{"id":35875,"date":"2025-04-12T16:48:01","date_gmt":"2025-04-12T16:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=35875"},"modified":"2025-04-12T16:50:30","modified_gmt":"2025-04-12T16:50:30","slug":"jesli-patagonia-musi-poczekac-jedzmy-do-azji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/misje\/jesli-patagonia-musi-poczekac-jedzmy-do-azji\/","title":{"rendered":"Je\u015bli Patagonia musi poczeka\u0107… jed\u017amy do Azji"},"content":{"rendered":"\n

Prze\u015bledzona zostaje ekspansja misjonarzy salezja\u0144skich w Argentynie w drugiej po\u0142owie XIX wieku, w kraju otwartym na zagraniczny kapita\u0142 i charakteryzuj\u0105cym si\u0119 intensywn\u0105 imigracj\u0105 w\u0142osk\u0105. Reformy legislacyjne i brak szk\u00f3\u0142 sprzyja\u0142y projektom edukacyjnym Don Bosco i Don Cagliero, ale rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cona, ni\u017c wyobra\u017cano sobie w Europie. Niestabilny kontekst polityczny i nacjonalizm wrogi Ko\u015bcio\u0142owi przeplata\u0142y si\u0119 z antyklerykalnymi i protestanckimi napi\u0119ciami religijnymi. Do tego dochodzi\u0142a dramatyczna sytuacja rdzennej ludno\u015bci, spychanej na po\u0142udnie przez si\u0142y zbrojne. Bogata korespondencja mi\u0119dzy dwoma duchownymi pokazuje, jak musieli dostosowywa\u0107 cele i strategie w obliczu nowych wyzwa\u0144 spo\u0142ecznych i religijnych, zachowuj\u0105c jednak \u017cywe pragnienie rozszerzenia misji r\u00f3wnie\u017c w Azji.
<\/em><\/em>

Z prawn\u0105 misj\u0105 otrzyman\u0105 od papie\u017ca, z tytu\u0142em i duchowymi uprawnieniami misjonarzy apostolskich przyznanymi przez Kongregacj\u0119 Propaganda Fide<\/em>, z listem polecaj\u0105cym od ksi\u0119dza Bosko do arcybiskupa Buenos Aires, dziesi\u0119ciu misjonarzy po miesi\u0119cznej podr\u00f3\u017cy przez Ocean Atlantycki, w po\u0142owie grudnia 1875 r., przyby\u0142o do Argentyny, ogromnego kraju zamieszka\u0142ego przez nieca\u0142e dwa miliony mieszka\u0144c\u00f3w (cztery miliony w 1895 r., w 1914 r. b\u0119dzie ich osiem milion\u00f3w). Ledwie znali j\u0119zyk, geografi\u0119 i troch\u0119 historii.
Powitani przez w\u0142adze cywilne, miejscowe duchowie\u0144stwo i dobroczy\u0144c\u00f3w, pocz\u0105tkowo prze\u017cyli szcz\u0119\u015bliwe miesi\u0105ce. Sytuacja w kraju by\u0142a dobra, zar\u00f3wno ekonomicznie, z du\u017cymi inwestycjami kapita\u0142u zagranicznego, jak i spo\u0142ecznie, z legalnym otwarciem (1875) na imigracj\u0119, zw\u0142aszcza w\u0142osk\u0105: 100 000 imigrant\u00f3w, z czego 30 000 w samym Buenos Aires. Sytuacja wychowawcza by\u0142a r\u00f3wnie\u017c korzystna ze wzgl\u0119du na now\u0105 ustaw\u0119 o wolno\u015bci edukacji (1876) i brak szk\u00f3\u0142 dla „biednych i opuszczonych dzieci”, takich jak te, kt\u00f3rym salezjanie chcieli si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107.
Trudno\u015bci pojawi\u0142y si\u0119 natomiast po stronie religijnej – bior\u0105c pod uwag\u0119 siln\u0105 obecno\u015b\u0107 antykleryka\u0142\u00f3w, mason\u00f3w, wrogich libera\u0142\u00f3w, angielskich (walijskich) protestant\u00f3w na niekt\u00f3rych obszarach – oraz s\u0142abego ducha religijnego wielu rodzimych i imigranckich duchownych. Podobnie by\u0142o po stronie politycznej, ze wzgl\u0119du na stale zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 ryzyko niestabilno\u015bci politycznej, gospodarczej i handlowej, nacjonalizmu wrogiego Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu i podatnego na wszelkie wp\u0142ywy zewn\u0119trzne, a tak\u017ce nierozwi\u0105zanego problemu rdzennej ludno\u015bci Pampas\u00f3w i Patagonii. Ci\u0105g\u0142e przesuwanie si\u0119 po\u0142udniowej linii granicznej zmusza\u0142o ich do posuwania si\u0119 coraz dalej na po\u0142udnie i w kierunku Kordylier\u00f3w, je\u015bli nie do ich eliminacji lub sprzeda\u017cy jako niewolnik\u00f3w. Ks. Cagliero, szef ekspedycji, natychmiast zda\u0142 sobie z tego spraw\u0119. Dwa miesi\u0105ce po wyl\u0105dowaniu napisa\u0142: Indianie s\u0105 zirytowani rz\u0105dem narodowym. Id\u0105 uzbrojeni w Remingtony, bior\u0105 do niewoli m\u0119\u017cczyzn, kobiety, dzieci, konie i owce […] musimy modli\u0107 si\u0119 do Boga, aby przys\u0142a\u0142 im misjonarzy, kt\u00f3rzy uwolni\u0105 ich od \u015bmierci duszy i cia\u0142a<\/em>.

Od utopijnych marze\u0144 do realizmu sytuacji
<\/strong>W latach 1876-1877 mia\u0142 miejsce swego rodzaju dialog na odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy ksi\u0119dzem Bosko a ksi\u0119dzem Cagliero: w ci\u0105gu niespe\u0142na dwudziestu miesi\u0119cy 62 ich listy przekroczy\u0142y Atlantyk. Ksi\u0105dz Cagliero na miejscu zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do przestrzegania dyrektyw wydanych przez ksi\u0119dza Bosko na podstawie niekompletnych lektur, kt\u00f3rymi dysponowa\u0142 i jego inspiracji z g\u00f3ry, kt\u00f3re nie by\u0142y \u0142atwe do rozszyfrowania. Ksi\u0105dz Bosko z kolei dowiedzia\u0142 si\u0119 od swojego prze\u0142o\u017conego w terenie, jak rzeczywisto\u015b\u0107 w Argentynie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tego, co my\u015bla\u0142 we W\u0142oszech. Projekt operacyjny studiowany w Turynie m\u00f3g\u0142 by\u0107 rzeczywi\u015bcie podzielany w celach i tej samej og\u00f3lnej strategii, ale nie w przewidzianych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych geograficznych, chronologicznych i antropologicznych. Ksi\u0105dz Cagliero doskonale zdawa\u0142 sobie z tego spraw\u0119, w przeciwie\u0144stwie do ksi\u0119dza Bosko, kt\u00f3ry zamiast tego niestrudzenie kontynuowa\u0142 poszerzanie przestrzeni dla misji salezja\u0144skich.
W dniu 27 kwietnia 1876 r. og\u0142osi\u0142 ksi\u0119dzu Cagliero przyj\u0119cie wikariatu apostolskiego w Indiach \u2013 odrzucaj\u0105c dwa inne zaproponowane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, w Australii i Chinach – kt\u00f3re zostan\u0105 mu powierzone, a zatem pozostawi misje w Patagonii innym. Jednak dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej ksi\u0105dz Bosko przedstawi\u0142 Rzymowi pro\u015bb\u0119 o ustanowienie wikariatu apostolskiego r\u00f3wnie\u017c dla Pampas\u00f3w i Patagonii, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142, b\u0142\u0119dnie, za terytorium nullius<\/em> [niczyje] zar\u00f3wno cywilnie, jak i ko\u015bcielnie. Potwierdzi\u0142 to w sierpniu nast\u0119pnego roku, podpisuj\u0105c d\u0142ugi r\u0119kopis La Patagonia e le terre australiani del continente americano<\/em>, napisany wsp\u00f3lnie z ks. Giulio Barberisem. Sytuacj\u0119 jeszcze bardziej skomplikowa\u0142o przej\u0119cie przez rz\u0105d argenty\u0144ski (w porozumieniu z rz\u0105dem chilijskim) ziem zamieszka\u0142ych przez tubylc\u00f3w, kt\u00f3re w\u0142adze cywilne w Buenos Aires podzieli\u0142y na cztery gubernatorstwa i kt\u00f3re arcybiskup Buenos Aires s\u0142usznie uwa\u017ca\u0142 za podlegaj\u0105ce jego zwyk\u0142ej jurysdykcji.
Ale zaciek\u0142e walki rz\u0105dowe z tubylcami (wrzesie\u0144 1876 r.) oznacza\u0142y, \u017ce salezja\u0144skie marzenie Do Patagonii, do Patagonii. B\u00f3g tak chce!<\/em> na razie pozosta\u0142o.

„Zindianizowani” W\u0142osi
<\/strong>W mi\u0119dzyczasie, w pa\u017adzierniku 1876 r., arcybiskup zaproponowa\u0142 misjonarzom salezja\u0144skim, aby przej\u0119li parafi\u0119 La Boca w Buenos Aires, aby s\u0142u\u017cy\u0107 tysi\u0105com W\u0142och\u00f3w „bardziej zindianizowanych ni\u017c Indianie, je\u015bli chodzi o zwyczaje i religi\u0119” (napisa\u0142by ks. Cagliero). Zgodzili si\u0119 na to. W ci\u0105gu pierwszego roku pobytu w Argentynie zd\u0105\u017cyli ju\u017c ustabilizowa\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 w stolicy: formalnie nabyli kaplic\u0119 Mater misericordiae <\/em>w centrum miasta, za\u0142o\u017cyli \u015bwi\u0105teczne oratoria dla W\u0142och\u00f3w w trzech cz\u0119\u015bciach miasta, dzie\u0142o „artes y officios” i ko\u015bci\u00f3\u0142 San Carlos na zachodzie – kt\u00f3ry pozostanie tam od maja 1877 r. do marca 1878 r., kiedy to przenios\u0105 si\u0119 do Almagro \u2013 oraz parafi\u0119 La Boca na po\u0142udniu z tworzonym oratorium. Zaplanowano tak\u017ce utworzenie nowicjatu i w oczekiwaniu na C\u00f3rki Maryi Wspomo\u017cycielki przewidziano szko\u0142\u0119 z internatem w Montevideo w Urugwaju.
Pod koniec 1876 r. ks. Cagliero by\u0142 gotowy do powrotu do W\u0142och, widz\u0105c r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zar\u00f3wno mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia do Chubut, jak i za\u0142o\u017cenie kolonii w Santa Cruz (na skrajnym po\u0142udniu kontynentu) by\u0142y nadmiernie przed\u0142u\u017cane z powodu rz\u0105du, kt\u00f3ry stwarza\u0142 przeszkody dla misjonarzy, a tubylcy woleliby ich „zniszczy\u0107 ni\u017c zredukowa\u0107”.
Jednak wraz z przybyciem w styczniu 1877 r. drugiej ekspedycji 22 misjonarzy, ksi\u0105dz Cagliero, w porozumieniu z arcybiskupem, samodzielnie zaplanowa\u0142 wypraw\u0119 do Carmen de Patagones, nad rzek\u0105 Negro. Ksi\u0105dz Bosko z kolei w tym samym miesi\u0105cu zasugerowa\u0142 Stolicy Apostolskiej utworzenie trzech wikariat\u00f3w apostolskich (Carmen de Patagones, Santa Cruz, Punta Arenas) lub przynajmniej jednego w Carmen de Patagones, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do przyj\u0119cia w 1878 r. Mangalor w Indiach z ks. Cagliero jako wikariuszem. Nie tylko to, ale 13 lutego z ogromn\u0105 odwag\u0105 zadeklarowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do dyspozycji w tym samym 1878 r. dla Wikariatu Apostolskiego Cejlonu, a nie Australii, oba zaproponowane mu przez Papie\u017ca (lub zasugerowane przez niego Papie\u017cowi?). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, ksi\u0105dz Bosko nie by\u0142 zadowolony z Ameryki \u0141aci\u0144skiej na zachodzie, marzy\u0142 o wys\u0142aniu swoich misjonarzy do Azji na wschodzie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prze\u015bledzona zostaje ekspansja misjonarzy salezja\u0144skich w Argentynie w drugiej po\u0142owie XIX wieku, w kraju otwartym…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":35867,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":9,"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[1718,1742,1892,2018,1748,1958,2618],"class_list":["post-35875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-misje","tag-charyzmat-salezjanski","tag-kosciol","tag-misje","tag-podroze","tag-rady","tag-salezjanie","tag-swiadkowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35875"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35875\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}