{"id":30492,"date":"2024-10-20T10:01:01","date_gmt":"2024-10-20T10:01:01","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=30492"},"modified":"2024-10-20T10:01:57","modified_gmt":"2024-10-20T10:01:57","slug":"franciszek-salezy-w-sluzbie-edukacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/franciszek-salezy-w-sluzbie-edukacji\/","title":{"rendered":"Franciszek Salezy w s\u0142u\u017cbie edukacji"},"content":{"rendered":"\n

            Franciszek Salezy by\u0142 przekonany, \u017ce \u201eod dobrej lub z\u0142ej edukacji m\u0142odzie\u017cy zale\u017cy radykalnie dobrobyt lub z\u0142e samopoczucie spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa\u201d; wierzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201ekolegia s\u0105 jak ogr\u00f3dki, z kt\u00f3rych wychodz\u0105 ci, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej obsadz\u0105 urz\u0119dy i zajm\u0105 stanowiska, przeznaczone do dobrego lub z\u0142ego zarz\u0105dzania w takim stopniu, w jakim wcze\u015bniej szczepy by\u0142y dobrze lub \u017ale uprawiane\u201d. Dlatego chcia\u0142, aby \u201em\u0142odzie\u017c by\u0142a kszta\u0142cona zar\u00f3wno w pobo\u017cno\u015bci i moralno\u015bci, jak i w literaturze i naukach\u201d.

Szko\u0142a, internat i szkolenie zawodowe w Thonon<\/strong>
            Formacja m\u0142odzie\u017cy w nauce i wierze katolickiej by\u0142a szczeg\u00f3lnie pilna w Thonon, mie\u015bcie po\u0142o\u017conym niedaleko Genewy. Wiele projekt\u00f3w zajmowa\u0142o ducha Franciszka Salezego przez wiele lat, w czasie gdy by\u0142 proboszczem, a p\u00f3\u017aniej biskupem.
            Przed powrotem miasta do katolicyzmu w Thonon istnia\u0142a szko\u0142a za\u0142o\u017cona dzi\u0119ki zapisowi testamentowemu, kt\u00f3ry zapewni\u0142 wystarczaj\u0105ce \u015brodki na edukacj\u0119 dwunastu uczni\u00f3w. W 1579 r. edukacj\u0119 zapewnia\u0142y tam dwie lub trzy guwernantki. Wraz z przywr\u00f3ceniem katolicyzmu w Thonon w 1598 r., proboszcz de Sales poprosi\u0142 o wykorzystanie tego zapisu dla dwunastu uczni\u00f3w \u201eb\u0119d\u0105cych katolikami\u201d.
            Jednak projektem, kt\u00f3ry by\u0142 najbli\u017cszy sercu proboszcza, by\u0142o sprowadzenie ojc\u00f3w z Towarzystwa Jezusowego do Thonon: \u201eKtokolwiek doda\u0142by do tego kolegium jezuickie w tym mie\u015bcie, sprawi\u0142by, \u017ce ca\u0142a okolica, kt\u00f3ra, je\u015bli chodzi o religi\u0119, jest prawie ca\u0142kowicie oboj\u0119tna, uczestniczy\u0142aby w tym dobru\u201d. Prowincja\u0142 przygotowa\u0142 memoria\u0142<\/em>, w kt\u00f3rym zdecydowanie potwierdzi\u0142 og\u00f3lne przekonanie: \u201eNie ma nic bardziej po\u017cytecznego dla prowincji Chiablese ni\u017c zbudowanie kolegium Towarzystwa Jezusowego w mie\u015bcie Thonon\u201d.
            Pod koniec pa\u017adziernika 1599 r. przyby\u0142 pierwszy jezuita, pod koniec listopada drugi, a pozostali byli w drodze z Awinionu. Pod koniec roku jezuici, kt\u00f3rzy przybyli do Thonon, zacz\u0119li od \u201ema\u0142ej szko\u0142y\u201d, kt\u00f3ra w nast\u0119pnym roku mia\u0142a mie\u0107 stu dwudziestu uczni\u00f3w. W wyniku zamieszek w 1600 r. zostali rozproszeni na kilka miesi\u0119cy, po czym ponownie za\u0142o\u017cyli szko\u0142y z oko\u0142o trzystoma uczniami.
            Ale jaki by\u0142by po\u017cytek z tych szk\u00f3\u0142 gramatyki, gdyby dla dobra ludzko\u015bci uczniowie byli zmuszani do ucz\u0119szczania do protestanckich kolegi\u00f3w? Istnia\u0142a pilna potrzeba stworzenia \u015brednich i wy\u017cszych klas filozofii, teologii, Pisma \u015awi\u0119tego i prawa. Na pocz\u0105tku grudnia 1602 r. wszystko wydawa\u0142o si\u0119 gotowe do otwarcia kolegium i przysz\u0142ego uniwersytetu w Thonon. Kilka dni p\u00f3\u017aniej nieudana pr\u00f3ba odbicia Genewy przez ksi\u0119cia Sabaudii sprawi\u0142a, \u017ce jezuici ponownie opu\u015bcili miasto. Wkr\u00f3tce zostali zmuszeni do wycofania si\u0119 na sta\u0142e.
Po odej\u015bciu jezuit\u00f3w, szko\u0142a odrodzi\u0142a si\u0119 z pomoc\u0105 lokalnego personelu. Kolegium w Thonon rozwin\u0119\u0142o si\u0119 dopiero pod koniec 1615 r., kiedy to biskup zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do zgromadzenia barnabit\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142o ju\u017c swoj\u0105 siedzib\u0119 w kolegium w Annecy.
            Podczas gdy studia literackie by\u0142y w toku, inny projekt mobilizowa\u0142 energi\u0119 proboszcza i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. W 1599 r. Franciszek Salezy opowiedzia\u0142 si\u0119 za za\u0142o\u017ceniem \u201ehotelu wszystkich nauk i sztuk\u201d, tj. rodzaju szko\u0142y zawodowej z pras\u0105 drukarsk\u0105, fabryk\u0105 papieru, warsztatem mechanicznym, pasmanteri\u0105 i zbrojowni\u0105.
            Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 ide\u0119 instytucji kszta\u0142c\u0105cej w \u201esztukach i rzemios\u0142ach\u201d, poniewa\u017c nauka zwykle odbywa\u0142a si\u0119 w domu, gdzie ojciec uczy\u0142 swojego fachu syna, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 jego nast\u0119pc\u0105, lub u rzemie\u015blnika. Z drugiej strony mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Franciszek Salezy i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy byli zainteresowani zawodami manualnymi uwa\u017canymi za pod\u0142e, kt\u00f3re wi\u0119kszo\u015b\u0107 humanist\u00f3w zdawa\u0142a si\u0119 ignorowa\u0107. Promowanie \u201esztuk mechanicznych\u201d oznacza\u0142o r\u00f3wnie\u017c docenianie rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rymi elity zwykle gardzi\u0142y.

Ma\u0142e szko\u0142y w diecezji<\/strong>
            W 1606 r. w diecezji istnia\u0142o pi\u0119tna\u015bcie szk\u00f3\u0142 dla ch\u0142opc\u00f3w, w kt\u00f3rych uczono gramatyki, literatury i katechizmu. Na poz\u00f3r by\u0142o to niewiele. W rzeczywisto\u015bci umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i pisania by\u0142a do\u015b\u0107 rozpowszechniona w parafiach; kr\u00f3tkie kursy by\u0142y organizowane w okre\u015blonych porach roku, zw\u0142aszcza w sezonie zimowym, dzi\u0119ki tymczasowym umowom z nauczycielami, a zw\u0142aszcza dzi\u0119ki dobrej woli proboszcz\u00f3w i wice-proboszcz\u00f3w.
            Nauczanie by\u0142o podstawowe i polega\u0142o przede wszystkim na nauce czytania za pomoc\u0105 ksi\u0105\u017cki ortograficznej. Nauczyciel zwykle nie mia\u0142 w\u0142asnego pokoju, ale korzysta\u0142 z dowolnego pomieszczenia, stajni lub stajenki. Czasami \u201ejego lekcje, odbywaj\u0105ce si\u0119 na \u015bwie\u017cym powietrzu, nawet na wysoko\u015bci 1500 lub 2000 metr\u00f3w, z uczniami siedz\u0105cymi na kamieniu, wozie, pniu jod\u0142y lub na ramionach p\u0142uga, nie by\u0142y pozbawione uroku i malowniczo\u015bci\u201d.
            Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, nauczyciele byli zazwyczaj rekrutowani spo\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa diecezjalnego i zakonnik\u00f3w. W testamencie niejakiego Nicolasa Clerca zapisano, \u017ce pos\u0142uga parafialna \u201eb\u0119dzie sprawowana przez rektora zdolnego do nauczania m\u0142odzie\u017cy a\u017c do gramatyki w\u0142\u0105cznie\u201d; je\u015bli \u201ezaniedba on sprawowanie urz\u0119du Bo\u017cego lub nauczanie m\u0142odzie\u017cy, po trzykrotnym upomnieniu\u201d i \u201eskierowaniu sprawy do biskupa\u201d, zostanie pozbawiony swoich dochod\u00f3w i zast\u0105piony innym duchownym.
            W 1616 r. biskup przyj\u0105\u0142 pro\u015bb\u0119 rz\u0105dz\u0105cych miasta Bonne, kt\u00f3rzy b\u0142agali go, aby zapewni\u0142 im mnicha z s\u0105siedniego klasztoru, powierzaj\u0105c mu \u201enauczanie m\u0142odzie\u017cy w literaturze i pobo\u017cno\u015bci\u201d, \u201emaj\u0105c na uwadze wielkie owoce i po\u017cytek, jaki mo\u017cna z tego wyci\u0105gn\u0105\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 dobre nauczanie, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142 dawa\u0107 m\u0142odzie\u017cy wspomnianego miasta i jego okolic, kt\u00f3rzy zamierzaj\u0105 wys\u0142a\u0107 tam swoje dzieci\u201d.

Kolegia<\/strong>
            Szkolnictwo \u015brednie prowadzone w kolegiach w Sabaudii powsta\u0142o g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki rozwojowi szk\u00f3\u0142 podstawowych, kt\u00f3re dzi\u0119ki darowiznom by\u0142y w stanie doda\u0107 lekcje \u0142aciny, gramatyki i sztuk pi\u0119knych.
Biskup interweniowa\u0142, aby uratowa\u0107 kolegium La Roche, w kt\u00f3rym odby\u0142 swoje pierwsze studia gramatyczne. Kolegium nie zawsze cieszy\u0142o si\u0119 spokojnymi dniami. W 1605 r. Franciszek Salezy napisa\u0142 do kanonik\u00f3w kolegiaty, aby uciszy\u0107 \u201eosobist\u0105 opini\u0119\u201d niekt\u00f3rych, b\u0142agaj\u0105c ich, aby \u201eponownie zapewnili og\u00f3lny konsensus\u201d: \u201emo\u017cecie i musicie przyczyni\u0107 si\u0119\u201d, napisa\u0142 do nich, \u201enie tylko swoimi g\u0142osami, ale tak\u017ce ostrze\u017ceniami i prac\u0105 przekonywania, poniewa\u017c wzniesienie i zachowanie tego kolegium b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 chwale Boga i Ko\u015bcio\u0142a\u201d, a tak\u017ce zapewni \u201edobro tego miasta\u201d. Cel duchowy by\u0142, owszem, na pierwszym miejscu, ale nie zapomniano o dobru doczesnym.
            W Annecy biskup uwa\u017cnie \u015bledzi\u0142 \u017cycie kolegium za\u0142o\u017conego przez Eustache Chappuis, w kt\u00f3rym sam studiowa\u0142 w latach 1575-1578. Trudno\u015bci, kt\u00f3rych do\u015bwiadcza\u0142, prawdopodobnie sk\u0142oni\u0142y go do cz\u0119stego odwiedzania tego instytutu. Co wi\u0119cej, obecno\u015b\u0107 biskupa by\u0142a po\u017c\u0105danym zaszczytem, zw\u0142aszcza przy okazji dysput filozoficznych, na kt\u00f3re zapraszano \u201eekscelencj\u0119, najczcigodniejszego biskupa Genewy\u201d.
            Zapisy decyzji kolegium wskazuj\u0105 na jego obecno\u015b\u0107 przy okazji dyskusji, a tak\u017ce interwencji w celu wsparcia wniosk\u00f3w lub sporz\u0105dzenia um\u00f3w z profesorami. Wed\u0142ug jednego ze \u015bwiadk\u00f3w, biskup udawa\u0142 si\u0119 tam wcze\u015bnie rano, aby uczestniczy\u0107 w \u201epublicznych wydarzeniach, dysputach, przedstawieniach wydarze\u0144 historycznych i innych \u0107wiczeniach, aby zach\u0119ci\u0107 m\u0142odzie\u017c, a zw\u0142aszcza w publicznych dysputach z filozofii na zako\u0144czenie kurs\u00f3w\u201d. Ten sam \u015bwiadek dodaje: \u201eCz\u0119sto widzia\u0142em go osobi\u015bcie bior\u0105cego udzia\u0142 w dysputach filozoficznych\u201d.
            W rzeczywisto\u015bci, wed\u0142ug jednego z \u00f3wczesnych profesor\u00f3w, \u201eliteratura pi\u0119kna i zdrowa moralno\u015b\u0107 straci\u0142y wiele ze swego blasku\u201d, a dochody spad\u0142y. Administracja prze\u017cywa\u0142a wstrz\u0105sy. Biskup marzy\u0142 o nowym i stabilnym kierunku dla kolegium, kt\u00f3re wydawa\u0142o mu si\u0119 \u201eniemal pustkowiem\u201d.
            W 1613 r., przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Turyn, zasugerowano mu nazw\u0119 nowego zgromadzenia, kt\u00f3re p\u0142yn\u0119\u0142o z wiatrem w \u017caglach: Barnabit\u00f3w. W Mediolanie spotka\u0142 si\u0119 z ich prze\u0142o\u017conym generalnym i umowa zosta\u0142a zawarta. W grudniu 1614 r. podpisa\u0142 umow\u0119, na mocy kt\u00f3rej barnabici przybyli do kolegium Chappuis.
            Franciszek Salezy by\u0142 tak zadowolony z Barnabit\u00f3w, \u017ce, jak ju\u017c powiedzieli\u015bmy, bezzw\u0142ocznie wezwa\u0142 ich do Thonon. W kwietniu 1615 r. m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 do swojego przyjaciela: \u201eZ pewno\u015bci\u0105 nasi dobrzy barnabici s\u0105 naprawd\u0119 wspania\u0142ymi lud\u017ami: s\u0142odszymi ni\u017c mo\u017cna powiedzie\u0107, ust\u0119pliwymi, pokornymi i \u0142agodnymi o wiele bardziej ni\u017c jest to modne w ich kraju\u201d. W zwi\u0105zku z tym zasugerowa\u0142, \u017ce powinni r\u00f3wnie\u017c przyby\u0107 do Francji:

Dla mnie my\u015bl\u0119, \u017ce pewnego dnia b\u0119d\u0105 oni bardzo przydatni dla Francji, poniewa\u017c czyni\u0105 dobro nie tylko poprzez nauczanie m\u0142odzie\u017cy (co nie jest zbyt potrzebne w kraju, w kt\u00f3rym ojcowie jezuici robi\u0105 to tak doskonale), ale \u015bpiewaj\u0105 w ch\u00f3rze, s\u0142uchaj\u0105 spowiedzi, udzielaj\u0105 katechizmu nawet w wioskach, do kt\u00f3rych s\u0105 wysy\u0142ani, g\u0142osz\u0105 kazania; jednym s\u0142owem robi\u0105 wszystko, czego mo\u017cna sobie \u017cyczy\u0107, robi\u0105 to bardzo serdecznie i nie prosz\u0105 o wiele za swoje utrzymanie.
<\/em>
            W 1619 r. by\u0142 zaanga\u017cowany w negocjacje maj\u0105ce na celu przej\u0119cie przez barnabit\u00f3w kolegium w Beaune w Burgundii. Poniewa\u017c umowa nie powiod\u0142a si\u0119, w nast\u0119pnym roku mogli osiedli\u0107 si\u0119 w Montargis.

Studia wy\u017csze<\/strong>
            Ksi\u0119stwo Sabaudii, nie mog\u0105c liczy\u0107 na du\u017ce miasta i widz\u0105c, \u017ce jego stabilno\u015b\u0107 jest cz\u0119sto zagro\u017cona, nie posiada\u0142o w\u0142asnego uniwersytetu. Studenci, kt\u00f3rzy byli w stanie to zrobi\u0107, wyje\u017cd\u017cali na studia za granic\u0119. Brat Franciszka Salezego, Ludwik, zosta\u0142 wys\u0142any do Rzymu, aby studiowa\u0107 tam prawo. We Francji studenci sabaudzcy studiowali medycyn\u0119 w Montpellier i prawo w Tuluzie.
            W Awinionie sabaudzki kardyna\u0142 de Brogny za\u0142o\u017cy\u0142 kolegium w swoim pa\u0142acu, aby bezp\u0142atnie przyj\u0105\u0107 dwudziestu czterech student\u00f3w prawa, z kt\u00f3rych szesnastu pochodzi\u0142o z Sabaudii. Niestety, Sabaudczycy stracili zarezerwowane dla nich miejsca. W pa\u017adzierniku 1616 r. Franciszek Salezy podj\u0105\u0142 kilka pr\u00f3b z ksi\u0119ciem Sabaudii, a tak\u017ce w Rzymie, aby znale\u017a\u0107 \u201eskuteczne lekarstwo na nieporz\u0105dki, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y w tym samym kolegium\u201d tak, aby miejsca w kolegium zosta\u0142y zwr\u00f3cone \u201epoddanym Waszej Wysoko\u015bci\u201d. Przy okazji swojej ostatniej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra zabra\u0142a go do Awinionu w listopadzie 1621 r. i zanim ostatecznie zako\u0144czy\u0142 j\u0105 w Lyonie, d\u0142ugo rozmawia\u0142 z vice-legatem papie\u017ca, aby po raz kolejny broni\u0107 sabaudzkich interes\u00f3w kolegium.
            Student\u00f3w sabaudzkich mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 nawet w Lowanium, gdzie Eustache Chappuis za\u0142o\u017cy\u0142 kolegium dla Sabaudczyk\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych na uniwersytet. Biskup Genewy by\u0142 w sta\u0142ym i przyjaznym kontakcie z Jacques de Bay, przewodnicz\u0105cym kolegium; przy kilku okazjach Franciszek Salezy napisa\u0142 do niego, aby poleci\u0107 tym, kt\u00f3rzy tam poszli, aby umie\u015bcili si\u0119, jak powiedzia\u0142, \u201epod twoimi skrzyd\u0142ami\u201d. W przypadkach, w kt\u00f3rych rodzice mieli trudno\u015bci z pokryciem koszt\u00f3w, powiedzia\u0142, \u017ce jest got\u00f3w je zwr\u00f3ci\u0107. Pod\u0105\u017ca\u0142 za swoimi uczniami: \u201eStudiuj coraz wi\u0119cej\u201d, napisa\u0142 do jednego z nich, \u201ez duchem pilno\u015bci i pokory\u201d. Posiadamy r\u00f3wnie\u017c list z 1616 r. do nowego przewodnicz\u0105cego kolegium, Jeana Massena, na rzecz studenta teologii, jego w\u0142asnego krewnego, kt\u00f3rego \u201epost\u0119p w literach i cnocie\u201d mia\u0142 nadziej\u0119.

Szko\u0142y dla dziewcz\u0105t?<\/strong>
            Wszystko, co zosta\u0142o powiedziane do tej pory, dotyczy tylko edukacji ch\u0142opc\u00f3w. Tylko dla nich istnia\u0142y szko\u0142y. A dla dziewcz\u0105t? W czasach Franciszka Salezego jedynymi instytucjami, kt\u00f3re mog\u0142y zaoferowa\u0107 rodzinom pomoc w tym zakresie, by\u0142y klasztory \u017ce\u0144skie, kt\u00f3re jednak zajmowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim rekrutacj\u0105. Joann\u0105 Salezy, ostatnia c\u00f3rka Madame de Boisy, zosta\u0142a wys\u0142ana do klasztoru w 1605 r., \u201eaby da\u0107 jej zmian\u0119 powietrza i da\u0107 jej smak pobo\u017cno\u015bci\u201d. Wst\u0105pi\u0142a w wieku dwunastu lat, ale poniewa\u017c nie czu\u0142a poci\u0105gu do \u017cycia zakonnego, nie jest rozs\u0105dne, twierdzi\u0142 Franciszek Salezy, \u201epozostawienie na tak d\u0142ugo w klasztorze m\u0142odej dziewczyny, kt\u00f3ra nie zamierza tam pozosta\u0107 na zawsze\u201d. Zosta\u0142a wycofana ju\u017c na drugim roku.
            Ale co zrobi\u0107, je\u015bli klasztor by\u0142 dla nich zamkni\u0119ty? Rozwi\u0105zaniem by\u0142y urszulanki, kt\u00f3re zaczyna\u0142y by\u0107 znane jako zgromadzenie kszta\u0142c\u0105ce m\u0142ode kobiety. By\u0142y one obecne w stolicy Francji od 1608 roku. Biskup zach\u0119ca\u0142 je do przybycia do Chamb\u00e9ry, pisz\u0105c w 1612 r., \u017ce \u201eby\u0142oby wielkim dobrem, gdyby w Chamb\u00e9ry by\u0142y urszulanki, a ja chcia\u0142bym si\u0119 do tego przyczyni\u0107, robi\u0105c co\u015b w tym kierunku\u201d; \u201ewystarczy\u0142yby trzy c\u00f3rki lub odwa\u017cne kobiety\u201d, doda\u0142, \u201eaby zacz\u0105\u0107\u201d. Ich fundacja mia\u0142a mie\u0107 miejsce w staro\u017cytnej stolicy Sabaudii dopiero w 1625 roku.
            W 1614 r. m\u00f3g\u0142 cieszy\u0107 si\u0119 z niedawnego przybycia urszulanek do Lyonu, \u201ejednego ze zgromadze\u0144\u201d, powiedzia\u0142, \u201ekt\u00f3re m\u00f3j duch kocha najbardziej\u201d. Pragn\u0105\u0142 ich tak\u017ce w swojej diecezji, zw\u0142aszcza w Thonon. W styczniu 1621 r. napisa\u0142 do prze\u0142o\u017conej urszulanek w Besan\u00e7on, aby zach\u0119ci\u0107 do tego projektu, poniewa\u017c, jak napisa\u0142, \u201ezawsze kocha\u0142em, szanowa\u0142em i szanowa\u0142em te dzie\u0142a wielkiej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re wasze zgromadzenie praktykuje, i dlatego zawsze g\u0142\u0119boko pragn\u0105\u0142em ich rozpowszechnienia r\u00f3wnie\u017c w tej prowincji Sabaudii\u201d. Projekt ten m\u00f3g\u0142 jednak zosta\u0107 zrealizowany dopiero w 1634 roku.

Edukacja m\u0142odych dziewcz\u0105t w klasztorach wizytek<\/strong>
            Kiedy w 1610 r. Franciszek Salezy za\u0142o\u017cy\u0142 wraz z Joann\u0105 de Chantal Zakon Nawiedzenia, szybko pojawi\u0142a si\u0119 kwestia przyj\u0119cia i edukacji m\u0142odych kobiet przeznaczonych lub nieprzeznaczonych do \u017cycia zakonnego. Znamy przypadek c\u00f3rki Pani de Chantal, weso\u0142ej i kokieteryjnej Franceschetty<\/em>, kt\u00f3ra mia\u0142a zaledwie jedena\u015bcie lat, gdy jej matka, chc\u0105c, by zosta\u0142a zakonnic\u0105, zabra\u0142a j\u0105 ze sob\u0105 do domu, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 domem pierwszej wizytantki. M\u0142oda dziewczyna musia\u0142a jednak wybra\u0107 inn\u0105 drog\u0119. Dziewcz\u0119ta niech\u0119tnie wysy\u0142ane do klasztor\u00f3w nie mia\u0142y wyboru i musia\u0142y sta\u0107 si\u0119 nie do zniesienia.
W 1614 r. dziewi\u0119cioletnia dziewczynka, c\u00f3rka stra\u017cnika zamku Annecy, zosta\u0142a przyj\u0119ta do pierwszego klasztoru wizytek. W wieku czternastu lat, dzi\u0119ki usilnym naleganiom, otrzyma\u0142a pozwolenie na noszenie habitu zakonnego, ale nie mia\u0142a warunk\u00f3w do bycia nowicjuszk\u0105. Chora na p\u0142uca, wzbudzi\u0142a podziw za\u0142o\u017cyciela, kt\u00f3ry poczu\u0142 \u201eniesamowit\u0105 pociech\u0119, widz\u0105c j\u0105 oboj\u0119tn\u0105 na \u015bmier\u0107 i \u017cycie, w \u0142agodnej postawie cierpliwo\u015bci i z u\u015bmiechni\u0119t\u0105 twarz\u0105, pomimo bardzo wysokiej gor\u0105czki i wielu b\u00f3l\u00f3w, kt\u00f3re cierpia\u0142a. Jako jedyn\u0105 pociech\u0119 prosi\u0142a, by pozwolono jej z\u0142o\u017cy\u0107 profesj\u0119 przed \u015bmierci\u0105\u201d. Zupe\u0142nie inna by\u0142a jednak inna towarzyszka, m\u0142oda kobieta z Lyonu, c\u00f3rka g\u0142\u00f3wnego kupca i wielkiego dobroczy\u0144cy, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 nie do zniesienia we wsp\u00f3lnocie do tego stopnia, \u017ce matka de Chantal musia\u0142a j\u0105 poprawia\u0107.
            W klasztorze wizytek w Grenoble dwunastoletnia dziewczynka poprosi\u0142a o zamieszkanie z zakonnicami. Prze\u0142o\u017conej, kt\u00f3ra waha\u0142a si\u0119, czy przyj\u0105\u0107 t\u0119 \u201er\u00f3\u017c\u0119\u201d, kt\u00f3ra mo\u017ce nosi\u0107 pewne kolce, za\u0142o\u017cyciel doradzi\u0142 z u\u015bmiechem i nut\u0105 przebieg\u0142o\u015bci:

To prawda, \u017ce te m\u0142ode dziewcz\u0119ta daj\u0105 troch\u0119 cierni; ale co robi\u0107?<\/em>Na tym \u015bwiecie nigdy nie znalaz\u0142em dobra, kt\u00f3re by czego\u015b nie kosztowa\u0142o.<\/em>Musimy tak u\u0142o\u017cy\u0107 nasz\u0105 wol\u0119, by nie szuka\u0142a wyg\u00f3d, a je\u015bli ich szuka i pragnie, by umia\u0142a spokojnie przystosowa\u0107 si\u0119 do trudno\u015bci, kt\u00f3re zawsze s\u0105 nieod\u0142\u0105czne od wyg\u00f3d.<\/em>Na tym \u015bwiecie nie ma wina bez dna.<\/em>Dlatego musimy dobrze kalkulowa\u0107.<\/em>Czy lepiej jest mie\u0107 ciernie w naszym ogrodzie, aby\u015bmy mogli mie\u0107 r\u00f3\u017ce, czy te\u017c nie mie\u0107 r\u00f3\u017c, aby\u015bmy nie mieli cierni?<\/em>Je\u015bli przyniesie to wi\u0119cej dobra ni\u017c z\u0142a, dobrze b\u0119dzie to przyj\u0105\u0107; je\u015bli przyniesie wi\u0119cej z\u0142a ni\u017c dobra, nie nale\u017cy tego przyjmowa\u0107.
<\/em>
            Ostatecznie Za\u0142o\u017cyciel by\u0142 bardzo ostro\u017cny w przyjmowaniu m\u0142odych dziewcz\u0105t do klasztor\u00f3w wizytek, ze wzgl\u0119du na niezgodno\u015b\u0107 ze sposobem \u017cycia kobiet zakonnych.
            Wizytki nie zosta\u0142y stworzone i zapragni\u0119te dla takiego dzie\u0142a: \u201eB\u00f3g – pisa\u0142 Za\u0142o\u017cyciel do prze\u0142o\u017conej w Nevers – nie wybra\u0142 waszego instytutu dla edukacji ma\u0142ych dziewczynek, ale dla doskonalenia kobiet i m\u0142odych dziewcz\u0105t, kt\u00f3re s\u0105 do niego powo\u0142ane w tym wieku, kiedy s\u0105 ju\u017c w stanie odpowiedzie\u0107 za to, co robi\u0105\u201d. Doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce \u017cycie klasztorne nie mo\u017ce stanowi\u0107 odpowiedniego \u015brodowiska dla rozwoju dziewcz\u0105t: \u201eNie tylko do\u015bwiadczenie, ale tak\u017ce rozum uczy nas, \u017ce tak m\u0142ode dziewcz\u0119ta, poddane dyscyplinie klasztornej, na og\u00f3\u0142 nieproporcjonalnej do ich wieku, zaczynaj\u0105 go nienawidzi\u0107 i nienawidzi\u0107\u201d.
            Pomimo pewnych \u017cal\u00f3w, Franciszek Salezy nie zosta\u0142 za\u0142o\u017cycielem instytutu po\u015bwi\u0119conego edukacji. Faktem jest jednak, \u017ce jego wysi\u0142ki na rzecz edukacji i wychowania ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t, we wszystkich jego formach, by\u0142y liczne i uci\u0105\u017cliwe. Nadrz\u0119dny motyw, kt\u00f3ry nim kierowa\u0142, by\u0142 duchowy, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o trzymanie m\u0142odzie\u017cy z dala od \u201etrucizny herezji\u201d, i pod tym wzgl\u0119dem odni\u00f3s\u0142 sukces, poniewa\u017c reformacja katolicka zyska\u0142a na popularno\u015bci; nie zaniedba\u0142 jednak doczesnego dobra, jakim jest kszta\u0142cenie m\u0142odzie\u017cy dla dobra spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Franciszek Salezy by\u0142 przekonany, \u017ce \u201eod dobrej lub z\u0142ej edukacji m\u0142odzie\u017cy zale\u017cy radykalnie dobrobyt…<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":30485,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":4,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,2196,1742,1724,2048,1748,2618,1970,1976],"class_list":["post-30492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-edukacja","tag-kosciol","tag-milosc-blizniego","tag-mlodziez","tag-rady","tag-swiadkowie","tag-swieci","tag-szkola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30492"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30492\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}