{"id":29472,"date":"2024-07-23T06:52:01","date_gmt":"2024-07-23T06:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=29472"},"modified":"2024-07-23T06:53:07","modified_gmt":"2024-07-23T06:53:07","slug":"poprawiac-zbuntowane-dzieci-wg-sw-franciszka-salezego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/poprawiac-zbuntowane-dzieci-wg-sw-franciszka-salezego\/","title":{"rendered":"Poprawia\u0107 „zbuntowane dzieci” wg \u015bw. Franciszka Salezego"},"content":{"rendered":"\n

            We wrze\u015bniu 1594 r. Franciszek Salezy, proboszcz katedry, przyby\u0142 w towarzystwie swojego kuzyna do Thonon w Chiablese, prowincji po\u0142o\u017conej na po\u0142udnie od Jeziora Genewskiego i blisko Genewy, aby zbada\u0107 terytorium w celu ewentualnego ponownego przej\u0119cia tej prowincji, kt\u00f3ra od sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat by\u0142a protestancka, na stron\u0119 katolick\u0105. W ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ostra faza konfrontacji ze zbuntowanymi synami Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra naznaczy\u0142a ca\u0142e jego \u017cycie jako cz\u0142owieka Ko\u015bcio\u0142a. A\u017c do swojej \u015bmierci w 1622 r. wykorzystywa\u0142 wszystkie zasoby sztuki, kt\u00f3ra charakteryzowa\u0142a jego wychowawczy stosunek do „zbuntowanych dzieci”.

Odzyskiwanie dusz
<\/strong>            W czasach Franciszka Salezego partyzanci „redukcji” heretyk\u00f3w si\u0142\u0105 byli liczni. Jego ojciec, pan de Boisy, by\u0142 zdania, \u017ce nale\u017cy przemawia\u0107 do tych ludzi „ustami armat”. Podczas gdy si\u0142a polityczna i militarna dost\u0119pna ksi\u0119ciu Sabaudii w Chiablese pozwoli\u0142a mu podbi\u0107 \u201ecia\u0142o\u201d mieszka\u0144c\u00f3w, wa\u017cniejsze dla Franciszka Salezego i stanowi\u0105ce jego g\u0142\u00f3wny cel by\u0142o podbicie dusz. Innymi s\u0142owy, jak to powiedzia\u0142 w Filotei<\/em>, \u017ce „ten, kto zdobywa serce cz\u0142owieka, zdobywa ca\u0142ego cz\u0142owieka”.
            Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 do zrobienia by\u0142o dok\u0142adne poznanie stanowiska przeciwnik\u00f3w. Jak dyskutowa\u0107 z protestantami, je\u015bli nie czyta\u0142o si\u0119 Kalwi\u0144skiej <\/strong>Nauka Religii Chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>? M\u0142ody proboszcz napisa\u0142 ju\u017c w 1595 r. do swojego by\u0142ego kierownika duchowego, ojca Possevino:

Nie o\u015bmielam si\u0119 ju\u017c w \u017caden spos\u00f3b atakowa\u0107 Kalwina czy Bez\u0119, […] bez tego, by ka\u017cdy chcia\u0142 dok\u0142adnie wiedzie\u0107, co m\u00f3wi\u0119. Z tego powodu dozna\u0142em ju\u017c dw\u00f3ch zniewag, kt\u00f3re nie dotkn\u0119\u0142yby mnie, gdybym nie zaufa\u0142 cytatom z ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y mnie w b\u0142\u0105d. […] Jednym s\u0142owem, w tych bataliach ka\u017cdy zawsze ma w r\u0119ku „Nauk\u0119”; znalaz\u0142em si\u0119 w kraju, w kt\u00f3rym ka\u017cdy zna swoje „Nauki” na pami\u0119\u0107.
<\/em>
            Posiadamy list\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t zakazanych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rych u\u017cywanie zosta\u0142o dozwolone Franciszkowi Salezemu przez Kongregacj\u0119 Inkwizycji. Zawiera ona nie tylko dzie\u0142a Kalwina, Bezy i r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w protestanckich, ale tak\u017ce t\u0142umaczenia Biblii na j\u0119zyk francuski, katechizmy protestanckie, ksi\u0105\u017cki o kontrowersjach kalwi\u0144skich, traktaty o teologii protestanckiej i \u017cyciu ewangelicznym, pamflety przeciwko papie\u017cowi lub po prostu ksi\u0105\u017cki katolik\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y umieszczone na indeksie.
            Po nauce, misja wymaga\u0142a szczeg\u00f3lnych cech moralnych i duchowych, pocz\u0105wszy od ca\u0142kowitej bezinteresowno\u015bci. Jego przyjaciel i ucze\u0144, biskup Jean-Pierre Camus, podkre\u015bli\u0142 t\u0119 postaw\u0119 dystansu, kt\u00f3ra mia\u0142a charakteryzowa\u0107 ca\u0142e \u017cycie Franciszka Salezego: „Chocia\u017c ci z Genewy wstrzymali mu wszystkie dochody ze sto\u0142u biskupiego i wp\u0142ywy z jego kapitu\u0142y, nigdy nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby narzeka\u0142 na takie wstrzymania”. Z drugiej strony, wed\u0142ug Franciszka Salezego, nie nale\u017cy zbytnio martwi\u0107 si\u0119 o dobra ko\u015bcielne, poniewa\u017c, jak powiedzia\u0142, „los d\u00f3br Ko\u015bcio\u0142a jest podobny do losu brody: im wi\u0119cej si\u0119 j\u0105 goli, tym mocniejsza i grubsza ro\u015bnie”.
            Jego cel by\u0142 czysto duszpasterski: „Oddycha\u0142 dla niczego innego, jak tylko dla nawr\u00f3cenia zbuntowanych dusz na \u015bwiat\u0142o prawdy, kt\u00f3re \u015bwieci tylko w prawdziwym Ko\u015bciele”. Kiedy m\u00f3wi\u0142 o Genewie, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 \u201eswoj\u0105 biedn\u0105 lub ukochan\u0105 (terminy wsp\u00f3\u0142czucia i mi\u0142o\u015bci), pomimo jej buntu”, czasami wzdycha\u0142: „Da mihi animas, caetera tolle tibi<\/em>„. Rozumiana w dos\u0142ownym znaczeniu, czyli w sensie Ksi\u0119gi Rodzaju (por. Rdz 14, 21), taka pro\u015bba skierowana do Abrahama przez kr\u00f3la Sodomy po zwyci\u0119stwie, kt\u00f3re pozwoli\u0142o mu odzyska\u0107 je\u0144c\u00f3w wojennych i dobra odebrane wrogowi, oznacza\u0142a po prostu: „Daj mi ludzi i zatrzymaj ca\u0142\u0105 reszt\u0119”, czyli \u0142upy. Ale na ustach Franciszka Salezego s\u0142owa te sta\u0142y si\u0119 modlitw\u0105, kt\u00f3r\u0105 misjonarz skierowa\u0142 do Boga, aby prosi\u0107 Go o „dusze”, ca\u0142kowicie wyrzekaj\u0105c si\u0119 nagr\u00f3d materialnych i osobistych interes\u00f3w.
            On sam, pozbawiony \u015brodk\u00f3w do \u017cycia (jego ojciec odci\u0105\u0142 go podczas misji w Chiablese, aby przekona\u0107 go do wyrzeczenia si\u0119), chcia\u0142 zarabia\u0107 na \u017cycie ze swojej pracy. M\u00f3wi\u0142:

Kiedy g\u0142osi\u0142em wiar\u0119 w Chiablese, cz\u0119sto gor\u0105co pragn\u0105\u0142em, abym umia\u0142 co\u015b robi\u0107, aby na\u015bladowa\u0107 \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a, kt\u00f3ry \u017cywi\u0142 si\u0119 prac\u0105 [swoich] r\u0105k; ale nie jestem dobry w niczym, z wyj\u0105tkiem cerowania w jaki\u015b spos\u00f3b moich ubra\u0144; prawd\u0105 jest jednak, \u017ce B\u00f3g da\u0142 mi \u0142ask\u0119, abym nie by\u0142 ci\u0119\u017carem dla nikogo w Chiablese; kiedy nie mia\u0142em czym si\u0119 wy\u017cywi\u0107, moja dobra matka w tajemnicy wysy\u0142a\u0142a mi po\u015bciel i pieni\u0105dze od Salezego.
<\/em>
            Bunt protestant\u00f3w by\u0142 w du\u017cej mierze spowodowany grzechami duchowie\u0144stwa, dlatego ich nawr\u00f3cenie wymaga\u0142o od misjonarzy przede wszystkim trzech rzeczy: modlitwy, mi\u0142o\u015bci i ducha po\u015bwi\u0119cenia. Napisa\u0142 do swojego przyjaciela Antoine’a Favre’a w listopadzie 1594 r.: „Modlitwa, ja\u0142mu\u017cna i post to trzy cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na lin\u0119, kt\u00f3r\u0105 wr\u00f3g z trudem zrywa; z \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 spr\u00f3bujemy zwi\u0105za\u0107 ni\u0105 tego przeciwnika”.

Metoda salezja\u0144ska
<\/strong>            Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 do zrobienia by\u0142o postawienie si\u0119 na tym samym gruncie intelektualnym, co przeciwnicy. Najmniej, co mo\u017cna o nich powiedzie\u0107 w tym wzgl\u0119dzie, by\u0142o to, \u017ce byli absolutnie oporni na argumenty filozoficzne i teologiczne odziedziczone po \u015bredniowiecznym scholastycyzmie. Wa\u017cna obserwacja zosta\u0142a poczyniona przez Pierre’a Magnina:

Ze wszystkich si\u0142 unika\u0142 rzucania si\u0119 w spory i k\u0142\u00f3tnie scholastyki, poniewa\u017c czyniono to bezskutecznie, a dla ludzi ten, kto m\u00f3wi najg\u0142o\u015bniej, zawsze wydaje si\u0119 mie\u0107 wi\u0119cej racji. Zamiast tego po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 przede wszystkim jasnemu i wyra\u017anemu przedstawianiu tajemnic naszej \u015bwi\u0119tej wiary oraz obronie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego przed pr\u00f3\u017cnymi przekonaniami jego wrog\u00f3w. W tym celu nie obci\u0105\u017ca\u0142 si\u0119 wieloma ksi\u0105\u017ckami, poniewa\u017c przez oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat korzysta\u0142 tylko z Biblii, „Summy” \u015bw. Tomasza i „Kontrowersji” kardyna\u0142a Bellarmina.
<\/em>
            Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli \u015bw. Tomasz dostarczy\u0142 mu katolickiego punktu odniesienia, a „wybitny teolog” Bellarmin arsena\u0142u dowod\u00f3w przeciwko protestantom, jedyn\u0105 podstaw\u0105 do ewentualnej dyskusji by\u0142a Biblia. I w tym zgadza\u0142 si\u0119 z heretykami:

Wiara chrze\u015bcija\u0144ska opiera si\u0119 na S\u0142owie Bo\u017cym; to ono zapewnia jej najwy\u017cszy stopie\u0144 bezpiecze\u0144stwa, poniewa\u017c jej gwarantem jest wieczna i nieomylna prawda. Wiara, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na czym\u015b innym, nie jest chrze\u015bcija\u0144ska. Dlatego s\u0142owo Bo\u017ce jest prawdziw\u0105 regu\u0142\u0105 dobrej wiary, poniewa\u017c bycie fundamentem i regu\u0142\u0105 w tej dziedzinie jest tym samym.
<\/em>
            Franciszek Salezy by\u0142 bardzo surowy wobec autor\u00f3w i szerzycieli b\u0142\u0119d\u00f3w, zw\u0142aszcza wobec „herezjarch\u00f3w” Kalwina i ministr\u00f3w protestanckich, wobec kt\u00f3rych nie wyobra\u017ca\u0142 sobie tolerancji. Przeciwnie, jego cierpliwo\u015b\u0107 by\u0142a nieograniczona wobec wszystkich, kt\u00f3rych uwa\u017ca\u0142 za ofiary ich teorii. Pierre Magnin zapewnia nas, \u017ce Franciszek cierpliwie wys\u0142uchiwa\u0142 ich trudno\u015bci, nigdy nie wpadaj\u0105c w gniew i nie wypowiadaj\u0105c obra\u017aliwych s\u0142\u00f3w przeciwko nim, pomimo faktu, \u017ce ci heretycy byli gorliwi w swoich sporach i zwykle u\u017cywali obelg, kpin lub kalumnii; zamiast tego okazywa\u0142 im bardzo serdeczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, aby przekona\u0107 ich, \u017ce nie o\u017cywia go \u017caden inny interes ni\u017c chwa\u0142a Bo\u017ca i zbawienie dusz.
            J.-P. Camus w rozdziale swojej ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanym O zakwaterowaniu<\/em> wskaza\u0142 na szereg cech modelu salezja\u0144skiego, kt\u00f3re odr\u00f3\u017cnia\u0142y go od innych misjonarzy w Chiablese (prawdopodobnie kapucyn\u00f3w) z ich d\u0142ugimi szatami i surowym i szorstkim wygl\u0105dem, kt\u00f3rzy apostrofowali ludzi wyra\u017ceniami: „nieobrzezane serca, buntownicy wobec \u015bwiat\u0142a, uparci, rasa \u017cmij, zepsute cz\u0142onki, iskry piekielne, dzieci diab\u0142a i ciemno\u015bci”. Aby nie straszy\u0107 ludno\u015bci, Franciszek i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy postanowili „wyruszy\u0107 ubrani w kr\u00f3tkie p\u0142aszcze i buty, przekonani, \u017ce w ten spos\u00f3b uzyskaj\u0105 \u0142atwiejszy dost\u0119p do dom\u00f3w ludzi i nie b\u0119d\u0105 rzuca\u0107 si\u0119 w oczy towarzystwu, nosz\u0105c d\u0142ugie szaty, kt\u00f3re by\u0142y dla nich nowe”.
            Wed\u0142ug Camusa, zosta\u0142 on zadenuncjowany biskupowi, poniewa\u017c nazywa\u0142 heretyk\u00f3w „bra\u0107mi”, chocia\u017c zawsze byli to bracia „w\u0119druj\u0105cy”, kt\u00f3rych zaprasza\u0142 do pojednania i zjednoczenia. W oczach Franciszka braterstwo z protestantami by\u0142o uzasadnione z trzech powod\u00f3w:

Oni, w istocie, s\u0105 naszymi bra\u0107mi na mocy chrztu, kt\u00f3ry jest wa\u017cny w ich Ko\u015bciele; s\u0105 nimi ponadto co do krwi i cia\u0142a, poniewa\u017c my i oni jeste\u015bmy potomstwem Adama. Co wi\u0119cej, jeste\u015bmy wsp\u00f3\u0142obywatelami, a zatem poddanymi tego samego ksi\u0119cia; czy to nie mo\u017ce stanowi\u0107 pewnego braterstwa? Ponadto uwa\u017ca\u0142em ich za dzieci Ko\u015bcio\u0142a, je\u015bli chodzi o ich usposobienie, poniewa\u017c pozwalaj\u0105 si\u0119 poucza\u0107, i za moich braci, je\u015bli chodzi o nadziej\u0119 na to samo powo\u0142anie do zbawienia; i w\u0142a\u015bnie [imieniem braci] nazywano katechumen\u00f3w w staro\u017cytno\u015bci, zanim zostali ochrzczeni.
<\/em>
            Bracia zagubieni, zbuntowani, ale wci\u0105\u017c bracia. Misjonarze „szoku” krytykowali go wi\u0119c, poniewa\u017c „zepsu\u0142 wszystko, my\u015bl\u0105c, \u017ce czyni dobro, poniewa\u017c uleg\u0142 dumie tak naturalnej dla herezji, poniewa\u017c u\u015bpi\u0142 tych ludzi w ich b\u0142\u0119dzie, k\u0142ad\u0105c ich poduszk\u0119 pod \u0142okciem; podczas gdy zamiast tego lepiej by\u0142o ich skorygowa\u0107, u\u017cywaj\u0105c mi\u0142osierdzia i sprawiedliwo\u015bci, bez namaszczania ich g\u0142\u00f3w olejem pochlebstwa”. Ze swej strony Franciszek traktowa\u0142 ludzi z szacunkiem, a nawet ze wsp\u00f3\u0142czuciem, i „je\u015bli inni d\u0105\u017cyli do tego, by si\u0119 ich bano, on pragn\u0105\u0142 uczyni\u0107 siebie kochanym i wej\u015b\u0107 do duch\u00f3w przez drzwi samozadowolenia”.
            Chocia\u017c Camus wydaje si\u0119 to wykrzywia\u0107, przeciwstawiaj\u0105c dwie metody, pewne jest, \u017ce metoda salezja\u0144ska mia\u0142a swoje w\u0142asne cechy. Taktyka, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142 w stosunku do kalwinisty, takim jak Jean-Gaspard Deprez, wyra\u017anie to potwierdza: przy okazji ich pierwszego spotkania – wspomina – „podszed\u0142 do mnie i zapyta\u0142, jak si\u0119 ma ma\u0142y \u015bwiat, to znaczy serce, i czy wierz\u0119, \u017ce mog\u0119 zosta\u0107 zbawiony w mojej religii i jak s\u0142u\u017cy\u0142em w niej Bogu”. Podczas tajnych rozm\u00f3w, kt\u00f3re prowadzi\u0142 w Genewie z Teodorem Bez\u0105, nast\u0119pc\u0105 Kalwina, stosowa\u0142 t\u0119 sam\u0105 metod\u0119 opart\u0105 na szacunku dla rozm\u00f3wcy i uprzejmym dialogu. Jedynym, kt\u00f3ry si\u0119 przy tym zdenerwowa\u0142, by\u0142 Beza, kt\u00f3ry wypowiedzia\u0142 „s\u0142owa niegodne filozofa”.
            Wed\u0142ug Georges’a Rollanda, kt\u00f3ry cz\u0119sto widywa\u0142 Franciszka w pracy z protestantami, ten „nigdy nie naciska\u0142 na nich […] a\u017c do tego stopnia, \u017ce byli oburzeni i czuli si\u0119 okryci wstydem i zak\u0142opotaniem”; ale „ze swoj\u0105 charakterystyczn\u0105 \u0142agodno\u015bci\u0105 odpowiada\u0142 im rozs\u0105dnie, powoli, bez goryczy i pogardy, i w ten spos\u00f3b zdoby\u0142 ich serca i ich dobr\u0105 wol\u0119”. Dodaje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce by\u0142 „cz\u0119sto krytykowany przez katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy przychodzili na jego konferencje, poniewa\u017c traktowa\u0142 swoich przeciwnik\u00f3w zbyt \u0142agodnie. M\u00f3wiono mu, \u017ce powinien zawstydzi\u0107 ich impertynenckimi odpowiedziami; na co odpowiada\u0142, \u017ce u\u017cywanie obra\u017aliwych i pogardliwych s\u0142\u00f3w tylko zniech\u0119ci\u0142oby i utrudni\u0142o tym biednym, wprowadzonym w b\u0142\u0105d ludziom, podczas gdy konieczne jest, aby pr\u00f3bowa\u0107 ich uratowa\u0107, a nie dezorientowa\u0107. A w katedrze, m\u00f3wi\u0105c o nich, powiedzia\u0142by: „Nasi panowie przeciwnicy” i unika\u0142by nazwy heretyk\u00f3w lub hugenot\u00f3w tak bardzo, jak to mo\u017cliwe.
            Na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 metoda ta okaza\u0142a si\u0119 skuteczna. Pocz\u0105tkowa wrogo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Chiablese, kt\u00f3rzy byli zaznajomieni z obra\u017aliwymi okre\u015bleniami „papista”, „magik”, „czarownik”, „ba\u0142wochwalca” i „jednooki”, stopniowo ust\u0105pi\u0142a miejsca szacunkowi, podziwowi i przyja\u017ani. Por\u00f3wnuj\u0105c t\u0119 metod\u0119 z metodami innych misjonarzy, Camus napisa\u0142, \u017ce Franciszek „z\u0142apa\u0142 wi\u0119cej much \u0142y\u017ck\u0105 miodu, tak dobrze mu znan\u0105, ni\u017c oni wszyscy swoimi beczkami octu”. Wed\u0142ug Claude’a Marina, pierwszymi, kt\u00f3rzy odwa\u017cyli si\u0119 do niego zbli\u017cy\u0107, by\u0142y dzieci; „obdarza\u0142 je czu\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142o s\u0142odkie s\u0142owo”. \u015awie\u017co nawr\u00f3cony, kuszony do powrotu do niego, powiedzia\u0142by: „Odzyska\u0142e\u015b moj\u0105 dusz\u0119”.

W poszukiwaniu nowej formy komunikacji
<\/strong>            Na pocz\u0105tku swojej misji w Chiablese Franciszek Salezy szybko natrafi\u0142 na mur. Przyw\u00f3dcy partii protestanckiej postanowili zakaza\u0107 swoim wsp\u00f3\u0142wyznawcom ucz\u0119szczania na kazania papieskiego ksi\u0119dza. Co robi\u0107 w takich warunkach? Skoro mieszka\u0144cy Thonon nie chcieli i\u015b\u0107 do niego, to on p\u00f3jdzie do nich. Jak? Nowa forma komunikacji polega\u0142aby na okresowym sporz\u0105dzaniu i dystrybucji ulotek, \u0142atwych do czytania do woli w ich domach.
            Przedsi\u0119wzi\u0119cie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w styczniu 1595 roku. Przygotowa\u0142 pierwsze artyku\u0142y, skopiowane r\u0119cznie w oczekiwaniu na us\u0142ugi drukarni, i rozprowadza\u0142 je stopniowo. Nast\u0119pnie co tydzie\u0144 wysy\u0142a\u0142 do Chamb\u00e9ry now\u0105 ulotk\u0119 do wydrukowania, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie rozprowadza\u0142 w domach w Thonon i na wsi. Zwracaj\u0105c si\u0119 do „pan\u00f3w z Thonon”, Franciszek Salezy wyja\u015bni\u0142 im powody i sposoby tej inicjatywy:

Sp\u0119dziwszy pewien czas na g\u0142oszeniu s\u0142owa Bo\u017cego w waszym mie\u015bcie, nie b\u0119d\u0105c przez was s\u0142uchanym poza rzadkimi przypadkami, stopniowo i potajemnie, aby nie pozostawi\u0107 \u017cadnego kamienia na kamieniu z mojej strony, zacz\u0105\u0142em spisywa\u0107 niekt\u00f3re g\u0142\u00f3wne powody, kt\u00f3re omawia\u0142em g\u0142\u00f3wnie w moich kazaniach i o kt\u00f3rych traktowa\u0142em wcze\u015bniej w dyskusjach w obronie wiary Ko\u015bcio\u0142a.
<\/em>
            Rozprowadzane okresowo w domach, ulotki ukazywa\u0142y si\u0119 jako rodzaj cotygodniowego magazynu. Jak\u0105 korzy\u015b\u0107 odnios\u0142e\u015b z tej nowej formy komunikacji? Zwracaj\u0105c si\u0119 do „pan\u00f3w z Thonon”, Franciszek Salezy podkre\u015bli\u0142 cztery „udogodnienia” komunikacji pisemnej:

            l. Przynosi informacje do domu. 2. U\u0142atwia publiczn\u0105 konfrontacj\u0119 i debat\u0119 opinii z przeciwnikiem. 3. Prawd\u0105 jest, \u017ce „s\u0142owa wypowiedziane ustami s\u0105 \u017cywe, podczas gdy zapisane na papierze s\u0105 martwe”; jednak pisanie „mo\u017ce by\u0107 obs\u0142ugiwane, oferuje wi\u0119cej czasu na refleksj\u0119 ni\u017c g\u0142os i pozwala na g\u0142\u0119bsze przemy\u015blenie”. 4. Komunikacja pisemna jest skutecznym \u015brodkiem zwalczania dezinformacji, poniewa\u017c umo\u017cliwia dok\u0142adne poznanie my\u015bli autora i pozwala zweryfikowa\u0107, czy my\u015bli postaci odpowiadaj\u0105 doktrynie, kt\u00f3rej twierdzi, \u017ce broni. To sprawi\u0142o, \u017ce powiedzia\u0142: „Nie m\u00f3wi\u0119 w Thonon nic poza tym, co chc\u0119, aby by\u0142o znane w Annecy i Rzymie, gdyby zasz\u0142a taka potrzeba”.
            W rzeczywisto\u015bci uwa\u017ca\u0142, \u017ce jego pierwszym obowi\u0105zkiem jest walka z deformacjami doktryny Ko\u015bcio\u0142a przez autor\u00f3w protestanckich. J.-P. Camus wyja\u015bnia to precyzyjnie:

Jedno z ich najwi\u0119kszych ze\u0142 polega na tym, \u017ce ich ministrowie fa\u0142szuj\u0105 nasze wierzenia, tak \u017ce ich prezentacja okazuje si\u0119 czym\u015b zupe\u0142nie innym ni\u017c jest w rzeczywisto\u015bci: na przyk\u0142ad, \u017ce nie przywi\u0105zujemy wagi do Pisma \u015awi\u0119tego; \u017ce czcimy papie\u017ca; \u017ce uwa\u017camy \u015bwi\u0119tych za bog\u00f3w; \u017ce przywi\u0105zujemy wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do Naj\u015bwi\u0119tszej Dziewicy ni\u017c do Jezusa Chrystusa; \u017ce czcimy obrazy adoruj\u0105c je i przypisujemy im bosk\u0105 aur\u0119; \u017ce dusze w czy\u015b\u0107cu s\u0105 w tym samym stanie i w tej samej rozpaczy, co te w piekle; \u017ce czcimy chleb Eucharystii; \u017ce pozbawiamy ludzi udzia\u0142u w krwi Jezusa Chrystusa; \u017ce nie dbamy o zas\u0142ugi Jezusa Chrystusa, przypisuj\u0105c zbawienie wy\u0142\u0105cznie zas\u0142ugom naszych dobrych uczynk\u00f3w; \u017ce spowied\u017a uszna jest udr\u0119k\u0105 ducha; i podobne inwektywy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce nasza religia jest znienawidzona i zdyskredytowana w\u015br\u00f3d tych ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 w ten spos\u00f3b \u017ale poinformowani i oszukani.
<\/em>
            Dwie postawy charakteryzuj\u0105 osobiste post\u0119powania Franciszka Salezego jako „dziennikarza”: z jednej strony obowi\u0105zek dok\u0142adnego informowania swoich czytelnik\u00f3w, wyja\u015bniania im powod\u00f3w katolickiego stanowiska, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, bycia dla nich u\u017cytecznym; z drugiej strony wielkie pragnienie okazania im swojej sympatii. Zwracaj\u0105c si\u0119 do swoich czytelnik\u00f3w, o\u015bwiadcza\u0142 szybko: „Nigdy nie przeczytacie pisma skierowanego do was od cz\u0142owieka tak lubi\u0105cego wasze duchowe dobro, jak ja”.
            Opr\u00f3cz przekazu pisemnego korzysta\u0142 tak\u017ce z innych form komunikacji, zw\u0142aszcza teatru. Z okazji wielkiego katolickiego wydarzenia w Annemasse we wrze\u015bniu 1597 r., w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142 kilkutysi\u0119czny t\u0142um, wystawiono dramat biblijny zatytu\u0142owany Ofiara Abrahama<\/em>, w kt\u00f3rym proboszcz wcieli\u0142 si\u0119 w Boga Ojca. Tekst skomponowany wierszem nie by\u0142 jego w\u0142asnym dzie\u0142em; to jednak on zasugerowa\u0142 temat swojemu kuzynowi, kanonikowi Salezemu, i jego bratu Louisowi, kt\u00f3ry by\u0142 uwa\u017cany za „wyj\u0105tkowo dobrze zorientowanego w sztuce pi\u0119knej”.

Prawda i mi\u0142o\u015b\u0107
<\/strong>            Wydaje si\u0119, \u017ce autor ksi\u0105\u017cki Duch b\u0142ogos\u0142awionego Franciszka Salezego<\/em> dobrze uchwyci\u0142 sedno przes\u0142ania salezja\u0144skiego w jego ostatecznej formie, kiedy zatytu\u0142owa\u0142 pocz\u0105tek swojej pracy: O prawdziwej <\/em>mi\u0142o\u015bci, cytuj\u0105c to „cenne i niezwyk\u0142e zdanie” swojego bohatera: „Prawda, kt\u00f3ra nie jest mi\u0142osierna, wyp\u0142ywa z mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nie jest prawdziwa”.
            Dla Franciszka Salezego, wyja\u015bnia Camus, ka\u017cde napomnienie musi mie\u0107 na celu dobro osoby korygowanej (co mo\u017ce powodowa\u0107 chwilowe cierpienie) i musi by\u0107 dokonywane z \u0142agodno\u015bci\u0105 i cierpliwo\u015bci\u0105. Co wi\u0119cej, ten, kto koryguje, musi by\u0107 gotowy cierpie\u0107 niesprawiedliwo\u015b\u0107 i niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 ze strony tego, kt\u00f3ry otrzymuje korekt\u0119.
            Do\u015bwiadczenie Franciszka Salezego w Chiablese przypomina, \u017ce nieodzowny sojusz prawdy z mi\u0142osierdziem nie zawsze jest \u0142atwy do wprowadzenia w \u017cycie, \u017ce istnieje wiele sposob\u00f3w na wprowadzenie go w \u017cycie, ale jest niezb\u0119dny dla tych, kt\u00f3rzy s\u0105 o\u017cywieni prawdziw\u0105 trosk\u0105 o popraw\u0119 i wychowanie „zbuntowanych dzieci”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            We wrze\u015bniu 1594 r. Franciszek Salezy, proboszcz katedry, przyby\u0142 w towarzystwie swojego kuzyna do…<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":29465,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":13,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[2556,1718,2024,1742,1724,1748,1970,1964],"class_list":["post-29472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-bog","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-kosciol","tag-milosc-blizniego","tag-rady","tag-swieci","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29472\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}