{"id":36063,"date":"2025-04-27T08:31:19","date_gmt":"2025-04-27T08:31:19","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=36063"},"modified":"2025-04-27T08:53:50","modified_gmt":"2025-04-27T08:53:50","slug":"ksiadz-bosko-promotor-bozego-milosierdzia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/ksiadz-bosko-promotor-bozego-milosierdzia\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105dz Bosko promotor „Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia”"},"content":{"rendered":"\n

Jako m\u0142odziutki kap\u0142an, ksi\u0105dz Bosko wyda\u0142 tomik, w kieszonkowym formacie, zatytu\u0142owany „Praktyka pobo\u017cno\u015bci Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia”.
<\/em><\/em>
Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od markizy Barolo
<\/strong>            Markiza Giulia Colbert di Barolo (1785-1864), og\u0142oszona Czcigodn\u0105 S\u0142u\u017cebnic\u0105 Bo\u017c\u0105 przez Papie\u017ca Franciszka 12 maja 2015 roku, osobi\u015bcie piel\u0119gnowa\u0142a szczeg\u00f3lne nabo\u017ce\u0144stwo do Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia, dlatego kaza\u0142a wprowadzi\u0107 zwyczaj tygodniowych medytacji i modlitw na ten temat w za\u0142o\u017conych przez siebie wsp\u00f3lnotach religijnych i edukacyjnych w pobli\u017cu Valdocco. Ale nie wystarczy\u0142o jej to. Chcia\u0142a, aby ta praktyka rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 w innych miejscach, zw\u0142aszcza w parafiach, w\u015br\u00f3d ludzi. Poprosi\u0142a o zgod\u0119 na to Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, kt\u00f3ra nie tylko jej udzie\u0142a, ale tak\u017ce podarowa\u0142a r\u00f3\u017cne odpusty dla tego nabo\u017ce\u0144stwa. W tym momencie pojawi\u0142a si\u0119 kwestia przygotowania odpowiedniej publikacji.
            Jeste\u015bmy w lecie 1846 roku, kiedy ksi\u0105dz Bosko, po przezwyci\u0119\u017ceniu powa\u017cnego kryzysu zwi\u0105zanego z wyczerpaniem fizycznym, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 go na skraj \u015bmierci, znajdowa\u0142 si\u0119 na rekonwalescencji u mamy Ma\u0142gorzaty w Becchi i w tym czasie „zrezygnowa\u0142” ze swojej bardzo cenionej pos\u0142ugi kapelana w jednym z zak\u0142ad\u00f3w Barolo, ku wielkiemu niezadowoleniu samej Markizy. Ale „jego m\u0142odzie\u017c” wzywa\u0142a go do nowo wynaj\u0119tego domu Pinardiego.
            W tym momencie interweniowa\u0142 s\u0142ynny pisarz Silvio Pellico, sekretarz-bibliotekarz Markizy, wielbiciel i przyjaciel ksi\u0119dza Bosko, kt\u00f3ry skomponowa\u0142 muzyk\u0119 do niekt\u00f3rych jej wierszy. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Pellico z pewn\u0105 \u015bmia\u0142o\u015bci\u0105 zaproponowa\u0142 Markizie, aby zleci\u0142a ksi\u0119dzu Bosko wykonanie publikacji, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a zainteresowana. Co zrobi\u0142a Markiza? Zgodzi\u0142a si\u0119, cho\u0107 niezbyt entuzjastycznie. Kto wie? Mo\u017ce chcia\u0142a wystawi\u0107 go na pr\u00f3b\u0119. Ale ksi\u0105dz Bosko przysta\u0142 na t\u0119 pro\u015bb\u0119.

Temat bliski jego sercu
<\/strong>            Temat Bo\u017cego mi\u0142osierdzia nale\u017ca\u0142 do jego duchowych zainteresowa\u0144, kt\u00f3re pozna\u0142 w seminarium w Chieri, a przede wszystkim w tury\u0144skim Konwikcie Ko\u015bcielnym. Zaledwie dwa lata wcze\u015bniej uko\u0144czy\u0142 je ks. J\u00f3zef Cafasso, starszy od niego zaledwie o cztery lata, jego kierownik duchowy, kt\u00f3rego kaza\u0144 s\u0142ucha\u0142 podczas rekolekcji kap\u0142a\u0144skich, formator innych sze\u015bciu za\u0142o\u017cycieli zgromadze\u0144 zakonnych, w tym tak\u017ce \u015bwi\u0119tych. To w\u0142asnie Cafasso, chocia\u017c by\u0142 dzieckiem kultury religijnej swoich czas\u00f3w – na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 wskaz\u00f3wki i logika „czynienia dobra, aby unikn\u0105\u0107 kary Boskiej i zas\u0142u\u017cy\u0107 na raj” – zar\u00f3wno w swoim nauczaniu, jak i w kazaniach nie unika\u0142 okazji, aby m\u00f3wi\u0107 o Bo\u017cym mi\u0142osierdziu. A jak\u017ce mia\u0142by tego nie robi\u0107, skoro stale udziela\u0142 go w Sakramencie Pokuty i pomaga\u0142 skazanym na \u015bmier\u0107? Tym bardziej, \u017ce taka \u201epob\u0142a\u017cliwa\u201d pobo\u017cno\u015b\u0107 stanowi\u0142a w\u00f3wczas duszpastersk\u0105 reakcj\u0119 przeciwko rygorom jansenizmu, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 teori\u0119 zbawienia tylko niekt\u00f3rych.
            Tak wi\u0119c kiedy ksi\u0105dz Bosko wr\u00f3ci\u0142 ze swojej miejscowo\u015bci na pocz\u0105tku listopada, zabra\u0142 si\u0119 do pracy, stosuj\u0105c pobo\u017cne praktyki zatwierdzone przez Rzym i rozpowszechnione w ca\u0142ym Piemoncie. Z pomoc\u0105 kilku tekst\u00f3w, znalezionych z \u0142atwo\u015bci\u0105 w bibliotece Konwiktu, kt\u00f3r\u0105 dobrze zna\u0142, pod koniec roku wyda\u0142 na w\u0142asny koszt ma\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 licz\u0105c\u0105 111 stron, w formacie kieszonkowym, zatytu\u0142owan\u0105 „Praktyka pobo\u017cno\u015bci Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia<\/a>„. Natychmiast rozda\u0142 j\u0105 dziewcz\u0119tom, kobietom i zakonnicom z fundacji Barolo. Nie jest to udokumentowane, ale logika i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 podpowiadaj\u0105, \u017ce podarowa\u0142 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c Markizie Barolo, promotorce projektu: ale ta sama logika i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 podpowiada, \u017ce Markiza nie da\u0142a si\u0119 prze\u015bcign\u0105\u0107 w hojno\u015bci, przesy\u0142aj\u0105c mu, by\u0107 mo\u017ce anonimowo, jak przy innych okazjach, sw\u00f3j w\u0142asny wk\u0142ad na wydatki.
            Nie ma tu miejsca, aby przedstawi\u0107 podstawowe my\u015bli z ksi\u0105\u017ceczki zawieraj\u0105cej medytacje i modlitwy ksi\u0119dza Bosko; chcieliby\u015bmy jedynie zaznaczy\u0107, \u017ce jej podstawowa zasada brzmi: „ka\u017cdy musi przywo\u0142ywa\u0107 Mi\u0142osierdzie Bo\u017ce dla siebie i dla wszystkich ludzi, poniewa\u017c 'wszyscy jeste\u015bmy grzesznikami’ […] wszyscy potrzebujemy przebaczenia i \u0142aski […] wszyscy jeste\u015bmy powo\u0142ani do wiecznego zbawienia<\/em>„.
            Znamienny jest wi\u0119c fakt, \u017ce na zako\u0144czenie ka\u017cdego dnia ksi\u0105dz Bosko, zgodnie z logik\u0105 tytu\u0142u „praktyki pobo\u017cno\u015bciowe”, wyznacza konkretn\u0105 praktyk\u0119 pobo\u017cno\u015bci: zaprosi\u0107 innych do wsp\u00f3\u0142pracy, przebaczy\u0107 tym, kt\u00f3rzy nas obrazili,  umartwia\u0107 si\u0119, aby uzyska\u0107 mi\u0142osierdzie Boga dla wszystkich grzesznik\u00f3w, da\u0107 jak\u0105\u015b ja\u0142mu\u017cn\u0119 lub zast\u0105pi\u0107 j\u0105 odmawianiem modlitw lub akt\u00f3w strzelistych, itd. Ostatniego dnia praktyk\u0119 zast\u0119puje si\u0119 sympatycznym zaproszeniem, by\u0107 mo\u017ce nawet nawi\u0105zuj\u0105cym do markizy Barolo: do odm\u00f3wienia „przynajmniej jednego \u201eZdrowa\u015b Maryjo\u201d za osob\u0119, kt\u00f3ra propagowa\u0142a to nabo\u017ce\u0144stwo<\/em>!”.

Praktyka wychowawcza
<\/strong>            Ale poza buduj\u0105cymi i formacyjnymi pismami mo\u017cna zapyta\u0107, jak ksi\u0105dz Bosko konkretnie wychowywa\u0142 swoj\u0105 m\u0142odzie\u017c do ufno\u015bci w Bo\u017ce Mi\u0142osierdzie. Odpowied\u017a nie jest trudna i mo\u017cna j\u0105 udokumentowa\u0107 na wiele sposob\u00f3w. My ograniczymy si\u0119 do trzech istotnych do\u015bwiadcze\u0144 prze\u017cytych na Valdocco: sakrament\u00f3w: Spowiedzi i Komunii oraz jego postaci jako „ojca pe\u0142nego dobroci i mi\u0142o\u015bci”.



Spowied\u017a
<\/strong>            Ksi\u0105dz Bosko zainicjowa\u0142 setki m\u0142odych ludzi z Valdocco w doros\u0142e \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie. Ale za pomoc\u0105 jakich \u015brodk\u00f3w? Przede wszystkim poprzez Spowied\u017a i Komuni\u0119 \u015bw.
            Ksi\u0105dz Bosko, jak wiemy, jest jednym z wielkich aposto\u0142\u00f3w Spowiedzi, a to przede wszystkim dlatego, \u017ce w pe\u0142ni korzysta\u0142 z tej pos\u0142ugi, podobnie jak jego nauczyciel i kierownik duchowy Cafasso, o kt\u00f3rym by\u0142a mowa powy\u017cej, oraz podziwiano posta\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego mu \u015bwi\u0119tego Proboszcza z Ars (1876-1859). O ile \u017cycie tego ostatniego, jak napisano, „toczy\u0142o si\u0119 w konfesjonale”, a ten pierwszy m\u00f3g\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 wiele godzin dziennie („niezb\u0119dny czas”) na s\u0142uchanie spowiedzi „biskup\u00f3w, ksi\u0119\u017cy, zakonnik\u00f3w, wybitnych \u015bwieckich i prostych ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 do niego zbiegali”, o tyle ksi\u0105dz Bosko nie m\u00f3g\u0142 tego zrobi\u0107 z powodu wielu zaj\u0119\u0107, w kt\u00f3rych by\u0142 zanurzony. Mimo to stawia\u0142 si\u0119 w konfesjonale dla m\u0142odzie\u017cy (i salezjan\u00f3w) ka\u017cdego dnia, kiedy odprawiano nabo\u017ce\u0144stwa na Valdocco lub w domach salezja\u0144skich, a tak\u017ce przy specjalnych okazjach.
            Zacz\u0105\u0142 t\u0119 praktyk\u0119 po zako\u0144czeniu „nauki bycia ksi\u0119dzem” w Konwikcie (1841-1844), kiedy w niedziele gromadzi\u0142 m\u0142odych ludzi na w\u0119drownym oratorium, kiedy spowiada\u0142 w sanktuarium Consolata<\/em> lub w piemonckich parafiach, do kt\u00f3rych by\u0142 zapraszany, kiedy korzysta\u0142 z przejazdu doro\u017ck\u0105 lub poci\u0105giem, aby wys\u0142ucha\u0107 Spowiedzi wo\u017anic\u00f3w lub pasa\u017cer\u00f3w. Nie przestawa\u0142 tego robi\u0107 a\u017c do samego ko\u0144ca, gdy zapytany o to, czy nie m\u0119czy si\u0119 spowiedzi\u0105, odpowiedzia\u0142, \u017ce teraz jest to jedyna rzecz, jak\u0105 mo\u017ce zrobi\u0107 dla swojej m\u0142odzie\u017cy. I jaki by\u0142 jego smutek, kiedy z powod\u00f3w biurokratycznych i nieporozumie\u0144 arcybiskup nie odnowi\u0142 mu pozwolenia na Spowied\u017a! \u015awiadectwa o ksi\u0119dzu Bosko jako spowiedniku s\u0105 niezliczone, a s\u0142ynna fotogtafia przedstawiaj\u0105ca go w trakcie spowiadania m\u0142odego ch\u0142opca, otoczonego przez wielu innych oczekuj\u0105cych, musia\u0142o spodoba\u0107 si\u0119 samemu \u015bwi\u0119temu, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce by\u0142 jej pomys\u0142odawc\u0105 i kt\u00f3ra nadal pozostaje wa\u017cn\u0105 i niezatart\u0105 ikon\u0105 jego postaci w zbiorowej wyobra\u017ani.
            Ale poza do\u015bwiadczeniem spowiednika ksi\u0105dz Bosko by\u0142 niestrudzonym propagatorem Sakramentu Pojednania, wyja\u015bnia\u0142 jego konieczno\u015b\u0107, znaczenie, przydatno\u015b\u0107 jego reguralno\u015bci, wskazywa\u0142 na niebezpiecze\u0144stwa zwi\u0105zane z Spowiedzi\u0105 bez niezb\u0119dnych warunk\u00f3w, ilustrowa\u0142 klasyczne sposoby owocnego podej\u015bcia do niego. Czyni\u0142 to poprzez konferencje, s\u0142\u00f3wka, dowcipne powiedzienia i \u201es\u0142\u00f3wka na ucho\u201d, ok\u00f3lniki skierowane do m\u0142odzie\u017cy w dzie\u0142ach salezja\u0144skich, listy osobiste i opowiadanie licznych sn\u00f3w, kt\u00f3rych celem by\u0142o spowiadanie si\u0119, czy to dobre, czy z\u0142e. Zgodnie ze swoj\u0105 inteligentn\u0105 praktyk\u0105 katechetyczn\u0105 opowiada\u0142 im epizody nawr\u00f3ce\u0144 wielkich grzesznik\u00f3w, a tak\u017ce swoje osobiste do\u015bwiadczenia w tym zakresie.
            Ksi\u0105dz Bosko, dog\u0142\u0119bny znawca m\u0142odzie\u0144czej duszy, aby sk\u0142oni\u0107 wszystkich m\u0142odych ludzi do szczerej pokuty, pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105 i wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 wobec Boga, ukazan\u0105 w Jego niesko\u0144czonej dobroci, hojno\u015bci i mi\u0142osierdziu. Zamiast tego, aby wstrz\u0105sn\u0105\u0107 najzimniejszymi i najbardziej zatwardzia\u0142ymi sercami, opisuje mo\u017cliwe kary za grzech poprzez obrazy s\u0105du Bo\u017cego i piek\u0142a, kt\u00f3re mia\u0142o oddzia\u0142ywa\u0107 zbawiennie na ich umys\u0142y. Jednak nawet w tych przypadkach, nie poprzestaj\u0105c na doprowadzeniu ch\u0142opc\u00f3w do \u017calu za grzechy, stara si\u0119 u\u015bwiadomi\u0107 im potrzeb\u0119 Bo\u017cego mi\u0142osierdzia. To wa\u017cny moment, kt\u00f3ry pozwala doprowadzi\u0107 ich do przebaczenia jeszcze przed sakramentaln\u0105 Spowiedzi\u0105. Ksi\u0105dz Bosko, jak zwykle, nie wdaje si\u0119 w doktrynalne dywagacje, interesuje go jedynie szczera Spowied\u017a, kt\u00f3ra w spos\u00f3b terapeutyczny leczy rany z przesz\u0142o\u015bci, na nowo uk\u0142ada duchow\u0105 tkank\u0119 tera\u017aniejszo\u015bci pod k\u0105tem przysz\u0142ego „\u017cycia w \u0142asce”.
            Ksi\u0105dz Bosko wierzy w grzech, wierzy w grzech ci\u0119\u017cki, wierzy w piek\u0142o i m\u00f3wi o ich istnieniu czytelnikom i s\u0142uchaczom. Ale jest r\u00f3wnie\u017c przekonany, \u017ce B\u00f3g jest uosobionym mi\u0142osierdziem, dlatego da\u0142 cz\u0142owiekowi Sakrament Pojednania. I dlatego k\u0142adzie nacisk na warunki dobrego jego przyj\u0119cia, a przede wszystkim na spowiednika jako „ojca” i „lekarza”, a nie tyle jako „uczonego i s\u0119dziego”: „Spowiednik wie, o ile wi\u0119ksze od twoich win jest mi\u0142osierdzie Boga, kt\u00f3ry przez jego dzia\u0142anie udziela ci przebaczenia<\/em>” (Zarys biografii m\u0142odego Magone Michele<\/em><\/a>, str. 24-25).
            Wed\u0142ug wspomnie\u0144 salezjan\u00f3w, cz\u0119sto sugerowa\u0142 swoim m\u0142odym ludziom, aby odwo\u0142ywali si\u0119 do Bo\u017cego mi\u0142osierdzia, nie zniech\u0119cali si\u0119 po grzechu, ale bez obaw wracali do Spowiedzi, ufaj\u0105c w dobro\u0107 Pana, a nast\u0119pnie podejmowali mocne postanowienia na dobre.
            Jako „wychowawca na polu m\u0142odzie\u017cowym” ksi\u0105dz Bosko czu\u0142 potrzeb\u0119, aby k\u0142a\u015b\u0107 mniejszy nacisk na ex opere operato<\/em>, a wi\u0119kszy na ex opere operantis<\/em>, czyli na dyspozycje penitenta. Na Valdocco wszyscy czuli si\u0119 zaproszeni do dobrej Spowiedzi, wszyscy czuli ryzyko z\u0142ej i znaczenie dobrej Spowiedzi; wielu z nich czu\u0142o wtedy, \u017ce \u017cyj\u0105 na ziemi pob\u0142ogos\u0142awionej przez Pana. Nie na darmo mi\u0142osierdzie Bo\u017ce sprawi\u0142o, \u017ce pewien zmar\u0142y m\u0142odzieniec obudzi\u0142 si\u0119 po na katafalku, aby m\u00f3g\u0142 wyzna\u0107 ksi\u0119dzu Bosko swoje grzechy.
            Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, sakrament Spowiedzi, dobrze wyja\u015bniony i cz\u0119sto celebrowany, by\u0142 by\u0107 mo\u017ce najbardziej\u0300 skutecznym \u015brodkiem, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego piemoncki \u015bwi\u0119ty prowadzi\u0142 swoj\u0105 m\u0142odzie\u017c do zaufania w ogromne mi\u0142osierdzie Bo\u017ce.

Komunia \u015bwi\u0119ta
<\/strong>            Komunia, drugi filar pedagogiki wiary ksi\u0119dza Bosko, r\u00f3wnie\u017c spe\u0142nia\u0142a swoj\u0105 rol\u0119.
            Ksi\u0105dz Bosko jest z pewno\u015bci\u0105 jednym z najwi\u0119kszych propagator\u00f3w sakramentalnej praktyki cz\u0119stej Komunii. Jego doktryna, wzorowana na kontrreformacyjnym sposobie my\u015blenia, przywi\u0105zywa\u0142a wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do Komunii ni\u017c do liturgicznego sprawowania Eucharystii, nawet je\u015bli nast\u0105pi\u0142a ewolucja w cz\u0119stotliwo\u015bci jej sprawowania. Przez pierszych dwadzie\u015bcia lat swojego kap\u0142a\u0144stwa, za przyk\u0142adem \u015bw. Alfonsa Marii de Liguori, ale tak\u017ce Soboru Trydenckiego, a wcze\u015bniej Tertuliana i \u015bw. Augustyna, proponowa\u0142 Komuni\u0119 raz w tygodniu, kilka razy w tygodniu lub nawet codziennie, w zale\u017cno\u015bci od doskona\u0142o\u015bci dyspozycji odpowiadaj\u0105cych \u0142askom sakramentu. Dominik Savio na Valdocco zacz\u0105\u0142 przyst\u0119powa\u0107 do Spowiedzi i Komunii co dwa tygodnie, potem co tydzie\u0144, potem trzy razy w tygodniu, wreszcie, po roku intensywnego wzrostu duchowego, codziennie, oczywi\u015bcie zawsze zgodnie z rad\u0105 swojego spowiednika, samego ksi\u0119dza Bosko.
            P\u00f3\u017aniej, w drugiej po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, ksi\u0105dz Bosko, na podstawie swoich do\u015bwiadcze\u0144 pedagogicznych i silnego nurtu teologicznego na rzecz cz\u0119stej Komunii, w kt\u00f3rym prym wiedli francuski biskup de S\u00e9gur i ks. Giuseppe Frassinetti, przeszed\u0142 do zach\u0119cania swoich m\u0142odych do cz\u0119stszej Komunii, b\u0119d\u0105c przekonanym, \u017ce pozwala to na dokonanie decyduj\u0105cych krok\u00f3w w \u017cyciu duchowym i sprzyja wzrostowi w mi\u0142o\u015bci do Boga. A w przypadku niemo\u017cno\u015bci codziennego przyst\u0119powania do Komunii \u015awi\u0119tej, proponowa\u0142 Komuni\u0119 duchow\u0105, na przyk\u0142ad podczas nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, tak bardzo cenionego przez \u015bw. Alfonsa. Wa\u017cne by\u0142o jednak, aby sumienie by\u0142o w stanie przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 ka\u017cdego dnia: decyzja nale\u017ca\u0142a w pewnym sensie do spowiednika.
            Dla ksi\u0119dza Bosko ka\u017cda godnie przyj\u0119ta Komunia \u2013 poprzedzona postem eucharystycznym, w stanie \u0142aski, w gotowo\u015bci do oderwania si\u0119 od grzechu, w dzi\u0119kczynieniu po Jej przyj\u0119ciu \u2013 g\u0142adzi grzechy powszednie, wzmacnia dusz\u0119, aby unikn\u0105\u0107 ich w przysz\u0142o\u015bci, zwi\u0119ksza zaufanie do Boga i Jego niesko\u0144czonej dobroci i mi\u0142osierdzia; ponadto jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u0142aski, aby odnie\u015b\u0107 sukces w szkole i w \u017cyciu, jest pomoc\u0105 w znoszeniu cierpie\u0144 i pokonywaniu pokus.
            Ksi\u0105dz Bosko uwa\u017ca, \u017ce Komunia jest konieczno\u015bci\u0105 dla „dobrych”, aby pozostali takimi, a dla „z\u0142ych”, aby stali si\u0119 „dobrymi”. Jest dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 zosta\u0107 \u015bwi\u0119tymi, a nie dla \u015bwi\u0119tych, tak jak lekarstwo podaje si\u0119 chorym. Oczywi\u015bcie wie, \u017ce samo uczestnictwo nie jest pewnym wyznacznikiem dobroci, poniewa\u017c s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 j\u0105 bardzo letnio i z przyzwyczajenia, zw\u0142aszcza \u017ce powierzchowno\u015b\u0107 m\u0142odych ludzi cz\u0119sto nie pozwala im zrozumie\u0107 pe\u0142nego znaczenia tego, co robi\u0105.
            Poprzez Komuni\u0119 mo\u017cna wi\u0119c otrzyma\u0107 szczeg\u00f3lne \u0142aski od Pana dla siebie i dla innych. Listy ksi\u0119dza Bosko s\u0105 pe\u0142ne pr\u00f3\u015bb do jego m\u0142odych podopiecznych, aby modlili si\u0119 i przyjmowali Komuni\u0119 w jego intencji, aby Pan da\u0142 mu powodzenie w \u201ebiznesach\u201d ka\u017cdego rodzaju, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmowa\u0142. To samo czyni\u0142 ze wszystkimi swoimi korespondentami, kt\u00f3rych zach\u0119ca\u0142 do przyst\u0119powania do tego sakramentu, aby otrzyma\u0107 upragnione \u0142aski, podczas gdy sam czyni\u0142 to samo podczas odprawiania Mszy \u015awi\u0119tej.
            Ksi\u0119dzu Bosko bardzo zale\u017ca\u0142o na tym, aby jego ch\u0142opcy wzrastali karmieni sakramentami, ale chcia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, aby w najwy\u017cszym stopniu szanowano ich wolno\u015b\u0107. W swoim traktacie o Systemie Prewencyjnym zostawi\u0142 dok\u0142adne instrukcje dla swoich wychowawc\u00f3w: „Nigdy nie zmuszajcie m\u0142odych ludzi do przyst\u0119powania do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, lecz tylko zach\u0119cajcie ich i dajcie im przyjemno\u015b\u0107 z korzystania z nich<\/em>„.
            Jednocze\u015bnie jednak pozosta\u0142 nieugi\u0119ty w swoim przekonaniu, \u017ce sakramenty s\u0105 najwa\u017cniejsze. Pisa\u0142 stanowczo: „M\u00f3wcie, co chcecie o r\u00f3\u017cnych systemach wychowawczych, ale ja nie znajduj\u0119 \u017cadnej pewnej podstawy poza cz\u0119st\u0105 Spowiedzi\u0105 i Komuni\u0105<\/em>” (Alpejski pastuszek, czyli \u017cycie m\u0142odego Besucco Francesco d’Argentera<\/a>, 1864. str. 100).

Ojcostwo i mi\u0142osierdzie wcielone
<\/strong>            Mi\u0142osierdzie Bo\u017ce, dzia\u0142aj\u0105ce szczeg\u00f3lnie w czasie sakrament\u00f3w Spowiedzi i Komunii, znalaz\u0142o sw\u00f3j zewn\u0119trzny wyraz nie tylko w ksi\u0119dzu Bosko -spowiedniku, ale r\u00f3wnie\u017c w jego byciu „ojcem, bratem, przyjacielem” m\u0142odych ludzi w zwyk\u0142ym codziennym \u017cyciu. Z pewn\u0105 przesad\u0105 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ich zaufanie do ksi\u0119dza Bosko by\u0142o takie, \u017ce wielu z nich prawie nie rozr\u00f3\u017cnia\u0142o mi\u0119dzy ksi\u0119dzem Bosko „spowiednikiem” a ksi\u0119dzem Bosko „przyjacielem” i „bratem”; inni potrafili czasami zamieni\u0107 sakramentalne oskar\u017cenie na szczere wyrazy syna wobec ojca; z drugiej strony znajomo\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy przez ksi\u0119dza Bosko by\u0142a taka, \u017ce poprzez proste pytania wzbudza\u0142 w nich ogromne zaufanie i nie rzadko w ich imieniu dokonywa\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia.
            Posta\u0107 Boga Ojca, mi\u0142osiernego i opatrzno\u015bciowego, kt\u00f3ry w ci\u0105gu historii pocz\u0105wszy od Adama, okazywa\u0142 swoj\u0105 dobro\u0107 wobec ludzi, sprawiedliwych lub grzesznik\u00f3w, ale wszystkich potrzebuj\u0105cych pomocy i b\u0119d\u0105cych obiektem ojcowskiej troski, wszystkich powo\u0142anych do zbawienia w Jezusie Chrystusie, jest modulowana i odzwierciedlona w dobroci ksi\u0119dza Bosko „Ojca m\u0142odzie\u017cy”, kt\u00f3ry chce tylko jej dobra, kt\u00f3ry jej nie opuszcza, zawsze got\u00f3w j\u0105 zrozumie\u0107, pochyli\u0107 si\u0119 nad ni\u0105, przebaczy\u0107. Dla wielu z nich, sierot, biednych i opuszczonych, przyzwyczajonych od najm\u0142odszych lat do ci\u0119\u017ckiej codziennej pracy, do\u015bwiadczaj\u0105cych niewiele czu\u0142o\u015bci, dzieci epoki, w kt\u00f3rej dominowa\u0142o zdecydowane podporz\u0105dkowanie i absolutne pos\u0142usze\u0144stwo wobec ka\u017cdej ustanowionej w\u0142adzy, ksi\u0105dz Bosko by\u0142 by\u0107 mo\u017ce \u201eczu\u0142o\u015bci\u0105\u201d ojca, kt\u00f3rej oni nie nie do\u015bwiadczyli, t\u0105 „delikatno\u015bci\u0105”, o kt\u00f3rej m\u00f3wi papie\u017c Franciszek.
            Jego list do wychowank\u00f3w z domu w Mirabello z ko\u0144ca 1864 roku ci\u0105gle wzrusza: „Te g\u0142osy, te okrzyki rado\u015bci, to ca\u0142owanie i podawanie r\u0119ki, ten serdeczny u\u015bmiech, to rozmawianie ze sob\u0105 o duszy, to zach\u0119canie si\u0119 nawzajem do czynienia dobra, to rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 balsamem dla mojego serca i dlatego nie mog\u0119 o Was my\u015ble\u0107 bez wzruszenia. Powiem Wam […], \u017ce jeste\u015bcie cenni w moich oczach” (Epistolario <\/em>II, wyd. F. Motto II, list nr 792).
            Jeszcze bardziej wzruszaj\u0105cy jest jego list do m\u0142odych z Lanzo z 3 stycznia 1876 r.: „Pozw\u00f3lcie mi to powiedzie\u0107 i niech nikt si\u0119 nie obrazi, \u017ce wszyscy jeste\u015bcie z\u0142odziejami; m\u00f3wi\u0119 to i powtarzam, zabrali\u015bcie mi wszystko. Kiedy by\u0142em w Lanzo, oczarowali\u015bcie mnie swoj\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 i dobroci\u0105, zwi\u0105zali\u015bcie zdolno\u015bci mojego umys\u0142u wasz\u0105 lito\u015bci\u0105; pozosta\u0142o mi to biedne serce, kt\u00f3rego uczucia skrad\u0142 mi Pan ju\u017c ca\u0142kowicie. Teraz Wasz list podpisany 200 przyjaznymi i najdro\u017cszymi r\u0119kami zaw\u0142adn\u0105\u0142 ca\u0142ym tym sercem, kt\u00f3remu nie pozosta\u0142o nic innego, jak tylko \u017cywe pragnienie kochania Was w Panu, czynienia Wam dobra i zbawiania dusz wszystkich ludzi” (Epistolario<\/em> III, list nr 1389).
            Pe\u0142na mi\u0142o\u015bci \u017cyczliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 traktowa\u0142 i chcia\u0142, aby salezjanie traktowali ch\u0142opc\u00f3w, mia\u0142a Bo\u017ce podstawy. Potwierdza\u0142 to, cytuj\u0105c \u015bw. Paw\u0142a: „Mi\u0142o\u015b\u0107 jest \u0142askawa i cierpliwa, wszystko znosi, ale ma nadziej\u0119, i wszystko znosi”.
            Dobro\u0107 by\u0142a wi\u0119c znakiem mi\u0142osierdzia i Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra wymyka\u0142a si\u0119 sentymentalizmowi i formom zmys\u0142owo\u015bci ze wzgl\u0119du na t\u0119 teologiczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra by\u0142a jej \u017ar\u00f3d\u0142em. Ksi\u0105dz Bosko przekazywa\u0142 t\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnym ch\u0142opcom, a tak\u017ce grupom: „\u017be darz\u0119 was wielkim uczuciem, nie musz\u0119 wam m\u00f3wi\u0107, da\u0142em wam tego wyra\u017any dow\u00f3d. \u017be wy r\u00f3wnie\u017c mnie kochacie, nie musz\u0119 m\u00f3wi\u0107, poniewa\u017c stale mi to okazujecie”. Ale na czym opiera si\u0119 ta nasza wzajemna sympatia? […] Tak wi\u0119c dobro naszych dusz jest fundamentem naszego uczucia” (Epistolario<\/em> II, list nr 1148). Mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga, prymat teologiczny, jest wi\u0119c podstaw\u0105 prymatu pedagogicznego.
            Dobro\u0107 by\u0142a r\u00f3wnie\u017c prze\u0142o\u017ceniem Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci na mi\u0142o\u015b\u0107 prawdziwie ludzk\u0105, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada si\u0119 w\u0142a\u015bciwa wra\u017cliwo\u015b\u0107, sympatyczna serdeczno\u015b\u0107, \u017cyczliwa i cierpliwa czu\u0142o\u015b\u0107, zmierzaj\u0105ca do g\u0142\u0119bokiego zjednoczenia serca. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, t\u0119 konkretn\u0105 i czu\u0142\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 w uprzywilejowanej formie w relacji pomi\u0119dzy wychowankiem a wychowawc\u0105, kiedy gesty przyja\u017ani i przebaczenia ze strony wychowawcy sk\u0142aniaj\u0105 m\u0142odego cz\u0142owieka, dzi\u0119ki mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra kieruje wychowawc\u0105, do otwarcia si\u0119 na zaufanie, do poczucia wsparcia w jego wysi\u0142kach, aby przekroczy\u0107 samego siebie i zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119, wyrazi\u0107 zgod\u0119 i dog\u0142\u0119bnie przylgn\u0105\u0107 do warto\u015bci, kt\u00f3rymi wychowawca \u017cyje osobi\u015bcie i kt\u00f3re mu proponuje. M\u0142ody cz\u0142owiek rozumie, \u017ce ta relacja odbudowuje i rekonstruuje go jako cz\u0142owieka. Najbardziej \u017cmudnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem systemu prewencyjnego jest w\u0142a\u015bnie zdobycie serca m\u0142odego cz\u0142owieka, zdobycie jego szacunku, zaufania, uczynienie go przyjacielem. Je\u015bli m\u0142ody cz\u0142owiek nie kocha wychowawcy, ten niewiele mo\u017ce zrobi\u0107 z m\u0142odego cz\u0142owieka i dla m\u0142odego cz\u0142owieka.

Uczynki mi\u0142osierdzia
<\/strong>            Mogliby\u015bmy teraz kontynuowa\u0107 temat uczynk\u00f3w mi\u0142osierdzia, kt\u00f3re katechizm rozr\u00f3\u017cnia na uczynki co do cia\u0142a i co do ducha, okre\u015blaj\u0105c ich liczb\u0119 jako siedem na ka\u017cd\u0105 grup\u0119. Nietrudno by\u0142oby udokumentowa\u0107 zar\u00f3wno to, jak ksi\u0105dz Bosko \u017cy\u0142, praktykowa\u0142 i zach\u0119ca\u0142 do pe\u0142nienia dzie\u0142 mi\u0142osierdzia, jak i to, \u017ce poprzez swoje „bycie i dzia\u0142anie” by\u0142 rzeczywistym znakiem i widzialnym \u015bwiadectwem, w czynach i s\u0142owach, mi\u0142o\u015bci Boga do ludzi. Ze wzgl\u0119du na ograniczenia edytorskie ograniczamy si\u0119 do wskazania mo\u017cliwo\u015bci takich poszukiwa\u0144. Pozostaje jednak faktem, \u017ce dzisiaj uczynki mi\u0142osierdzia wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 porzucone z powodu fa\u0142szywego przeciwstawienia sobie mi\u0142osierdzia i sprawiedliwo\u015bci, tak jakby mi\u0142osierdzie nie by\u0142o normlanym sposobem wyra\u017cania tej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jako taka nigdy nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczna ze sprawiedliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jako m\u0142odziutki kap\u0142an, ksi\u0105dz Bosko wyda\u0142 tomik, w kieszonkowym formacie, zatytu\u0142owany „Praktyka pobo\u017cno\u015bci Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia”.Wszystko…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":36056,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":32,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2556,1718,1736,2576,1724,1994,1958,1970,1964],"class_list":["post-36063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-katecheza","tag-ksiadz-bosko","tag-milosc-blizniego","tag-nadzieja","tag-salezjanie","tag-swieci","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36063\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}