{"id":43797,"date":"2025-06-08T11:46:30","date_gmt":"2025-06-08T11:46:30","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=43797"},"modified":"2025-07-28T08:34:12","modified_gmt":"2025-07-28T08:34:12","slug":"ewangeliczna-radykalnosc-blogoslawionego-stefana-sandora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/ewangeliczna-radykalnosc-blogoslawionego-stefana-sandora\/","title":{"rendered":"Ewangeliczna radykalno\u015b\u0107 b\u0142ogos\u0142awionego Stefana S\u00e1ndora"},"content":{"rendered":"\r\n<p><em>Stefano S\u00e1ndor (Szolnok 1914 \u2013 Budapeszt 1953) to m\u0119czennik, salezja\u0144ski koadiutor.\u00a0M\u0142ody, radosny i pobo\u017cny, po studiach metalurgicznych wst\u0105pi\u0142 do salezjan\u00f3w, zostaj\u0105c mistrzem drukarzem i przewodnikiem dla ch\u0142opc\u00f3w. Prowadzi\u0142 oratoria, za\u0142o\u017cy\u0142 Katolick\u0105 M\u0142odzie\u017c Robotnicz\u0105 i przekszta\u0142ca\u0142 okopy oraz place budowy w \u201eoratoria \u015bwi\u0105teczne\u201d. Kiedy re\u017cim komunistyczny skonfiskowa\u0142 dzie\u0142a ko\u015bcielne, kontynuowa\u0142 potajemnie edukacj\u0119 i ratowanie m\u0142odzie\u017cy oraz maszyn; aresztowany, zosta\u0142 powieszony 8 czerwca 1953 roku. Zakorzeniony w Eucharystii i nabo\u017ce\u0144stwie do Maryi, uciele\u015bnia\u0142 ewangeliczn\u0105 radykalno\u015b\u0107 Don Bosco z oddaniem wychowawczym, odwag\u0105 i niezachwian\u0105 wiar\u0105. Beatyfikowany przez papie\u017ca Franciszka w 2013 roku, pozostaje wzorem salezja\u0144skiej \u015bwi\u0119to\u015bci \u015bwieckiej.<\/em><br \/><br \/><br \/><strong>1. Informacje biograficzne<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Stefan S\u00e1ndor urodzi\u0142 si\u0119 w Szolnok, na W\u0119grzech, 26 pa\u017adziernika 1914 roku, jako pierwszy z trzech braci, w rodzinie Stefana i Marii Fekete. Ojciec by\u0142 pracownikiem kolei pa\u0144stwowych, a matka zajmowa\u0142a si\u0119 domem. Oboje przekazali swoim dzieciom g\u0142\u0119bok\u0105 religijno\u015b\u0107. Stefan uczy\u0142 si\u0119 w swoim mie\u015bcie, zdobywaj\u0105c dyplom technika metalurgii. Ju\u017c jako ch\u0142opiec by\u0142 ceniony przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, by\u0142 weso\u0142y, powa\u017cny i uprzejmy. Pomaga\u0142 m\u0142odszym braciom w nauce i modlitwie, daj\u0105c im przyk\u0142ad. Z zapa\u0142em przyst\u0105pi\u0142 do bierzmowania, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do na\u015bladowania swojego \u015bwi\u0119tego patrona i \u015bw. Piotra. Codziennie uczestniczy\u0142 we Mszy \u015bwi\u0119tej u ojc\u00f3w franciszkan\u00f3w, przyjmuj\u0105c Eucharysti\u0119.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Czytaj\u0105c\u00a0<em>Biuletyn Salezja\u0144ski<\/em>, pozna\u0142 Ksi\u0119dza Bosko. Od razu poczu\u0142 si\u0119 poci\u0105gni\u0119ty przez charyzmat salezja\u0144ski. Skonsultowa\u0142 si\u0119 ze swoim kierownikiem duchowym, wyra\u017caj\u0105c pragnienie wst\u0105pienia do Zgromadzenia Salezja\u0144skiego. Rozmawia\u0142 o tym tak\u017ce z rodzicami. Ci odm\u00f3wili mu zgody i usi\u0142owali go odwie\u015b\u0107 od tego pomys\u0142u. Jednak Stefan zdo\u0142a\u0142 ich przekona\u0107 i w 1936 roku zosta\u0142 przyj\u0119ty do\u00a0<em>Clarisseum<\/em>, siedziby Salezjan\u00f3w w Budapeszcie, gdzie w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat odby\u0142 aspirantat. Ucz\u0119szcza\u0142 na kursy techniki drukarskiej w drukarni \u201eDon Bosco\u201d. Rozpocz\u0105\u0142 nowicjat, ale musia\u0142 go przerwa\u0107 z powodu wezwania do wojska.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W 1939 roku uzyska\u0142 definitywne zwolnienie i po roku nowicjatu z\u0142o\u017cy\u0142 swoje pierwsze \u015bluby 8 wrze\u015bnia 1940 roku jako salezjanin koadiutor. Przeznaczony do\u00a0<em>Clarisseum<\/em>, aktywnie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w nauczanie na kursach zawodowych. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pomoc\u0105 w oratorium, kt\u00f3re prowadzi\u0142 z entuzjazmem i kompetencj\u0105. By\u0142 promotorem Katolickiego Ruchu Robotniczego. Jego grupa zosta\u0142a uznana za najlepsz\u0105 w ruchu. Na wz\u00f3r Ksi\u0119dza Bosko, okaza\u0142 si\u0119 wzorowym wychowawc\u0105. W 1942 roku zosta\u0142 wezwany na front i zdoby\u0142 srebrny medal za odwag\u0119 wojskow\u0105. Okop by\u0142 dla niego oratorium, kt\u00f3ry animowa\u0142 po salezja\u0144sku, pocieszaj\u0105c swoich towarzyszy broni. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w odbudow\u0119 materialn\u0105 i moraln\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 szczeg\u00f3lnie najbiedniejszej m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3r\u0105 gromadzi\u0142, ucz\u0105c ich zawodu. 24 lipca 1946 roku z\u0142o\u017cy\u0142 swoje \u015bluby wieczyste. W 1948 roku uzyska\u0142 tytu\u0142 mistrza drukarza. Jego uczniowie, po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, byli zatrudniani w najlepszych drukarniach stolicy Budapesztu i W\u0119gier.<br \/><br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kiedy w 1949 roku pa\u0144stwo, pod rz\u0105dami M\u00e1ty\u00e1sa R\u00e1kosiego, przej\u0119\u0142o dobra ko\u015bcielne i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prze\u015bladowania szk\u00f3\u0142 katolickich, kt\u00f3re musia\u0142y zamkn\u0105\u0107 swoje podwoje, S\u00e1ndor pr\u00f3bowa\u0142 uratowa\u0107, co si\u0119 da, przynajmniej kilka maszyn drukarskich i co\u015b z wyposa\u017cenia, kt\u00f3re kosztowa\u0142o wiele po\u015bwi\u0119ce\u0144. Nagle zakonnicy znale\u017ali si\u0119 bez niczego, wszystko sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa. Stalinizm R\u00e1kosiego nadal si\u0119 zaostrza\u0142: zakonnicy zostali rozproszeni. Bez domu, pracy, wsp\u00f3lnoty, wielu z nich sta\u0142o si\u0119 nielegalnymi imigrantami. Przystosowali si\u0119 do wykonywania r\u00f3\u017cnych prac: sprz\u0105taczy, rolnik\u00f3w, robotnik\u00f3w, tragarzy, s\u0142u\u017c\u0105cych\u2026 Nawet Stefan musia\u0142 \u201eznikn\u0105\u0107\u201d, opuszczaj\u0105c swoj\u0105 drukarni\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a ju\u017c znana. Zamiast ucieka\u0107 za granic\u0119, pozosta\u0142 w kraju, aby ratowa\u0107 w\u0119giersk\u0105 m\u0142odzie\u017c. Z\u0142apany na gor\u0105cym uczynku (pr\u00f3bowa\u0142 uratowa\u0107 maszyny drukarskie), musia\u0142 szybko ucieka\u0107 i przez kilka miesi\u0119cy pozostawa\u0107 w ukryciu; potem, pod innym nazwiskiem, uda\u0142o mu si\u0119 znale\u017a\u0107 prac\u0119 w fabryce detergent\u00f3w w stolicy, ale kontynuowa\u0142 odwa\u017cnie i nielegalnie swoje apostolstwo, wiedz\u0105c, \u017ce jest to dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bci\u015ble zabroniona. W lipcu 1952 roku zosta\u0142 aresztowany w miejscu pracy i nie zosta\u0142 ju\u017c wi\u0119cej widziany przez wsp\u00f3\u0142braci. Oficjalny dokument potwierdza jego proces i wyrok \u015bmierci, wykonany przez powieszenie 8 czerwca 1953 roku.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Faza diecezjalna procesu m\u0119cze\u0144stwa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Budapeszcie 24 maja 2006 roku i zako\u0144czy\u0142a 8 grudnia 2007 roku. 27 marca 2013 roku papie\u017c Franciszek upowa\u017cni\u0142 Kongregacj\u0119 Spraw Kanonizacyjnych do og\u0142oszenia Dekretu o m\u0119cze\u0144stwie i do celebrowania obrz\u0119du beatyfikacji, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce w sobot\u0119 19 pa\u017adziernika 2013 roku w Budapeszcie.<br \/><br \/><strong>2. Oryginalne \u015bwiadectwo \u015bwi\u0119to\u015bci salezja\u0144skiej<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kr\u00f3tka wzmianka biograficzna S\u00e1ndora wprowadzi\u0142a nas w serce jego duchowej historii. Kontempluj\u0105c oblicze, jakie przybra\u0142o w nim powo\u0142anie salezja\u0144skie, naznaczone dzia\u0142aniem Ducha i teraz proponowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, odkrywamy niekt\u00f3re cechy tej \u015bwi\u0119to\u015bci: g\u0142\u0119bokie poczucie Boga i pe\u0142na, spokojna gotowo\u015b\u0107 do Jego woli, przylgni\u0119cie do Ksi\u0119dza Bosko i serdeczna przynale\u017cno\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnoty salezja\u0144skiej, animuj\u0105ca i zach\u0119caj\u0105ca obecno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, duch rodziny, \u017cycie duchowe i modlitwa piel\u0119gnowane osobi\u015bcie i dzielone z wsp\u00f3lnot\u0105, ca\u0142kowite po\u015bwi\u0119cenie misji salezja\u0144skiej prze\u017cywane w oddaniu dla uczni\u00f3w i m\u0142odych pracownik\u00f3w, dla ch\u0142opc\u00f3w z oratorium, dla animacji grup m\u0142odzie\u017cowych. To aktywna obecno\u015b\u0107 w \u015bwiecie edukacyjnym i spo\u0142ecznym, ca\u0142kowicie o\u017cywiana przez mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa, kt\u00f3ra go wewn\u0119trznie popycha!<br \/><br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nie brakowa\u0142o gest\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 w sobie co\u015b heroicznego i niezwyk\u0142ego, a\u017c do tego najwy\u017cszego, jakim jest oddanie w\u0142asnego \u017cycia dla zbawienia w\u0119gierskiej m\u0142odzie\u017cy. \u201ePewien m\u0142odzieniec chcia\u0142 wskoczy\u0107 do tramwaju, kt\u00f3ry przeje\u017cd\u017ca\u0142 przed domem salezja\u0144skim. Pope\u0142niaj\u0105c b\u0142\u0105d, wpad\u0142 pod pojazd. Wagon zatrzyma\u0142 si\u0119 zbyt p\u00f3\u017ano; jedno z k\u00f3\u0142 g\u0142\u0119boko zrani\u0142o go w udo. Du\u017cy t\u0142um zebra\u0142 si\u0119, aby obserwowa\u0107 scen\u0119, nie interweniuj\u0105c, podczas gdy biedny nieszcz\u0119\u015bnik mia\u0142 wykrwawi\u0107 si\u0119 na \u015bmier\u0107. W tym momencie otworzy\u0142a si\u0119 brama kolegium, a\u00a0<em>Pista<\/em>\u00a0(pseudonim Stefana) wybieg\u0142 z noszami pod pach\u0105. Rzuci\u0142 na ziemi\u0119 swoj\u0105 kurtk\u0119, wszed\u0142 pod tramwaj i ostro\u017cnie wyci\u0105gn\u0105\u0142 m\u0142odzie\u0144ca, zaciskaj\u0105c mu pasek na krwawi\u0105cym udzie, i po\u0142o\u017cy\u0142 ch\u0142opca na noszach. W tym momencie przyjecha\u0142a karetka. T\u0142um entuzjastycznie wiwatowa\u0142 na cze\u015b\u0107\u00a0<em>Pisty<\/em>. On si\u0119 zarumieni\u0142, ale nie m\u00f3g\u0142 ukry\u0107 rado\u015bci, \u017ce uratowa\u0142 komu\u015b \u017cycie\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jeden z jego wychowank\u00f3w wspomina: \u201ePewnego dnia ci\u0119\u017cko zachorowa\u0142em na tyfus. W szpitalu w \u00dajpest, podczas gdy przy moim \u0142o\u017cu rodzice martwili si\u0119 o moje \u017cycie, Stefan S\u00e1ndor zaoferowa\u0142, \u017ce odda mi krew, je\u015bli zajdzie taka potrzeba. Ten akt hojno\u015bci bardzo poruszy\u0142 moj\u0105 matk\u0119 i wszystkich wok\u00f3\u0142 mnie\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mimo \u017ce min\u0119\u0142o ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat od jego m\u0119cze\u0144stwa, a ewolucja \u017bycia Konsekrowanego, do\u015bwiadczenia salezja\u0144skiego, powo\u0142ania i formacji salezjanina koadiutora by\u0142a g\u0142\u0119boka, droga salezja\u0144ska do \u015bwi\u0119to\u015bci wytyczona przez Stefana S\u00e1ndora jest znakiem i przes\u0142aniem, kt\u00f3re otwiera perspektywy na dzi\u015b. W ten spos\u00f3b spe\u0142nia si\u0119 stwierdzenie Konstytucji salezja\u0144skich: \u201eWsp\u00f3\u0142bracia, kt\u00f3rzy w pe\u0142ni \u017cyli lub \u017cyj\u0105 ewangelicznym projektem Konstytucji, s\u0105 dla nas bod\u017acem i pomoc\u0105 na drodze u\u015bwi\u0119cenia\u201d. Jego beatyfikacja konkretnie wskazuje na t\u0119 \u201ewysok\u0105 miar\u0119 zwyk\u0142ego \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 Jan Pawe\u0142 II w\u00a0<em>Novo Millennio Ineunte<\/em>.<br \/><br \/><strong>2.1. Pod sztandarem Ksi\u0119dza Bosko<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zawsze interesuj\u0105ce jest pr\u00f3bowanie zidentyfikowania w tajemniczym planie, kt\u00f3ry Pan tka dla ka\u017cdego z nas, w\u0105tku przewodniego ca\u0142ego istnienia. W syntetycznej formule sekret, kt\u00f3ry inspirowa\u0142 i kierowa\u0142 wszystkimi krokami \u017cycia Stefana S\u00e1ndora, mo\u017cna podsumowa\u0107 tymi s\u0142owami: w \u015blad za Jezusem, z Ksi\u0119dzem Bosko i jak Ksi\u0105dz Bosko, wsz\u0119dzie i zawsze. W historii powo\u0142ania Stefana Ksi\u0105dz Bosko wchodzi w spos\u00f3b oryginalny i z typowymi cechami dobrze zidentyfikowanego powo\u0142ania, jak napisa\u0142 franciszka\u0144ski proboszcz, przedstawiaj\u0105c m\u0142odego Stefana: \u201eTutaj w Szolnok, w naszej parafii mamy bardzo dobrego m\u0142odzie\u0144ca: Stefana S\u00e1ndora, kt\u00f3rego jestem duchowym ojcem i kt\u00f3ry, po uko\u0144czeniu szko\u0142y technicznej, nauczy\u0142 si\u0119 zawodu w szkole metalurgicznej; codziennie przyst\u0119puje do Komunii i chcia\u0142by wst\u0105pi\u0107 do zakonu. U nas nie mieliby\u015bmy \u017cadnych trudno\u015bci, ale on chcia\u0142by wst\u0105pi\u0107 do Salezjan\u00f3w jako brat zakonny\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pochwa\u0142a proboszcza i duchowego przewodnika podkre\u015bla: cechy pracy i modlitwy typowe dla \u017cycia salezja\u0144skiego; wytrwa\u0142a i sta\u0142a droga duchowa z duchowym przewodnikiem; nauka sztuki drukarskiej, kt\u00f3ra z czasem doskonali\u0142a si\u0119 i specjalizowa\u0142a.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pozna\u0142 Ksi\u0119dza Bosko poprzez\u00a0<em>Biuletyn Salezja\u0144ski<\/em>\u00a0i publikacje salezja\u0144skie z R\u00e1kospalota. Z tego kontaktu poprzez pras\u0119 salezja\u0144sk\u0105 mog\u0142a zrodzi\u0107 si\u0119 jego pasja do drukarstwa i ksi\u0105\u017cek. W li\u015bcie do Inspektora Salezjan\u00f3w na W\u0119grzech, ks. J\u00e1nosa Antala, w kt\u00f3rym prosi\u0142 o przyj\u0119cie do syn\u00f3w Ksi\u0119dza Bosko, deklarowa\u0142: \u201eCzuj\u0119 powo\u0142anie do wst\u0105pienia do Zgromadzenia Salezja\u0144skiego. Pracy potrzeba wsz\u0119dzie; bez pracy nie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 \u017cycia wiecznego. Lubi\u0119 pracowa\u0107\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Od samego pocz\u0105tku wy\u0142ania si\u0119 silna i zdecydowana wola wytrwania w otrzymanym powo\u0142aniu, co p\u00f3\u017aniej rzeczywi\u015bcie mia\u0142o miejsce. Kiedy 28 maja 1936 roku z\u0142o\u017cy\u0142 podanie o przyj\u0119cie do nowicjatu salezja\u0144skiego, zadeklarowa\u0142, \u017ce \u201epozna\u0142 Zgromadzenie Salezja\u0144skie i by\u0142 coraz bardziej utwierdzony w swoim powo\u0142aniu zakonnym, tak \u017ce ma nadziej\u0119 wytrwa\u0107 pod sztandarem Ksi\u0119dza Bosko\u201d. Kilkoma s\u0142owami S\u00e1ndor wyra\u017ca wysok\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 powo\u0142ania: do\u015bwiadczenie \u017cycia i ducha zgromadzenia; potwierdzenie s\u0142usznego i nieodwracalnego wyboru; pewno\u015b\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107, \u017ce b\u0119dzie wierny na polu bitwy, kt\u00f3re go czeka.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Protok\u00f3\u0142 przyj\u0119cia do nowicjatu, w j\u0119zyku w\u0142oskim (2 czerwca 1936), jednomy\u015blnie kwalifikuje do\u015bwiadczenie aspirantatu: \u201eZ bardzo dobrym wynikiem, pilny, o dobrej pobo\u017cno\u015bci i sam zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do oratorium, by\u0142 praktyczny, da\u0142 dobry przyk\u0142ad, otrzyma\u0142 \u015bwiadectwo drukarza, ale nie ma jeszcze doskona\u0142ej praktyczno\u015bci\u201d. Ju\u017c obecne s\u0105 te cechy, kt\u00f3re, p\u00f3\u017aniej umocnione w nowicjacie, zdefiniuj\u0105 jego oblicze zakonnika salezja\u0144skiego koadiutora: wzorcowe \u017cycie, hojna gotowo\u015b\u0107 do misji salezja\u0144skiej, kompetencja w zawodzie drukarza.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 8 wrze\u015bnia 1940 roku z\u0142o\u017cy\u0142 swoje \u015bluby zakonne jako salezjanin koadiutor. Z tego dnia \u0142aski przytaczamy list napisany przez\u00a0<em>Pist\u0119<\/em>, jak go nazywano w rodzinie, do jego rodzic\u00f3w: \u201eDrodzy rodzice, mam do przekazania wa\u017cne wydarzenie dla mnie, kt\u00f3re pozostawi niezatarte \u015blady w moim sercu. 8 wrze\u015bnia, dzi\u0119ki \u0142asce dobrego Boga i pod opiek\u0105 \u015awi\u0119tej Dziewicy, zobowi\u0105za\u0142em si\u0119 przez profesj\u0119 do mi\u0142o\u015bci i s\u0142u\u017cby Bogu. W \u015bwi\u0119to Matki Bo\u017cej zawar\u0142em moje ma\u0142\u017ce\u0144stwo z Jezusem i obieca\u0142em Mu przez potr\u00f3jny \u015blub by\u0107 Jego, nigdy si\u0119 od Niego nie oddala\u0107 i wytrwa\u0107 w wierno\u015bci Mu a\u017c do \u015bmierci. Prosz\u0119 wi\u0119c wszystkich was, aby\u015bcie nie zapominali o mnie w swoich modlitwach i w Komuniach, sk\u0142adaj\u0105c pro\u015bby, abym m\u00f3g\u0142 pozosta\u0107 wierny mojej obietnicy z\u0142o\u017conej Bogu. Mo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107, \u017ce by\u0142 to dla mnie radosny dzie\u0144, nigdy wcze\u015bniej w moim \u017cyciu si\u0119 nie zdarzy\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce nie mog\u0142em da\u0107 Matce Bo\u017cej lepszego prezentu urodzinowego ni\u017c dar samego siebie. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce dobry Jezus patrzy\u0142 na was z czu\u0142o\u015bci\u0105, b\u0119d\u0105c tymi, kt\u00f3rzy oddali mnie Bogu\u2026 Serdeczne pozdrowienia dla wszystkich.\u00a0<em>PISTA<\/em>\u201d.<br \/><br \/><strong>2.2. Ca\u0142kowite po\u015bwi\u0119cenie misji<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eMisja nadaje ca\u0142emu naszemu istnieniu konkretny ton\u2026\u201d, m\u00f3wi\u0105 konstytucje salezja\u0144skie. Stefan S\u00e1ndor \u017cy\u0142 misj\u0105 salezja\u0144sk\u0105 w obszarze, kt\u00f3ry mu powierzono, wcielaj\u0105c w \u017cycie pastoraln\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 edukacyjn\u0105 jako salezjanin koadiutor, w stylu Ksi\u0119dza Bosko. Jego wiara sprawi\u0142a, \u017ce dostrzega\u0142 Jezusa w m\u0142odych uczniach i pracownikach, w ch\u0142opcach z oratorium, w tych z ulicy.<br \/>W przemy\u015ble poligraficznym kompetentne kierownictwo administracyjne jest uwa\u017cane za zadanie zasadnicze. Stefan S\u00e1ndor by\u0142 odpowiedzialny za kierowanie, praktyczne i specyficzne szkolenie uczni\u00f3w oraz ustalanie cen produkt\u00f3w poligraficznych. Drukarnia \u201eDon Bosco\u201d cieszy\u0142a si\u0119 w ca\u0142ym kraju du\u017cym presti\u017cem. W sk\u0142ad publikacji salezja\u0144skich wchodzi\u0142y\u00a0<em>Biuletyn Salezja\u0144ski,<\/em><em>M\u0142odzie\u017c Misyjna<\/em>, czasopisma dla m\u0142odzie\u017cy,\u00a0<em>Kalendarium Ksi\u0119dza Bosko<\/em>, ksi\u0105\u017cki o tematyce religijnej oraz w\u0119gierskie t\u0142umaczenie oficjalnych pism Rady Generalnej Salezjan\u00f3w. To w tym \u015brodowisku Stefan S\u00e1ndor rozkocha\u0142 si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach katolickich, kt\u00f3re nie tylko przygotowywa\u0142 do druku, ale tak\u017ce studiowa\u0142.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W s\u0142u\u017cbie m\u0142odzie\u017cy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialny za wychowanie w internacie dla m\u0142odych. To r\u00f3wnie\u017c by\u0142o wa\u017cne zadanie, opr\u00f3cz ich szkolenia technicznego. Niezb\u0119dne by\u0142o dyscyplinowanie m\u0142odych, w fazie intensywnego rozwoju, z czu\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. W ka\u017cdym momencie okresu nauki towarzyszy\u0142 im jak starszy brat. Stefan S\u00e1ndor wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 siln\u0105 osobowo\u015bci\u0105: posiada\u0142 doskona\u0142e wykszta\u0142cenie specjalistyczne, po\u0142\u0105czone z dyscyplin\u0105, kompetencj\u0105 i duchem wsp\u00f3lnoty.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nie zadowala\u0142 si\u0119 jedn\u0105 okre\u015blon\u0105 prac\u0105, ale by\u0142 got\u00f3w na ka\u017cd\u0105 potrzeb\u0119. Podj\u0105\u0142 si\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w zakrystiana w ma\u0142ym ko\u015bciele\u00a0<em>Clarisseum<\/em>\u00a0i zaj\u0105\u0142 si\u0119 kierowaniem \u201eMa\u0142ym Klerem\u201d. Dowodem jego zdolno\u015bci do wytrwa\u0142o\u015bci by\u0142o r\u00f3wnie\u017c spontaniczne zaanga\u017cowanie w prac\u0119 wolontariack\u0105 w kwitn\u0105cym oratorium, regularnie ucz\u0119szczanym przez m\u0142odzie\u017c z dw\u00f3ch dzielnic \u00dajpest i R\u00e1kospalota. Lubi\u0142 bawi\u0107 si\u0119 z ch\u0142opcami; w meczach pi\u0142karskich s\u0119dziowa\u0142 z du\u017c\u0105 kompetencj\u0105.<br \/><br \/><strong>2.3. Zakonnik wychowawca<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Stefan S\u00e1ndor by\u0142 wychowawc\u0105 wiary dla ka\u017cdej osoby, brata i ch\u0142opca, szczeg\u00f3lnie w chwilach pr\u00f3by i w godzinie m\u0119cze\u0144stwa. Rzeczywi\u015bcie, S\u00e1ndor uczyni\u0142 z misji dla m\u0142odzie\u017cy swoj\u0105 przestrze\u0144 wychowawcz\u0105, gdzie codziennie \u017cy\u0142 kryteriami Systemu Prewencyjnego \u015bw. Jana Bosko \u2013 rozum, religia, mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 w blisko\u015bci i mi\u0142osiernej pomocy m\u0142odym pracownikom, w pomocy w zrozumieniu i akceptacji sytuacji cierpienia, w \u017cywym \u015bwiadectwie obecno\u015bci Boga i Jego niezawodnej mi\u0142o\u015bci.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W R\u00e1kospalota Stefan S\u00e1ndor z zapa\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 formacji m\u0142odych drukarzy oraz wychowaniu m\u0142odzie\u017cy w oratorium i \u201eRycerzach Naj\u015bwi\u0119tszego Serca\u201d. Na tych frontach wykazywa\u0142 wyra\u017ane poczucie obowi\u0105zku, \u017cyj\u0105c z wielk\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 swoj\u0105 powo\u0142aniem religijnym i wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 dojrza\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra budzi\u0142a podziw i szacunek. \u201ePodczas swojej dzia\u0142alno\u015bci drukarskiej, sumiennie \u017cy\u0142 swoim \u017cyciem zakonnym, bez jakiejkolwiek woli bycia na widoku. Praktykowa\u0142 \u015bluby ub\u00f3stwa, czysto\u015bci i pos\u0142usze\u0144stwa, bez jakiejkolwiek przymusowo\u015bci. W tej dziedzinie sama jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a \u015bwiadectwem, bez wypowiadania jakichkolwiek s\u0142\u00f3w. Nawet uczniowie uznawali jego autorytet, dzi\u0119ki jego braterskim manierom. Wprowadza\u0142 w \u017cycie wszystko, co m\u00f3wi\u0142 lub czego wymaga\u0142 od uczni\u00f3w, a nikt nie mia\u0142 w g\u0142owie, by mu w jakikolwiek spos\u00f3b sprzeciwia\u0107\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gy\u00f6rgy \u00c9rseki zna\u0142 Salezjan\u00f3w od 1945 roku, a po II wojnie \u015bwiatowej zamieszka\u0142 w R\u00e1kospalota, w\u00a0<em>Clarisseum<\/em>. Jego znajomo\u015b\u0107 ze Stefanem S\u00e1ndorem trwa\u0142a do 1947 roku. W tym okresie nie tylko oferuje nam obraz r\u00f3\u017cnorodnej dzia\u0142alno\u015bci m\u0142odego koadiutora, drukarza, katechety i wychowawcy m\u0142odzie\u017cy, ale tak\u017ce g\u0142\u0119bok\u0105 lektur\u0119, z kt\u00f3rej wy\u0142ania si\u0119 duchowa bogactwo i zdolno\u015bci edukacyjne Stefana: \u201eStefan S\u00e1ndor by\u0142 osob\u0105 bardzo uzdolnion\u0105 z natury. Jako pedagog mog\u0119 potwierdzi\u0107 i potwierdzi\u0107 jego zdolno\u015b\u0107 obserwacji i jego wieloaspektow\u0105 osobowo\u015b\u0107. By\u0142 dobrym wychowawc\u0105 i potrafi\u0142 zarz\u0105dza\u0107 m\u0142odzie\u017c\u0105, jeden po drugim, w optymalny spos\u00f3b, wybieraj\u0105c odpowiedni ton dla ka\u017cdego. Jest jeszcze jeden szczeg\u00f3\u0142 dotycz\u0105cy jego osobowo\u015bci: uwa\u017ca\u0142 ka\u017cd\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 za \u015bwi\u0119ty obowi\u0105zek, po\u015bwi\u0119caj\u0105c, bez wysi\u0142ku i z wielk\u0105 naturalno\u015bci\u0105, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 energi\u0119 na realizacj\u0119 tego \u015bwi\u0119tego celu. Dzi\u0119ki wrodzonej intuicji potrafi\u0142 uchwyci\u0107 atmosfer\u0119 i wp\u0142ywa\u0107 na ni\u0105 pozytywnie. [\u2026] Mia\u0142 silny charakter jako wychowawca; dba\u0142 o ka\u017cdego z osobna. Interesowa\u0142 si\u0119 naszymi osobistymi problemami, zawsze reaguj\u0105c w spos\u00f3b najbardziej odpowiedni dla nas. W ten spos\u00f3b realizowa\u0142 trzy zasady \u015bw. Jana Bosko: rozum, religi\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107\u2026 Koadiutorzy salezja\u0144scy nie nosili habitu poza kontekstem liturgicznym, ale wygl\u0105d Stefana S\u00e1ndora wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 z t\u0142umu. Je\u015bli chodzi o jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 wychowawcz\u0105, nigdy nie si\u0119ga\u0142 po kar\u0119 fizyczn\u0105, zabronion\u0105 wed\u0142ug zasad \u015bw. Jana Bosko, w przeciwie\u0144stwie do innych bardziej impulsywnych nauczycieli salezja\u0144skich, kt\u00f3rzy nie potrafili si\u0119 opanowa\u0107 i czasami dawali klapsy. Uczniowie, kt\u00f3rzy byli mu powierzeni, tworzyli ma\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 w ramach internatu, mimo \u017ce r\u00f3\u017cnili si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 pod wzgl\u0119dem wieku i kultury. Jedli w sto\u0142\u00f3wce razem z innymi uczniami, gdzie zwykle podczas posi\u0142k\u00f3w czytano Bibli\u0119. Oczywi\u015bcie obecny by\u0142 tak\u017ce Stefan S\u00e1ndor. Dzi\u0119ki jego obecno\u015bci grupa uczni\u00f3w przemys\u0142owych zawsze by\u0142a najbardziej zdyscyplinowana\u2026 Stefan S\u00e1ndor zawsze pozostawa\u0142 m\u0142odzie\u017cowy, wykazuj\u0105c wielkie zrozumienie dla m\u0142odych. Dostrzegaj\u0105c ich problemy, udziela\u0142 pozytywnych rad i potrafi\u0142 doradza\u0107 zar\u00f3wno na p\u0142aszczy\u017anie osobistej, jak i religijnej. Jego osobowo\u015b\u0107 ujawnia\u0142a wielk\u0105 determinacj\u0119 i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w pracy; nawet w najtrudniejszych sytuacjach pozostawa\u0142 wierny swoim idea\u0142om i sobie samemu. Kolegium salezja\u0144skie w R\u00e1kospalota go\u015bci\u0142o du\u017c\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, wymagaj\u0105c\u0105 pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105 na wielu poziomach. W kolegium, obok drukarni, mieszkali m\u0142odzi salezjanie w formacji, kt\u00f3rzy byli w bliskim kontakcie z wsp\u00f3\u0142pracownikami. Pami\u0119tam nast\u0119puj\u0105ce nazwiska: J\u00f3zsef Krammer, Imre Strifler, Vilmos Klinger i L\u00e1szl\u00f3 Mer\u00e9sz. Ci m\u0142odzi mieli inne zadania ni\u017c Stefan S\u00e1ndor i r\u00f3\u017cnili si\u0119 tak\u017ce charakterem. Dzi\u0119ki jednak ich wsp\u00f3lnemu \u017cyciu znali problemy, cnoty i wady nawzajem. Stefan S\u00e1ndor w swoim stosunku do tych kleryk\u00f3w zawsze znajdowa\u0142 odpowiedni\u0105 miar\u0119. Stefan S\u00e1ndor potrafi\u0142 znale\u017a\u0107 braterski ton, aby ich upomnie\u0107, gdy wykazywali jakie\u015b niedoci\u0105gni\u0119cia, nie popadaj\u0105c w paternalizm. Wr\u0119cz przeciwnie, to m\u0142odzi klerycy prosili go o opini\u0119. Moim zdaniem, zrealizowa\u0142 idea\u0142y \u015bw. Jana Bosko. Od pierwszego momentu naszej znajomo\u015bci Stefan S\u00e1ndor reprezentowa\u0142 ducha, kt\u00f3ry charakteryzowa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Salezja\u0144skiego: poczucie obowi\u0105zku, czysto\u015b\u0107, religijno\u015b\u0107, praktyczno\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 zasadom chrze\u015bcija\u0144skim\u201d.<br \/><br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pewien m\u0142odzieniec z tamtych czas\u00f3w tak wspomina ducha, kt\u00f3ry o\u017cywia\u0142 Stefana S\u00e1ndora: \u201eMoje pierwsze wspomnienie o nim zwi\u0105zane jest z zakrysti\u0105\u00a0<em>Clarisseum<\/em>, w kt\u00f3rej on, jako g\u0142\u00f3wny zakrystian, wymaga\u0142 porz\u0105dku, narzucaj\u0105c powag\u0119 sytuacji, pozostaj\u0105c jednak zawsze sob\u0105, daj\u0105c nam dobry przyk\u0142ad swoim zachowaniem. Jedn\u0105 z jego cech by\u0142o dawanie nam wskaz\u00f3wek w umiarkowanym tonie, bez podnoszenia g\u0142osu, raczej grzecznie prosz\u0105c nas o wype\u0142nienie naszych obowi\u0105zk\u00f3w. To jego spontaniczne i przyjazne zachowanie zdoby\u0142o nasze serca. Naprawd\u0119 go lubili\u015bmy. Zachwyca\u0142a nas naturalno\u015b\u0107, z jak\u0105 Stefan S\u00e1ndor zajmowa\u0142 si\u0119 nami. Uczy\u0142 nas, modli\u0142 si\u0119 i \u017cy\u0142 z nami, \u015bwiadcz\u0105c o duchowo\u015bci salezja\u0144skich koadiutor\u00f3w tamtych czas\u00f3w. My, m\u0142odzi, cz\u0119sto nie zdawali\u015bmy sobie sprawy, jak wyj\u0105tkowe by\u0142y te osoby, ale on wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 swoj\u0105 powag\u0105, kt\u00f3r\u0105 manifestowa\u0142 w ko\u015bciele, w drukarni, a nawet na boisku\u201d.<br \/><br \/><strong>3. Odbicie Boga z ewangeliczn\u0105 radykalno\u015bci\u0105<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 To, co nadawa\u0142o g\u0142\u0119bi\u0119 temu wszystkiemu \u2013 po\u015bwi\u0119cenie misji oraz zdolno\u015bci zawodowe i edukacyjne \u2013 i co natychmiast uderza\u0142o tych, kt\u00f3rzy go spotykali, to wewn\u0119trzna posta\u0107 Stefana S\u00e1ndora, ucznia Pana, kt\u00f3ry w ka\u017cdej chwili \u017cy\u0142 swoj\u0105 konsekracj\u0105, w sta\u0142ej jedno\u015bci z Bogiem i w ewangelicznej braterstwie. Z zezna\u0144 procesowych wy\u0142ania si\u0119 pe\u0142na posta\u0107, tak\u017ce dzi\u0119ki tej salezja\u0144skiej r\u00f3wnowadze, w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cne wymiary \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w harmonijnej, zjednoczonej i spokojnej osobowo\u015bci, otwartej na tajemnic\u0119 Boga prze\u017cywan\u0105 w codzienno\u015bci.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jednym z uderzaj\u0105cych aspekt\u00f3w tej radykalno\u015bci jest fakt, \u017ce ju\u017c od nowicjatu wszyscy jego towarzysze, nawet ci aspiruj\u0105cy do kap\u0142a\u0144stwa i znacznie m\u0142odsi od niego, szanowali go i widzieli jako wz\u00f3r do na\u015bladowania. Wzorcowo\u015b\u0107 jego \u017cycia konsekrowanego i radykalno\u015b\u0107, z jak\u0105 \u017cy\u0142 i \u015bwiadczy\u0142 o ewangelicznych radach, zawsze i wsz\u0119dzie go wyr\u00f3\u017cnia\u0142y, tak \u017ce w wielu okazjach, nawet w czasie uwi\u0119zienia, r\u00f3\u017cni my\u015bleli, \u017ce jest kap\u0142anem. To \u015bwiadectwo wiele m\u00f3wi o wyj\u0105tkowo\u015bci, z jak\u0105 Stefan S\u00e1ndor zawsze \u017cy\u0142 swoj\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 jako salezjanin koadiutor, podkre\u015blaj\u0105c specyfik\u0119 \u017cycia konsekrowanego salezja\u0144skiego jako takiego. W\u015br\u00f3d towarzyszy nowicjatu Gyula Zs\u00e9dely tak m\u00f3wi o Stefanie S\u00e1ndorze: \u201eWeszli\u015bmy razem do nowicjatu salezja\u0144skiego \u015bw. Stefana w Mez\u0151ny\u00e1r\u00e1d. Naszym mistrzem by\u0142 B\u00e9la Bali. Sp\u0119dzi\u0142em tutaj p\u00f3\u0142tora roku ze Stefanem S\u00e1ndorem i by\u0142em naocznym \u015bwiadkiem jego \u017cycia, wzoru m\u0142odego zakonnika. Chocia\u017c Stefan S\u00e1ndor by\u0142 przynajmniej dziewi\u0119\u0107-dziesi\u0119\u0107 lat starszy ode mnie, \u017cy\u0142 z towarzyszami nowicjatu w spos\u00f3b wzorowy; uczestniczy\u0142 w praktykach pobo\u017cno\u015bci razem z nami. Wcale nie czuli\u015bmy r\u00f3\u017cnicy wieku; sta\u0142 obok nas z bratersk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Budowa\u0142 nas nie tylko swoim dobrym przyk\u0142adem, ale tak\u017ce daj\u0105c nam praktyczne porady dotycz\u0105ce wychowania m\u0142odzie\u017cy. Ju\u017c wtedy wida\u0107 by\u0142o, \u017ce by\u0142 predestynowany do tego powo\u0142ania wed\u0142ug zasad wychowawczych \u015bw. Jana Bosko\u2026 Jego talent wychowawczy rzuca\u0142 si\u0119 w oczy tak\u017ce nam nowicjuszom, szczeg\u00f3lnie podczas dzia\u0142alno\u015bci wsp\u00f3lnotowych. Swoim osobistym urokiem tak nas entuzjazmowa\u0142, \u017ce zak\u0142adali\u015bmy, i\u017c mo\u017cemy z \u0142atwo\u015bci\u0105 stawi\u0107 czo\u0142a nawet najtrudniejszym zadaniom. Motorem jego g\u0142\u0119bokiej duchowo\u015bci salezja\u0144skiej by\u0142a modlitwa i Eucharystia, a tak\u017ce oddanie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie. Podczas nowicjatu, kt\u00f3ry trwa\u0142 rok, widzieli\u015bmy w jego osobie dobrego przyjaciela. Sta\u0142 si\u0119 naszym wzorem tak\u017ce w pos\u0142usze\u0144stwie, poniewa\u017c, b\u0119d\u0105c najstarszym, by\u0142 poddawany pr\u00f3bom ma\u0142ymi upokorzeniami, ale znosi\u0142 je z godno\u015bci\u0105 i bez oznak cierpienia czy urazy. W tym czasie, niestety, by\u0142 kto\u015b w\u015br\u00f3d naszych prze\u0142o\u017conych, kto lubi\u0142 upokarza\u0107 nowicjuszy, ale Stefan S\u00e1ndor potrafi\u0142 dobrze si\u0119 temu oprze\u0107. Jego wielko\u015b\u0107 ducha, zakorzeniona w modlitwie, by\u0142a dostrzegalna dla wszystkich\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Je\u015bli chodzi o intensywno\u015b\u0107, z jak\u0105 Stefan S\u00e1ndor \u017cy\u0142 swoj\u0105 wiar\u0105, w ci\u0105g\u0142ej jedno\u015bci z Bogiem, wy\u0142ania si\u0119 przyk\u0142ad ewangelicznego \u015bwiadectwa, kt\u00f3re mo\u017cemy dobrze okre\u015bli\u0107 jako \u201eodbicie Boga\u201d: \u201eWydaje mi si\u0119, \u017ce jego wewn\u0119trzna postawa wynika\u0142a z oddania Eucharystii i Matce Bo\u017cej, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c odmieni\u0142a \u017cycie \u015bw. Jana Bosko. Kiedy zajmowa\u0142 si\u0119 nami, \u201eMa\u0142ym Klerem\u201d, nie sprawia\u0142 wra\u017cenia, \u017ce wykonuje zaw\u00f3d; jego dzia\u0142ania manifestowa\u0142y duchowo\u015b\u0107 osoby zdolnej do modlitwy z wielkim zapa\u0142em. Dla mnie i moich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w \u201epan S\u00e1ndor\u201d by\u0142 idea\u0142em i nawet w naj\u015bmielszych marzeniach nie my\u015bleli\u015bmy, \u017ce to, co widzieli\u015bmy i s\u0142yszeli\u015bmy, by\u0142o powierzchown\u0105 inscenizacj\u0105. Uwa\u017cam, \u017ce tylko jego intymne \u017cycie modlitewne mog\u0142o podtrzymywa\u0107 takie zachowanie, gdy, b\u0119d\u0105c jeszcze bardzo m\u0142odym wsp\u00f3\u0142pracownikiem, zrozumia\u0142 i powa\u017cnie wzi\u0105\u0142 metod\u0119 wychowania \u015bw. Jana Bosko\u201d.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ewangeliczna radykalno\u015b\u0107 wyra\u017ca\u0142a si\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach w trakcie \u017cycia religijnego Stefana S\u00e1ndora:<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 W cierpliwym oczekiwaniu na zgod\u0119 rodzic\u00f3w na wst\u0105pienie do Salezjan\u00f3w.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 W ka\u017cdym etapie \u017cycia religijnego musia\u0142 czeka\u0107: zanim zosta\u0142 przyj\u0119ty do nowicjatu, musia\u0142 odby\u0107 aspirantat; przyj\u0119ty do nowicjatu musia\u0142 go przerwa\u0107, aby odby\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105; podanie o \u015bluby wieczyste, wcze\u015bniej zaakceptowane, zostanie od\u0142o\u017cone po kolejnym okresie \u015blub\u00f3w czasowych.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 W trudnych do\u015bwiadczeniach s\u0142u\u017cby wojskowej i na froncie. Zderzenie z otoczeniem, kt\u00f3re stawia\u0142o wiele pu\u0142apek na jego godno\u015b\u0107 jako cz\u0142owieka i chrze\u015bcijanina, wzmocni\u0142o w tym m\u0142odym nowicjuszu decyzj\u0119, by pod\u0105\u017ca\u0107 za Panem, by\u0107 wiernym swojemu wyborowi Boga, bez wzgl\u0119du na koszty. Rzeczywi\u015bcie, nie ma trudniejszego i bardziej wymagaj\u0105cego rozeznania ni\u017c to, kt\u00f3re przechodzi nowicjat do\u015bwiadczony i przetestowany w okopach \u017cycia wojskowego.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 W latach represji, a potem w wi\u0119zieniu, a\u017c do ostatecznej godziny m\u0119cze\u0144stwa.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wszystko to ujawnia to spojrzenie wiary, kt\u00f3re zawsze b\u0119dzie towarzyszy\u0107 historii Stefana: \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce B\u00f3g jest obecny i dzia\u0142a dla dobra swoich dzieci.<br \/><br \/><strong>Zako\u0144czenie<br \/><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Stefan S\u00e1ndor od narodzin a\u017c do \u015bmierci by\u0142 cz\u0142owiekiem g\u0142\u0119boko religijnym, kt\u00f3ry w ka\u017cdej sytuacji \u017cyciowej odpowiada\u0142 z godno\u015bci\u0105 i konsekwencj\u0105 na wymagania swojego powo\u0142ania salezja\u0144skiego. Tak \u017cy\u0142 w okresie aspirantatu i formacji wst\u0119pnej, w swojej pracy jako drukarz, jako animator oratorium i liturgii, w czasie konspiracji i uwi\u0119zienia, a\u017c do chwil, kt\u00f3re poprzedzi\u0142y jego \u015bmier\u0107. Pragn\u0105c, od wczesnej m\u0142odo\u015bci, po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 s\u0142u\u017cbie Bogu i braciom w hojnym zadaniu edukacji m\u0142odzie\u017cy zgodnie z duchem Ksi\u0119dza Bosko, potrafi\u0142 piel\u0119gnowa\u0107 ducha si\u0142y i wierno\u015bci Bogu i braciom, co pozwoli\u0142o mu, w chwili pr\u00f3by, wytrzyma\u0107 najpierw w sytuacjach konfliktowych, a potem w ostatecznej pr\u00f3bie daru \u017cycia.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107\u00a0<em>\u015bwiadectwo ewangelicznej radykalno\u015bci<\/em>, jakie da\u0142 ten wsp\u00f3\u0142brat. Z rekonstrukcji biograficznego profilu Stefana S\u00e1ndora wy\u0142ania si\u0119 rzeczywista i g\u0142\u0119boka droga wiary, rozpocz\u0119ta ju\u017c w dzieci\u0144stwie i m\u0142odo\u015bci, wzmocniona przez profesj\u0119 zakonn\u0105 salezja\u0144sk\u0105 i umocniona w wzorowym \u017cyciu salezjanina koadiutora. W szczeg\u00f3lno\u015bci zauwa\u017ca si\u0119 autentyczne powo\u0142anie zakonne, o\u017cywione zgodnie z duchem Ksi\u0119dza Bosko, przez intensywne i gorliwe zapa\u0142 dla zbawienia dusz, zw\u0142aszcza m\u0142odzie\u017cy. Nawet najtrudniejsze okresy, takie jak s\u0142u\u017cba wojskowa i do\u015bwiadczenie wojny, nie nadwyr\u0119\u017cy\u0142y moralnego i religijnego zachowania m\u0142odego koadiutora. To na tej podstawie Stefan S\u00e1ndor poniesie m\u0119cze\u0144stwo bez waha\u0144 czy w\u0105tpliwo\u015bci.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Beatyfikacja Stefana S\u00e1ndora anga\u017cuje ca\u0142\u0105 Kongregacj\u0119 w\u00a0<em>promowanie powo\u0142ania salezjanina koadiutora<\/em>, przyjmuj\u0105c jego wzorowe \u015bwiadectwo i wsp\u00f3lnie wzywaj\u0105c jego wstawiennictwa w tej intencji. Jako salezjanin \u015bwiecki potrafi\u0142 da\u0107 dobry przyk\u0142ad nawet kap\u0142anom, swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy i wzorowym \u017cyciem religijnym. Jest wzorem dla m\u0142odych zakonnik\u00f3w, za spos\u00f3b, w jaki stawi\u0142 czo\u0142a pr\u00f3bom i prze\u015bladowaniom, nie akceptuj\u0105c kompromis\u00f3w. Sprawy, kt\u00f3rym si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142, u\u015bwi\u0119cenie pracy chrze\u015bcija\u0144skiej, mi\u0142o\u015b\u0107 do domu Bo\u017cego i wychowania m\u0142odzie\u017cy, s\u0105 wci\u0105\u017c fundamentaln\u0105 misj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i naszego Zgromadzenia.<br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jako wzorowy wychowawca m\u0142odzie\u017cy, w szczeg\u00f3lno\u015bci praktykant\u00f3w i m\u0142odych pracownik\u00f3w, oraz jako animator oratorium i grup m\u0142odzie\u017cowych, jest dla nas przyk\u0142adem i inspiracj\u0105 w naszym zaanga\u017cowaniu w og\u0142aszanie m\u0142odzie\u017cy\u00a0<em>Ewangelii rado\u015bci poprzez pedagogik\u0119 dobroci<\/em>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stefano S\u00e1ndor (Szolnok 1914 \u2013 Budapeszt 1953) to m\u0119czennik, salezja\u0144ski koadiutor.\u00a0M\u0142ody, radosny i pobo\u017cny, po&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":43775,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,1718,2024,1880,1724,1844,1958,2618,1970],"class_list":["post-43797","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-meczennicy","tag-milosc-blizniego","tag-nasi-bohaterowie","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43797"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44391,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43797\/revisions\/44391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}