{"id":45481,"date":"2025-09-26T06:37:12","date_gmt":"2025-09-26T06:37:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?p=45481"},"modified":"2025-09-26T06:38:58","modified_gmt":"2025-09-26T06:38:58","slug":"wychowanie-rodzinne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/wychowanie-rodzinne\/","title":{"rendered":"Wychowanie rodzinne"},"content":{"rendered":"

Obok \u201euczu\u0107 do dziecka\u201d w XV wieku rozwin\u0119\u0142o si\u0119 uczucie do rodziny, kt\u00f3re by\u0142o ma\u0142o zauwa\u017calne w \u015bredniowieczu, kiedy to priorytetem by\u0142y relacje z mas\u0105 ludzi, pozostawiaj\u0105c niewiele miejsca na intymno\u015b\u0107 i \u017cycie prywatne. Z drugiej strony, nast\u0105pi\u0142a ponowna ocena ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny kosztem celibatu ko\u015bcielnego i zakonnego. Dla humanist\u00f3w i reformator\u00f3w te rzeczywisto\u015bci bardzo sprzyja\u0142y \u017cyciu spo\u0142ecze\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a. Luter i Kalwin, nie zadowalaj\u0105c si\u0119 pot\u0119pieniem celibatu mnich\u00f3w i ksi\u0119\u017cy jako przyczyny niemoralno\u015bci i hipokryzji, zach\u0119cali do ma\u0142\u017ce\u0144stwa dla wszystkich.
\n\u015awi\u0119ty Franciszek Salezy, cho\u0107 zachowa\u0142 tradycj\u0119 celibatu zakonnego i jego ewangeliczn\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107, nie omieszka\u0142 wyj\u015b\u0107 poza konwencje spo\u0142eczne tamtych czas\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego list\u00f3w kierownictwa duchowego jest adresowana do ma\u0142\u017ce\u0144stw. W swoim Wprowadzeniu do \u017cycia pobo\u017cnego<\/em> napisa\u0142 dwa rozdzia\u0142y o niezaprzeczalnej oryginalno\u015bci w por\u00f3wnaniu z ca\u0142\u0105 literatur\u0105 duchow\u0105 przesz\u0142o\u015bci. Jeden zawiera \u201erady dla os\u00f3b zam\u0119\u017cnych\u201d, drugi dotyczy \u201euczciwo\u015bci \u0142o\u017ca ma\u0142\u017ce\u0144skiego\u201d.<\/p>\n

Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest powo\u0142aniem
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ma\u0142\u017ce\u0144stwo to \u201eludzka wi\u0119\u017a, przez kt\u00f3r\u0105 serce, cia\u0142o i dobra komunikuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105\u201d. Po zdecydowanym stwierdzeniu, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest \u201ehonorowe dla wszystkich, we wszystkich i dla wszystkich, to znaczy we wszystkich jego cz\u0119\u015bciach\u201d, autor Filotei<\/em> wyja\u015bnia: \u201eDla wszystkich, poniewa\u017c nawet dziewice musz\u0105 je z pokor\u0105 szanowa\u0107; we wszystkich, poniewa\u017c jest r\u00f3wnie \u015bwi\u0119te w\u015br\u00f3d ubogich i bogatych; dla wszystkich, poniewa\u017c jego pochodzenie, cel, zastosowania, forma i materia s\u0105 \u015bwi\u0119te\u201d.
\nNie tylko uwa\u017ca\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo za wielki sakrament Ko\u015bcio\u0142a i \u201esiewnik chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d, ale tak\u017ce o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u201ezachowanie dobra ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest niezwykle wa\u017cne dla republiki\u201d. Przeznaczony do ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez ojca, Franciszek Salezy odrzuci\u0142 je, wed\u0142ug matki Chaugy, \u201enie z pogardy dla ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re doskonale szanowa\u0142 jako sakrament, ale z pewnego wewn\u0119trznego i duchowego zapa\u0142u, kt\u00f3ry sk\u0142oni\u0142 go do ca\u0142kowitego po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 s\u0142u\u017cbie Ko\u015bcio\u0142owi i bycia ca\u0142kowicie dla Boga bez podzielonego serca\u201d.
\nCzy godno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa wymaga\u0142a, aby m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, a zw\u0142aszcza m\u0142oda kobieta, mieli swobod\u0119 wyboru swojego \u201epartnera\u201d? W tamtych czasach kwestia ta nie by\u0142a tak jasna, a praktyki r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119. Przetrwa\u0142y stare tradycje, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d szlachty, gdzie c\u00f3rki cz\u0119sto by\u0142y zar\u0119czane w m\u0142odym wieku, a m\u0105\u017c, znacznie starszy, sprawowa\u0142 niekwestionowan\u0105 w\u0142adz\u0119 nad par\u0105. Nie oznacza to, \u017ce wszystko by\u0142o \u017ale, jak wida\u0107 na przyk\u0142adzie rodzic\u00f3w Franciszka Salezego. R\u00f3wnie\u017c gdzie indziej obserwowano pewn\u0105 ewolucj\u0119 moralno\u015bci: m\u0142odzi ludzie zawierali ma\u0142\u017ce\u0144stwa w m\u0142odszym wieku i w konsekwencji cieszyli si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0105.
\nJednym z najwa\u017cniejszych wk\u0142ad\u00f3w Franciszka Salezego by\u0142o pomaganie ma\u0142\u017conkom w u\u015bwiadomieniu sobie, \u017ce ich stan \u017cycia jest powo\u0142aniem. Sam napisa\u0142 do Filotei, kt\u00f3ra by\u0142a zam\u0119\u017cna, o ma\u0142\u017ce\u0144stwie: \u201eJe\u015bli wszyscy maj\u0105 je szanowa\u0107, ty, kt\u00f3ra z powo\u0142ania jeste\u015b w nim, szanuj je szczeg\u00f3lnie\u201d. Poniewa\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest powo\u0142aniem, jego celem jest \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ma\u0142\u017conk\u00f3w. \u201eB\u0119dziesz kroczy\u0107 w tym powo\u0142aniu\u201d, napisa\u0142 do m\u0142odej kobiety, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c, \u201eznajdziesz w nim wiele pocieszenia i w ko\u0144cu staniesz si\u0119 bardzo \u015bwi\u0119ta\u201d.
\nMa\u0142\u017ce\u0144stwo jest powo\u0142aniem, poniewa\u017c obejmuje przede wszystkim dar, a nast\u0119pnie powo\u0142anie, odpowiedzialno\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie autor Wprowadzenia<\/em> chce zaszczepi\u0107 ma\u0142\u017conkom, m\u00f3wi\u0105c im: \u201eTo B\u00f3g, moi przyjaciele, swoj\u0105 niewidzialn\u0105 r\u0119k\u0105 zawi\u0105za\u0142 \u015bwi\u0119ty w\u0119ze\u0142 waszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa i da\u0142 was sobie nawzajem; dlaczego nie kochacie si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105 ca\u0142kowicie \u015bwi\u0119t\u0105, ca\u0142kowicie bosk\u0105?\u201d Napisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c do m\u0142odej kobiety, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c: \u201eKochaj czule swojego m\u0119\u017ca, jakby zosta\u0142 ci dany przez samego Pana Naszego\u201d.<\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Franciszek Salezy by\u0142 zwolennikiem ma\u0142\u017ce\u0144stwa z mi\u0142o\u015bci w swoich czasach. Rabelais i Montaigne, kt\u00f3rzy wychwalali uczucia ojcowskie, zwracali niewielk\u0105 uwag\u0119 na mi\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo cz\u0119sto uwa\u017cano za niezgodne z mi\u0142o\u015bci\u0105, mylono z mi\u0142o\u015bci\u0105-pop\u0119dem, a logicznym wnioskiem by\u0142o, \u017ce jest to tylko instytucja niezb\u0119dna dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Dla Franciszka Salezego wzajemna mi\u0142o\u015b\u0107 powinna by\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105, z dwoma jej konsekwencjami: \u201enieroz\u0142\u0105cznym zjednoczeniem\u201d serc i \u201enienaruszaln\u0105 wierno\u015bci\u0105\u201d sobie nawzajem.
\nWe Wprowadzeniu<\/em> autor zach\u0119ca ma\u0142\u017conk\u00f3w do coraz wi\u0119kszego wzmacniania ich \u201ewzajemnej mi\u0142o\u015bci\u201d. Od razu definiuje mi\u0142o\u015b\u0107 ma\u0142\u017conk\u00f3w jako wzajemn\u0105 przyja\u017a\u0144, w kt\u00f3rej praktykuje si\u0119 \u201ekomunikacj\u0119 \u017cycia, d\u00f3br, uczu\u0107 i nierozerwalnej wierno\u015bci\u201d. Nie powinno zabrakn\u0105\u0107 gest\u00f3w czu\u0142o\u015bci. Wzorem jest wielki \u015bwi\u0119ty Ludwik, kt\u00f3remu \u201eprawie zarzucano obfito\u015b\u0107 tych pieszczot\u201d.
\nJednak\u017ce, cechy mi\u0142o\u015bci s\u0105 r\u00f3\u017cne dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet. M\u0119\u017cowie powinni kocha\u0107 swoje \u017cony \u201eczule, konsekwentnie i serdecznie\u201d, podczas gdy \u017cony powinny kocha\u0107 swoich m\u0119\u017c\u00f3w \u201eczule, serdecznie, ale z mi\u0142o\u015bci\u0105 pe\u0142n\u0105 szacunku i czci\u201d. Franciszek Salezy podziwia\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re \u017cy\u0142y \u201etak s\u0142odko razem z wzajemnym szacunkiem, co nie mo\u017ce by\u0107 bez wielkiej mi\u0142o\u015bci\u201d.
\nCo do sakramentu, jest on pot\u0119\u017cn\u0105 pomoc\u0105 przeciwko zmienno\u015bci naszych postanowie\u0144. Ile\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stw widzieliby\u015bmy rozpadaj\u0105cych si\u0119, wykrzykn\u0105\u0142, \u201egdyby nie by\u0142y wzmocnione sakramentem, kt\u00f3ry zapobiega zmianie tego rodzaju \u017cycia! Z zaskakuj\u0105cym realizmem powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c: \u201eCz\u0142owiek, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w pokoju ze swoj\u0105 \u017con\u0105 przez ca\u0142e \u017cycie, gdyby m\u00f3g\u0142 j\u0105 zmieni\u0107, zrobi\u0142by to tuzin razy\u201d. W rzeczywisto\u015bci \u201eta niesta\u0142o\u015b\u0107 ludzkiego ducha jest ekstrawagancka, ale musi by\u0107 powstrzymana si\u0142\u0105 naszych pierwszych postanowie\u0144\u201d.
\nCho\u0107 popiera\u0142 autorytet m\u0119\u017cczyzn w rodzinie, biskup Genewy by\u0142 \u015bwiadomy, \u017ce mog\u0105 go nadu\u017cywa\u0107. Z delikatn\u0105 ironi\u0105 na temat m\u0119skich pretensji, zaleca kobiecie zrozumienie i wyrozumia\u0142o\u015b\u0107: \u201eM\u00f3j Bo\u017ce, jakiego\u017c dobrego ojca mamy i jakiego\u017c wspania\u0142ego m\u0119\u017ca macie! Niestety, s\u0105 troch\u0119 zazdro\u015bni o swoje imperium i swoje panowanie, kt\u00f3re wydaje im si\u0119 nieco naruszone, gdy co\u015b robi si\u0119 bez ich autorytetu i rozkazu. Co chcesz, musz\u0105 pozwoli\u0107 na t\u0119 ma\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107\u201d.
\nTrzeba powiedzie\u0107, \u017ce ta \u201ema\u0142a ludzko\u015b\u0107\u201d by\u0142a powszechna w rodzinach, st\u0105d ta nieco rozczarowana, ale dobra dla pocieszenia wdowy uwaga: \u201eTo prawda, bez w\u0105tpienia, \u017ce wielk\u0105 pomoc\u0105 jest mie\u0107 dobrego m\u0119\u017ca, ale jest ich niewielu, i je\u015bli mia\u0142aby\u015b go dobrego, otrzymujesz wi\u0119cej uleg\u0142o\u015bci ni\u017c pomocy\u201d.<\/p>\n

Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest szko\u0142\u0105
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eW\u015br\u00f3d cierni czy w\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w\u201d, napisa\u0142 do Joanny de Chantal, kt\u00f3ra by\u0142a szcz\u0119\u015bliw\u0105 m\u0119\u017catk\u0105, zanim do\u015bwiadczy\u0142a tragedii i samotno\u015bci, \u201eB\u00f3g sprawia, \u017ce zyskujemy w Jego szkole\u201d. Wszystko zaczyna si\u0119 od \u201ezmiany stanu\u201d i nowego pocz\u0105tku, kt\u00f3ry musi wzbudzi\u0107 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i zaufanie. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest darem, ale darem, kt\u00f3ry nale\u017cy piel\u0119gnowa\u0107: \u201eMusimy wi\u0119c z wielk\u0105 staranno\u015bci\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 to ukochane serce\u201d, napisa\u0142 do m\u0142odej m\u0119\u017catki, \u201ei nie szcz\u0119dzi\u0107 niczego, co mo\u017ce by\u0107 przydatne dla jego szcz\u0119\u015bcia\u201d. Aby chroni\u0107 i promowa\u0107 \u201epost\u0119p ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d i \u201eu\u015bwi\u0119ca\u0107 je coraz bardziej wzajemn\u0105 przyja\u017ani\u0105 i wierno\u015bci\u0105\u201d, dawa\u0142 ma\u0142\u017conkom rady odpowiednie do ich sytuacji.
\nPrzede wszystkim Franciszek Salezy naucza\u0142, \u017ce ma\u0142\u017conkowie musz\u0105 kocha\u0107 sw\u00f3j stan \u017cycia: \u201eMusimy kocha\u0107 to, co kocha B\u00f3g: On kocha nasze powo\u0142anie; kochajmy je dobrze i my, i nie bawmy si\u0119 w my\u015blenie o powo\u0142aniu innych\u201d. Cz\u0119sto zauwa\u017camy, \u017ce wszyscy chcieliby zmieni\u0107 sw\u00f3j stan: \u201ekto jest \u017conaty, chcia\u0142by nie by\u0107, a kto nie jest, chcia\u0142by by\u0107\u201d. I biskup Genewy zastanawia\u0142 si\u0119: \u201eSk\u0105d bierze si\u0119 ten og\u00f3lny niepok\u00f3j dusz, je\u015bli nie z pewnego niezadowolenia z ogranicze\u0144 i z\u0142o\u015bliwo\u015bci ducha, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce my\u015blimy, \u017ce wszyscy s\u0105 lepsi od nas?\u201d Jak zawsze, przychodzi mi na my\u015bl por\u00f3wnanie: \u201eKto ma gor\u0105czk\u0119, nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 dobrego miejsca; nie sp\u0119dzi\u0142 kwadransa w jednym \u0142\u00f3\u017cku, a ju\u017c chcia\u0142by by\u0107 w innym: to nie \u0142\u00f3\u017cko mo\u017ce to zrobi\u0107, to gor\u0105czka go wsz\u0119dzie dr\u0119czy\u201d. Wniosek jest oczywisty: \u201eKto nie ma gor\u0105czki w\u0142asnej woli, zadowala si\u0119 wszystkim; dop\u00f3ki s\u0142u\u017cy Bogu, nie obchodzi go, w jakim stroju B\u00f3g go zatrudnia. Dop\u00f3ki czyni wol\u0119 Bo\u017c\u0105, dla niego to to samo\u201d.
\nJak niewielu pisarzy duchowych przed nim, Franciszek Salezy odwa\u017ca si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o \u201ehandlu ma\u0142\u017ce\u0144skim\u201d, \u201ecielesnych przyjemno\u015bciach\u201d i \u201e\u0142o\u017cu ma\u0142\u017ce\u0144skim\u201d. Aby to zrobi\u0107, u\u017cywa tradycyjnego, delikatnego, ale przejrzystego por\u00f3wnania. Siada si\u0119 do sto\u0142u, wyja\u015bnia, nie tylko \u201eaby od\u017cywia\u0107 i zachowa\u0107 osob\u0119\u201d, ale tak\u017ce \u201edla obowi\u0105zku wzajemnej rozmowy i wyrozumia\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 sobie nawzajem zawdzi\u0119czamy\u201d. Dwie rzeczy, kt\u00f3rych nale\u017cy unika\u0107, to nadmiar, kt\u00f3ry polega \u201ena jedzeniu zbyt wiele\u201d, i brak r\u00f3wnowagi \u201ew sposobie i sposobie jedzenia\u201d.
\nKiedy para prze\u017cywa\u0142a kryzys, odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 nie tylko do woli Bo\u017cej, ale tak\u017ce do obowi\u0105zku i rozumu. Kobiecie zdegustowanej dzia\u0142aniami m\u0119\u017ca \u201erozrzutnego i beztroskiego\u201d udzieli\u0142 rad m\u0105dro\u015bci i roztropno\u015bci: \u201ePowiedzia\u0142em jej, \u017ce mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 z si\u0142\u0105 i stanowczo\u015bci\u0105, w sytuacjach, gdy by\u0142o to konieczne, aby utrzyma\u0107 w obowi\u0105zku osob\u0119, kt\u00f3r\u0105 zna\u0142a, ale \u017ce si\u0142a by\u0142a silniejsza, gdy by\u0142a spokojna i gdy rodzi\u0142a si\u0119 z rozumu, bez domieszki pasji\u201d.
\nRadzi\u0142 m\u0119\u017com i \u017conom, aby wzajemnie pomagali sobie w \u017cyciu duchowym, w przeciwnym razie m\u0119\u017cczyzna staje si\u0119 \u201esurowym, szorstkim i twardym zwierz\u0119ciem\u201d, a kobieta bez pobo\u017cno\u015bci \u201ejest bardzo krucha i sk\u0142onna do upadku lub zmatowienia w cnocie\u201d. Wr\u0119cz przeciwnie, jakie\u017c to b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, gdy m\u0119\u017cczyzna i kobieta \u201eu\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 nawzajem w prawdziwej boja\u017ani Pa\u0144skiej!\u201d<\/p>\n

Rodzice s\u0105 \u201ewsp\u00f3\u0142pracownikami\u201d Boga
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pocz\u0119cie i narodziny dziecka to wspania\u0142e dary, kt\u00f3re czyni\u0105 ma\u0142\u017conk\u00f3w \u201ewsp\u00f3\u0142pracownikami w tak godnym zadaniu\u201d. Franciszek Salezy u\u0142o\u017cy\u0142 nawet specjaln\u0105 modlitw\u0119 \u2013 kt\u00f3r\u0105 podobno cz\u0119sto powtarza\u0142 \u2013 dla tych, kt\u00f3rzy nie mogli \u201eskonsumowa\u0107\u201d ma\u0142\u017ce\u0144stwa. By\u0142 to w rzeczywisto\u015bci egzorcyzm, poniewa\u017c uwa\u017cano, \u017ce impotencja i bezp\u0142odno\u015b\u0107 s\u0105 spowodowane przez diab\u0142a i z\u0142e uroki.
\nMi\u0142o\u015b\u0107 rodzic\u00f3w powinna s\u0142u\u017cy\u0107 jako wz\u00f3r dla wszystkich, kt\u00f3rzy s\u0105 odpowiedzialni za innych, kt\u00f3rym powinni\u015bmy \u017cyczy\u0107 \u201eserca ojc\u00f3w, solidnego, sta\u0142ego i niezmiennego, nie zapominaj\u0105c o czu\u0142o\u015bci matek, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce dzieci pragn\u0105 s\u0142odyczy, zgodnie z boskim porz\u0105dkiem, kt\u00f3ry rz\u0105dzi wszystkim z si\u0142\u0105 ca\u0142kowicie s\u0142odk\u0105 i s\u0142odycz\u0105 ca\u0142kowicie siln\u0105\u201d.
\nIstnieje pewien rodzaj mi\u0142o\u015bci na\u015bladowczej mi\u0119dzy rodzicami a dzie\u0107mi: \u201eOjcowie dobrze kochaj\u0105 swoje dzieci, ale zw\u0142aszcza gdy te przypominaj\u0105 ich lub jakiego\u015b ich przodka; patrz\u0105 na nie jak w lustrze i ciesz\u0105 si\u0119, widz\u0105c, jak odtwarzaj\u0105 ich maniery, ich twarze i ich oblicza\u201d. Mi\u0142o\u015b\u0107 matek do swoich dzieci jest zaskakuj\u0105ca, zw\u0142aszcza w chwilach zagro\u017cenia. Instynkt z pewno\u015bci\u0105 odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Kura jest zwierz\u0119ciem pozbawionym odwagi i hojno\u015bci, dop\u00f3ki nie zostanie matk\u0105, ale kiedy ni\u0105 zostanie, \u201ema serce lwa, zawsze z podniesion\u0105 g\u0142ow\u0105, zawsze z sennymi oczami, zawsze obracaj\u0105c wzrok wsz\u0119dzie, dop\u00f3ki istnieje poz\u00f3r zagro\u017cenia dla jej piskl\u0105t\u201d.
\nFranciszek Salezy r\u00f3wnie\u017c czu\u0142 w sobie \u201eimpulsy mi\u0142o\u015bci ojcowskiej\u201d, gdy zajmowa\u0142 si\u0119 swoim \u201esynem\u201d, ksi\u0119ciem Bellegarde. Aby pokaza\u0107 swoj\u0105 sta\u0142\u0105 trosk\u0119 o syna, napisa\u0142 mu kiedy\u015b, \u017ce \u201edobrzy synowie cz\u0119sto my\u015bl\u0105 o swoich ojcach; ale nie cz\u0119sto, zawsze ojcowie maj\u0105 sw\u00f3j umys\u0142 w synach\u201d. Je\u015bli ojciec zachowuje si\u0119 inaczej wobec starszego syna, \u201edobrze zbudowanego m\u0119\u017cczyzny, odwa\u017cnego i hojnego \u017co\u0142nierza\u201d, a wobec m\u0142odszego, \u201euroczego malucha, kt\u00f3ry jest jeszcze dzieckiem, z wdzi\u0119kiem\u201d, nie oznacza to, \u017ce kocha pierwszego mniej ni\u017c drugiego. Jego mi\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017ca si\u0119 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pasuje do ka\u017cdej osoby.
\nJe\u015bli chodzi o odpowiedzialno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w w wychowaniu, dla Franciszka Salezego by\u0142o jasne, \u017ce jego podstaw\u0105 by\u0142a religia, w kategoriach biblijnych boja\u017a\u0144 Bo\u017ca. St\u0105d to pilne zalecenie: \u201eKiedy dzieci przychodz\u0105 na \u015bwiat i zaczynaj\u0105 u\u017cywa\u0107 rozumu, ojcowie i matki musz\u0105 bardzo dba\u0107 o zaszczepienie w ich sercach boja\u017ani Bo\u017cej\u201d.
\nRodzice ponosz\u0105 wielk\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 w wychowaniu, do tego stopnia, \u017ce ich zaniedbanie mo\u017ce by\u0107 ich w\u0142asn\u0105 zgub\u0105. W surowym kazaniu ostrzega ich: \u201eGrzesz\u0105, je\u015bli \u015bmiej\u0105 si\u0119, widz\u0105c, jak ich dzieci oddaj\u0105 si\u0119 z\u0142emu j\u0119zykowi, najgorszym pocz\u0105tkom pr\u00f3\u017cno\u015bci\u201d. S\u0105 rodzice, kt\u00f3rzy z powodu \u017ale rozumianej mi\u0142o\u015bci do dzieci s\u0105 gotowi wyda\u0107 na nie wszelkiego rodzaju pieni\u0105dze, ale nie maj\u0105 \u201eniczego, aby wychowa\u0107 je w literaturze i dobrych obyczajach\u201d. Wreszcie, mi\u0142o\u015b\u0107 rodzic\u00f3w mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 \u201enieuporz\u0105dkowan\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d, gdy uniemo\u017cliwiaj\u0105 dzieciom zostanie ksi\u0119\u017cmi lub wst\u0105pienie do \u017cycia zakonnego.<\/p>\n

Dziecko jest \u201e\u017cywym obrazem\u201d rodzic\u00f3w
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dziecko jest \u201ecennym zastawem\u201d ma\u0142\u017ce\u0144stwa i \u201e\u017cywym obrazem\u201d ojca i matki. Chocia\u017c s\u0105 spadkobiercami rodzic\u00f3w, nie s\u0105 przede wszystkim spadkobiercami w sensie materialnym. Rozmawiaj\u0105c z wdow\u0105 po zmar\u0142ym ksi\u0119ciu de Merc\u0153ur, Franciszek Salezy powiedzia\u0142 o jej c\u00f3rce, \u017ce jest \u201eprawowit\u0105 spadkobierczyni\u0105 jego cn\u00f3t, kt\u00f3re pozostawi\u0142 pod twoj\u0105 opiek\u0105, pani, aby\u015b je piel\u0119gnowa\u0142a poprzez szlachetne i chrze\u015bcija\u0144skie wychowanie, kt\u00f3re jej zapewni\u0142a\u015b\u201d.
\nPierwsz\u0105 cnot\u0105 dzieci jest pos\u0142usze\u0144stwo. Ich pos\u0142usze\u0144stwo jest \u017ar\u00f3d\u0142em rado\u015bci dla rodzic\u00f3w, poniewa\u017c \u201ewszyscy znaj\u0105 satysfakcj\u0119, jak\u0105 ojcowie otrzymuj\u0105 z pos\u0142usze\u0144stwa, kt\u00f3re dzieci im okazuj\u0105, i im bardziej dzieci okazuj\u0105 si\u0119 uleg\u0142e i pos\u0142uszne ich pragnieniom, tym bardziej czerpi\u0105 przyjemno\u015b\u0107 z kochania ich\u201d. Ale \u201edobrze urodzony syn nie jest pos\u0142uszny ojcu z powodu w\u0142adzy, jak\u0105 ma on do karania jego niepos\u0142usze\u0144stwa, ani dlatego, \u017ce mo\u017ce go wydziedziczy\u0107, ale po prostu dlatego, \u017ce jest jego ojcem\u201d.
\nWyznacznikiem pos\u0142usze\u0144stwa jest synowskie zaufanie, jakie dzieci maj\u0105 do rodzic\u00f3w. Ilustruje to alegoria c\u00f3rki chirurga. Kiedy by\u0142a chora, nie my\u015bla\u0142a o bolesnym leczeniu, kt\u00f3re jej zgotowa\u0142, ale ca\u0142kowicie zaufa\u0142a opiece ojca, m\u00f3wi\u0105c po prostu: \u201eM\u00f3j ojciec mnie kocha, a ja jestem ca\u0142a jego\u201d.
\nW miar\u0119 jak dzieci stawa\u0142y si\u0119 nastolatkami i m\u0142odymi lud\u017ami, zalecenia biskupa Genewy stawa\u0142y si\u0119 bardziej wyrazistsze i wymagaj\u0105ce. M\u0142odym ludziom, powiedzia\u0142 w kazaniu na temat krzy\u017ca, kt\u00f3ry ka\u017cdy z nas musi nie\u015b\u0107, \u201epowierzam krzy\u017c pos\u0142usze\u0144stwa, czysto\u015bci i umiarkowania w ich zachowaniu, zbawienny krzy\u017c, kt\u00f3ry krzy\u017cuje gor\u0105ce impulsy m\u0142odej krwi, kt\u00f3ra zaczyna wrze\u0107, i odwagi, kt\u00f3ra nie ma jeszcze roztropno\u015bci jako przewodnika\u201d. Do tych cn\u00f3t nale\u017cy doda\u0107 pobo\u017cno\u015b\u0107 synowsk\u0105, kt\u00f3rej bociany s\u0105 wspania\u0142ym wzorem, poniewa\u017c \u201enios\u0105 za sob\u0105 swoich starych ojc\u00f3w i swoje stare matki, tak jak kiedy byli jeszcze m\u0142odzi, ich ojcowie i matki nie\u015bli ich przy tej samej okazji\u201d.<\/p>\n

Jedno\u015b\u0107 rodziny
\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W swojej ksi\u0105\u017cce \u015awi\u0119ty Franciszek Salezy i nasze serce z cia\u0142a<\/em>, Henry Bordeaux s\u0142usznie napisa\u0142: \u201eTrudno sobie wyobrazi\u0107 \u015bwi\u0119tego Franciszka Salezego, kt\u00f3ry nie pochodzi\u0142by z du\u017cej i zjednoczonej rodziny, kt\u00f3ry nie do\u015bwiadczy\u0142by prawowitej czu\u0142o\u015bci serca. By\u0142by to inny \u015bwi\u0119ty, nie by\u0142by inteligentnym pocieszycielem, \u0142agodnie autorytarnym ojcem, odnowicielem ducha rodzinnego, lekarzem ukrytych ran\u201d.
\nJedno\u015b\u0107 rodziny jest bardzo u\u0142atwiona przez naturalne wi\u0119zy krwi i pokrewie\u0144stwa, ale to nie wystarczy. \u201eKiedy jedno\u015b\u0107 jest naturalna, rodzi mi\u0142o\u015b\u0107, a mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 rodzi, prowadzi nas do nowej, dobrowolnej jedno\u015bci, kt\u00f3ra doskonali t\u0119 naturaln\u0105\u201d.
\nPodczas jednego ze swoich pobyt\u00f3w w Sales, Franciszek by\u0142 tak poruszony harmoni\u0105 panuj\u0105c\u0105 w tym miejscu, \u017ce poczu\u0142 pragnienie, aby o tym opowiedzie\u0107 swojej duchowej c\u00f3rce. W li\u015bcie do Joanny de Chantal napisa\u0142: \u201eSprawi\u0142oby ci przyjemno\u015b\u0107 zobaczy\u0107 tak \u015bcis\u0142\u0105 harmoni\u0119 mi\u0119dzy osobami, kt\u00f3re zazwyczaj s\u0105 tak niezgodne: te\u015bciowa, synowa, szwagierka, bracia i szwagrowie. W\u015br\u00f3d wszystkich tych, moja prawdziwa c\u00f3rko, mog\u0119 ci\u0119 zapewni\u0107, na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105, \u017ce tutaj jest jedno serce i jedna dusza\u201d.
\nNiezgody w rodzinie cz\u0119sto wynika\u0142y z kwestii dziedziczenia. Kiedy w 1608 roku maj\u0105tek Monsieur de Boisy zosta\u0142 podzielony mi\u0119dzy jego syn\u00f3w, istnia\u0142o realne ryzyko, \u017ce ojciec pozostawi pierwszy wyb\u00f3r najm\u0142odszemu Bernardowi, a starsi synowie poczuj\u0105 si\u0119 pokrzywdzeni. Franciszek by\u0142 bardzo zadowolony, widz\u0105c, \u017ce wszystko odby\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b przyjazny i w harmonii.
\nW przypadku konfliktu mi\u0119dzy m\u0119\u017cem a \u017con\u0105, \u201ewzajemne wsparcie sobie nawzajem musi by\u0107 tak wielkie, aby oboje nigdy nie zgorzknieli razem\u201d. Z uporem Franciszek Salezy naucza\u0142, jak przezwyci\u0119\u017ca\u0107 niech\u0119ci, pozostawa\u0107 \u201ew \u0142odzi, w kt\u00f3rej si\u0119 znajdujemy\u201d i przebywa\u0107 w niej \u201es\u0142odko i ch\u0119tnie\u201d. Jego najbardziej wyraziste zalecenia dotycz\u0105 wzajemnego wsparcia, wiernej przyja\u017ani nieprzerwanej przez \u201eobce mi\u0142o\u015bci\u201d, troski o wychowanie dzieci, nie zapominaj\u0105c o dobrym przyk\u0142adzie, jaki nale\u017cy dawa\u0107 ca\u0142ej rodzinie.
\nOstatecznie, to mi\u0142o\u015b\u0107 najlepiej podsumowuje wszystko, co Franciszek Salezy powiedzia\u0142 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie, ale mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest jednocze\u015bnie realistyczna i idealna. Wychowanie w tej dziedzinie b\u0119dzie wi\u0119c polega\u0142o na pomaganiu m\u0142odym ludziom w zrozumieniu wszystkich wymiar\u00f3w tego, co czyni rodzin\u0119 sercem ludzkiej egzystencji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obok \u201euczu\u0107 do dziecka\u201d w XV wieku rozwin\u0119\u0142o si\u0119 uczucie do rodziny, kt\u00f3re by\u0142o ma\u0142o…<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":45474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":4,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,2024,2196,1742,1748,2213,1970,2030],"class_list":["post-45481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-cnoty","tag-edukacja","tag-kosciol","tag-rady","tag-rodzina","tag-swieci","tag-zycie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45481"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45488,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45481\/revisions\/45488"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}