{"id":29777,"date":"2024-08-23T12:14:46","date_gmt":"2024-08-23T12:14:46","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=29777"},"modified":"2024-08-23T12:16:38","modified_gmt":"2024-08-23T12:16:38","slug":"franciszek-salezy-formuje-swoich-wspolpracownikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/franciszek-salezy-formuje-swoich-wspolpracownikow\/","title":{"rendered":"Franciszek Salezy formuje swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek Salezy nie chcia\u0142 zosta\u0107 biskupem. &#8222;Nie urodzi\u0142em si\u0119, by dowodzi\u0107&#8221;, powiedzia\u0142 rzekomo pewnemu ksi\u0119dzu, kt\u00f3ry, by go zach\u0119ci\u0107, powiedzia\u0142: &#8222;Ale wszyscy ciebie chc\u0105!&#8221;. Zgodzi\u0142 si\u0119, gdy rozpozna\u0142 wol\u0119 Bo\u017c\u0105 w woli ksi\u0119cia, biskupa de Granier, duchowie\u0144stwa i ludu. Zosta\u0142 konsekrowany na biskupa Genewy 8 grudnia 1602 r. w ma\u0142ym ko\u015bciele swojej parafii w Thorens. W li\u015bcie do Joanny de Chantal napisa\u0142, \u017ce tego dnia &#8222;B\u00f3g zabra\u0142 mnie od siebie, aby zabra\u0107 mnie dla siebie, a tym samym da\u0107 mnie ludziom, co oznacza, \u017ce przemieni\u0142 mnie z tego, czym by\u0142em dla siebie, w to, czym powinienem by\u0107 dla nich&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aby wype\u0142ni\u0107 powierzon\u0105 mu misj\u0119 duszpastersk\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu s\u0142u\u017cenie &#8222;nieszcz\u0119\u015bliwej i dotkni\u0119tej diecezji genewskiej&#8221;, potrzebowa\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Oczywi\u015bcie, w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci lubi\u0142 nazywa\u0107 wszystkich wiernych &#8222;moimi bra\u0107mi i wsp\u00f3\u0142pracownikami&#8221;, ale to okre\u015blenie by\u0142o skierowane przede wszystkim do cz\u0142onk\u00f3w duchowie\u0144stwa, jego &#8222;wsp\u00f3\u0142braci&#8221;. Reforma ludu, do kt\u00f3rej wzywa\u0142 Sob\u00f3r Trydencki, mog\u0142a rzeczywi\u015bcie rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od nich i przez nich.<br><br><strong>Pedagogika przyk\u0142adu<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przede wszystkim biskup musia\u0142 dawa\u0107 przyk\u0142ad: pasterz musia\u0142 sta\u0107 si\u0119 wzorem dla powierzonej mu trzody, a przede wszystkim dla duchowie\u0144stwa. W tym celu Franciszek Salezy narzuci\u0142 sobie Regulamin pos\u0142ugi biskupiej. Zredagowany w trzeciej osobie, okre\u015bla\u0142 nie tylko \u015bci\u015ble religijne obowi\u0105zki urz\u0119du duszpasterskiego, ale tak\u017ce praktyk\u0119 wielu cn\u00f3t spo\u0142ecznych, takich jak prostota \u017cycia, zwyczajowa opieka nad ubogimi, dobre maniery i przyzwoito\u015b\u0107. Ju\u017c na pocz\u0105tku czytamy artyku\u0142 przeciwko ko\u015bcielnej pr\u00f3\u017cno\u015bci:<br><br><em>Po pierwsze, je\u015bli chodzi o zewn\u0119trzne zachowanie, Franciszek Salezy, biskup Genewy, nie b\u0119dzie nosi\u0142 jedwabnych szat ani szat cenniejszych ni\u017c te dotychczas noszone; b\u0119d\u0105 one jednak czyste, dobrze skrojone, aby mo\u017cna je by\u0142o nosi\u0107 z przyzwoito\u015bci\u0105 wok\u00f3\u0142 cia\u0142a.<br><\/em><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W swoim biskupim domu zadowoli si\u0119 dwoma duchownymi i kilkoma s\u0142ugami, cz\u0119sto bardzo m\u0142odymi. Oni r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 szkoleni w prostocie, uprzejmo\u015bci i poczuciu powitania. St\u00f3\u0142 b\u0119dzie oszcz\u0119dny, ale schludny i czysty. Jego dom musi by\u0107 otwarty dla wszystkich, poniewa\u017c &#8222;dom biskupa musi by\u0107 jak publiczna fontanna, gdzie biedni i bogaci maj\u0105 takie samo prawo do czerpania wody&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ponadto biskup musi kontynuowa\u0107 formacj\u0119 i studia: &#8222;Upewni si\u0119, \u017ce ka\u017cdego dnia uczy si\u0119 czego\u015b, co jest w ka\u017cdym razie przydatne i wygodne dla jego pos\u0142ugi&#8221;. Z regu\u0142y b\u0119dzie po\u015bwi\u0119ca\u0142 dwie godziny na nauk\u0119, mi\u0119dzy si\u00f3dm\u0105 a dziewi\u0105t\u0105 rano, a po obiedzie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 czyta\u0107 przez godzin\u0119. Przyzna\u0142, \u017ce lubi\u0142 si\u0119 uczy\u0107, ale by\u0142o to dla niego niezb\u0119dne: uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za &#8222;wiecznego studenta teologii&#8221;.<br><br><strong>Znajomo\u015b\u0107 ludzi i sytuacji<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Biskup tej rangi nie m\u00f3g\u0142 zadowoli\u0107 si\u0119 byciem jedynie dobrym administratorem. Aby prowadzi\u0107 trzod\u0119, pasterz musi j\u0105 zna\u0107. Aby pozna\u0107 dok\u0142adn\u0105 sytuacj\u0119 diecezji, a w szczeg\u00f3lno\u015bci duchowie\u0144stwa, Franciszek Salezy przeprowadzi\u0142 imponuj\u0105c\u0105 seri\u0119 wizyt duszpasterskich. W 1605 r. odwiedzi\u0142 76 parafii we francuskiej cz\u0119\u015bci diecezji i powr\u00f3ci\u0142 &#8222;po sze\u015bciu tygodniach nieprzerwanej w\u0119dr\u00f3wki po okolicy&#8221;. W nast\u0119pnym roku, podczas wielomiesi\u0119cznej podr\u00f3\u017cy duszpasterskiej, odwiedzi\u0142 185 parafii otoczonych &#8222;strasznymi g\u00f3rami, pokrytymi lodem o grubo\u015bci od dziesi\u0119ciu do dwunastu s\u0142up\u00f3w&#8221;. W 1607 r. by\u0142 obecny w 70 parafiach, a w 1608 r. zako\u0144czy\u0142 oficjalne wizyty w swojej diecezji, przenosz\u0105c si\u0119 do 20 parafii wok\u00f3\u0142 Annecy, ale w 1610 r. nadal sk\u0142ada\u0142 wiele wizyt w Annecy i okolicznych parafiach. W ci\u0105gu sze\u015bciu lat odwiedzi\u0142 311 parafii wraz z ich filiami.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dzi\u0119ki tym wizytacjom i osobistym kontaktom zdoby\u0142 dok\u0142adn\u0105 wiedz\u0119 na temat rzeczywistej sytuacji i konkretnych potrzeb ludno\u015bci. Zaobserwowa\u0142 ignorancj\u0119 i brak ducha kap\u0142a\u0144skiego niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cy, nie wspominaj\u0105c o skandalach w niekt\u00f3rych klasztorach, gdzie Regu\u0142a nie by\u0142a ju\u017c przestrzegana. Sprawowany kult, zredukowany do funkcjonalizmu i ska\u017cony pogoni\u0105 za zyskiem, zbyt cz\u0119sto przypomina\u0142 z\u0142e przyk\u0142ady zaczerpni\u0119te z Biblii: &#8222;Jeste\u015bmy podobni do Nabala i Absaloma, kt\u00f3rzy cieszyli si\u0119 tylko ze strzy\u017cenia trzody&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Rozszerzaj\u0105c swoje spojrzenie na Ko\u015bci\u00f3\u0142, posun\u0105\u0142 si\u0119 do pot\u0119pienia pr\u00f3\u017cno\u015bci niekt\u00f3rych pra\u0142at\u00f3w, prawdziwych &#8222;dworzan Ko\u015bcio\u0142a&#8221;, kt\u00f3rych por\u00f3wna\u0142 do krokodyli i kameleon\u00f3w: &#8222;Krokodyl jest zwierz\u0119ciem, kt\u00f3re czasami jest l\u0105dowe, a czasami wodne, rodzi na ziemi i poluje w wodzie; tak zachowuj\u0105 si\u0119 dworzanie Ko\u015bcio\u0142a. Drzewa zmieniaj\u0105 li\u015bcie po przesileniu: wi\u0105z, lipa, topola, oliwka, wierzba; to samo dzieje si\u0119 w\u015br\u00f3d duchownych&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do skarg na zachowanie duchowie\u0144stwa doda\u0142 wyrzuty za ich s\u0142abo\u015b\u0107 w obliczu niesprawiedliwo\u015bci pope\u0142nianych przez w\u0142adz\u0119 doczesn\u0105. Wspominaj\u0105c niekt\u00f3rych odwa\u017cnych biskup\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci, wykrzykn\u0105\u0142: &#8222;Och! Jak\u017ce chcia\u0142bym zobaczy\u0107 jakiego\u015b Ambro\u017cego rozkazuj\u0105cego Teodozjuszowi, jakiego\u015b Chryzostoma besztaj\u0105cego Eudoksj\u0119, jakiego\u015b Hilarego koryguj\u0105cego Konstancjusza! Je\u015bli wierzy\u0107 matce Angelice Arnauld, biskup Salezy ubolewa\u0142 z powodu &#8222;niepokoj\u00f3w w Kurii Rzymskiej&#8221;, by\u0142 przy tym przekonany, \u017ce &#8222;m\u00f3wienie o nich \u015bwiatu w sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje, jest przyczyn\u0105 bezu\u017cytecznego skandalu&#8221;.<br><br><strong>Wyb\u00f3r i formacja kandydat\u00f3w<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Odnowa Ko\u015bcio\u0142a poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 wysi\u0142ek rozeznania i szkolenia przysz\u0142ych kap\u0142an\u00f3w, bardzo licznych w tamtym czasie. Podczas pierwszej wizyty duszpasterskiej w 1605 r. biskup przyj\u0105\u0142 175 m\u0142odych kandydat\u00f3w; w nast\u0119pnym roku mia\u0142 176; w nieca\u0142e dwa lata spotka\u0142 si\u0119 z 570 kandydatami do pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej lub nowicjuszami w klasztorach.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Z\u0142o wynika\u0142o przede wszystkim z braku powo\u0142ania u wielu z nich. Cz\u0119sto na pierwszy plan wysuwa\u0142o si\u0119 przyci\u0105ganie doczesnych korzy\u015bci lub pragnienie rodzin, aby umie\u015bci\u0107 swoich syn\u00f3w. W ka\u017cdym przypadku potrzebne by\u0142o rozeznanie, aby oceni\u0107, czy powo\u0142anie pochodzi &#8222;z nieba czy z ziemi&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Biskup Genewy bardzo powa\u017cnie traktowa\u0142 dekrety Soboru Trydenckiego, kt\u00f3re przewidywa\u0142y utworzenie seminari\u00f3w. Formacja musia\u0142a rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 w m\u0142odym wieku. Ju\u017c w 1603 r. podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 za\u0142o\u017cenia ni\u017cszego seminarium w Thonon. M\u0142odzie\u0144c\u00f3w by\u0142o niewielu, prawdopodobnie z powodu braku \u015brodk\u00f3w i miejsca. W 1618 r. Franciszek Salezy zaproponowa\u0142, aby zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednio do Stolicy Apostolskiej w celu uzyskania wsparcia prawnego i finansowego dla swojego projektu. Napisa\u0142, \u017ce chcia\u0142 wznie\u015b\u0107 seminarium, w kt\u00f3rym kandydaci mogliby &#8222;nauczy\u0107 si\u0119 przestrzega\u0107 ceremonii, katechizowa\u0107 i napomina\u0107, \u015bpiewa\u0107 i \u0107wiczy\u0107 inne cnoty duchowne&#8221;. Wszystkie jego wysi\u0142ki posz\u0142y jednak na marne z powodu braku \u015brodk\u00f3w materialnych.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jak zapewni\u0107 formacj\u0119 przysz\u0142ych kap\u0142an\u00f3w w takich warunkach? Niekt\u00f3rzy ucz\u0119szczali do kolegi\u00f3w lub uniwersytet\u00f3w za granic\u0105, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w domach, pod kierunkiem m\u0105drego i wykszta\u0142conego kap\u0142ana lub w klasztorach. Franciszek Salezy chcia\u0142, aby w ka\u017cdym wi\u0119kszym o\u015brodku diecezji by\u0142 &#8222;teolog&#8221;, czyli cz\u0142onek kapitu\u0142y katedralnej odpowiedzialny za nauczanie Pisma \u015awi\u0119tego i teologii.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015awi\u0119cenia by\u0142y jednak poprzedzone egzaminem, a przed przydzieleniem parafii (wraz z do\u0142\u0105czonym do niej beneficjum) kandydat musia\u0142 zda\u0107 konkurs. Biskup uczestniczy\u0142 i osobi\u015bcie przes\u0142uchiwa\u0142 kandydata, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce posiada on wymagan\u0105 wiedz\u0119 i cechy moralne.<br><br><strong>Formacja ci\u0105g\u0142a<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Formacja nie mia\u0142a si\u0119 ko\u0144czy\u0107 w momencie \u015bwi\u0119ce\u0144 lub przydzielenia do parafii. Aby zapewni\u0107 sta\u0142\u0105 formacj\u0119 swoich kap\u0142an\u00f3w, g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem, jakim dysponowa\u0142 biskup, by\u0142o coroczne zwo\u0142ywanie synodu diecezjalnego. Pierwszy dzie\u0144 tego zgromadzenia u\u015bwietnia\u0142a msza pontyfikalna i procesja przez miasto Annecy. Drugiego dnia biskup udziela\u0142 g\u0142osu jednemu ze swoich kanonik\u00f3w, odczytywa\u0142 statuty poprzednich synod\u00f3w i zbiera\u0142 uwagi obecnych proboszcz\u00f3w. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 praca w komisjach w celu om\u00f3wienia kwestii dotycz\u0105cych dyscypliny ko\u015bcielnej oraz duchowej i materialnej pos\u0142ugi parafii.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Poniewa\u017c uchwa\u0142y synodalne zawiera\u0142y wiele norm dyscyplinarnych i rytualnych, widoczna by\u0142a w nich troska o formacj\u0119 sta\u0142\u0105, intelektualn\u0105 i duchow\u0105. Odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 one do kanon\u00f3w staro\u017cytnych sobor\u00f3w, a zw\u0142aszcza do dekret\u00f3w &#8222;Naj\u015bwi\u0119tszego Soboru Trydenckiego&#8221;. Z drugiej strony zalecano lektur\u0119 dzie\u0142 o duszpasterstwie czy duchowo\u015bci, takich jak dzie\u0142a Gersone (prawdopodobnie <em>Instrukcja dla proboszcz\u00f3w o pouczaniu prostego ludu<\/em>) czy hiszpa\u0144skiego dominikanina Luisa de Granada, autora <em>Wprowadzenia do Symbolu<\/em>.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nauka, pisa\u0142 w swoich <em>Pouczeniach do duchownych<\/em>, &#8222;jest \u00f3smym sakramentem hierarchii Ko\u015bcio\u0142a&#8221;. Choroby Ko\u015bcio\u0142a wynika\u0142y g\u0142\u00f3wnie z ignorancji i lenistwa duchowie\u0144stwa. Na szcz\u0119\u015bcie pojawili si\u0119 ojcowie jezuici! Wzory wykszta\u0142conych i gorliwych kap\u0142an\u00f3w, ci &#8222;wielcy ludzie&#8221;, kt\u00f3rzy &#8222;po\u017ceraj\u0105 ksi\u0105\u017cki swoimi nieustannymi studiami&#8221;, &#8222;przywr\u00f3cili i umocnili nasz\u0105 doktryn\u0119 i wszystkie \u015bwi\u0119te tajemnice naszej wiary; tak, \u017ce nawet dzisiaj, dzi\u0119ki ich chwalebnej pracy, wype\u0142niaj\u0105 \u015bwiat uczonymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy wsz\u0119dzie niszcz\u0105 herezj\u0119&#8221;. W zako\u0144czeniu biskup podsumowa\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 my\u015bl: &#8222;Poniewa\u017c Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca, nie zwa\u017caj\u0105c na moj\u0105 niezdolno\u015b\u0107, ustanowi\u0142a mnie waszym biskupem, zach\u0119cam was do studiowania bez zm\u0119czenia, aby\u015bcie b\u0119d\u0105c uczonymi i przyk\u0142adnymi, byli nienaganni i gotowi odpowiedzie\u0107 wszystkim, kt\u00f3rzy pytaj\u0105 was o sprawy wiary&#8221;.<br><br><strong>Formowanie kaznodziej\u00f3w<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek Salezy g\u0142osi\u0142 kazania tak cz\u0119sto i tak dobrze, \u017ce by\u0142 uwa\u017cany za jednego z najlepszych kaznodziej\u00f3w swoich czas\u00f3w i wz\u00f3r dla kaznodziej\u00f3w. G\u0142osi\u0142 kazania nie tylko w swojej diecezji, ale tak\u017ce w Pary\u017cu, Chamb\u00e9ry, Dijon, Grenoble i Lyonie. G\u0142osi\u0142 r\u00f3wnie\u017c kazania we Franche-Comt\u00e9, w Sion w Valais i w kilku miastach Piemontu, w szczeg\u00f3lno\u015bci w Carmagnola, Mondov\u00ec, Pinerolo, Chieri i Turynie.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aby pozna\u0107 jego przemy\u015blenia na temat kaznodziejstwa, nale\u017cy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do listu, kt\u00f3ry skierowa\u0142 w 1604 r. do Andrzeja Fr\u00e9myota, brata baronowej Chantal, m\u0142odego arcybiskupa Bourges (mia\u0142 zaledwie trzydzie\u015bci jeden lat), kt\u00f3ry poprosi\u0142 go o rad\u0119, jak g\u0142osi\u0107. Aby dobrze g\u0142osi\u0107 kazania, powiedzia\u0142, potrzebne s\u0105 dwie rzeczy: nauka i cnota. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 dobry rezultat, kaznodzieja musi stara\u0107 si\u0119 pouczy\u0107 swoich s\u0142uchaczy i dotkn\u0105\u0107 ich serc.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aby ich pouczy\u0107, nale\u017cy zawsze si\u0119ga\u0107 do \u017ar\u00f3d\u0142a: Pisma \u015awi\u0119tego. Nie nale\u017cy zaniedbywa\u0107 dzie\u0142 Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c &#8222;czym\u017ce jest doktryna Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, je\u015bli nie wyja\u015bnieniem Ewangelii i obja\u015bnieniem Pisma \u015awi\u0119tego?&#8221;. R\u00f3wnie dobrze jest korzysta\u0107 z \u017cywot\u00f3w \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0142yszymy muzyk\u0119 Ewangelii. Je\u015bli chodzi o wielk\u0105 ksi\u0119g\u0119 natury, Bo\u017ce stworzenie, dzie\u0142o Jego s\u0142owa, stanowi ona niezwyk\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji, je\u015bli kto\u015b wie, jak j\u0105 obserwowa\u0107 i medytowa\u0107 nad ni\u0105. &#8222;Jest to ksi\u0119ga&#8221;, pisze, &#8222;kt\u00f3ra zawiera s\u0142owo Bo\u017ce\u201d. Jako cz\u0142owiek swoich czas\u00f3w, wychowany w szkole klasycznych humanist\u00f3w, Franciszek Salezy nie wyklucza\u0142 ze swoich kaza\u0144 poga\u0144skich autor\u00f3w staro\u017cytno\u015bci, a nawet aluzji do ich mitologii, ale u\u017cywa\u0142 ich &#8222;tak, jak u\u017cywa si\u0119 grzyb\u00f3w, to znaczy tylko dla zaostrzenia apetytu&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Co wi\u0119cej, to, co znacznie pomaga zrozumie\u0107 kaznodziejstwo i czyni je przyjemnym, to wykorzystanie obraz\u00f3w, por\u00f3wna\u0144 i przyk\u0142ad\u00f3w zaczerpni\u0119tych z Biblii, staro\u017cytnych autor\u00f3w lub osobistych obserwacji. Rzeczywi\u015bcie, por\u00f3wnania maj\u0105 &#8222;niesamowit\u0105 skuteczno\u015b\u0107, je\u015bli chodzi o o\u015bwiecanie inteligencji i poruszanie woli&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ale prawdziwym sekretem skutecznego g\u0142oszenia jest mi\u0142o\u015b\u0107 i gorliwo\u015b\u0107 kaznodziei, kt\u00f3ry wie, jak znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bciwe s\u0142owa w g\u0142\u0119bi swojego serca. Trzeba m\u00f3wi\u0107 &#8222;z ciep\u0142em i oddaniem, z prostot\u0105, ze szczero\u015bci\u0105 i pewno\u015bci\u0105 siebie, b\u0119d\u0105c g\u0142\u0119boko przekonanym o tym, czego naucza i co wpaja innym&#8221;. S\u0142owa musz\u0105 pochodzi\u0107 z serca, a nie z ust, poniewa\u017c &#8222;serce m\u00f3wi do serca, podczas gdy usta m\u00f3wi\u0105 tylko do uszu&#8221;.<br><br><strong>Formowanie spowiednik\u00f3w<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kolejnym zadaniem podj\u0119tym przez Franciszka Salezego u zarania jego episkopatu by\u0142o opracowanie serii <em>Wskaza\u0144 dla spowiednik\u00f3w<\/em>. Zawieraj\u0105 one nie tylko doktryn\u0119 na temat \u0142aski tego sakramentu, ale tak\u017ce normy pedagogiczne skierowane do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 odpowiedzialni za prowadzenie ludzi.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przede wszystkim ci, kt\u00f3rzy s\u0105 powo\u0142ani do pracy na rzecz formacji sumie\u0144 i duchowego post\u0119pu innych, musz\u0105 zacz\u0105\u0107 od siebie, aby nie zas\u0142u\u017cy\u0107 na zarzut: &#8222;Lekarzu, ulecz samego siebie&#8221;; i napomnienie aposto\u0142a: &#8222;Ty, kt\u00f3ry os\u0105dzasz innych, pot\u0119piasz siebie&#8221;. Spowiednik jest s\u0119dzi\u0105: do niego nale\u017cy decyzja, czy rozgrzeszy\u0107 grzesznika, bior\u0105c pod uwag\u0119 wewn\u0119trzne dyspozycje penitenta i obowi\u0105zuj\u0105ce zasady. Jest tak\u017ce lekarzem, poniewa\u017c &#8222;grzechy s\u0105 duchowymi chorobami i ranami&#8221;, wi\u0119c do niego nale\u017cy przepisanie odpowiednich \u015brodk\u00f3w zaradczych. Franciszek Salezy podkre\u015bla jednak, \u017ce spowiednik jest przede wszystkim ojcem:<br><br><em>Pami\u0119tajcie, \u017ce biedni penitenci, rozpoczynaj\u0105c spowied\u017a, nazywaj\u0105 was ojcami i rzeczywi\u015bcie musicie mie\u0107 wobec nich ojcowskie serce. Przyjmujcie ich z ogromn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, cierpliwie znosz\u0105c ich szorstko\u015b\u0107, ignorancj\u0119, s\u0142abo\u015b\u0107, powolno\u015b\u0107 rozumienia i inne niedoskona\u0142o\u015bci, nigdy nie przestaj\u0105c im pomaga\u0107 i wspiera\u0107, dop\u00f3ki jest w nich nadzieja, \u017ce mog\u0105 si\u0119 poprawi\u0107.<br><\/em><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dobry spowiednik musi by\u0107 uwa\u017cny na stan \u017cycia ka\u017cdej osoby i post\u0119powa\u0107 w spos\u00f3b zr\u00f3\u017cnicowany, bior\u0105c pod uwag\u0119 zaw\u00f3d ka\u017cdej osoby, &#8222;\u017conaty lub nie, duchowny lub nie, zakonnik lub \u015bwiecki, prawnik lub prokurator, rzemie\u015blnik lub rolnik&#8221;. Rodzaj przyj\u0119cia musia\u0142 by\u0107 jednak taki sam dla wszystkich. Wed\u0142ug matki de Chantal, przyjmowa\u0142 wszystkich &#8222;z r\u00f3wn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i \u0142agodno\u015bci\u0105&#8221;: &#8222;pan\u00f3w i panie, mieszczan, \u017co\u0142nierzy, panny, ch\u0142op\u00f3w, \u017cebrak\u00f3w, chorych, \u015bmierdz\u0105cych skaza\u0144c\u00f3w i odmie\u0144c\u00f3w&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Je\u015bli chodzi o wewn\u0119trzne dyspozycje, ka\u017cdy penitent przedstawia si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b, a Franciszek Salezy mo\u017ce odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, gdy rysuje rodzaj typologii penitent\u00f3w. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy podchodz\u0105 &#8222;dr\u0119czeni strachem i wstydem&#8221;, tacy, kt\u00f3rzy s\u0105 &#8222;bezwstydni i bez l\u0119ku&#8221;, tacy, kt\u00f3rzy s\u0105 &#8222;nie\u015bmiali i \u017cywi\u0105 pewne podejrzenia co do uzyskania przebaczenia grzech\u00f3w&#8221;, i wreszcie tacy, kt\u00f3rzy s\u0105 &#8222;zak\u0142opotani, poniewa\u017c nie wiedz\u0105, jak powiedzie\u0107 o swoich grzechach lub poniewa\u017c nie wiedz\u0105, jak zrobi\u0107 w\u0142asny rachunek sumienia&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dobrym sposobem na zach\u0119cenie nie\u015bmia\u0142ego penitenta i wzbudzenie w nim zaufania jest przyznanie si\u0119, \u017ce &#8222;nie jest si\u0119 anio\u0142em&#8221; i \u017ce &#8222;nie wydaje si\u0119 nam dziwne, \u017ce ludzie pope\u0142niaj\u0105 grzechy&#8221;. Wobec nie\u015bmia\u0142ego nale\u017cy zachowywa\u0107 si\u0119 z powag\u0105 i powag\u0105, przypominaj\u0105c mu, \u017ce &#8222;w godzinie \u015bmierci z niczego innego nie zda pe\u0142nej relacji, jak tylko ze spowiedzi, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142&#8221;. Ale przede wszystkim biskup Genewy nalega\u0142 na to zalecenie: &#8222;B\u0105d\u017a mi\u0142osierny i dyskretny wobec wszystkich penitent\u00f3w, a zw\u0142aszcza wobec kobiet&#8221;. Ten salezja\u0144ski ton odnajdujemy w nast\u0119puj\u0105cym fragmencie <em>Wskaza\u0144<\/em>: &#8222;Wystrzegajcie si\u0119 zbyt ostrych s\u0142\u00f3w wobec penitent\u00f3w; czasami bowiem jeste\u015bmy tak surowi w naszych pouczeniach, \u017ce okazujemy si\u0119 bardziej winni ni\u017c ci, kt\u00f3rych ganimy&#8221;. Ponadto starajcie si\u0119 &#8222;nie nak\u0142ada\u0107 na pokutnik\u00f3w niejasnych, ale konkretnych pokut i by\u0107 bardziej sk\u0142onnym do \u0142agodno\u015bci ni\u017c surowo\u015bci&#8221;.<br><br><strong>Formowa\u0107 si\u0119 razem<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Na koniec warto rozwa\u017cy\u0107 trosk\u0119 biskupa Genewy o wsp\u00f3lnotowy aspekt formacji, poniewa\u017c by\u0142 przekonany o u\u017cyteczno\u015bci spotkania, wzajemnej animacji i przyk\u0142adu. Nie formuje si\u0119 dobrze, je\u015bli nie razem; st\u0105d pragnienie gromadzenia ksi\u0119\u017cy razem, a tak\u017ce, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, dzielenia ich na grupy. Zgromadzenia synodalne, na kt\u00f3rych w Annecy ksi\u0119\u017ca parafialni gromadzili si\u0119 raz w roku wok\u00f3\u0142 swojego biskupa, by\u0142y czym\u015b dobrym, a nawet niezast\u0105pionym, ale niewystarczaj\u0105cym.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W tym celu biskup Genewy rozszerzy\u0142 rol\u0119 &#8222;nadzorc\u00f3w&#8221;, swego rodzaju animator\u00f3w sektor\u00f3w duszpasterskich z &#8222;zdolno\u015bci\u0105 i misj\u0105 wspierania, ostrzegania, napominania innych kap\u0142an\u00f3w i czuwania nad ich post\u0119powaniem&#8221;. Byli oni odpowiedzialni nie tylko za odwiedzanie ksi\u0119\u017cy parafialnych i ko\u015bcio\u0142\u00f3w podlegaj\u0105cych ich jurysdykcji, ale tak\u017ce za gromadzenie swoich braci dwa razy w roku w celu om\u00f3wienia kwestii duszpasterskich. Biskup by\u0142 bardzo zainteresowany tymi spotkaniami, &#8222;podkre\u015blaj\u0105c znaczenie zgromadze\u0144 i nakazuj\u0105c swoim nadzorcom przesy\u0142anie mu rejestr\u00f3w obecnych i powod\u00f3w nieobecno\u015bci&#8221;. Wed\u0142ug jednego ze \u015bwiadk\u00f3w, kaza\u0142 im wyg\u0142asza\u0107 &#8222;kazania na temat cn\u00f3t wymaganych od kap\u0142ana i obowi\u0105zk\u00f3w pasterzy dotycz\u0105cych dobra powierzonych im dusz&#8221;. Odbywa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c &#8222;konferencja duchowa na temat trudno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w zwi\u0105zku ze znaczeniem uchwa\u0142 synodalnych lub \u015brodk\u00f3w niezb\u0119dnych do uzyskania lepszych rezultat\u00f3w w perspektywie zbawienia dusz&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pragnienie zgromadzenia gorliwych kap\u0142an\u00f3w zasugerowa\u0142o mu projekt wzorowany na Oblatach \u015bw. Ambro\u017cego, za\u0142o\u017conych przez \u015bw. Karola Boromeusza, aby pom\u00f3c mu w odnowie duchowie\u0144stwa. Czy nie mo\u017cna by spr\u00f3bowa\u0107 czego\u015b podobnego w Sabaudii, aby zach\u0119ci\u0107 nie tylko do reformy, ale tak\u017ce do pobo\u017cno\u015bci w szeregach duchowie\u0144stwa? W rzeczywisto\u015bci, wed\u0142ug jego przyjaciela biskupa Camusa, Franciszek Salezy mia\u0142by nosi\u0107 w sobie projekt stworzenia zgromadzenia ksi\u0119\u017cy &#8222;wolnych i bez \u015blub\u00f3w&#8221;. Wyrzek\u0142 si\u0119 go, gdy w Pary\u017cu powsta\u0142o zgromadzenie Oratorium, stowarzyszenie &#8222;zreformowanych ksi\u0119\u017cy&#8221;, kt\u00f3rych pr\u00f3bowa\u0142 sprowadzi\u0107 do Sabaudii.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jego wysi\u0142ki nie zawsze ko\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem; w ka\u017cdym razie \u015bwiadcz\u0105 one o jego nieustannej trosce o szkolenie swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w ramach og\u00f3lnego projektu odnowy \u017cycia ko\u015bcielnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek Salezy nie chcia\u0142 zosta\u0107 biskupem. &#8222;Nie urodzi\u0142em si\u0119, by dowodzi\u0107&#8221;, powiedzia\u0142 rzekomo pewnemu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":29770,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":13,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[1718,2223,1748,2618,1970,1964],"class_list":["post-29777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-charyzmat-salezjanski","tag-formacja","tag-rady","tag-swiadkowie","tag-swieci","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}