{"id":28981,"date":"2024-06-21T07:46:54","date_gmt":"2024-06-21T07:46:54","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=28981"},"modified":"2026-03-25T16:31:24","modified_gmt":"2026-03-25T16:31:24","slug":"wychowawcza-podroz-ksiedza-bosko-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/refleksje\/wychowawcza-podroz-ksiedza-bosko-2-2\/","title":{"rendered":"Wychowawcza podr\u00f3\u017c ksi\u0119dza Bosko (2\/2)"},"content":{"rendered":"\n

(ci\u0105g dalszy z poprzedniego artyku\u0142u)<\/a><\/em>

<\/p>\n\n\n\n

Rynek m\u0142odych r\u0105k
<\/strong><\/strong>            Czasy historyczne, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142 ksi\u0105dz Bosko, nie nale\u017ca\u0142y do najszcz\u0119\u015bliwszych. W dzielnicach Turynu \u015bwi\u0119ty wychowawca odkry\u0142 prawdziwy „rynek m\u0142odych r\u0105k”: miasto stawa\u0142o si\u0119 coraz bardziej pe\u0142ne nieludzko wykorzystywanych nieletnich.
            Sam ksi\u0105dz Bosko wspomina, \u017ce pierwszymi ch\u0142opcami, do kt\u00f3rych uda\u0142o mu si\u0119 dotrze\u0107, byli kamieniarze, murarze, tynkarze, krzemieniarze i inni, kt\u00f3rzy przybyli z odleg\u0142ych kraj\u00f3w<\/em>. Byli zatrudniani wsz\u0119dzie, niechronieni przez \u017cadne prawo. Byli handlarzami, sprzedawcami siarki, pucybutami, kominiarzami, stajennymi, handlarzami li\u015bci, sklepikarzami na targu, wszyscy biedni ch\u0142opcy \u017cyj\u0105cy z dnia na dzie\u0144<\/em>. Widzia\u0142 ich wspinaj\u0105cych si\u0119 na s\u0142upy murarskie, szukaj\u0105cych pracy jako czeladnicy w sklepach, wa\u0142\u0119saj\u0105cych si\u0119 i wyzywaj\u0105cych kominiarzy. Widzia\u0142 ich graj\u0105cych o pieni\u0105dze na rogach ulic: je\u015bli pr\u00f3bowa\u0142 do nich podej\u015b\u0107, odwracali si\u0119 ostro\u017cnie i pogardliwie. To nie byli ch\u0142opcy z Becchi, szukaj\u0105cy bajek lub sztuczek. Byli „wilkami” z jego sn\u00f3w; byli pierwszymi efektami rewolucji, kt\u00f3ra mia\u0142a wstrz\u0105sn\u0105\u0107 \u015bwiatem, rewolucji przemys\u0142owej.
            Przybywali setkami z ma\u0142ych miasteczek, szukaj\u0105c pracy. Nie znale\u017ali nic poza obskurnymi miejscami, w kt\u00f3rych ca\u0142a rodzina mieszka\u0142a st\u0142oczona, bez powietrza, bez \u015bwiat\u0142a, cuchn\u0105ca od wilgoci i kanalizacji. W fabrykach i warsztatach nie ma \u017cadnych \u015brodk\u00f3w higieny, \u017cadnych przepis\u00f3w, poza tymi narzuconymi przez mistrza.
            Ucieczka z ub\u00f3stwa wsi do miasta oznacza\u0142a r\u00f3wnie\u017c akceptacj\u0119 niskich zarobk\u00f3w lub dostosowanie si\u0119 do ryzykownego standardu \u017cycia, aby mie\u0107 co\u015b do zyskania. Dopiero w 1886 r. pojawi\u0142o si\u0119 pierwsze prawo, r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki gorliwo\u015bci ksi\u0119dza rzemie\u015blnika, kt\u00f3re w pewien spos\u00f3b regulowa\u0142o prac\u0119 dzieci. Na placach budowy ksi\u0105dz Bosko widzia\u0142 dzieci w wieku od o\u015bmiu do dwunastu lat, z dala od w\u0142asnego kraju, s\u0142u\u017c\u0105ce murarzom, sp\u0119dzaj\u0105ce dni w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 niebezpiecznych rusztowa\u0144, na s\u0142o\u0144cu, na wietrze, wspinaj\u0105c si\u0119 po stromych drabinach z wapnem, z ceg\u0142ami, bez innej pomocy edukacyjnej ni\u017c niegrzeczne w\u0119dr\u00f3wki lub bicie<\/em>.
            Ksi\u0105dz Bosko szybko wyznacza granic\u0119. Ci ch\u0142opcy potrzebuj\u0105 szko\u0142y i pracy, kt\u00f3re otworz\u0105 przed nimi bezpieczniejsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107: musz\u0105 by\u0107 przede wszystkim ch\u0142opcami, \u017cy\u0107 pe\u0142ni\u0105 swojego wieku, bez w\u0142\u00f3czenia si\u0119 po ulicach i zape\u0142niania wi\u0119zie\u0144. Rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna naszych czas\u00f3w wydaje si\u0119 wsp\u00f3\u0142brzmie\u0107 z t\u0105 wczorajsz\u0105: inni imigranci, inne twarze pukaj\u0105 jak rzeka w powodzi do drzwi naszych sumie\u0144.
            Ksi\u0105dz Bosko by\u0142 wychowawc\u0105 obdarzonym intuicj\u0105, zmys\u0142em praktycznym, niech\u0119tnym rozwi\u0105zaniom tabelarycznym, zawi\u0142ym metodologiom i abstrakcyjnym projektom. Strona wychowawcza jest napisana przez \u015bwi\u0119tego jego \u017cyciem, przed jego pi\u00f3rem. Jest to najbardziej przekonuj\u0105cy spos\u00f3b na uwiarygodnienie systemu edukacyjnego. Aby poradzi\u0107 sobie z niesprawiedliwo\u015bci\u0105, z moralnym i materialnym wyzyskiem nieletnich, tworzy szko\u0142y, organizuje wszelkiego rodzaju warsztaty rzemie\u015blnicze, wymy\u015bla i promuje umowne inicjatywy maj\u0105ce na celu ochron\u0119 dzieci, pobudza sumienia wykwalifikowanymi propozycjami szkolenia do pracy. Na pust\u0105 polityk\u0119 pa\u0142acow\u0105 i instrumentalne demonstracje uliczne odpowiada\u0142 skutecznymi strukturami recepcyjnymi, innowacyjnymi us\u0142ugami spo\u0142ecznymi, sta\u0142 si\u0119 obiektem szacunku i podziwu nawet najbardziej zagorza\u0142ych antykleryka\u0142\u00f3w tamtych czas\u00f3w. A dzisiejsza historia nie r\u00f3\u017cni si\u0119 tak bardzo od wczorajszej; co wi\u0119cej, historia nosi sukienk\u0119, kt\u00f3r\u0105 jej krawcy wykonuj\u0105 w\u0142asnymi r\u0119kami i pomys\u0142ami.
            Ksi\u0105dz Bosko wierzy\u0142 w m\u0142odego cz\u0142owieka, stawia\u0142 na jego zdolno\u015bci, niezale\u017cnie od tego, czy by\u0142o ich niewiele, czy wiele, widocznych czy ukrytych. Jako przyjaciel wielu dzieci ulicy, umia\u0142 odczyta\u0107 ukryty w ich sercach potencja\u0142 dobra. By\u0142 w stanie zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w \u017cycie ka\u017cdego z nich i wyci\u0105gn\u0105\u0107 cenne zasoby, aby dostosowa\u0107 str\u00f3j do godno\u015bci swoich m\u0142odych przyjaci\u00f3\u0142. Pedagogika, kt\u00f3ra nie dotyka istoty osoby i nie wie, jak po\u0142\u0105czy\u0107 odwieczne warto\u015bci ka\u017cdego stworzenia, poza wszelk\u0105 logik\u0105 historyczn\u0105 i kulturow\u0105, ryzykuje interwencj\u0119 w abstrakcyjne osoby lub powierzchniowo\u015b\u0107.
            Wp\u0142yw na terytorium jego czas\u00f3w by\u0142 decyduj\u0105cy. Rozgl\u0105da\u0142 si\u0119 dooko\u0142a, wsz\u0119dzie: widzia\u0142 i tworzy\u0142 niemo\u017cliwe, aby zrealizowa\u0107 swoje \u015bwi\u0119te idea\u0142y. Zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z ekstremalnymi realiami dewiacji nieletnich. Wszed\u0142 do wi\u0119zie\u0144: by\u0142 w stanie spojrze\u0107 w g\u0142\u0105b tej plagi z odwag\u0105 i duchem kap\u0142a\u0144skim. To do\u015bwiadczenie g\u0142\u0119boko go naznaczy\u0142o. Podchodzi\u0142 do bol\u0105czek miasta z \u017cyw\u0105 i poruszaj\u0105c\u0105 uwag\u0105: by\u0142 \u015bwiadomy istnienia tak wielu m\u0142odych ludzi czekaj\u0105cych na kogo\u015b, kto si\u0119 nimi zaopiekuje. Widzia\u0142 sercem i umys\u0142em ich ludzkie traumy, nawet p\u0142aka\u0142, ale nie zatrzyma\u0142 si\u0119 na kratach; uda\u0142o mu si\u0119 wykrzycze\u0107 si\u0142\u0105 swojego serca tym, kt\u00f3rych spotka\u0142, \u017ce wi\u0119zienie nie jest domem, kt\u00f3ry nale\u017cy przyj\u0105\u0107 jako dar od \u017cycia, ale \u017ce istnieje inny spos\u00f3b na \u017cycie. Wykrzycza\u0142 to konkretnymi wyborami do tych g\u0142os\u00f3w dochodz\u0105cych z patologicznych cel i gestami blisko\u015bci do rzeszy ch\u0142opc\u00f3w rozsianych po ulicach, za\u015blepionych ignorancj\u0105 i zamro\u017conych przez oboj\u0119tno\u015b\u0107 ludzi. To \u201enagabywanie\u201d trwa\u0142o przez ca\u0142e \u017cycie: aby zapobiec temu, by tak wielu z nich sko\u0144czy\u0142o za kratkami lub zawis\u0142o na szubienicy. Nie jest nawet do pomy\u015blenia, \u017ce jego System Prewencyjny nie mia\u0142 \u017cadnego zwi\u0105zku z tym gorzkim i szokuj\u0105cym m\u0142odzie\u0144czym do\u015bwiadczeniem. Nawet gdyby chcia\u0142, nigdy nie m\u00f3g\u0142by zapomnie\u0107 tej ostatniej nocy sp\u0119dzonej obok m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny skazanego na powieszenie lub eskortowania skaza\u0144c\u00f3w na \u015bmier\u0107 i omdlenia na widok szubienicy. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce jego serce nie zareagowa\u0142o, gdy przechodzi\u0142 w\u015br\u00f3d ludzi, by\u0107 mo\u017ce zadowolonych z siebie, by\u0107 mo\u017ce lituj\u0105cych si\u0119, i widzia\u0142 m\u0142ode \u017cycie zgaszone przez ludzk\u0105 logik\u0119, kt\u00f3ra wyr\u00f3wnuje rachunki z tymi, kt\u00f3rzy sko\u0144czyli w w\u0105wozie i nie schylaj\u0105 si\u0119, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119, by ich wyci\u0105gn\u0105\u0107? Rolnik z Becchi, z sercem wielkim jak morski piasek, by\u0142 r\u0119k\u0105 zawsze wyci\u0105gni\u0119t\u0105 w stron\u0119 biednej i opuszczonej m\u0142odzie\u017cy.

Cenne dziedzictwo
<\/strong>            Ka\u017cdy cz\u0142owiek zawsze pozostawia \u015blad swojego przej\u015bcia na ziemi. Ksi\u0105dz Bosko pozostawi\u0142 w historii praktyk\u0119 metody wychowawczej, kt\u00f3ra jest tak\u017ce duchowo\u015bci\u0105, owocem m\u0105dro\u015bci wychowawczej do\u015bwiadczanej w codziennym trudzie, u boku m\u0142odych. Wiele napisano o tym cennym dziedzictwie!
            Dzisiejsza dziedzina edukacyjna jest tak z\u0142o\u017cona, jak nigdy dot\u0105d, poniewa\u017c porusza si\u0119 w chaotycznej tkance kulturowej. Istnieje bardzo szeroki pluralizm metodologiczny interwencji operacyjnych, zar\u00f3wno spo\u0142ecznych, jak i politycznych.
            Wychowawca ma do czynienia z sytuacjami trudnymi do rozszyfrowania i cz\u0119sto sprzecznymi, z modelami, kt\u00f3re s\u0105 raz permisywne, a raz autorytarne. Co nale\u017cy zrobi\u0107? Biada niepewnemu wychowawcy, powstrzymywanemu przez w\u0105tpliwo\u015bci! Ten, kto wychowuje, nie mo\u017ce \u017cy\u0107 niezdecydowany i zak\u0142opotany, poruszaj\u0105c si\u0119 „w t\u0119 lub tamt\u0105 stron\u0119”. Edukacja w podzielonym spo\u0142ecze\u0144stwie nie jest \u0142atwa. Du\u017cej grupie zmarginalizowanych ludzi, podzielonej na tak wiele fragment\u00f3w, nie jest \u0142atwo rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o; dominuje subiektywizm, w\u0142asny interes, tendencja do schronienia si\u0119 w efemerycznych i przej\u015bciowych idea\u0142ach. Od lat, w kt\u00f3rych dominowa\u0142a tendencja do protagonizmu, przeszli\u015bmy do odrzucenia lub braku zainteresowania \u017cyciem publicznym, polityk\u0105: niewielki udzia\u0142, niewielkie pragnienie zaanga\u017cowania.
            Od braku o\u015brodka zapewniaj\u0105cego stabilne punkty odniesienia, przeszli\u015bmy do braku fundamentu pewno\u015bci, daj\u0105cego m\u0142odym ludziom wol\u0119 \u017cycia i mi\u0142o\u015b\u0107 do s\u0142u\u017cby innym.
            A jednak w tym \u015bwiecie tymczasowych hegemonii, bez jednolitej kultury, z heterogenicznymi i odizolowanymi elementami, pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe potrzeby: lepsza jako\u015b\u0107 \u017cycia, bardziej konstruktywne relacje mi\u0119dzyludzkie, afirmacja solidarno\u015bci skupionej na wolontariacie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 potrzeby nowych otwartych przestrzeni dialogu i spotka\u0144: m\u0142odzi ludzie decyduj\u0105, jak, gdzie i co sobie powiedzie\u0107.
            W epoce bioetyki, zdalnego sterowania, poszukiwania pi\u0119knych i prostych rzeczy na ziemi, szukamy nowego oblicza pedagogiki. Jest to pedagogika, kt\u00f3ra ubiera si\u0119 w powitanie, w dyspozycyjno\u015b\u0107, w ducha rodziny, kt\u00f3ra rodzi zaufanie, rado\u015b\u0107, optymizm, wsp\u00f3\u0142czucie, kt\u00f3ra otwiera horyzonty nadziei, kt\u00f3ra poszukuje \u015brodk\u00f3w i sposob\u00f3w pracy nad nowo\u015bci\u0105 \u017cycia. Jest to pedagogika ludzkiego serca: najcenniejsze dziedzictwo, kt\u00f3re ksi\u0105dz Bosko pozostawi\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwu.
            Na tej tkaninie, otwartej i wra\u017cliwej na prewencj\u0119, nale\u017cy z odwag\u0105 i dobr\u0105 wol\u0105 budowa\u0107 lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla dzisiejszych zaburzonych dzieci. Interwencja pedagogiczna ksi\u0119dza Bosko jest zawsze mo\u017cliwa, poniewa\u017c opiera si\u0119 na naturalnej istocie ka\u017cdego cz\u0142owieka. S\u0105 to kryteria rozumu, religii i mi\u0142o\u015bci: tr\u00f3jmian, na kt\u00f3rym tak wielu m\u0142odych ludzi zosta\u0142o uformowanych „jako uczciwi obywatele i dobrzy chrze\u015bcijanie”.
            Nie jest to metoda nauki, powtarzamy, ale spos\u00f3b \u017cycia, przylgni\u0119cie do ducha, kt\u00f3ry zawiera warto\u015bci zrodzone i dojrza\u0142e wraz z cz\u0142owiekiem, stworzonym na obraz i podobie\u0144stwo Stw\u00f3rcy. Niezwyk\u0142e umi\u0142owanie m\u0142odych, g\u0142\u0119boki szacunek dla ich osoby i wolno\u015bci, troska o po\u0142\u0105czenie potrzeb materialnych z potrzebami ducha, cierpliwo\u015b\u0107, by \u017cy\u0107 rytmami wzrostu lub zmiany dziecka jako aktywnego, a nie biernego podmiotu ka\u017cdego procesu edukacyjnego, s\u0105 syntez\u0105 tego „cennego dziedzictwa”.
            I jest jeszcze jeden aspekt. Istnieje otwarty rachunek ze spo\u0142ecze\u0144stwem: m\u0142odzi ludzie przysz\u0142o\u015bci domagaj\u0105 si\u0119 uniwersalnego<\/em> ksi\u0119dza Bosko, poza granicami jego rodziny apostolskiej. Ilu z naszych m\u0142odych nigdy nie s\u0142ysza\u0142o o ksi\u0119dzu Bosko!
            Istnieje pilna potrzeba wznowienia jego przes\u0142ania, kt\u00f3re jest wci\u0105\u017c \u017cywe: je\u015bli zlekcewa\u017cymy ten naturalny proces aktualizacji, ryzykujemy r\u00f3wnie\u017c zabicie pozytywnych znak\u00f3w obecnych w dzisiejszej kulturze, kt\u00f3ra, nawet je\u015bli ma r\u00f3\u017cne wra\u017cliwo\u015bci i przeciwstawne cele i motywacje, ma w sercu ludzk\u0105 promocj\u0119 m\u0142odego cz\u0142owieka.
            Pedagogika ksi\u0119dza Bosko, zanim zosta\u0142a prze\u0142o\u017cona na dokumenty, na systematyczne pisma, przybra\u0142a oblicze wielu m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rych wychowa\u0142. Ka\u017cda strona jego systemu edukacyjnego ma imi\u0119, fakt, osi\u0105gni\u0119cie, by\u0107 mo\u017ce nawet pora\u017cki. Sekret jego \u015bwi\u0119to\u015bci? M\u0142odzi ludzie! Dla was studiuj\u0119, dla was pracuj\u0119, dla was jestem got\u00f3w odda\u0107 \u017cycie<\/em>.
            Ksi\u0105dz Bosko odwzajemnia\u0142 mi\u0142o\u015b\u0107 m\u0142odym ludziom pozbawionym mi\u0142o\u015bci. M\u0142odym ludziom bez rodziny, poniewa\u017c ona nie istnia\u0142a lub by\u0142a fizycznie i duchowo od nich oddalona, ksi\u0105dz Bosko stara\u0142 si\u0119 zbudowa\u0107 lub odbudowa\u0107 \u015brodowisko i klimat rodziny. Jako cz\u0142owiek obdarzony g\u0142\u0119bok\u0105 wol\u0105 doskonalenia si\u0119 poprzez ci\u0105g\u0142e zmiany, ksi\u0105dz Bosko pozwoli\u0142 si\u0119 prowadzi\u0107 pewno\u015bci, \u017ce wszyscy m\u0142odzi ludzie, praktycznie rzecz bior\u0105c, mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 lepsi. Ziarno dobra, mo\u017cliwo\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119cia sukcesu by\u0142o w ka\u017cdym m\u0142odym cz\u0142owieku; wystarczy\u0142o tylko znale\u017a\u0107 drog\u0119: Wzi\u0105\u0142 sobie do serca los tysi\u0119cy ma\u0142ych w\u0142\u00f3cz\u0119g\u00f3w, z\u0142odziei z powodu porzucenia lub n\u0119dzy, g\u0142oduj\u0105cych i bezdomnych ch\u0142opc\u00f3w i m\u0142odych<\/em>.
            Ci, kt\u00f3rych spo\u0142ecze\u0144stwo stawia\u0142o na marginesie, dla ksi\u0119dza Bosko byli na pierwszym miejscu; byli przedmiotem jego wiary. M\u0142odzi odrzuceni przez spo\u0142ecze\u0144stwo stanowili nawet jego chwa\u0142\u0119; by\u0142o to wyzwanie w czasach, gdy uwaga i opieka wychowawcza ze strony spo\u0142ecze\u0144stwa i organizacji by\u0142a skierowana na dobre dzieci, w spos\u00f3b, w rzeczywisto\u015bci, tak bardzo, jak to mo\u017cliwe.
            Ksi\u0105dz Bosko wyczuwa\u0142 si\u0142\u0119 mi\u0142o\u015bci wychowawcy. Wcale nie zale\u017ca\u0142o mu na dostosowaniu si\u0119 i podporz\u0105dkowaniu systemom, metodom i koncepcjom pedagogicznym stosowanym w jego czasach. By\u0142 otwartym wrogiem edukacji, kt\u00f3ra podkre\u015bla\u0142a przede wszystkim autorytet, kt\u00f3ra g\u0142osi\u0142a zimn\u0105 i oderwan\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy wychowawcami a uczniami. Przemoc kara\u0142a z\u0142ych chwilowo, ale nie leczy\u0142a z\u0142ych. Dlatego te\u017c nie akceptowa\u0142 i nigdy nie dopuszcza\u0142 „pokazowych” kar, kt\u00f3re mia\u0142y mie\u0107 dzia\u0142anie prewencyjne, wzbudzaj\u0105c strach, niepok\u00f3j i udr\u0119k\u0119.
            Rozumia\u0142, \u017ce \u017cadna edukacja nie jest mo\u017cliwa bez zdobycia serca m\u0142odego cz\u0142owieka; jego metoda edukacyjna prowadzi\u0142a do zgody, do uczestnictwa m\u0142odego cz\u0142owieka. By\u0142 przekonany, \u017ce \u017caden wysi\u0142ek pedagogiczny nie przyniesie owoc\u00f3w, dop\u00f3ki nie znajdzie swojego fundamentu w pe\u0142nej dyspozycji s\u0142uchania.
            Jest jedna cecha, kt\u00f3ra dotyczy sfery wychowania i jest typowa dla pedagogiki ksi\u0119dza Bosko: tworzenie i zachowanie rado\u015bci<\/em>, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ka\u017cdy dzie\u0144 staje si\u0119 \u015bwi\u0119tem. By\u0142a to rado\u015b\u0107, kt\u00f3ra istnieje tylko, i nie mo\u017ce by\u0107 inaczej, na mocy tw\u00f3rczej aktywno\u015bci, kt\u00f3ra wyklucza wszelk\u0105 nud\u0119, wszelkie poczucie zm\u0119czenia z powodu niewiedzy, jak zaj\u0105\u0107 czas. W tej dziedzinie ksi\u0105dz Bosko posiada\u0142 pomys\u0142owo\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re pozwoli\u0142y mu, z niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015bci\u0105, nie tylko bawi\u0107, ale tak\u017ce przyci\u0105ga\u0107 do siebie m\u0142odych ludzi poprzez gry, recytacje, piosenki, spacery: sfera rado\u015bci stanowi\u0142a obowi\u0105zkowy krok w jego pedagogice.
            M\u0142odzi ludzie musz\u0105 oczywi\u015bcie odkry\u0107, gdzie le\u017cy ich b\u0142\u0105d, a do tego potrzebuj\u0105 pomocy wychowawcy, w tym poprzez dezaprobat\u0119, ale wcale nie musi temu towarzyszy\u0107 przemoc. Dezaprobata jest apelem do sumienia. Wychowawca musi by\u0107 przewodnikiem po warto\u015bciach, a nie po w\u0142asnej osobie. W interwencji wychowawczej zbyt silna wi\u0119\u017a wychowanka z osob\u0105 wychowawcy mo\u017ce zagrozi\u0107 korzystnemu efektowi jego dzia\u0142alno\u015bci wychowawczej; mit, generowany przez emocjonalizm, mo\u017ce \u0142atwo powsta\u0107 do tego stopnia, \u017ce stanie si\u0119 absolutyzowanym idea\u0142em. M\u0142odzi ludzie nie mog\u0105 by\u0107 sk\u0142onni do wykonywania naszej woli: musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 robi\u0107 to, co jest s\u0142uszne i znacz\u0105ce dla ich ludzkiego i egzystencjalnego rozwoju. Wychowawca pracuje dla przysz\u0142o\u015bci, ale nie mo\u017ce pracowa\u0107 nad przysz\u0142o\u015bci\u0105; musi zatem zaakceptowa\u0107 ci\u0105g\u0142e nara\u017cenie na rewizj\u0119 swojej pracy, swoich metodologii, a przede wszystkim musi nieustannie troszczy\u0107 si\u0119 o coraz g\u0142\u0119bsze odkrywanie rzeczywisto\u015bci wychowawcy, aby interweniowa\u0107 we w\u0142a\u015bciwym momencie.
            Ksi\u0105dz Bosko mawia\u0142: nie wystarczy, aby pierwszy kr\u0105g, czyli rodzina, by\u0142 zdrowy, konieczne jest r\u00f3wnie\u017c, aby drugi kr\u0105g, nieunikniony, kt\u00f3ry tworz\u0105 przyjaciele dziecka, by\u0142 zdrowy. Zacznijcie od powiedzenia mu, \u017ce istnieje du\u017ca r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kolegami a przyjaci\u00f3\u0142mi. Koleg\u00f3w nie mo\u017ce wybra\u0107; znajduje ich w szkolnej \u0142awce, w miejscu pracy lub na spotkaniach. Przyjaci\u00f3\u0142, z drugiej strony, mo\u017ce i musi wybra\u0107…. Nie hamuj naturalnej \u017cywotno\u015bci dziecka i nie nazywaj go z\u0142ym, poniewa\u017c nie stoi w miejscu<\/em>.
            Ale to nie wystarczy; zabawa i ruch mog\u0105 zajmowa\u0107 dobr\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, ale nie ca\u0142e \u017cycie dziecka. Serce potrzebuje w\u0142asnego po\u017cywienia, potrzebuje mi\u0142o\u015bci.
             „Pewnego dnia, po serii rozwa\u017ca\u0144 na temat ksi\u0119dza Bosko, zaprosi\u0142em ch\u0142opc\u00f3w z naszego o\u015brodka do wyra\u017cenia rysunkiem, s\u0142owem, gestem obrazu, jaki stworzyli na temat \u015awi\u0119tego.
            Niekt\u00f3rzy odtworzyli posta\u0107 ksi\u0119dza otoczonego przez ch\u0142opc\u00f3w. Inny narysowa\u0142 krat\u0119: twarz ch\u0142opca zosta\u0142a naszkicowana od wewn\u0105trz, podczas gdy od zewn\u0105trz r\u0119ka pr\u00f3bowa\u0142a sforsowa\u0107 zasuw\u0119. Jeszcze inny, po d\u0142ugim milczeniu, naszkicowa\u0142 dwie splecione d\u0142onie. Trzeci narysowa\u0142 serca w r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach, a po\u015brodku popiersie ksi\u0119dza Bosko, z mn\u00f3stwem r\u0105k dotykaj\u0105cych tych serc. Ostatni napisa\u0142 jedno s\u0142owo: ojciec<\/em>! Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych ch\u0142opc\u00f3w nie zna ksi\u0119dza Bosko”.
             „Od dawna marzy\u0142em o towarzyszeniu im w Turynie: okoliczno\u015bci nie zawsze nam sprzyja\u0142y. Po kilku nieudanych pr\u00f3bach uda\u0142o nam si\u0119 zebra\u0107 grup\u0119 o\u015bmiu ch\u0142opc\u00f3w, wszyscy z wyrokami kryminalnymi. Dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w zosta\u0142o wypuszczonych z wi\u0119zienia na cztery dni, trzech przebywa\u0142o w areszcie domowym, pozostali podlegali r\u00f3\u017cnym przepisom.
            Chcia\u0142bym mie\u0107 pi\u00f3ro artysty, aby opisa\u0107 emocje, kt\u00f3re wyczyta\u0142em w ich oczach, gdy s\u0142uchali historii swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3rym pom\u00f3g\u0142 ksi\u0105dz Bosko. W\u0119drowali po tych b\u0142ogos\u0142awionych miejscach, jakby na nowo prze\u017cywali swoje historie. W pokoikach \u015bwi\u0119tego uczestniczyli we Mszy \u015awi\u0119tej z poruszaj\u0105cym uczuciem. Widz\u0119 ich zm\u0119czonych, opieraj\u0105cych g\u0142owy o urn\u0119 ksi\u0119dza Bosko, wpatruj\u0105cych si\u0119 w jego cia\u0142o, szepcz\u0105cych modlitwy. Co oni m\u00f3wili, co ksi\u0105dz Bosko m\u00f3wi\u0142 do tych ch\u0142opc\u00f3w, nigdy si\u0119 nie dowiem. Razem z nimi cieszy\u0142em si\u0119 rado\u015bci\u0105 mojego w\u0142asnego powo\u0142ania”.
            W ksi\u0119dzu Bosko odnajdujemy najwy\u017csz\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 w skupieniu si\u0119 na konkretnym \u017cyciu ka\u017cdego ch\u0142opca lub m\u0142odego, kt\u00f3rego spotka\u0142: ich \u017cycie sta\u0142o si\u0119 jego \u017cyciem, ich cierpienia sta\u0142y si\u0119 jego cierpieniami. Nie spocz\u0105\u0142, dop\u00f3ki im nie pom\u00f3g\u0142. Ch\u0142opcy, kt\u00f3rzy weszli w kontakt z ksi\u0119dzem Bosko, czuli si\u0119 jego przyjaci\u00f3\u0142mi, czuli, \u017ce jest u ich boku, dostrzegali jego obecno\u015b\u0107, smakowali jego czu\u0142o\u015b\u0107. To czyni\u0142o ich bezpiecznymi, mniej samotnymi: dla tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 na marginesie, jest to najwi\u0119ksze wsparcie, jakie mog\u0105 otrzyma\u0107.
            W podr\u0119czniku do szko\u0142y podstawowej, po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ym i zu\u017cytym przez lata, przeczyta\u0142em kilka zda\u0144 napisanych atramentem na dole historii \u017conglera z Becchi. Ci, kt\u00f3rzy je napisali, po raz pierwszy us\u0142yszeli o Janie Bosko: „Tylko B\u00f3g, Jego S\u0142owo, jest nie\u015bmierteln\u0105 regu\u0142\u0105 i przewodnikiem naszego zachowania i dzia\u0142ania. B\u00f3g istnieje pomimo wojen. Ziemia, pomimo nienawi\u015bci, nadal daje nam chleb do \u017cycia”.


ks. Alfonso Alfano, sdb<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(ci\u0105g dalszy z poprzedniego artyku\u0142u) Rynek m\u0142odych r\u0105k            Czasy historyczne, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142 ksi\u0105dz Bosko,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28960,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":5,"footnotes":""},"categories":[470],"tags":[1718,2047,2196,2576,2048,2618,1964],"class_list":["post-28981","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-refleksje","tag-charyzmat-salezjanski","tag-chlopaki","tag-edukacja","tag-ksiadz-bosko","tag-mlodziez","tag-swiadkowie","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51100,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28981\/revisions\/51100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}