{"id":48393,"date":"2026-01-29T13:59:42","date_gmt":"2026-01-29T13:59:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=48393"},"modified":"2026-01-29T14:01:25","modified_gmt":"2026-01-29T14:01:25","slug":"kim-jest-ksiadz-bosko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/kim-jest-ksiadz-bosko\/","title":{"rendered":"Kim jest ksi\u0105dz Bosko?"},"content":{"rendered":"

Aby pozna\u0107 Ksi\u0119dza Bosko, trzeba by\u0107 mo\u017ce zestawi\u0107 ze sob\u0105 sprzeczne opinie, g\u0142osy Ko\u015bcio\u0142a i s\u0142owa samego \u015bwi\u0119tego. Pomi\u0119dzy entuzjastycznymi pochwa\u0142ami, zjadliw\u0105 ironi\u0105 i analizami historycznymi wy\u0142ania si\u0119 z\u0142o\u017cony i g\u0142\u0119boko ludzki portret, daleki zar\u00f3wno od naiwnej hagiografii, jak i od uprzedzonej krytyki. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 Ksi\u0119dza Bosko zostaje w ten spos\u00f3b przywr\u00f3cona w ca\u0142ej swojej autentyczno\u015bci: nieoparta na imponuj\u0105cych dzie\u0142ach czy nadzwyczajnych charyzmatach, lecz na bogatym \u017cyciu wewn\u0119trznym, cnotach praktykowanych w codzienno\u015bci i szczerej pokorze. To portret, kt\u00f3ry pomaga zrozumie\u0107, dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzna\u0142 go za ojca, nauczyciela i \u015bwi\u0119tego m\u0142odzie\u017cy.
\n<\/i><\/em><\/p>\n

Czego\u017c to nie powiedziano i nie napisano o Ksi\u0119dzu Bosko ju\u017c za jego czas\u00f3w? Oczywi\u015bcie w dobrym tonie, a czasami tak\u017ce i w z\u0142ym! O nim i o jego projektach.
\nTury\u0144skim kap\u0142anom, kt\u00f3rzy martwili si\u0119 \u201ezbytni\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105\u201d ksi\u0119dza Bosko, \u015bwi\u0119ty J\u00f3zef Cafasso odpowiada\u0142: \u201ePozw\u00f3lcie mu dzia\u0142a\u0107, pozw\u00f3lcie mu dzia\u0142a\u0107!\u201d (MB II, 351).
\nW po\u0142owie XIX wieku pewne protestanckie czasopismo wyda\u0142o opinie dalekie od pochlebnych na temat popularnych publikacji ksi\u0119dza z Valdocco, znanych jako Czytanki Katolickie<\/i><\/em>. Oto przyk\u0142ad: \u201eAle\u017c drogi ksi\u0119\u017ce Bosko, kt\u00f3\u017c wam uwierzy, je\u015bli opowiadacie takie bzdury? […]. Kiedy m\u00f3wi si\u0119 tak ra\u017c\u0105ce niedorzeczno\u015bci, trzeba mie\u0107 talent, by umie\u0107 je wypowiedzie\u0107, aby nie popa\u015b\u0107 w \u015bmieszno\u015b\u0107\u201d (La Buona Novella<\/i><\/em>, 2.12.1853, s. 71).
\nW tym samym czasie presti\u017cowy periodyk katolicki w swojej rubryce Kronika wsp\u00f3\u0142czesna<\/i><\/em> przytacza\u0142 opini\u0119 swojego korespondenta z Kr\u00f3lestwa Sardynii, kt\u00f3ry te same publikacje okre\u015bla\u0142 jako: \u201eKsi\u0105\u017ceczki niewielkich rozmiar\u00f3w, pe\u0142ne solidnej nauki, dostosowane do mo\u017cliwo\u015bci prostego ludu i jak\u017ce na czasie: oto zaleta tych Czytanek Katolickich<\/i><\/em>\u201d (La Civilt\u00e0 Cattolica<\/i><\/em>, Rok IV, seria 2, t. 3, Rzym, 1853, s. 112).
\nGdyby przejrze\u0107 niekt\u00f3re roczniki \u00f3wczesnych tury\u0144skich gazet antyklerykalnych i satyrycznych, znale\u017aliby\u015bmy zjadliwe docinki na temat \u201ePana ksi\u0119dza Bosko… s\u0142ynnego \u015bwi\u0119toszka\u201d. Wystarczy\u0142oby zajrze\u0107 do La Gazzetta del Popol<\/i><\/em>\u201d czy Il Fischietto<\/i><\/em> z tamtych lat, by si\u0119 o tym przekona\u0107; a potem odkry\u0107, co na jego chwa\u0142\u0119 pisa\u0142y katolickie gazety, takie jak L\u2019Armonia<\/i><\/em> i L\u2019Unit\u00e0 Cattolica<\/i><\/em>.
\nR\u00f3wnie\u017c w naszych czasach nie zabrak\u0142o krytyki, zar\u00f3wno tej powa\u017cnej, autorstwa kompetentnych badaczy, jak i tej uprzedzonej i wulgarnej, kt\u00f3rej jedyn\u0105 zas\u0142ug\u0105 jest ujawnienie uprzedze\u0144 i z\u0142ej woli. Z drugiej strony, sama wsp\u00f3\u0142czesna hagiografia bardziej ni\u017c mistyczn\u0105 czy ascetyczn\u0105 posta\u0107 \u015bwi\u0119tych, poszukuje ich ludzkiego oblicza.
\n\u201eChcemy odkry\u0107 w \u015bwi\u0119tych to, co nas z nimi \u0142\u0105czy, a nie to, co nas od nich odr\u00f3\u017cnia; chcemy sprowadzi\u0107 ich do naszego poziomu, ludzi \u015bwieckich, zanurzonych w nie zawsze buduj\u0105cym do\u015bwiadczeniu tego \u015bwiata; chcemy odnale\u017a\u0107 w nich braci w naszym trudzie, a mo\u017ce nawet w naszej n\u0119dzy, aby poczu\u0107 z nimi blisko\u015b\u0107 i uczestnictwo we wsp\u00f3lnym, ci\u0119\u017ckim ziemskim losie\u201d (Pawe\u0142 VI, 3.11.1963).
\nNie bez powodu kto\u015b napisa\u0142 z ledwo skrywan\u0105 ironi\u0105: \u201eCzy\u017c dzisiaj, aby zyska\u0107 przychylno\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w, nie wypada znajdowa\u0107 wad i win u \u015bwi\u0119tych?\u201d (A. RAVIER, Franciszek Salezy. Uczony i \u015bwi\u0119ty<\/i><\/em>, Mediolan, Jaca Book, 1987, s. 10).<\/p>\n

Co Ko\u015bci\u00f3\u0142 powiedzia\u0142 o Ksi\u0119dzu Bosko?
\n<\/b><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W 1929 roku ksi\u0105dz Bosko zosta\u0142 og\u0142oszony przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 B\u0142ogos\u0142awionym, a w 1934 roku \u015awi\u0119tym. W kwietniu 1929 roku salezjanin, ksi\u0105dz Eusebio Vismara, mia\u0142 okazj\u0119 rozmawia\u0107 z opatem bazyliki \u015bw. Paw\u0142a za Murami w Rzymie, p\u00f3\u017aniejszym arcybiskupem Mediolanu, b\u0142ogos\u0142awionym kardyna\u0142em Ildefonsem Schusterem.
\nWiedz\u0105c, \u017ce by\u0142 on konsultorem w kongregacjach, kt\u00f3re bada\u0142y heroiczno\u015b\u0107 cn\u00f3t Ksi\u0119dza Bosko, pozwoli\u0142 sobie zapyta\u0107, czy cz\u0142onkowie tych kongregacji nie ulegli presji i nie zostali sk\u0142onieni do pozytywnej opinii o Ksi\u0119dzu Bosko przez ogrom jego dzie\u0142a i towarzysz\u0105ce mu dary nadprzyrodzone.
\n\u2014 \u201eNie – odpowiedzia\u0142 mu \u00f3wczesny monsignor Schuster – przede wszystkim tego nawet nie brano pod uwag\u0119, odrzucono to a priori<\/i><\/em>, poniewa\u017c wszystko to jest zewn\u0119trzne, a nawet je\u015bli jest nadprzyrodzone, mo\u017ce by\u0107 czystym darem charyzmatycznym; to nie jest cnota, to nie jest \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest faktem ca\u0142kowicie wewn\u0119trznym\u201d.
\nI doda\u0142, wyra\u017caj\u0105c sw\u00f3j podziw dla \u015bwi\u0119to\u015bci Ksi\u0119dza Bosko:
\n\u2014 \u201eBy\u0107 mo\u017ce wy sami nie znacie w pe\u0142ni ca\u0142ego bogactwa cn\u00f3t i \u017cycia wewn\u0119trznego, kt\u00f3re o\u017cywia\u0142o ksi\u0119dza Bosko\u201d (Bolletino Salesiano<\/i><\/em>, kwiecie\u0144-maj 1934, s. 143).
\nKsi\u0105dz Bosko by\u0142 cz\u0142owiekiem jak ka\u017cdy inny, to prawda, ale nie w tym sensie, w jakim czasami opisywa\u0142a go wroga prasa. By\u0142 cz\u0142owiekiem swoich czas\u00f3w, ale nie by\u0142 ich niewolnikiem, lecz protagonist\u0105 i, bez zb\u0119dnych formu\u0142, potrafi\u0142 swoim \u015bwietlanym przyk\u0142adem, prostot\u0105 j\u0119zyka, gest\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 osi\u0105gn\u0105\u0107 skuteczno\u015b\u0107 wychowawcz\u0105, kt\u00f3ra wykroczy\u0142a poza jego epok\u0119. Nieustraszony i niewzruszony, poniewa\u017c czu\u0142 si\u0119 natchniony i wspierany z Wysoka, by\u0142 cz\u0142owiekiem wielkiej wiary i wielkiego serca. Potrafi\u0142 w genialnej syntezie i we w\u0142asnym stylu wytyczy\u0107 drog\u0119 do \u015bwi\u0119to\u015bci dla m\u0142odzie\u017cy. Nie bez powodu w stulecie jego \u015bmierci Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 go \u201eOjcem i Nauczycielem m\u0142odzie\u017cy\u201d.<\/p>\n

Co ksi\u0105dz Bosko m\u00f3wi\u0142 o sobie<\/b><\/strong>?
\nA jednak Ksi\u0105dz Bosko w swojej wielkiej pokorze zawsze uwa\u017ca\u0142 si\u0119 jedynie za \u201ebiednego syna ch\u0142op\u00f3w\u201d (MB X, 266), kt\u00f3rego mi\u0142osierdzie Bo\u017ce wynios\u0142o do kap\u0142a\u0144stwa bez \u017cadnej jego zas\u0142ugi, za \u201en\u0119dzne narz\u0119dzie w r\u0119kach najzdolniejszego artysty\u201d (Bolletino Salesiano<\/i><\/em>, sierpie\u0144 1883, s. 127).
\nPewnego wieczoru sko\u0144czy\u0142 spowiada\u0107 w ko\u015bciele, gdy wsp\u00f3lnota z Valdocco zjad\u0142a ju\u017c kolacj\u0119. Poszed\u0142 wi\u0119c do refektarza. Salezjanin koadiutor Giuseppe Dogliani, kt\u00f3ry na zmian\u0119 prowadzi\u0142 lekcje muzyki i us\u0142ugiwa\u0142 przy stole, zam\u00f3wi\u0142 dla niego kolacj\u0119. Kucharz, zirytowany sp\u00f3\u017anieniem, poda\u0142 talerz rozgotowanego i zimnego ry\u017cu. Gdy Dogliani o\u015bmieli\u0142 si\u0119 powiedzie\u0107: \u201eAle to dla Ksi\u0119dza Bosko!\u201d, tamten, zm\u0119czony ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 tego dnia, rzuci\u0142 szorstk\u0105 odpowied\u017a:
\n\u2014 \u201eA kim\u017ce jest ksi\u0105dz Bosko? Jest jak ka\u017cdy inny w tym domu\u201d.
\nDogliani, upokorzony, poda\u0142 talerz i odszed\u0142. Ale kleryk Valentino Cassini, p\u00f3\u017aniejszy misjonarz w Ameryce, nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 powstrzyma\u0107 i powt\u00f3rzy\u0142 Ksi\u0119dzu Bosko te niestosowne s\u0142owa. Ten, nie mrugn\u0105wszy okiem, z ca\u0142ym spokojem skomentowa\u0142:
\n\u2014 \u201eKucharz ma racj\u0119!\u201d (MB XI, 284).
\nW 1883 roku Ksi\u0105dz Bosko w towarzystwie ksi\u0119dza Micha\u0142a Rua odby\u0142 pami\u0119tn\u0105 podr\u00f3\u017c do Pary\u017ca. W drodze powrotnej poci\u0105giem, po tych pracowitych dniach, obaj odpoczywali w zadumie. Dobry Ojciec by\u0142 entuzjastycznie honorowany i oklaskiwany przez wszystkie warstwy spo\u0142eczne. Naj\u015bwi\u0119tsza Panna za jego po\u015brednictwem czyni\u0142a cuda. Taki triumf w \u00f3wczesnym Pary\u017cu by\u0142 rzecz\u0105 niewyobra\u017caln\u0105.
\nW ko\u0144cu ks. Bosko przerwa\u0142 milczenie:
\n\u2014 \u201eCo za dziwna rzecz! Pami\u0119tasz, ksi\u0119\u017ce Rua, drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 z Buttigliery do Morialdo? Tam, po prawej stronie, jest wzg\u00f3rze, a na wzg\u00f3rzu ma\u0142y domek, a od domku do drogi rozci\u0105ga si\u0119 w d\u00f3\u0142 zbocza \u0142\u0105ka. Ten n\u0119dzny domek by\u0142 mieszkaniem moim i mojej matki; na tej \u0142\u0105ce ja, jako ch\u0142opiec, pasa\u0142em dwie krowy. Gdyby ci wszyscy panowie wiedzieli, \u017ce nosili na r\u0119kach biednego ch\u0142opa z Becchi, co? To \u017carty Opatrzno\u015bci!\u201d (MB XVI, 257)
\nOto kim by\u0142 ksi\u0105dz Bosko!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aby pozna\u0107 Ksi\u0119dza Bosko, trzeba by\u0107 mo\u017ce zestawi\u0107 ze sob\u0105 sprzeczne opinie, g\u0142osy Ko\u015bcio\u0142a i…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":48386,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2024,1742,2576,1958,2618,1970],"class_list":["post-48393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-cnoty","tag-kosciol","tag-ksiadz-bosko","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48400,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48393\/revisions\/48400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}