw\u0142aszcza my\u015blna, p\u0142yn\u0105ca z serca.
\n30. Nauczcie si\u0119 cz\u0119sto odmawia\u0107 akty strzeliste i wznosi\u0107 serce do Boga.
\n31. B\u0105d\u017acie wierni w ma\u0142ym, a B\u00f3g postawi was nad wieloma.
\n32. Nie zawsze jest w waszej mocy czyni\u0107 rzeczy wielkie, niech wam wystarcz\u0105 ma\u0142e rzeczy, kt\u00f3re nadarzaj\u0105 si\u0119 o ka\u017cdej porze; ale czy\u0144cie je z zapa\u0142em i mi\u0142o\u015bci\u0105.
\n33. Jedno \u201eOjcze nasz\u201d odm\u00f3wione z uwag\u0105 i z serca warte jest o wiele wi\u0119cej ni\u017c wiele odm\u00f3wionych w po\u015bpiechu i z przyzwyczajenia.
\n34. Jedna dobrze przyj\u0119ta Komunia jest w stanie i wystarczy, by uczyni\u0107 was \u015bwi\u0119tymi i doskona\u0142ymi.
\n35. Nie zaniedbujcie obecnej okazji do czynienia dobra. Czasem, porzucaj\u0105c jedno dobro w poszukiwaniu lepszego, traci si\u0119 jedno, a nie znajduje drugiego.
\n36. Nie jeste\u015bcie kaznodziejami; ale pocieszcie si\u0119, \u017ce istnieje spos\u00f3b g\u0142oszenia niezwykle skuteczny; a jest nim dobry przyk\u0142ad dawany bli\u017aniemu.
\n37. Post\u0119pujcie tak, aby wasza pobo\u017cno\u015b\u0107 by\u0142a mi\u0142a, aby ka\u017cdy j\u0105 pokocha\u0142 i nabra\u0142 ch\u0119ci do jej praktykowania.
\n38. Czy\u0144cie jak pszczo\u0142y, kt\u00f3re z ka\u017cdego kwiatu wysysaj\u0105 mi\u00f3d; staraj\u0105c si\u0119 na\u015bladowa\u0107 to, co dobrego obserwujemy u naszego bli\u017aniego.
\n39. Nie b\u0105d\u017acie tak ciekawi, by chcie\u0107 wiedzie\u0107 wszystko; ale te\u017c nie zaniedbujcie poznania tego, co dotyczy naszego wiecznego zbawienia.
\n40. Starajcie si\u0119 codziennie czyta\u0107 w jakiej\u015b dobrej ksi\u0105\u017cce co\u015b, co was pouczy i zach\u0119ci do pobo\u017cno\u015bci.<\/i><\/em><\/p>\n

(Jan Bosko, M\u0142odzieniec zaopatrzony, Turyn, Tipografia e libreria salesiana 1885, s. 139-141)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Witra\u017c \u015bw. Franciszka Salezego, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja (\u00c9glise Saint-Nicolas), Combloux, G\u00f3rna Sabaudia, Francja. Koniec XIX…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":5,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,1718,2024,1820,1748,2590,1970],"class_list":["post-49741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-laska","tag-rady","tag-rodzina-salezjanska","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49741"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52596,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49741\/revisions\/52596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}