Ksi\u0105dz Jos\u00e9 Luis Carre\u00f1o (1905-1986) zosta\u0142 opisany przez historyka Josepha Thekkedatha jako \u201enajbardziej kochany salezjanin po\u0142udniowych Indii\u201d w pierwszej cz\u0119\u015bci XX wieku. Wsz\u0119dzie tam, gdzie mieszka\u0142 \u2013 czy to w Indiach Brytyjskich, w portugalskiej kolonii Goa, na Filipinach czy w Hiszpanii \u2013 znajdujemy salezjan\u00f3w, kt\u00f3rzy z mi\u0142o\u015bci\u0105 piel\u0119gnuj\u0105 jego pami\u0119\u0107. Dziwnie jednak, nie posiadamy jeszcze odpowiedniej biografii tego wielkiego salezjanina, z wyj\u0105tkiem obszernego listu po\u015bmiertnego sporz\u0105dzonego przez ks. Jos\u00e9 Antonio Rico: \u201eJos\u00e9 Luis Carre\u00f1o Etxeand\u00eda, robotnik Bo\u017cy\u201d. Mamy nadziej\u0119, \u017ce wkr\u00f3tce uda si\u0119 wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119. Ksi\u0105dz Carre\u00f1o by\u0142 jednym z tw\u00f3rc\u00f3w regionu Azji Po\u0142udniowej i nie mo\u017cemy pozwoli\u0107 sobie na zapomnienie o nim.<\/p>\n
Jos\u00e9-Luis Carre\u00f1o Etxeand\u00eda urodzi\u0142 si\u0119 w Bilbao w Hiszpanii 23 pa\u017adziernika 1905 roku. Osierocony przez matk\u0119 w wieku o\u015bmiu lat, zosta\u0142 przyj\u0119ty do domu salezja\u0144skiego w Santander. W 1917 roku, w wieku dwunastu lat, wst\u0105pi\u0142 do aspirantatu w Campello. Wspomina, \u017ce w tamtych czasach \u201enie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 wiele o Ksi\u0119dzu Bosko\u2026 Ale dla nas ksi\u0105dz Binelli by\u0142 Ksi\u0119dzem Bosko, nie wspominaj\u0105c o ksi\u0119dzu Rinaldim, \u00f3wczesnym Prefekcie Generalnym, kt\u00f3rego wizyty pozostawia\u0142y w nas nadprzyrodzone wra\u017cenie, jak wtedy, gdy pos\u0142a\u0144cy Jahwe odwiedzili namiot Abrahama\u201d.
\nPo nowicjacie i postnowicjacie odby\u0142 praktyk\u0119 jako asystent nowicjuszy. Musia\u0142 by\u0107 b\u0142yskotliwym klerykiem, poniewa\u017c ks. Pedro Escursell pisa\u0142 o nim do Prze\u0142o\u017conego Generalnego: \u201eRozmawiam w\u0142a\u015bnie z jednym z wzorowych kleryk\u00f3w tego domu. Jest asystentem w formacji w tej Inspektorii; m\u00f3wi mi, \u017ce od dawna prosi o wys\u0142anie na misje i m\u00f3wi, \u017ce zrezygnowa\u0142 z pro\u015bby, poniewa\u017c nie otrzymuje odpowiedzi. Jest m\u0142odym cz\u0142owiekiem o wielkiej warto\u015bci intelektualnej i moralnej\u201d.
\nW przededniu \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich w 1932 roku m\u0142ody Jos\u00e9-Luis napisa\u0142 bezpo\u015brednio do Prze\u0142o\u017conego Generalnego, oddaj\u0105c si\u0119 do wyjazdu na misje. Oferta zosta\u0142a przyj\u0119ta i zosta\u0142 wys\u0142any do Indii, gdzie wyl\u0105dowa\u0142 w Bombaju w 1933 roku. Zaledwie rok p\u00f3\u017aniej, gdy utworzono Inspektori\u0119 Indii Po\u0142udniowych, zosta\u0142 mianowany mistrzem nowicjuszy w Tirupattur: mia\u0142 zaledwie 28 lat. Dzi\u0119ki swoim niezwyk\u0142ym cechom umys\u0142u i serca szybko sta\u0142 si\u0119 dusz\u0105 domu i wywar\u0142 g\u0142\u0119bokie wra\u017cenie na swoich nowicjuszach. \u201eZdoby\u0142 nas swoim ojcowskim sercem\u201d \u2013 pisze jeden z nich, arcybiskup Hubert D\u2019Rosario z Shillong.
\nKs. Joseph Vaz, inny nowicjusz, cz\u0119sto opowiada\u0142, jak Carre\u00f1o zauwa\u017cy\u0142, \u017ce dr\u017cy z zimna podczas konferencji. \u201ePoczekaj chwil\u0119, hombre\u201d \u2013 powiedzia\u0142 mistrz nowicjuszy i wyszed\u0142. Nied\u0142ugo potem wr\u00f3ci\u0142 z niebieskim swetrem, kt\u00f3ry wr\u0119czy\u0142 Joe. Joe zauwa\u017cy\u0142, \u017ce sweter by\u0142 dziwnie ciep\u0142y. Potem przypomnia\u0142 sobie, \u017ce pod sutann\u0105 jego mistrz nosi\u0142 co\u015b niebieskiego\u2026 czego teraz ju\u017c nie by\u0142o. Carre\u00f1o odda\u0142 mu sw\u00f3j w\u0142asny sweter.
\nW 1942 roku, kiedy rz\u0105d brytyjski w Indiach internowa\u0142 wszystkich cudzoziemc\u00f3w z kraj\u00f3w b\u0119d\u0105cych w stanie wojny z Wielk\u0105 Brytani\u0105, Carre\u00f1o, b\u0119d\u0105c obywatelem kraju neutralnego, pozosta\u0142 nietkni\u0119ty. W 1943 roku otrzyma\u0142 wiadomo\u015b\u0107 przez Radio Watyka\u0144skie: mia\u0142 zaj\u0105\u0107 miejsce ksi\u0119dza Eligio Cinato, inspektora Inspektorii Indii Po\u0142udniowych, tak\u017ce internowanego. W tym samym czasie salezja\u0144ski arcybiskup Louis Mathias z Madras-Mylapore zaprosi\u0142 go na swojego wikariusza generalnego.
\nW 1945 roku zosta\u0142 oficjalnie mianowany inspektorem, stanowisko to piastowa\u0142 od 1945 do 1951 roku. Jednym z jego pierwszych akt\u00f3w by\u0142o po\u015bwi\u0119cenie Inspektorii Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu Jezusa. Wielu salezjan\u00f3w by\u0142o przekonanych, \u017ce niezwyk\u0142y wzrost Inspektorii Po\u0142udniowej by\u0142 spowodowany w\u0142a\u015bnie tym gestem. Pod kierownictwem ksi\u0119dza Carre\u00f1o, dzie\u0142a salezja\u0144skie podwoi\u0142y si\u0119. Jednym z jego najbardziej dalekowzrocznych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o uruchomienie kolegium uniwersyteckiego w odleg\u0142ej i biednej wiosce Tirupattur. Sacred Heart College ostatecznie przekszta\u0142ci\u0142 ca\u0142\u0105 miejscowo\u015b\u0107.
\nCarre\u00f1o by\u0142 r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wnym tw\u00f3rc\u0105 \u201eindianizacji\u201d salezja\u0144skiego oblicza w Indiach, od samego pocz\u0105tku poszukuj\u0105c lokalnych powo\u0142a\u0144, zamiast polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na zagranicznych misjonarzach. Wyb\u00f3r ten okaza\u0142 si\u0119 opatrzno\u015bciowy: po pierwsze, poniewa\u017c przep\u0142yw zagranicznych misjonarzy usta\u0142, zosta\u0142 przerwany podczas wojny; po drugie, poniewa\u017c niepodleg\u0142e Indie zdecydowa\u0142y si\u0119 nie udziela\u0107 ju\u017c wiz nowym zagranicznym misjonarzom. \u201eJe\u015bli dzi\u015b salezjan\u00f3w w Indiach jest ponad dwa tysi\u0105ce, zas\u0142uga tego wzrostu nale\u017cy przypisa\u0107 polityce zapocz\u0105tkowanej przez ksi\u0119dza Carre\u00f1o\u201d \u2013 pisze ks. Thekkedath w swojej historii salezjan\u00f3w w Indiach.<\/p>\n
Ks. Carre\u00f1o, jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, by\u0142 nie tylko inspektorem, ale tak\u017ce wikariuszem bp. Mathiasa. Ci dwaj wielcy ludzie, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko si\u0119 szanowali, byli jednak bardzo r\u00f3\u017cni pod wzgl\u0119dem temperamentu. Arcybiskup by\u0142 zwolennikiem surowych \u015brodk\u00f3w dyscyplinarnych wobec wsp\u00f3\u0142braci w trudno\u015bciach, podczas gdy ks. Carre\u00f1o preferowa\u0142 \u0142agodniejsze procedury. Wizytator nadzwyczajny, ks. Albino Fedrigotti, wydaje si\u0119, \u017ce przyzna\u0142 racj\u0119 arcybiskupowi, nazywaj\u0105c ks. Carre\u00f1o \u201edoskona\u0142ym zakonnikiem, cz\u0142owiekiem o wielkim sercu\u201d, ale tak\u017ce \u201etroch\u0119 zbytnim poet\u0105\u201d.
\nNie brakowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c oskar\u017ce\u0144 o z\u0142e zarz\u0105dzanie, ale znacz\u0105ce jest, \u017ce posta\u0107 taka jak ks. Aurelio Maschio, wielki prokurator i architekt dzie\u0142 salezja\u0144skich w Bombaju, zdecydowanie odrzuci\u0142 takie oskar\u017cenie. Tak naprawd\u0119 ks. Carre\u00f1o by\u0142 innowatorem i wizjonerem. Niekt\u00f3re z jego pomys\u0142\u00f3w \u2013 takie jak zaanga\u017cowanie niesalezja\u0144skich wolontariuszy do kilkuletniej s\u0142u\u017cby \u2013 by\u0142y w\u00f3wczas traktowane z podejrzliwo\u015bci\u0105, ale dzi\u015b s\u0105 powszechnie akceptowane i aktywnie promowane.
\nW 1951 roku, po zako\u0144czeniu oficjalnej kadencji jako inspektor, Carre\u00f1o zosta\u0142 poproszony o powr\u00f3t do Hiszpanii, aby zaj\u0105\u0107 si\u0119 Salezjanami Wsp\u00f3\u0142pracownikami. Nie by\u0142 to prawdziwy pow\u00f3d jego wyjazdu po osiemnastu latach w Indiach, ale Carre\u00f1o przyj\u0105\u0142 to ze spokojem, cho\u0107 nie bez b\u00f3lu.
\nW 1952 roku zosta\u0142 poproszony o wyjazd do Goa, gdzie pozosta\u0142 do 1960 roku. \u201eGoa by\u0142a mi\u0142o\u015bci\u0105 od pierwszego wejrzenia\u201d \u2013 napisa\u0142 w Urdimbre en el telar. Goa z kolei przyj\u0119\u0142a go do serca. Kontynuowa\u0142 tradycj\u0119 salezjan\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli jako kierownicy duchowi i spowiednicy duchowie\u0144stwa diecezjalnego, a nawet by\u0142 patronem stowarzyszenia pisarzy w j\u0119zyku konkani. Przede wszystkim z mi\u0142o\u015bci\u0105 zarz\u0105dza\u0142 wsp\u00f3lnot\u0105 Don Bosco Panjim, z niezwyk\u0142\u0105 ojcowsk\u0105 trosk\u0105 opiekowa\u0142 si\u0119 wieloma biednymi ch\u0142opcami i, ponownie, aktywnie po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 poszukiwaniu powo\u0142a\u0144 do \u017cycia salezja\u0144skiego. Pierwsi salezjanie z Goa \u2013 tacy jak Thomas Fernandes, Elias Diaz i Romulo Noronha \u2013 ze \u0142zami w oczach opowiadali, jak Carre\u00f1o i inni przechodzili obok Goa Medical College, tu\u017c obok domu salezja\u0144skiego, aby odda\u0107 krew i w ten spos\u00f3b zdoby\u0107 kilka rupii, za kt\u00f3re kupowali \u017cywno\u015b\u0107 i inne dobra dla ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n
W 1961 roku mia\u0142a miejsce indyjska interwencja wojskowa i aneksja Goa. W tym czasie ks. Carre\u00f1o przebywa\u0142 w Hiszpanii i nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c wr\u00f3ci\u0107 do ukochanej ziemi. W 1962 roku zosta\u0142 wys\u0142any na Filipiny jako mistrz nowicjuszy. Towarzyszy\u0142 tylko trzem grupom nowicjuszy, poniewa\u017c w 1965 roku poprosi\u0142 o powr\u00f3t do Hiszpanii. Przyczyn\u0105 jego decyzji by\u0142a powa\u017cna rozbie\u017cno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w mi\u0119dzy nim a salezja\u0144skimi misjonarzami z Chin, a zw\u0142aszcza z ksi\u0119dzem Carlo Brag\u0105, prze\u0142o\u017conym wizytatorii. Carre\u00f1o stanowczo sprzeciwia\u0142 si\u0119 polityce wysy\u0142ania m\u0142odych filipi\u0144skich salezjan\u00f3w, \u015bwie\u017co po profesji, do Hongkongu na studia filozoficzne. Jak si\u0119 okaza\u0142o, ostatecznie prze\u0142o\u017ceni przyj\u0119li propozycj\u0119 zatrzymania m\u0142odych salezjan\u00f3w na Filipinach, ale w tym momencie pro\u015bba Carre\u00f1o o powr\u00f3t do ojczyzny zosta\u0142a ju\u017c przyj\u0119ta.<\/p>\n
Don Carre\u00f1o sp\u0119dzi\u0142 tylko cztery lata na Filipinach, ale tak\u017ce tutaj, podobnie jak w Indiach, pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad, \u201eniezmierzony i kluczowy wk\u0142ad w obecno\u015b\u0107 salezja\u0144sk\u0105 na Filipinach\u201d, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w salezja\u0144skiego historyka Nestora Impelido.
\nPo powrocie do Hiszpanii wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Prokurami Misyjnymi w Madrycie i New Rochelle oraz w animacji inspektorii iberyjskich. Wielu w Hiszpanii wci\u0105\u017c pami\u0119ta starego misjonarza, kt\u00f3ry odwiedza\u0142 domy salezja\u0144skie, zara\u017caj\u0105c m\u0142odych swoim misyjnym entuzjazmem, swoimi pie\u015bniami i muzyk\u0105.
\nAle w jego tw\u00f3rczej wyobra\u017ani kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 nowy projekt. Carre\u00f1o z ca\u0142ego serca po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 marzeniu o za\u0142o\u017ceniu Pueblo Misionero z dwoma celami: przygotowanie m\u0142odych misjonarzy \u2013 g\u0142\u00f3wnie z Europy Wschodniej \u2013 dla Ameryki \u0141aci\u0144skiej; oraz oferowanie schronienia dla \u201eemerytowanych\u201d misjonarzy, takich jak on, kt\u00f3rzy mogliby r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 jako formatorzy. Po d\u0142ugiej i bolesnej korespondencji z prze\u0142o\u017conymi, projekt w ko\u0144cu nabra\u0142 kszta\u0142tu w Hogar del Misionero w Alzuza, kilka kilometr\u00f3w od Pampeluny. Projekt powo\u0142aniowo-misyjny nigdy nie wystartowa\u0142, a bardzo niewielu starszych misjonarzy faktycznie do\u0142\u0105czy\u0142o do Carre\u00f1o. Jego g\u0142\u00f3wnym apostolstwem w tych ostatnich latach pozosta\u0142o pisanie. Pozostawi\u0142 ponad trzydzie\u015bci ksi\u0105\u017cek, w tym pi\u0119\u0107 po\u015bwi\u0119conych Ca\u0142unowi Tury\u0144skiemu, kt\u00f3remu by\u0142 szczeg\u00f3lnie oddany.
\nKs. Jos\u00e9-Luis Carre\u00f1o zmar\u0142 w 1986 roku w Pampelunie, w wieku 81 lat. Pomimo wzlot\u00f3w i upadk\u00f3w swojego \u017cycia, ten wielki mi\u0142o\u015bnik Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa m\u00f3g\u0142 stwierdzi\u0107 w z\u0142otym jubileuszu swoich \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich: \u201eJe\u015bli pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu moim mottem jako m\u0142odego ksi\u0119dza by\u0142o \u2018Chrystus jest wszystkim\u2019, dzi\u015b, stary i przyt\u0142oczony Jego mi\u0142o\u015bci\u0105, napisa\u0142bym to z\u0142otymi literami, poniewa\u017c w rzeczywisto\u015bci CHRYSTUS JEST WSZYSTKIM\u201d.<\/p>\n
ks. Ivo Coelho SDB<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ksi\u0105dz Jos\u00e9 Luis Carre\u00f1o (1905-1986) zosta\u0142 opisany przez historyka Josepha Thekkedatha jako \u201enajbardziej kochany salezjanin…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44997,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":2,"footnotes":""},"categories":[152],"tags":[1718,2024,1706,1820,1724,1958,2618],"class_list":["post-45005","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pamiec-o-nich-jest-blogoslawienstwem","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-dobroczyncy","tag-laska","tag-milosc-blizniego","tag-salezjanie","tag-swiadkowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45006,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45005\/revisions\/45006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}