{"id":48756,"date":"2026-02-09T08:16:35","date_gmt":"2026-02-09T08:16:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=48756"},"modified":"2026-02-09T08:18:29","modified_gmt":"2026-02-09T08:18:29","slug":"filoksera-1876","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/sny-ksiedza-bosko\/filoksera-1876\/","title":{"rendered":"Filoksera (1876)"},"content":{"rendered":"

W 1876 roku, podczas trzeciej serii rekolekcji g\u0142oszonych w Lanzo, Don Bosco opowiedzia\u0142 sen, kt\u00f3ry zyska\u0142 symboliczny tytu\u0142 \u201eFiloksera\u201d. Wizja, osadzona w obszernej sali w Borgo San Salvario w Turynie i zaludniona przez zakonnik\u00f3w r\u00f3\u017cnych zgromadze\u0144, przedstawia posta\u0107 samego Don Bosco, enigmatyczn\u0105 i z zawi\u0105zanymi oczami, poproszonego o wskazanie tematu ko\u0144cowego kazania. Sen szybko przekszta\u0142ca si\u0119 w ostrze\u017cenie: filoksera, paso\u017cyt niszcz\u0105cy winoro\u015bl, staje si\u0119 metafor\u0105 szemrania i niepos\u0142usze\u0144stwa, kt\u00f3re potrafi\u0105 zniszczy\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 zakonn\u0105 od wewn\u0105trz. Tylko radykalna interwencja, por\u00f3wnana do oczyszczaj\u0105cego ognia, mo\u017ce uratowa\u0107 Zgromadzenie i zachowa\u0107 jego misj\u0119.<\/em><\/p>\n

Trzecia seria [rekolekcji] trwa\u0142a od 1 do 7 pa\u017adziernika. Kaznodziej\u0105 by\u0142 ojciec Bruno, filipin, wielki znawca dusz. Wzi\u0119li w nich udzia\u0142 ksi\u0119\u017ca i starsi klerycy. Je\u015bli o pierwszych dw\u00f3ch seriach wiemy ma\u0142o, to o tej trzeciej prawie tyle, co nic. Doszed\u0142 do nas tylko jeden sen zatytu\u0142owany \u201e Filoksera\u201d, jaki w czasie tej serii Ksi\u0105dz Bosko opowiedzia\u0142.<\/p>\n

Zdawa\u0142o si\u0119 Ksi\u0119dzu Bosko, i\u017c znajduje si\u0119 w obszernej sali w Borgo S. Salvario w Turynie. Zgromadzeni w niej byli zakonnicy i zakonnice dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych klasztor\u00f3w. Gdy wszed\u0142, oczy wszystkich zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 ku niemu, co wygl\u0105da\u0142o, jakby go tam obecni wyczekiwali. W\u015br\u00f3d nich zobaczy\u0142 jakiego\u015b dziwacznego cz\u0142owieka z g\u0142ow\u0105 obwi\u0105zan\u0105 bia\u0142ym banda\u017cem. Ca\u0142y otulony by\u0142 w rodzaj prze\u015bcierad\u0142a o kszta\u0142tach peleryny. Zapytawszy si\u0119, kto by to by\u0142, us\u0142ysza\u0142 Ksi\u0105dz Bosko odpowied\u017a, \u017ce to on sam w\u0142a\u015bnie jest owym dziwad\u0142em.
\nKiedy podszed\u0142 nast\u0119pnie ku owym osobom duchownym, to jako\u015b znacz\u0105co u\u015bmiechni\u0119te, otoczy\u0142y go w milczeniu. Patrza\u0142 na nie zdziwiony, a one na niego bez s\u0142owa, tylko ci\u0105gle u\u015bmiecha\u0142y si\u0119.
\n– Co si\u0119 tak \u015bmiejecie? – przerwa\u0142 milczenie Ksi\u0105dz Bosko -Wygl\u0105da jakby\u015bcie chcieli ze mnie dworowa\u0107.
\n– Dworowa\u0107 z ciebie? To za\u015b nie! \u015amiejemy si\u0119, bo odgadujemy, po co\u015b tu przyszed\u0142.
\n– Jak\u017ce\u017c wy to mo\u017cecie odgadywa\u0107, skoro ja sam nie wiem, po co tu przyszed\u0142em. Stwierdzam, \u017ce wasz \u015bmiech nie mi\u0142e na mnie robi wra\u017cenie.
\n– Pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego tu przyszed\u0142e\u015b \u2013 rzekli owi zakonnicy \u2013 jest ten: Ty zebra\u0142e\u015b na rekolekcje swoich kleryk\u00f3w do Lanzo.
\n– No i co z tego?
\n– A teraz przyszed\u0142e\u015b tu, by us\u0142ysze\u0107 od nas, co im na zako\u0144czenie tych \u0107wicze\u0144 duchowych powiedzie\u0107.
\n– Niech i tak b\u0119dzie. Porad\u017acie mi zatem, co by najbardziej przyczyni\u0142o si\u0119 do rozkwitu Zgromadzenia \u015bw. Franciszka Salezego. B\u0119d\u0119 wam za to wdzi\u0119czny.
\n– Owszem: powiedz twym synom, aby si\u0119 strzegli FILOKSERY. Je\u017celi b\u0119dziesz z dala trzyma\u0142 od swego Zgromadzenia filokser\u0119, to ono b\u0119dzie d\u0142ugo trwa\u0107 w pe\u0142nym rozkwicie i zdzia\u0142a du\u017co dobrego.
\n– Nic z tego nie rozumiem.
\n– Jak to nie rozumiesz? Przecie\u017c to filoksera doprowadzi\u0142a ju\u017c do ruiny tyle zakon\u00f3w i sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105, \u017ce wiele z nich dzisiaj nie odpowiada ju\u017c swemu wznios\u0142emu celowi.
\n– Te wywody nic mi nie daj\u0105, je\u015bli mi ich dok\u0142adniej nie wyt\u0142umaczycie. Nic z nich nie rozumiem.
\n– No to widocznie kiepsko uczy\u0142e\u015b si\u0119 teologii.
\n– Mam wra\u017cenie, \u017ce w tym wzgl\u0119dzie spe\u0142ni\u0142em sw\u00f3j obowi\u0105zek, ale w czasie tych studi\u00f3w nie napotka\u0142em traktatu o filokserze.
\n– A jednak jest tam o niej mowa. Tylko trzeba ten wyraz wzi\u0105\u0107 wed\u0142ug jego znaczenia moralnego. Etymologia tego wyrazu nic nie m\u00f3wi, co by mia\u0142o jakie\u015b znaczenie duchowe. Skoro sam nie jeste\u015b zdolny wyt\u0142umaczy\u0107 tej tajemnicy, zaraz przyjdzie tu kto\u015b, kto ci\u0119 pouczy.<\/p>\n

W tej chwili zauwa\u017cy\u0142 Ksi\u0105dz Bosko ruch w\u015br\u00f3d zebranych, jakby kogo\u015b przepuszczali mi\u0119dzy sob\u0105. I rzeczywi\u015bcie jaki\u015b Osobnik podchodzi\u0142 ku niemu. Przyjrza\u0142 mu si\u0119 wtedy uwa\u017cnie, ale mia\u0142 wra\u017cenie, \u017ce go jeszcze nigdy nie widzia\u0142, cho\u0107 ten odnosi\u0142 si\u0119 do niego bardzo poufale, jakby do starego znajomego. Wobec tego zagadn\u0105\u0142 go tymi s\u0142owami:
\n– Przychodzi pan w sam\u0105 por\u0119, by mnie wybawi\u0107 z k\u0142opotu, w jakim postawili mnie ci tu zebrani. Maj\u0105 uprzedzenie do filoksery, jakoby ona niszczy\u0142a domy zakonne i chc\u0105, bym j\u0105 wzi\u0105\u0142 za temat swego przem\u00f3wienia na zako\u0144czenie rekolekcji.
\n– Ksi\u0105dz, co uwa\u017ca si\u0119 za tak \u015bwiat\u0142ego, nie rozumie si\u0119 na tym? Pewn\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce je\u015bli wedle si\u0142 swoich, b\u0119dziesz t\u0119pi\u0142 filokser\u0119 i nauczysz swych syn\u00f3w, jak j\u0105 niszczy\u0107, to twoje Zgromadzenie b\u0119dzie zawsze w rozkwicie. Czy wiesz, co to jest filoksera?
\n– Wiem, \u017ce jest to choroba, kt\u00f3ra czepia si\u0119 pewnych ro\u015blin i powoduje ich powolne obumieranie.
\n– A sk\u0105d si\u0119 bierze ta choroba? Powodowana jest niezliczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 drobnoustroj\u00f3w, kt\u00f3re paso\u017cytuj\u0105 na tej ro\u015blince.
\n– A jak mo\u017cna ratowa\u0107 tak\u0105 zaatakowan\u0105 ro\u015blin\u0119? – rezonowa\u0142 \u00f3w Osobnik. \u2013
\n– W\u0142a\u015bnie tego nie rozumiem \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 Ksi\u0105dz Bosko.
\n– Rozwa\u017c wtedy dobrze, co ci powiem: Kiedy filoksera uczepi si\u0119 jednej ro\u015bliny, nie up\u0142ywa du\u017co czasu, a ju\u017c zara\u017caj\u0105 si\u0119 ni\u0105 inne, a od nich i te dalsze. Tak ca\u0142e winnice i ogrody wkr\u00f3tce gin\u0105. Wiesz, jak si\u0119 szerzy taka choroba? Ot\u00f3\u017c owe stworzonka nie schodz\u0105 z ro\u015bliny i nie po ziemi przechodz\u0105 na inne, ale, jak to stwierdza do\u015bwiadczenie, wiatr rozsiewa po ga\u0142\u0105zkach winnych t\u0119 zaraz\u0119. W ten spos\u00f3b kl\u0119ska szerzy si\u0119 bardzo szybko. Ot\u00f3\u017c wiedz, \u017ce wiatr SZEMRANIA roznosi bardzo szeroko FILOKSER\u0118 NIEPOS\u0141USZE\u0143STWA. Rozumiesz ju\u017c teraz?
\n– Zaczynam rozumie\u0107.
\n– Ot\u00f3\u017c szkody wyrz\u0105dzone przez podobne wiatry s\u0105 nieobliczalne. W domach nawet bardzo kwitn\u0105cych powoli s\u0142abnie mi\u0142o\u015b\u0107 braterska, potem gorliwo\u015b\u0107 o zbawienie dusz. Z tego rodzi si\u0119 lenistwo, za nim id\u0105 inne wyst\u0119pki. Wreszcie zgorszenie czyni dom taki przedmiotem obrzydzenia w oczach Boga i ludzi. Nie potrzeba, aby podobne z\u0142o\u015bliwe indywidua przychodzi\u0142y z jednego domu do drugiego; wystarcza \u00f3w powiew, jaki si\u0119 od nich rozchodzi.
\n– Masz racj\u0119. Ale jak zaradzi\u0107 takiemu nieszcz\u0119\u015bciu?
\n– P\u00f3\u0142\u015brodki nie wystarcz\u0105! Tu trzeba chwyta\u0107 si\u0119 \u015brodk\u00f3w ostatecznych i to z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Aby wyt\u0119pi\u0107 filokser\u0119, r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w u\u017cywano: obsypywano ro\u015blin\u0119 siark\u0105, oblewano wod\u0105 wapienn\u0105 itd., ale wszystko nadaremnie, gdy\u017c jedna latoro\u015bl zaka\u017cona, zdolna jest zarazi\u0107 wkr\u00f3tce ca\u0142\u0105 winnic\u0119, a ta zara\u017ca drug\u0105 i tak dalej. Wnet w okolicy gin\u0105 winne szczepy od tej plagi. Jedyny wtedy \u015brodek, aby radykalnie zapobiec z\u0142emu, jest ten, by skoro zauwa\u017cy si\u0119 filokser\u0119 na jednej ro\u015blince, zaraz ten krzew wyci\u0105\u0107 i wrzuci\u0107 w ogie\u0144. Tak samo wypadnie post\u0105pi\u0107 nawet z ca\u0142\u0105 winnic\u0105 w wypadku jej zara\u017cenia si\u0119, by ocali\u0107 s\u0105siedni\u0105. Tylko ogie\u0144 zdolny jest zniszczy\u0107 t\u0119 zaraz\u0119. A wi\u0119c gdy, w jakim\u015b domu ujawni si\u0119 filoksera opozycji wobec rozporz\u0105dzenia prze\u0142o\u017conych, zuchwa\u0142ego lekcewa\u017cenia Regu\u0142, pogardy dla obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z \u017cycia wsp\u00f3lnego, nie zwlekaj. Ca\u0142y ten dom nale\u017cy przetrzebi\u0107 z jego cz\u0142onk\u00f3w, wydalaj\u0105c ich bez \u017cadnej wyrozumia\u0142o\u015bci pob\u0142a\u017cliwej. Jak z domem, tak nale\u017cy post\u0105pi\u0107 z ka\u017cdym z poszczeg\u00f3lna. \u0141atwo czasem b\u0119dzie ci si\u0119 mog\u0142o zdawa\u0107, \u017ce kto\u015b taki przy zmianie miejsca, czy wi\u0119cej odosobniony, poprawi si\u0119; albo \u017cal ci si\u0119 zrobi z powodu sympatii, jak\u0105 sobie u ciebie zyska\u0142 lub te\u017c dla jego zdolno\u015bci\u2026 Nie daj si\u0119 powodowa\u0107 \u017cadnymi wzgl\u0119dami. Takie typy bardzo trudno zmieniaj\u0105 si\u0119 na lepsze, a ju\u017c na pewno zdarza si\u0119 to tak rzadko, i\u017c nie mo\u017ce upowa\u017cni\u0107 prze\u0142o\u017conego, by mia\u0142 do nich odnosi\u0107 si\u0119 z pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u0105. Mo\u017ce kto\u015b powie, \u017ce ci w \u015bwiecie b\u0119d\u0105 jeszcze gorsi. To ju\u017c ich sprawa. Oni b\u0119d\u0105 ponosili odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje post\u0119powanie, a Zgromadzenie przynajmniej tak nie ucierpi.
\n– No, ale je\u015bli b\u0119d\u0105 widoki, \u017ce w Zgromadzeniu da si\u0119 ich poprawi\u0107?
\n– To przypuszczenie jest bezpodstawne. Lepiej jednego wydali\u0107 ni\u017c trzymaj\u0105c go z ma\u0142ymi widokami polepszenia, zara\u017ca\u0107 otoczenie k\u0105kolem jego z\u0142o\u015bliwo\u015bci. Zapami\u0119taj to sobie i zastosuj si\u0119 do tego wiernie. W razie potrzeby, pom\u00f3w o tym z prze\u0142o\u017conym dom\u00f3w i na ten w\u0142a\u015bnie temat miej konferencj\u0119 zako\u0144czeniow\u0105 rekolekcje.
\n– Dobrze, zastosuj\u0119 si\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119 za tak cenne uwagi. Ale teraz powiedz mi kim jeste\u015b?
\n– Nie znasz mnie? Przecie\u017c ju\u017c tyle razy widzieli\u015bmy si\u0119.
\nGdy \u00f3w nieznajomy to m\u00f3wi\u0142, wszyscy obecni u\u015bmiechali si\u0119.<\/p>\n

Wtem zadzwoni\u0142 dzwonek na wstanie i Ksi\u0105dz Bosko obudzi\u0142 si\u0119. Doda\u0142 on jeszcze, \u017ce ten sen trwa\u0142 przez trzy noce z rz\u0119du, co jest dowodem, i\u017c nie jest on tylko przypowie\u015bci\u0105 zmy\u015blon\u0105 przez niego dla zilustrowania swoich my\u015bli. Owa \u201edziwna g\u0142owa\u201d pos\u0142u\u017cy\u0142a mu, jako tytu\u0142 do upokorzenia si\u0119 i do odwr\u00f3cenia uwagi s\u0142uchaczy od przypuszczenia, jakoby by\u0142 obdarzony charyzmatami nadzwyczajnymi. Prawie we wszystkich snach Ksi\u0119dza Bosko spotykamy si\u0119 z jak\u0105\u015b Osobisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra mu s\u0142u\u017cy za przewodnika i t\u0142umacza<\/p>\n

(MB XII IT 475-480\/ MB PL XII 272-274)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1876 roku, podczas trzeciej serii rekolekcji g\u0142oszonych w Lanzo, Don Bosco opowiedzia\u0142 sen, kt\u00f3ry…<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":48748,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":7,"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[2556,1718,2024,2196,2576,1982,1826,1748,1958],"class_list":["post-48756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sny-ksiedza-bosko","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-edukacja","tag-ksiadz-bosko","tag-marzenia","tag-otrzymane-laski","tag-rady","tag-salezjanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48756"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48780,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48756\/revisions\/48780"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}