{"id":36167,"date":"2025-05-02T07:24:49","date_gmt":"2025-05-02T07:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=36167"},"modified":"2025-05-02T07:26:58","modified_gmt":"2025-05-02T07:26:58","slug":"ksiadz-crespi-i-jubileusz-w-1925-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/ksiadz-crespi-i-jubileusz-w-1925-roku\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105dz Crespi i Jubileusz w 1925 roku"},"content":{"rendered":"\n

W 1925 roku, w zwi\u0105zku z Rokiem \u015awi\u0119tym, ksi\u0105dz Carlo Crespi promowa\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 wystaw\u0119 misyjn\u0105. Wezwany przez Kolegium Manfredini w Este, zosta\u0142 poproszony o udokumentowanie przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 misyjnych w Ekwadorze, gromadz\u0105c materia\u0142y naukowe, etnograficzne i audiowizualne. Dzi\u0119ki podr\u00f3\u017com i projekcjom jego praca po\u0142\u0105czy\u0142a Rzym i Turyn, podkre\u015blaj\u0105c salezja\u0144skie zaanga\u017cowanie i wzmacniaj\u0105c wi\u0119zi mi\u0119dzy instytucjami ko\u015bcielnymi i cywilnymi. Jego odwaga i wizja przekszta\u0142ci\u0142y wyzwanie misyjne w sukces wystawienniczy, pozostawiaj\u0105c niezatarte \u015blady w historii <\/em><\/em>Propaganda Fide i salezja\u0144skiej dzia\u0142alno\u015bci misyjnej.
<\/em>

            Kiedy Pius XI, w zwi\u0105zku z Rokiem \u015awi\u0119tym 1925, zapragn\u0105\u0142 w Rzymie Watyka\u0144skiej Mi\u0119dzynarodowej Wystawy Misyjnej, Salezjanie podj\u0119li inicjatyw\u0119 zorganizowania Wystawy Misyjnej w Turynie w 1926 roku, zwi\u0105zan\u0105 tak\u017ce z 50. rocznic\u0105 misji salezja\u0144skich. W tym celu prze\u0142o\u017ceni od razu pomy\u015bleli o ksi\u0119dzu Carlo Crespim i wezwali go z Kolegium Manfredini w Este, gdzie zosta\u0142 przydzielony do nauczania nauk przyrodniczych, matematyki i muzyki.
            W Turynie ksi\u0105dz Carlo skonsultowa\u0142 si\u0119 z Prze\u0142o\u017conym Generalnym, ksi\u0119dzem Filipem Rinaldim, z prze\u0142o\u017conym odpowiedzialnym za misje, ksi\u0119dzem Piotrem Ricaldone, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z Mons. Domenico Cominim, wikariuszem apostolskim M\u00e9ndez i Gualaquiza (Ekwador), kt\u00f3ry mia\u0142 wesprze\u0107 jego prac\u0119. W tym momencie podr\u00f3\u017ce, eksploracje, badania, studia i wszystko, co mia\u0142o wynikn\u0105\u0107 z pracy Carlo Crespiego, otrzyma\u0142o aprobat\u0119 i oficjalny start od prze\u0142o\u017conych. Mimo \u017ce do planowanej wystawy brakowa\u0142o czterech lat, poprosili ksi\u0119dza Carlo, aby zaj\u0105\u0142 si\u0119 ni\u0105 bezpo\u015brednio, aby m\u00f3g\u0142 w pe\u0142ni wykona\u0107 prac\u0119 naukowo powa\u017cn\u0105 i wiarygodn\u0105.
            Chodzi\u0142o o:
            1. Stworzenie klimatu zainteresowania na korzy\u015b\u0107 Salezjan\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na ekwadorskiej misji w M\u00e9ndez, doceniaj\u0105c ich wysi\u0142ki poprzez dokumentacj\u0119 pisemn\u0105 i ustn\u0105 oraz zapewnienie odpowiedniej zbi\u00f3rki funduszy.
            2. Zebranie materia\u0142\u00f3w na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Wystaw\u0119 Misyjn\u0105 w Rzymie, a nast\u0119pnie przeniesienie ich do Turynu, aby uroczy\u015bcie upami\u0119tni\u0107 pierwsze pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat misji salezja\u0144skich.
            3. Przeprowadzenie bada\u0144 naukowych na wy\u017cej wymienionym terytorium w celu przekazania wynik\u00f3w nie tylko na wystawy w Rzymie i Turynie, ale przede wszystkim do sta\u0142ego Muzeum i precyzyjnego dzie\u0142a \u201ehistoryczno-geo-etnograficznego\u201d.
            Od 1921 roku prze\u0142o\u017ceni powierzyli ksi\u0119dzu Carlo prowadzenie w r\u00f3\u017cnych w\u0142oskich miastach dzia\u0142a\u0144 propagandowych na rzecz misji. Aby uwra\u017cliwi\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105 na ten temat, ksi\u0105dz Carlo zorganizowa\u0142 projekcje film\u00f3w dokumentalnych o Patagonii, Ziemi Ognistej i Indianach Mato Grosso. Do film\u00f3w nakr\u0119conych przez misjonarzy do\u0142\u0105czy\u0142 komentarze muzyczne wykonywane osobi\u015bcie na fortepianie.
            Promocja poprzez konferencje przynios\u0142a oko\u0142o 15 tysi\u0119cy lir\u00f3w [po przeliczeniu odpowiada to 14 684 euro], kt\u00f3re nast\u0119pnie wydano na podr\u00f3\u017ce, transport i nast\u0119puj\u0105ce materia\u0142y: aparat fotograficzny, kamera filmowa, maszyna do pisania, kilka kompas\u00f3w, teodolity, niwelatory, deszczomierze, apteczka, narz\u0119dzia rolnicze, namioty.
            Kilku przemys\u0142owc\u00f3w z Mediolanu ofiarowa\u0142o kilka kwintali tkanin o warto\u015bci 80 tysi\u0119cy lir\u00f3w [78 318 euro], tkaniny te zosta\u0142y p\u00f3\u017aniej rozdane Indianom.
            22 marca 1923 roku ksi\u0105dz Crespi wyrusza wi\u0119c na pok\u0142adzie parowca \u201eWenezuela\u201d do Guayaquil, najwa\u017cniejszego portu rzecznego i morskiego Ekwadoru, faktycznej stolicy handlowej i gospodarczej kraju, zwanego ze wzgl\u0119du na swoje pi\u0119kno: \u201ePer\u0142\u0105 Pacyfiku\u201d.
            W p\u00f3\u017aniejszym pi\u015bmie ze wzruszeniem wspomina swoje wyjazdy na Misje: \u201ePami\u0119tam sw\u00f3j wyjazd z Genui 22 marca 1923 roku [\u2026]. Kiedy, po usuni\u0119ciu most\u00f3w, kt\u00f3re wci\u0105\u017c trzyma\u0142y nas przywi\u0105zanych do rodzinnej ziemi, statek zacz\u0105\u0142 si\u0119 porusza\u0107, moj\u0105 dusz\u0119 ogarn\u0119\u0142a rado\u015b\u0107 tak osza\u0142amiaj\u0105ca, tak nadludzka, tak niewys\u0142owiona, \u017ce nigdy wcze\u015bniej nie do\u015bwiadczy\u0142em jej w \u017cadnym momencie mojego \u017cycia, nawet w dniu mojej pierwszej Komunii \u015awi\u0119tej, nawet w dniu mojej pierwszej Mszy \u015awi\u0119tej. W tej chwili zacz\u0105\u0142em rozumie\u0107, czym jest misjonarz i co B\u00f3g mu rezerwuje [\u2026]. M\u00f3dlcie si\u0119 gor\u0105co, aby B\u00f3g zachowa\u0142 nam \u015bwi\u0119te powo\u0142anie i uczyni\u0142 nas godnymi naszej \u015bwi\u0119tej misji; aby nie zgin\u0119\u0142a \u017cadna z dusz, kt\u00f3re w swoich wiecznych dekretach B\u00f3g chcia\u0142, aby zosta\u0142y zbawione za naszym po\u015brednictwem, aby uczyni\u0142 nas odwa\u017cnymi obro\u0144cami wiary, a\u017c do \u015bmierci, a\u017c do m\u0119cze\u0144stwa<\/em>\u201d (Carlo Crespi, Nowy zast\u0119p. Hymn wdzi\u0119czno\u015bci, w Bollettino Salesiano<\/em>, L, nr 12, grudzie\u0144 1926).
            Ksi\u0105dz Carlo wype\u0142ni\u0142 otrzymane zadanie, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 uniwersyteck\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez pobieranie pr\u00f3bek minera\u0142\u00f3w, flory i fauny z Ekwadoru. Wkr\u00f3tce jednak wyszed\u0142 poza powierzon\u0105 mu misj\u0119, entuzjastycznie odnosz\u0105c si\u0119 do temat\u00f3w etnograficznych i archeologicznych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zajm\u0105 wiele czasu jego intensywnego \u017cycia.
            Od pierwszych podr\u00f3\u017cy Carlo Crespi nie ogranicza si\u0119 do podziwiania, ale zbiera, klasyfikuje, notuje, fotografuje, filmuje i dokumentuje wszystko, co przyci\u0105ga jego uwag\u0119 jako naukowca. Z entuzjazmem zapuszcza si\u0119 na ekwadorski Wsch\u00f3d, aby kr\u0119ci\u0107 filmy, dokumenty i zbiera\u0107 warto\u015bciowe kolekcje botaniczne, zoologiczne, etniczne i archeologiczne.
            To jest ten magnetyczny \u015bwiat, kt\u00f3ry ju\u017c wibrowa\u0142 w jego sercu, zanim jeszcze do niego dotar\u0142, o kt\u00f3rym tak pisze w swoich notatnikach: \u201eW tych dniach nowy, natarczywy g\u0142os rozbrzmiewa w mojej duszy, \u015bwi\u0119ta nostalgia za krajami misyjnymi; czasami tak\u017ce z pragnienia poznania w szczeg\u00f3lno\u015bci rzeczy naukowych. O Panie! Jestem got\u00f3w na wszystko, porzuci\u0107 rodzin\u0119, krewnych, koleg\u00f3w ze studi\u00f3w; wszystko po to, aby uratowa\u0107 jak\u0105\u015b dusz\u0119, je\u015bli taka jest Twoja wola, Twoja wola<\/em>\u201d (Bez miejsca, bez daty. \u2013 Osobiste notatki i refleksje S\u0142ugi Bo\u017cego na temat duchowy zaczerpni\u0119te z 4 notatnik\u00f3w<\/em>).
            Pierwsza podr\u00f3\u017c, kt\u00f3ra trwa\u0142a trzy miesi\u0105ce, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Cuenca, dotar\u0142a do Gualaceo, Indanza i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 nad rzek\u0105 Santiago. Nast\u0119pnie dotar\u0142 do doliny rzeki San Francesco, laguny Patococha, Tres Palmas, Culebrillas, Potrerillos (najwy\u017csze miejsce, 3800 m n.p.m.), Rio Ishpingo, wzg\u00f3rza Puerco Grande, Tinajillas, Zapote, Loma de Puerco Chico, Plan de Milagro i Pianoro. W ka\u017cdym z tych miejsc zebra\u0142 pr\u00f3bki do wysuszenia i w\u0142\u0105czenia do r\u00f3\u017cnych kolekcji. Notatniki terenowe i liczne fotografie dokumentuj\u0105 wszystko z precyzj\u0105.
            Carlo Crespi zorganizowa\u0142 jeszcze drug\u0105 podr\u00f3\u017c przez doliny Yanganza, Lim\u00f3n, Pe\u00f1a Blanca, Tzaranbiza, a tak\u017ce wzd\u0142u\u017c szlaku Indanza. Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, przemieszczanie si\u0119 w tamtych czasach by\u0142o trudne: istnia\u0142y tylko drogi dla mu\u0142\u00f3w, a tak\u017ce przepa\u015bcie, niego\u015bcinne warunki klimatyczne, niebezpieczne bestie, \u015bmiertelne w\u0119\u017ce i choroby tropikalne.
            Do tego dochodzi\u0142o niebezpiecze\u0144stwo atak\u00f3w ze strony nieokie\u0142znanych mieszka\u0144c\u00f3w Wschodu, do kt\u00f3rych ksi\u0119dzu Carlo uda\u0142o si\u0119 jednak zbli\u017cy\u0107, stwarzaj\u0105c przes\u0142anki do filmu \u201eNiezwyci\u0119\u017ceni Shuarowie z Alto Amazonas<\/em>\u201d, kt\u00f3ry nakr\u0119ci w 1926 roku i zostanie wy\u015bwietlony 26 lutego 1927 roku w Guayaquil. Pokonuj\u0105c wszystkie te niebezpiecze\u0144stwa, uda\u0142o mu si\u0119 zebra\u0107 sze\u015b\u0107set gatunk\u00f3w chrz\u0105szczy, sze\u015b\u0107dziesi\u0105t wypchanych ptak\u00f3w z cudownym upierzeniem, mchy, porosty, paprocie. Zbada\u0142 oko\u0142o dwustu lokalnych gatunk\u00f3w i, wykorzystuj\u0105c klasyfikacj\u0119 miejsc odwiedzanych przez przyrodnik\u00f3w na Allioni, natkn\u0105\u0142 si\u0119 na 21 odmian paproci, nale\u017c\u0105cych do strefy tropikalnej poni\u017cej 800 m n.p.m.; 72 do strefy subtropikalnej od 800 do 1500 m n.p.m.; 102 do strefy subandyjskiej, mi\u0119dzy 1500 a 3400 m n.p.m., i 19 do strefy andyjskiej, powy\u017cej 3600 m n.p.m. (Bardzo interesuj\u0105cy jest komentarz profesora Roberto Bosco, presti\u017cowego botanika i cz\u0142onka W\u0142oskiego Towarzystwa Botanicznego, kt\u00f3ry czterna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, w 1938 roku, postanowi\u0142 zbada\u0107 i uporz\u0105dkowa\u0107 systematycznie \u201eokaza\u0142\u0105 kolekcj\u0119 paproci<\/em>\u201d przygotowan\u0105 w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy przez \u201eProfesora Carlo Crespi, zbieraj\u0105c ro\u015bliny w Ekwadorze\u201d).
            Gatunki najbardziej godne uwagi, zbadane przez Roberto Bosco, zosta\u0142y ochrzczone \u201eCrespiane\u201d.
            Podsumowuj\u0105c: ju\u017c w pa\u017adzierniku 1923 roku ksi\u0105dz Carlo, aby przygotowa\u0107 Wystaw\u0119 Watyka\u0144sk\u0105, zorganizowa\u0142 pierwsze wyprawy misyjne po ca\u0142ym Wikariacie, docieraj\u0105c a\u017c do M\u00e9ndez, Gualaquiza i Indanza, zbieraj\u0105c materia\u0142y etnograficzne i wiele dokumentacji fotograficznej. Koszty zosta\u0142y pokryte ze sprzeda\u017cy tkanin i funduszy zebranych we W\u0142oszech. Z zebranych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej przeni\u00f3s\u0142 do W\u0142och, zorganizowa\u0142 Wystaw\u0119 targow\u0105 w miesi\u0105cach od czerwca do lipca 1924 roku w mie\u015bcie Guayaquil. Praca wzbudzi\u0142a entuzjastyczne opinie, uznanie i pomoc. O tej Wystawie wspomni dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w li\u015bcie z 31 grudnia 1935 roku do prze\u0142o\u017conych w Turynie, aby poinformowa\u0107 ich o funduszach zebranych od listopada 1922 roku do listopada 1935 roku.
            Ksi\u0105dz Crespi sp\u0119dzi\u0142 pierwsze p\u00f3\u0142rocze 1925 roku w d\u017cungli w okolicy Suc\u00f9a-Macas, studiuj\u0105c j\u0119zyk Shuar i zbieraj\u0105c dodatkowe materia\u0142y na wystaw\u0119 misyjn\u0105 w Turynie. W sierpniu tego samego roku rozpocz\u0105\u0142 negocjacje z rz\u0105dem w celu uzyskania du\u017cego dofinansowania, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 12 wrze\u015bnia umow\u0105 na 110 000 sukres\u00f3w (r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 500 000 lir\u00f3w z tamtych czas\u00f3w, co dzisiaj wynios\u0142oby 489 493,46 euro), co pozwoli\u0142o na doko\u0144czenie drogi dla mu\u0142\u00f3w Pan-M\u00e9ndez). Ponadto uzyska\u0142 r\u00f3wnie\u017c pozwolenie na odbi\u00f3r z urz\u0119du celnego 200 kwintali \u017celaza i materia\u0142\u00f3w skonfiskowanych niekt\u00f3rym handlarzom.
            W 1926 roku ksi\u0105dz Carlo, po powrocie do W\u0142och, przywi\u00f3z\u0142 klatki z \u017cywymi zwierz\u0119tami z wschodniej cz\u0119\u015bci Ekwadoru (kolekcja ptak\u00f3w i rzadkich zwierz\u0105t) oraz skrzynie z materia\u0142ami etnograficznymi na Wystaw\u0119 Misyjn\u0105 w Turynie, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie zorganizowa\u0142, wyg\u0142aszaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c oficjalne przem\u00f3wienie na zako\u0144czenie 10 pa\u017adziernika.
            W tym samym roku by\u0142 zaj\u0119ty organizowaniem Wystawy, a nast\u0119pnie wyg\u0142asza\u0142 r\u00f3\u017cne konferencje i uczestniczy\u0142 w Kongresie Ameryka\u0144skim w Rzymie z dwoma konferencjami naukowymi. Ten jego entuzjazm oraz jego kompetencje i badania naukowe doskonale odpowiada\u0142y dyrektywom prze\u0142o\u017conych, dlatego dzi\u0119ki Mi\u0119dzynarodowej Wystawie Misyjnej w 1925 roku w Rzymie i w 1926 roku w Turynie Ekwador m\u00f3g\u0142 by\u0107 szeroko poznany. Ponadto na poziomie ko\u015bcielnym skontaktowa\u0142 si\u0119 z Dzie\u0142em Rozkrzewiania Wiary, \u015awi\u0119tego Dzieci\u0144stwa i Stowarzyszeniem na rzecz Duchowie\u0144stwa Tubylczego. Na poziomie cywilnym nawi\u0105za\u0142 relacje z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Rz\u0105du W\u0142oskiego.
            Z tych kontakt\u00f3w i z wywiad\u00f3w z prze\u0142o\u017conymi Zgromadzenia Salezja\u0144skiego uzyskano pewne rezultaty. Po pierwsze, prze\u0142o\u017ceni podarowali mu 4 kap\u0142an\u00f3w, 4 seminarzyst\u00f3w, 9 braci koadiutor\u00f3w i 4 siostry zakonne dla Wikariatu. Ponadto uzyska\u0142 szereg pomocy finansowej od urz\u0119d\u00f3w watyka\u0144skich oraz materia\u0142y sanitarne dla szpitali o warto\u015bci oko\u0142o 100 000 lir\u00f3w (97 898,69 euro). W ramach prezentu od Prze\u0142o\u017conych Wy\u017cszych za pomoc udzielon\u0105 przy organizacji Wystawy Misyjnej, wzi\u0119li oni na siebie budow\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w Macas, z dwiema ratami po 50 000 lir\u00f3w (48 949,35 euro), wys\u0142anymi bezpo\u015brednio do Mons. Domenico Cominiego.
            Po wyczerpaniu zadania kolekcjonera-dostawcy i animatora wielkich wystaw mi\u0119dzynarodowych, ksi\u0105dz Crespi w 1927 roku powr\u00f3ci\u0142 do Ekwadoru, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jego drug\u0105 ojczyzn\u0105. Osiad\u0142 w Wikariacie, pod jurysdykcj\u0105 biskupa, Mons. Cominiego, zawsze oddany, w duchu pos\u0142usze\u0144stwa, podr\u00f3\u017com propagandowym, aby zapewni\u0107 dotacje i fundusze specjalne, niezb\u0119dne dla dzie\u0142 misyjnych, takich jak droga Pan M\u00e9ndez, Szpital Guayaquil, Szko\u0142a Guayaquil w Macas, Szpital Quito w M\u00e9ndez, Szko\u0142a rolnicza w Cuenca, mie\u015bcie, w kt\u00f3rym ju\u017c od 1927 roku zacz\u0105\u0142 rozwija\u0107 sw\u00f3j apostolat kap\u0142a\u0144ski i salezja\u0144ski.
            Przez kilka lat nadal zajmowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105, ale zawsze z duchem aposto\u0142a.


Carlo Riganti
Prezes Stowarzyszenia Carlo Crespi<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Obraz: 24 marca 1923 – Ksi\u0105dz Carlo Crespi wyrusza do Ekwadoru na pok\u0142adzie parowca \u201eWenezuela\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1925 roku, w zwi\u0105zku z Rokiem \u015awi\u0119tym, ksi\u0105dz Carlo Crespi promowa\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 wystaw\u0119 misyjn\u0105….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36161,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":3,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,1718,1724,1892,1958,2618,1970,1934,1964],"class_list":["post-36167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-milosc-blizniego","tag-misje","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-swieci","tag-ubodzy","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36167\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}