{"id":34310,"date":"2025-01-07T07:13:45","date_gmt":"2025-01-07T07:13:45","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=34310"},"modified":"2025-01-07T07:14:56","modified_gmt":"2025-01-07T07:14:56","slug":"slowko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/slowko-na-dobranoc\/slowko\/","title":{"rendered":"\u201eS\u0142\u00f3wko\u201d"},"content":{"rendered":"\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pewnego wieczoru Ksi\u0105dz Bosko, zasmucony pewnym og\u00f3lnym brakiem dyscypliny zauwa\u017conym w Oratorium na Valdocco w\u015br\u00f3d przebywaj\u0105cych tam ch\u0142opc\u00f3w, przyszed\u0142, jak zwykle, powiedzie\u0107 im kilka s\u0142\u00f3w po wieczornej modlitwie. Sta\u0142 przez chwil\u0119 w milczeniu na ma\u0142ej katedrze w rogu portyku, gdzie zwyk\u0142 dawa\u0107 m\u0142odym tak zwane \u201eS\u0142\u00f3wko”, czyli kr\u00f3tkiego wieczornego kazania. Rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 dooko\u0142a, powiedzia\u0142:
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Nie jestem z was zadowolony. To wszystko, co mog\u0119 dzi\u015b powiedzie\u0107!<\/em>
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I zszed\u0142 z krzes\u0142a, chowaj\u0105c r\u0119ce w r\u0119kawach sutanny, aby nie pozwoli\u0107 ich poca\u0142owa\u0107, jak to zwykli robi\u0107 m\u0142odzi przed udaniem si\u0119 na spoczynek. Nast\u0119pnie powoli wszed\u0142 po schodach do swojego pokoju, nie odzywaj\u0105c si\u0119 do nikogo ani s\u0142owem. Ten jego spos\u00f3b wywo\u0142ywa\u0142 magiczny efekt. W\u015br\u00f3d m\u0142odych s\u0142ycha\u0107 by\u0142o kilka st\u0142umionych szloch\u00f3w, wiele twarzy by\u0142o pokrytych \u0142zami i wszyscy poszli spa\u0107 zamy\u015bleni, przekonani, \u017ce obrzydzili nie tylko Ksi\u0119dza Bosko, ale tak\u017ce Boga (MB IV, 565).

\u201eDzwon wieczorny\u201d
<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Salezjanin, ks. Giovanni Gnolfo, w swoim studium: „S\u0142\u00f3wka” Ksi\u0119dza Bosko<\/em>, wskazuje, \u017ce poranek jest przebudzeniem \u017cycia i aktywno\u015bci, wiecz\u00f3r natomiast nadaje si\u0119 do zasiania w umys\u0142ach m\u0142odych ludzi idei, kt\u00f3ra kie\u0142kuje w nich nawet podczas snu. Z odwa\u017cnym por\u00f3wnaniem odnosi si\u0119 nawet do „dzwonu wieczornego” Dantego:
Gdy dzwon wieczorny s\u0142yszy niespodzianie
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Smutnie dzwoni\u0105cy jak na dnia skonanie.<\/em>
To w\u0142a\u015bnie w czasie nieszpor\u00f3w Alighieri opisuje, w \u00f3smej pie\u015bni „Czy\u015b\u0107ca”, wiecz\u00f3r w dolinie ksi\u0105\u017c\u0119cej, kiedy to \u015bpiewa si\u0119 hymn Liturgii Godzin Te lucis ante terminum<\/em> … (Zanim sko\u0144czy si\u0119 \u015bwiat\u0142o, Bo\u017ce, szukamy Ciebie, aby\u015b nas zachowa\u0142).
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Drogi i wznios\u0142y moment „S\u0142\u00f3wka” Ksi\u0119dza Bosko! Zaczyna\u0142o si\u0119 od uwielbienia i wieczornej modlitwy, a ko\u0144czy\u0142o jego s\u0142owami, kt\u00f3re otwiera\u0142y serca wychowank\u00f3w na refleksj\u0119, rado\u015b\u0107 i nadziej\u0119. Bardzo mu zale\u017ca\u0142o na tym wieczornym spotkaniu z ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 Valdocco. Ks. G. B. Lemoyne wywodzi sw\u00f3j rodow\u00f3d od Matki Ma\u0142gorzaty. Dobra matka, k\u0142ad\u0105c spa\u0107 pierwszego osieroconego ch\u0142opca, kt\u00f3ry przyby\u0142 z Val Sesia, udzieli\u0142a mu pewnych zalece\u0144. St\u0105d wywodzi si\u0119 w kolegiach salezja\u0144skich pi\u0119kny zwyczaj kierowania kr\u00f3tkich s\u0142\u00f3w do m\u0142odzie\u017cy przed wys\u0142aniem ich na odpoczynek (MB III, 208-209). Ksi\u0105dz E. Ceria, cytuj\u0105c s\u0142owa \u015bwi\u0119tego, kiedy my\u015bla\u0142 o pocz\u0105tkach Oratorium: „Zacz\u0105\u0142em wyg\u0142asza\u0107 bardzo kr\u00f3tkie kazanie wieczorem po modlitwie” (MO, 205), my\u015bli raczej o bezpo\u015bredniej inicjatywie Ksi\u0119dza Bosko. Je\u015bli jednak ks. Lemoyne zaakceptowa\u0142 pomys\u0142 niekt\u00f3rych pierwszych uczni\u00f3w, to dlatego, \u017ce uwa\u017ca\u0142, \u017ce „S\u0142\u00f3wko” Mamy Ma\u0142gorzaty symbolicznie spe\u0142ni\u0142o cel Ksi\u0119dza Bosko we wprowadzeniu tego zwyczaju (Annali<\/em> III, 857).

Charakterystyka „S\u0142owka\u201d
<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 „S\u0142\u00f3wka” ksi\u0119dza Bosko by\u0142 temat, kt\u00f3rym si\u0119 zajmowa\u0142: aktualny fakt, kt\u00f3ry uderza\u0142, co\u015b konkretnego, co tworzy\u0142o napi\u0119cie, a tak\u017ce pozwala\u0142o na pytania od s\u0142uchaczy. Czasami sam zadawa\u0142 pytania, nawi\u0105zuj\u0105c w ten spos\u00f3b dialog, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo atrakcyjny dla wszystkich.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Innymi cechami charakterystycznymi by\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 poruszanych temat\u00f3w i zwi\u0119z\u0142o\u015b\u0107 dyskursu, aby unikn\u0105\u0107 monotonii i wynikaj\u0105cej z niej nudy u s\u0142uchaczy. Jednak Ksi\u0105dz Bosko nie zawsze by\u0142 zwi\u0119z\u0142y, zw\u0142aszcza gdy opowiada\u0142 o swoich s\u0142ynnych snach lub podr\u00f3\u017cach, kt\u00f3re odby\u0142. Zwykle by\u0142y to jednak przem\u00f3wienia trwaj\u0105ce zaledwie kilka minut.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie by\u0142y to ani kazania, ani lekcje szkolne, ale kr\u00f3tkie czu\u0142e s\u0142owa, kt\u00f3re dobry ojciec skierowa\u0142 do swoich syn\u00f3w przed wys\u0142aniem ich na odpoczynek.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wyj\u0105tki od regu\u0142y robi\u0142y oczywi\u015bcie ogromne wra\u017cenie, jak to mia\u0142o miejsce wieczorem 16 wrze\u015bnia 1867 roku. Po tym, jak prze\u0142o\u017ceni podj\u0119li wszelkie pr\u00f3by, niekt\u00f3rzy ch\u0142opcy okazali si\u0119 niepos\u0142uszni i byli zgorszeniem dla swoich koleg\u00f3w.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ksi\u0105dz Bosko usiad\u0142 na ma\u0142ej katedrze. Zacz\u0105\u0142 od zacytowania fragmentu Ewangelii, w kt\u00f3rym Boski Zbawiciel wypowiada straszne s\u0142owa przeciwko tym, kt\u00f3rzy zgorszyli dzieci. Przypomnia\u0142 powa\u017cne upomnienia, kt\u00f3re wielokrotnie kierowa\u0142 do tych gorszycieli, korzy\u015bci, jakie uzyskali w kolegium, ojcowsk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 byli otoczeni, a nast\u0119pnie kontynuowa\u0142:
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 „Oni my\u015bl\u0105, \u017ce nie s\u0105 znani, ale ja wiem kim oni s\u0105 i m\u00f3g\u0142bym ich publicznie wymieni\u0107. Je\u015bli ich nie wymieni\u0119, nie my\u015blcie, \u017ce nie jestem ich w pe\u0142ni \u015bwiadomy…. Gdybym chcia\u0142 ich nazwa\u0107, m\u00f3g\u0142bym powiedzie\u0107: To ty, albo A… (powiedzia\u0142 imi\u0119 i nazwisko) wilk, kt\u00f3ry grasuje w\u015br\u00f3d swoich towarzyszy i odp\u0119dza ich od prze\u0142o\u017conych, wy\u015bmiewaj\u0105c ich ostrze\u017cenia… To ty, \u00a0B… z\u0142odzieju, kt\u00f3ry swoimi przemowami szargasz niewinno\u015b\u0107 innych… To ty, C… jeste\u015b morderc\u0105, kt\u00f3ry pewnymi notatkami, pewnymi ksi\u0105\u017ckami, wyrywa dzieci z boku Maryi… Albo ty, D… jeste\u015b demonem, kt\u00f3ry psuje swoich towarzyszy i przeszkadza im w przyst\u0119powaniu do sakrament\u00f3w swoimi szyderstwami.<\/em>..”.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wymieniono sze\u015b\u0107 os\u00f3b. G\u0142os Ksi\u0119dza Bosko by\u0142 spokojny. Za ka\u017cdym razem, gdy wymawia\u0142 imi\u0119, st\u0142umiony krzyk winowajcy rozbrzmiewa\u0142 echem w\u015br\u00f3d ponurej ciszy oszo\u0142omionych towarzyszy.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nast\u0119pnego dnia niekt\u00f3rzy zostali odes\u0142ani do domu. Ci, kt\u00f3rym pozwolono zosta\u0107, zmienili swoje \u017cycie: „dobry ojciec” Ksi\u0105dz Bosko w rzeczywisto\u015bci nie by\u0142 \u201edobrym wujkiem\u201d! A wyj\u0105tki tego rodzaju potwierdzaj\u0105 regu\u0142\u0119 jego „S\u0142\u00f3wka”.

Klucz do moralno\u015bci
<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nie bez powodu pewnego dnia w 1875 r. Ksi\u0105dz Bosko, wobec tych, kt\u00f3rzy byli zdumieni, \u017ce Oratorium nie mia\u0142o pewnych nieporz\u0105dk\u00f3w, na kt\u00f3re skar\u017cy\u0142y si\u0119 inne kolegia, wymieni\u0142 tajemnice wprowadzone w \u017cycie na Valdocco, a w\u015br\u00f3d nich wskaza\u0142: „Pot\u0119\u017cnym \u015brodkiem przekonywania do dobra jest kierowanie dw\u00f3ch poufnych s\u0142\u00f3w do m\u0142odzie\u017cy ka\u017cdego wieczoru po modlitwie. Odcina to korze\u0144 nieporz\u0105dk\u00f3w jeszcze przed ich powstaniem<\/em>” (MB XI, 222).
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A w swoim cennym dokumencie System prewencyjny w wychowaniu m\u0142odzie\u017cy<\/em> napisa\u0142, \u017ce „S\u0142\u00f3wko” dyrektora domu mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kluczem do \u201eumoralnienia, dobrego prowadzenia i wychowania m\u0142odzie\u017cy” (w: Konstytucje Towarzystwa \u015bw. Franciszka Salezego, s. 428).
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ksi\u0105dz Bosko sprawi\u0142, \u017ce jego m\u0142odzie\u017c prze\u017cywa\u0142a dzie\u0144 mi\u0119dzy dwoma uroczystymi momentami, nawet je\u015bli by\u0142y one bardzo r\u00f3\u017cne: rano Eucharystia, aby dzie\u0144 nie t\u0142umi\u0142 ich m\u0142odzie\u0144czego zapa\u0142u, wieczorem modlitwy i „S\u0142\u00f3wko”, aby przed snem zastanowili si\u0119 nad warto\u015bciami, kt\u00f3re roz\u015bwietl\u0105 noc.<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pewnego wieczoru Ksi\u0105dz Bosko, zasmucony pewnym og\u00f3lnym brakiem dyscypliny zauwa\u017conym w Oratorium na Valdocco…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":34303,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":91,"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[1718,2196,2223,1760,2576,1724,2048,1916,1748,1958,1970],"class_list":["post-34310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-slowko-na-dobranoc","tag-charyzmat-salezjanski","tag-edukacja","tag-formacja","tag-kreatywnosc-salezjanska","tag-ksiadz-bosko","tag-milosc-blizniego","tag-mlodziez","tag-oratorium","tag-rady","tag-salezjanie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34310\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}