{"id":28278,"date":"2024-05-09T08:13:46","date_gmt":"2024-05-09T08:13:46","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=28278"},"modified":"2024-05-09T08:18:41","modified_gmt":"2024-05-09T08:18:41","slug":"sw-franciszek-salezy-jako-mlody-student-w-paryzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/sw-franciszek-salezy-jako-mlody-student-w-paryzu\/","title":{"rendered":"\u015aw. Franciszek Salezy jako m\u0142ody student w Pary\u017cu"},"content":{"rendered":"\n

            W 1578 r. Franciszek Salezy mia\u0142 11 lat. Jego ojciec, chc\u0105c uczyni\u0107 swojego najstarszego syna wybitn\u0105 postaci\u0105 w Sabaudii, wys\u0142a\u0142 go do Pary\u017ca, aby kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w \u00f3wczesnej stolicy intelektualnej. Kolegium, do kt\u00f3rego chcia\u0142, aby ucz\u0119szcza\u0142, by\u0142o szko\u0142\u0105 szlacheck\u0105, ale Franciszek wola\u0142 szko\u0142\u0119 jezuit\u00f3w. Z pomoc\u0105 matki wygra\u0142 spraw\u0119 i zosta\u0142 uczniem jezuit\u00f3w w ich kolegium w Clermont.
            Wspominaj\u0105c pewnego dnia swoje studia w Pary\u017cu, Franciszek Salezy nie b\u0119dzie hojny w pochwa\u0142y: Savoia da\u0142a mu „pocz\u0105tki w sztukach pi\u0119knych”, napisze, ale to na Uniwersytecie Paryskim, „bardzo kwitn\u0105cym i cz\u0119sto odwiedzanym\u201d, „powa\u017cnie zastosowa\u0142 si\u0119 najpierw do sztuk pi\u0119knych, a nast\u0119pnie do wszystkich dziedzin filozofii, z \u0142atwo\u015bci\u0105 i zyskiem, czemu sprzyja\u0142 fakt, \u017ce nawet dachy, \u017ce tak powiem, i \u015bciany wydaj\u0105 si\u0119 filozofowa\u0107”.
            Na stronie Teotyma<\/em> Franciszek Salezy wspomina Pary\u017c tamtych czas\u00f3w, gdzie rekonstruuje klimat, w kt\u00f3rym zanurzona by\u0142a m\u0142odzie\u017c studencka stolicy, rozdarta mi\u0119dzy zakazanymi przyjemno\u015bciami, modn\u0105 herezj\u0105 i pobo\u017cno\u015bci\u0105 monastyczn\u0105:

Kiedy by\u0142em m\u0142odzie\u0144cem w Pary\u017cu, dw\u00f3ch student\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden by\u0142 heretykiem, sp\u0119dzaj\u0105c noc na przedmie\u015bciach Saint-Jacques, rozpraszaj\u0105c si\u0119 w rozwi\u0105z\u0142y spos\u00f3b, us\u0142ysza\u0142o poranne bicie dzwonu w ko\u015bciele kartuz\u00f3w; gdy heretyk zapyta\u0142 swojego katolickiego towarzysza, dlaczego dzwoni\u0142 ten dzwon, \u00f3w ostatni zobrazowa\u0142 mu, jak pobo\u017cnie odprawiano \u015bwi\u0119te oficjum w tym klasztorze; \u201eO Bo\u017ce, powiedzia\u0142, jak r\u00f3\u017cne od naszego jest \u0107wiczenie tych zakonnik\u00f3w! Oni wykonuj\u0105 to, co anio\u0142owie, a my to, co dzikie zwierz\u0119ta\u201d. Nast\u0119pnego dnia, chc\u0105c samemu zweryfikowa\u0107 to, czego dowiedzia\u0142 si\u0119 z relacji swojego towarzysza, zobaczy\u0142 tych ojc\u00f3w w ich stallach, ustawionych jak marmurowe pos\u0105gi w swoich niszach, nieruchomych, nie wykonuj\u0105cych \u017cadnego gestu poza psalmem, kt\u00f3ry wykonywali z prawdziwie anielsk\u0105 uwag\u0105 i oddaniem, zgodnie ze zwyczajem tego \u015bwi\u0119tego zakonu. Wtedy ten m\u0142ody cz\u0142owiek, zachwycony podziwem, zosta\u0142 ogarni\u0119ty niewypowiedzian\u0105 pociech\u0105, widz\u0105c Boga tak dobrze czczonego przez katolik\u00f3w, i postanowi\u0142, co wtedy uczyni\u0142, wst\u0105pi\u0107 na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a, prawdziwej i jedynej oblubienicy tego, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 go swoim natchnieniem w haniebnym \u0142o\u017cu nies\u0142awy, na kt\u00f3rym le\u017ca\u0142.
<\/em>
            Inna anegdota pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Franciszek Salezy by\u0142 \u015bwiadomy buntowniczego ducha pary\u017can, kt\u00f3ry sprawia\u0142, \u017ce „brzydzili si\u0119 nakazanymi czynami”. Chodzi\u0142o o cz\u0142owieka, „kt\u00f3ry po osiemdziesi\u0119ciu latach \u017cycia w Pary\u017cu, nigdy go nie opuszczaj\u0105c, gdy tylko kr\u00f3l nakaza\u0142 mu pozosta\u0107 tam do ko\u0144ca swoich dni, natychmiast wyjecha\u0142 na wie\u015b, czego nigdy nie chcia\u0142 przez ca\u0142e swoje \u017cycie”.

Studia humanistyczne
<\/strong>            Jezuici byli w\u00f3wczas o\u017cywieni impulsem swojego pochodzenia. Franciszek Salezy sp\u0119dzi\u0142 dziesi\u0119\u0107 lat w ich kolegium, realizuj\u0105c ca\u0142y program studi\u00f3w, przechodz\u0105c od gramatyki przez studia klasyczne po retoryk\u0119 i filozofi\u0119. Jako ucze\u0144 z zewn\u0105trz mieszka\u0142 niedaleko kolegium ze swoim wychowawc\u0105, ks. D\u00e9age, i jego trzema kuzynami, Am\u00e9, Louisem i Gaspardem.
Metoda jezuit\u00f3w obejmowa\u0142a wyk\u0142ad profesora (praelectio<\/em>), po kt\u00f3rym nast\u0119powa\u0142y liczne \u0107wiczenia uczni\u00f3w, takie jak komponowanie wierszy i przem\u00f3wie\u0144, powtarzanie wyk\u0142ad\u00f3w, deklamacje, tematy, rozmowy i dysputy (disputatio<\/em>) w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim. Aby zmotywowa\u0107 swoich uczni\u00f3w, profesorowie odwo\u0142ywali si\u0119 do dw\u00f3ch „sk\u0142onno\u015bci” obecnych w ludzkiej duszy: przyjemno\u015bci, nap\u0119dzanej na\u015bladowaniem staro\u017cytnych, poczuciem pi\u0119kna i d\u0105\u017ceniem do literackiej doskona\u0142o\u015bci; oraz d\u0105\u017cenia lub na\u015bladowania, stymulowanego poczuciem honoru i nagrod\u0105 dla zwyci\u0119zc\u00f3w. Je\u015bli chodzi o motywacje religijne, chodzi\u0142o przede wszystkim o poszukiwanie wi\u0119kszej chwa\u0142y Bo\u017cej (ad maiorem Dei gloriam<\/em>).
            Przegl\u0105daj\u0105c pisma Franciszka, zdajemy sobie spraw\u0119, jak rozleg\u0142a i g\u0142\u0119boka by\u0142a jego kultura \u0142aci\u0144ska, nawet je\u015bli nie zawsze czyta\u0142 autor\u00f3w w oryginalnym tek\u015bcie. Cyceron ma tam swoje miejsce, ale raczej jako filozof; jest wielkim duchem, je\u015bli nie najwi\u0119kszym „w\u015br\u00f3d poga\u0144skich filozof\u00f3w”. Wergiliusz, ksi\u0105\u017c\u0119 poet\u00f3w \u0142aci\u0144skich, nie jest zapomniany: w \u015brodku okresu nagle pojawia si\u0119 wers z Eneidy<\/em> lub Eglog\u00f3w<\/em>, upi\u0119kszaj\u0105c zdanie i pobudzaj\u0105c ciekawo\u015b\u0107. Pliniusz Starszy, autor Historii naturalnej<\/em>, zapewni Franciszkowi Salezemu niemal niewyczerpany zapas por\u00f3wna\u0144, „por\u00f3wna\u0144” i ciekawych, cz\u0119sto fantasmagorycznych danych.
            Pod koniec studi\u00f3w literackich uzyska\u0142 „stopie\u0144 licencjata”, kt\u00f3ry otworzy\u0142 mu dost\u0119p do filozofii i „sztuk wyzwolonych”.

Filozofia i „sztuki wyzwolone\u201d
<\/strong>            „Sztuki wyzwolone” obejmowa\u0142y nie tylko w\u0142a\u015bciw\u0105 filozofi\u0119, ale tak\u017ce matematyk\u0119, kosmografi\u0119, histori\u0119 naturaln\u0105, muzyk\u0119, fizyk\u0119, astronomi\u0119, chemi\u0119, a wszystko to „przeplatane rozwa\u017caniami metafizycznymi”. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zainteresowanie jezuit\u00f3w naukami \u015bcis\u0142ymi, bli\u017csze humanizmowi w\u0142oskiemu ni\u017c francuskiemu.
            Pisma Franciszka Salezego pokazuj\u0105, \u017ce jego studia filozoficzne pozostawi\u0142y \u015blady w jego mentalnym wszech\u015bwiecie. Arystoteles, „najwi\u0119kszy m\u00f3zg” staro\u017cytno\u015bci, jest wsz\u0119dzie obecny we Franciszku. Arystotelesowi, jak pisa\u0142, zawdzi\u0119czamy ten „staro\u017cytny aksjomat w\u015br\u00f3d filozof\u00f3w, kt\u00f3ry ka\u017cdy cz\u0142owiek pragnie pozna\u0107”. W Arystotelesie najbardziej uderzy\u0142o go to, \u017ce napisa\u0142 „godny podziwu traktat o cnotach”. Je\u015bli chodzi o Platona, uwa\u017ca go za „wielkiego ducha”, je\u015bli nie „najwi\u0119kszego”. Bardzo ceni\u0142 Epikteta, „najlepszego cz\u0142owieka w ca\u0142ym poga\u0144stwie”.
            Wiedza dotycz\u0105ca kosmografii, odpowiadaj\u0105ca naszej geografii, by\u0142a wspierana przez podr\u00f3\u017ce i odkrycia tamtych czas\u00f3w. Zupe\u0142nie nie\u015bwiadomy przyczyny fenomenu p\u00f3\u0142nocy magnetycznej, doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce „gwiazda polarna” jest t\u0105, „ku kt\u00f3rej nieustannie zmierza ig\u0142a kompasu; to dzi\u0119ki niej sternicy s\u0105 prowadzeni na morzu i mog\u0105 wiedzie\u0107, dok\u0105d prowadz\u0105 ich szlaki”. Studiowanie astronomii otworzy\u0142o jego ducha na poznanie nowych teorii kopernika\u0144skich.
            Je\u015bli chodzi o muzyk\u0119, wyznaje, \u017ce nie b\u0119d\u0105c jej koneserem, mimo wszystko „bardzo j\u0105 lubi\u0142”. Obdarzony wrodzonym poczuciem harmonii we wszystkich rzeczach, przyzna\u0142 jednak, \u017ce zna znaczenie dysonansu, kt\u00f3ry jest podstaw\u0105 polifonii: „Aby muzyka by\u0142a pi\u0119kna, wymagane jest nie tylko, aby g\u0142osy by\u0142y czyste, wyra\u017ane i wyra\u017ane, ale tak\u017ce, aby by\u0142y po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 w taki spos\u00f3b, aby stanowi\u0142y przyjemny konsonans i harmoni\u0119, na mocy unii istniej\u0105cej w rozr\u00f3\u017cnieniu i rozr\u00f3\u017cnieniu g\u0142os\u00f3w, co nie bez powodu nazywa si\u0119 akordem dysonansowym, a raczej dysonansem konkordowym”. Lutnia jest cz\u0119sto wspominana w jego pismach, co nie jest zaskakuj\u0105ce, wiedz\u0105c, \u017ce XVI wiek by\u0142 z\u0142otym wiekiem tego instrumentu.

Zaj\u0119cia pozaszkolne
<\/strong>            Szko\u0142a nie poch\u0142ania\u0142a ca\u0142kowicie \u017cycia naszego m\u0142odzie\u0144ca, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c potrzebowa\u0142 relaksu. Pocz\u0105wszy od 1560 r. jezuici zainicjowali nowe kierunki, takie jak zmniejszenie dziennego planu lekcji, wprowadzenie rekreacji mi\u0119dzy godzinami szkolnymi a godzinami nauki, odpoczynek po posi\u0142kach, stworzenie przestronnego „dziedzi\u0144ca” do rekreacji, spacery raz w tygodniu i wycieczki. Autor Filotei<\/em> wspomina zabawy, w kt\u00f3rych musia\u0142 uczestniczy\u0107 w m\u0142odo\u015bci, wymieniaj\u0105c „gr\u0119 w krykieta, pi\u0142k\u0119, wy\u015bcigi k\u00f3\u0142ek, szachy i inne gry planszowe”. Raz w tygodniu, w czwartki, a je\u015bli nie by\u0142o to mo\u017cliwe, w niedziele, ca\u0142e popo\u0142udnie przeznaczano na zabaw\u0119 na wsi.
            Czy m\u0142ody Franciszek ucz\u0119szcza\u0142, a nawet bra\u0142 udzia\u0142 w przedstawieniach w kolegium w Clermont? Bardzo prawdopodobne, poniewa\u017c jezuici byli promotorami sztuk teatralnych i komedii obyczajowych wystawianych publicznie na scenie lub na podestach ustawionych na koz\u0142ach, nawet w ko\u015bciele kolegiackim. Repertuar by\u0142 na og\u00f3\u0142 inspirowany Bibli\u0105, \u017cywotami \u015bwi\u0119tych, zw\u0142aszcza czynami m\u0119czennik\u00f3w lub histori\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c scen alegorycznych, takich jak walka cn\u00f3t z wadami, dialogi mi\u0119dzy wiar\u0105 a Ko\u015bcio\u0142em, mi\u0119dzy herezj\u0105 a rozumem. Powszechnie uwa\u017cano, \u017ce takie przedstawienie jest warte dobrze wyg\u0142oszonego kazania.

Jazda konna, szermierka i taniec
<\/strong>            Jego ojciec czuwa\u0142 nad pe\u0142nym wykszta\u0142ceniem Franciszka jako doskona\u0142ego d\u017centelmena, a dowodem na to jest fakt, \u017ce wymaga\u0142 od niego zaanga\u017cowania si\u0119 w nauk\u0119 „sztuk szlacheckich” lub sztuk rycerskich, w kt\u00f3rych sam przodowa\u0142. Franciszek musia\u0142 \u0107wiczy\u0107 jazd\u0119 konn\u0105, szermierk\u0119 i taniec.
            Je\u015bli chodzi o praktyk\u0119 szermierki, wiadomo, \u017ce wyr\u00f3\u017cnia\u0142a ona szlacheckie zadanie, podobnie jak noszenie miecza by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 przywilej\u00f3w szlachty. Nowoczesna szermierka, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 w Hiszpanii na pocz\u0105tku XV wieku, zosta\u0142a skodyfikowana przez W\u0142och\u00f3w, kt\u00f3rzy rozpowszechnili j\u0105 we Francji.
            Franciszek Salezy czasami mia\u0142 okazj\u0119 pokaza\u0107 swoj\u0105 sprawno\u015b\u0107 we w\u0142adaniu mieczem podczas kr\u00f3lewskich lub symulowanych napad\u00f3w, ale przez ca\u0142e \u017cycie walczy\u0142 w pojedynkach, kt\u00f3re cz\u0119sto ko\u0144czy\u0142y si\u0119 \u015bmierci\u0105 przeciwnika. Jego siostrzeniec wspomina\u0142, \u017ce podczas swojej misji w Thonon, nie mog\u0105c powstrzyma\u0107 dw\u00f3ch „nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w”, kt\u00f3rzy „bili si\u0119 na go\u0142e miecze” i „ci\u0105gle krzy\u017cowali swoje miecze ze sob\u0105”, „m\u0105\u017c Bo\u017cy, ufaj\u0105c swoim umiej\u0119tno\u015bciom, wyuczonym odpowiednio przez d\u0142ugi czas, rzuci\u0142 si\u0119 na nich i pokona\u0142 ich tak, \u017ce po\u017ca\u0142owali swojego niegodnego czynu”.
            Je\u015bli chodzi o taniec, kt\u00f3ry zyska\u0142 tytu\u0142y szlacheckie na w\u0142oskich dworach, wydaje si\u0119, \u017ce zosta\u0142 wprowadzony na dw\u00f3r francuski przez Katarzyn\u0119 Medycejsk\u0105, \u017con\u0119 Henryka II. Czy Franciszek Salezy uczestniczy\u0142 w jakim\u015b balecie, ta\u0144cu figuratywnym, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142a muzyka? Nie jest to niemo\u017cliwe, poniewa\u017c mia\u0142 swoich znajomych w niekt\u00f3rych wielkich rodzinach.
            Same w sobie, napisze p\u00f3\u017aniej w Filotei<\/em>, ta\u0144ce nie s\u0105 z\u0142\u0105 rzecz\u0105; wszystko zale\u017cy od tego, jak si\u0119 z nich korzysta: „Zabawa, taniec s\u0105 dozwolone, gdy robi si\u0119 to dla zabawy, a nie dla uczucia”. Dodajmy do tych wszystkich \u0107wicze\u0144 nauk\u0119 uprzejmo\u015bci i dobrych manier, zw\u0142aszcza u jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy przywi\u0105zywali du\u017c\u0105 wag\u0119 do „grzeczno\u015bci”, „skromno\u015bci” i „uczciwo\u015bci”.

Formacja religijna i moralna
<\/strong>            Na poziomie religijnym nauczanie doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej i katechizmu mia\u0142o ogromne znaczenie w kolegiach jezuickich. Katechizm by\u0142 nauczany we wszystkich klasach, uczono si\u0119 go na pami\u0119\u0107 w ni\u017cszych klasach zgodnie z metod\u0105 disputatio<\/em> i nagradzano najlepszych. Czasami organizowano publiczne konkursy z religijnie umotywowan\u0105 inscenizacj\u0105. Kultywowano \u015bpiew sakralny, kt\u00f3ry bardzo rozwin\u0119li luteranie i kalwini\u015bci. Szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142adziono na rok liturgiczny i \u015bwi\u0119ta, wykorzystuj\u0105c „historie” z Pisma \u015awi\u0119tego.
            Zaanga\u017cowani w przywr\u00f3cenie praktyki sakrament\u00f3w, jezuici zach\u0119cali swoich uczni\u00f3w nie tylko do codziennego uczestnictwa we Mszy \u015awi\u0119tej, co nie by\u0142o wcale wyj\u0105tkowym zwyczajem w XVI wieku, ale tak\u017ce do cz\u0119stej Komunii eucharystycznej, cz\u0119stej spowiedzi oraz nabo\u017ce\u0144stwa do Matki Bo\u017cej i \u015bwi\u0119tych. Franciszek gorliwie odpowiedzia\u0142 na wezwania swoich duchowych nauczycieli, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do przyjmowania komunii „tak cz\u0119sto, jak to mo\u017cliwe”, „przynajmniej co miesi\u0105c”.
            Wraz z renesansem virtus<\/em> staro\u017cytnych, nale\u017cycie schrystianizowana, powr\u00f3ci\u0142a na pierwszy plan. Jezuici stali si\u0119 jej protagonistami, zach\u0119caj\u0105c swoich uczni\u00f3w do wysi\u0142ku, osobistej dyscypliny i samoreformacji. Franciszek niew\u0105tpliwie trzyma\u0142 si\u0119 idea\u0142u najbardziej cenionych cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich, takich jak pos\u0142usze\u0144stwo, pokora, pobo\u017cno\u015b\u0107, praktykowanie obowi\u0105zk\u00f3w swojego stanu, praca, dobre maniery i czysto\u015b\u0107. P\u00f3\u017aniej po\u015bwi\u0119ca ca\u0142\u0105 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej Filotei<\/em> „\u0107wiczeniu cn\u00f3t”.

Studium Biblii i teologia
<\/strong>            W karnawa\u0142ow\u0105 niedziel\u0119 1584 r., gdy ca\u0142y Pary\u017c bawi\u0142 si\u0119, jego wychowawca zauwa\u017cy\u0142, \u017ce Franciszek wygl\u0105da na zmartwionego. Nie wiedz\u0105c, czy jest chory, czy zatroskany, zaproponowa\u0142 mu udzia\u0142 w pokazach karnawa\u0142owych. Na t\u0119 propozycj\u0119 m\u0142ody cz\u0142owiek odpowiedzia\u0142 modlitw\u0105 zaczerpni\u0119t\u0105 z Pisma \u015awi\u0119tego: „Odwr\u00f3\u0107 moje oczy od rzeczy pr\u00f3\u017cnych” i doda\u0142: „Domine, fac ut videam<\/em>„. Co widzisz? „\u015awi\u0119t\u0105 teologi\u0119”, brzmia\u0142a jego odpowied\u017a; „ona nauczy mnie tego, czego B\u00f3g chce, aby nauczy\u0142a si\u0119 moja dusza”. O. D\u00e9age, kt\u00f3ry przygotowywa\u0142 doktorat na Sorbonie, mia\u0142 na tyle m\u0105dro\u015bci, by nie sprzeciwia\u0107 si\u0119 pragnieniu swego serca. Franciszek sta\u0142 si\u0119 entuzjast\u0105 nauk \u015bwi\u0119tych do tego stopnia, \u017ce opuszcza\u0142 posi\u0142ki. Jego nauczyciel dawa\u0142 mu w\u0142asne notatki i pozwoli\u0142 mu uczestniczy\u0107 w publicznych dysputach na temat teologii.
            \u0179r\u00f3d\u0142em tego oddania by\u0142y nie tyle kursy teologiczne na Sorbonie, co raczej wyk\u0142ady z egzegezy prowadzone w Kolegium Kr\u00f3lewskim. Po jego za\u0142o\u017ceniu w 1530 r. Kolegium to by\u0142o \u015bwiadkiem triumfu nowych trend\u00f3w w studiowaniu Biblii. W 1584 r. Gilbert Genebrard, benedyktyn z Cluny, komentowa\u0142 Pie\u015b\u0144 nad Pie\u015bniami<\/em>. P\u00f3\u017aniej, kiedy skomponowa\u0142 Teotyma<\/em>, biskup Genewy wspomnia\u0142 tego mistrza i nazwa\u0142 go „z szacunkiem i wzruszeniem, poniewa\u017c, napisa\u0142, by\u0142em jego uczniem, cho\u0107 bezowocnym, kiedy naucza\u0142 w kr\u00f3lewskim kolegium w Pary\u017cu”. Pomimo swojego filologicznego rygoru, Genebrard przekaza\u0142 mu alegoryczn\u0105 i mistyczn\u0105 interpretacj\u0119 Pie\u015bni nad Pie\u015bniami<\/em>, kt\u00f3ra go oczarowa\u0142a. Jak pisze ojciec Lajeunie, Franciszek odnalaz\u0142 w tej \u015bwi\u0119tej ksi\u0119dze „inspiracj\u0119 swojego \u017cycia, temat swojego arcydzie\u0142a i najlepsze \u017ar\u00f3d\u0142o swojego optymizmu”.
            Na efekty tego odkrycia nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107. M\u0142ody student prze\u017cy\u0142 okres naznaczony wyj\u0105tkow\u0105 gorliwo\u015bci\u0105. Wst\u0105pi\u0142 do Zgromadzenia Maryi, stowarzyszenia promowanego przez jezuit\u00f3w, kt\u00f3re skupia\u0142o duchow\u0105 elit\u0119 student\u00f3w ich kolegium, kt\u00f3rego wkr\u00f3tce zosta\u0142 asystentem, a nast\u0119pnie „prefektem”. Jego serce by\u0142o rozpalone mi\u0142o\u015bci\u0105 do Boga. Cytuj\u0105c psalmist\u0119, powiedzia\u0142, \u017ce by\u0142 „pijany obfito\u015bci\u0105” domu Bo\u017cego, wype\u0142niony potokiem boskiej „zmys\u0142owo\u015bci”. Jego najwi\u0119ksze uczucie by\u0142o zarezerwowane dla Dziewicy Maryi, „pi\u0119knej jak ksi\u0119\u017cyc, l\u015bni\u0105cej jak s\u0142o\u0144ce”.

Pobo\u017cno\u015b\u0107 w kryzysie
<\/strong>            Ta wra\u017cliwa \u017carliwo\u015b\u0107 trwa\u0142a przez pewien czas.  Potem przyszed\u0142 kryzys, „dziwna udr\u0119ka”, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142 „strach przed nag\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105 i s\u0105dem Bo\u017cym”. Wed\u0142ug \u015bwiadectwa matki de Chantal, „prawie ca\u0142kowicie przesta\u0142 je\u015b\u0107 i spa\u0107, sta\u0142 si\u0119 bardzo chudy i blady jak wosk”. Dwa wyja\u015bnienia przyci\u0105gn\u0119\u0142y uwag\u0119 komentator\u00f3w: pokusy przeciwko czysto\u015bci i kwestia predestynacji. Nie ma potrzeby rozwodzi\u0107 si\u0119 nad pokusami. Spos\u00f3b my\u015blenia i dzia\u0142ania otaczaj\u0105cego \u015bwiata, zwyczaje niekt\u00f3rych towarzyszy, kt\u00f3rzy odwiedzali „nieuczciwe kobiety”, oferowa\u0142y mu przyk\u0142ady i zaproszenia zdolne przyci\u0105gn\u0105\u0107 ka\u017cdego m\u0142odego cz\u0142owieka w jego wieku i stanie.
            Innym powodem kryzysu by\u0142a kwestia predestynacji, temat, kt\u00f3ry by\u0142 na porz\u0105dku dziennym w\u015br\u00f3d teolog\u00f3w. Luter i Kalwin uczynili z niej swojego konia bojowego w sporze o usprawiedliwienie jedynie przez wiar\u0119, niezale\u017cnie od „zas\u0142ug”, kt\u00f3re cz\u0142owiek mo\u017ce naby\u0107 poprzez dobre uczynki. Kalwin zdecydowanie twierdzi\u0142, \u017ce B\u00f3g „okre\u015bli\u0142, co zamierza uczyni\u0107 dla ka\u017cdego poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka, poniewa\u017c nie stworzy\u0142 ich wszystkich w tym samym stanie, ale przeznaczy\u0142 jednych do \u017cycia wiecznego, a innych na wieczne pot\u0119pienie”. Na samej Sorbonie, gdzie Franciszek ucz\u0119szcza\u0142 na kursy, nauczano, opieraj\u0105c si\u0119 na autorytecie \u015bw. Augustyna i \u015bw. Tomasza, \u017ce B\u00f3g nie zadecydowa\u0142 o zbawieniu wszystkich ludzi.
            Franciszek wierzy\u0142, \u017ce zosta\u0142 odrzucony przez Boga i przeznaczony na wieczne pot\u0119pienie i piek\u0142o. U szczytu udr\u0119ki dokona\u0142 heroicznego aktu bezinteresownej mi\u0142o\u015bci i oddania si\u0119 Bo\u017cemu mi\u0142osierdziu. Doszed\u0142 nawet do absurdalnego z logicznego punktu widzenia wniosku, \u017ce dobrowolnie zgodzi si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 do piek\u0142a, ale pod warunkiem, \u017ce nie b\u0119dzie przeklina\u0142 Najwy\u017cszego Dobra. Rozwi\u0105zanie jego „dziwnej udr\u0119ki” jest znane w szczeg\u00f3lno\u015bci dzi\u0119ki zwierzeniom, kt\u00f3re poczyni\u0142 matce de Chantal: pewnego dnia w styczniu 1587 r. wszed\u0142 do pobliskiego ko\u015bcio\u0142a i po modlitwie w kaplicy Naj\u015bwi\u0119tszej Dziewicy wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce jego choroba spad\u0142a u jego st\u00f3p jak „\u0142uski tr\u0105du”.
            W rzeczywisto\u015bci kryzys ten mia\u0142 naprawd\u0119 pozytywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j duchowy Franciszka. Z jednej strony pom\u00f3g\u0142 mu przej\u015b\u0107 od wra\u017cliwego, by\u0107 mo\u017ce egoistycznego, a nawet narcystycznego oddania do czystej mi\u0142o\u015bci, pozbawionej wszelkich egoistycznych i dziecinnych gratyfikacji. Z drugiej strony, otworzy\u0142o jego ducha na nowe zrozumienie Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra pragnie zbawienia wszystkich ludzi. Z pewno\u015bci\u0105 zawsze b\u0119dzie broni\u0142 katolickiej doktryny o konieczno\u015bci uczynk\u00f3w do zbawienia, wierny w tym definicjom Soboru Trydenckiego, ale termin „zas\u0142uga” nie b\u0119dzie cieszy\u0142 si\u0119 jego sympati\u0105. Prawdziw\u0105 nagrod\u0105 za mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 tylko mi\u0142o\u015b\u0107. Jeste\u015bmy tutaj u \u017ar\u00f3de\u0142 salezja\u0144skiego optymizmu.

Bilans
<\/strong>            Trudno jest wyolbrzymi\u0107 znaczenie dziesi\u0119ciu lat prze\u017cytych przez m\u0142odego Franciszka Salezego w Pary\u017cu. Uko\u0144czy\u0142 tam studia w 1588 r. z licencjatem i magisterium „w sztukach”, co otworzy\u0142o mu drog\u0119 do wy\u017cszych studi\u00f3w teologicznych, prawniczych i medycznych. Kt\u00f3re z nich wybra\u0142, a raczej, kt\u00f3re zosta\u0142y mu narzucone przez ojca? Znaj\u0105c ambitne plany, jakie jego ojciec mia\u0142 wobec najstarszego syna, mo\u017cna zrozumie\u0107, \u017ce studia prawnicze by\u0142y jego preferencj\u0105. Franciszek studiowa\u0142 p\u00f3\u017aniej prawo na Uniwersytecie w Padwie, w Republice Weneckiej.
            Od jedenastego do dwudziestego pierwszego roku \u017cycia, czyli przez dziesi\u0119\u0107 lat swojego dorastania i m\u0142odo\u015bci, Franciszek by\u0142 uczniem jezuit\u00f3w w Pary\u017cu. Formacja intelektualna, moralna i religijna, jak\u0105 otrzyma\u0142 od ojc\u00f3w z Towarzystwa Jezusowego, pozostawi\u0142a \u015blad, kt\u00f3ry zachowa\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie. Franciszek Salezy zachowa\u0142 jednak swoj\u0105 oryginalno\u015b\u0107. Nie kusi\u0142o go, by zosta\u0107 jezuit\u0105, ale raczej kapucynem. \u201eSalezja\u0144sko\u015b\u0107\u201d zawsze b\u0119dzie posiada\u0142a cechy zbyt oryginalne, aby mo\u017cna je by\u0142o po prostu zasymilowa\u0107 z innymi sposobami bycia i reagowania na ludzi i wydarzenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            W 1578 r. Franciszek Salezy mia\u0142 11 lat. Jego ojciec, chc\u0105c uczyni\u0107 swojego najstarszego…<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":28271,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":8,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[1718,2024,2196,2000,2624,2618,1970,2030],"class_list":["post-28278","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-charyzmat-salezjanski","tag-cnoty","tag-edukacja","tag-historie-mlodziezy","tag-powolania","tag-swiadkowie","tag-swieci","tag-zycie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28278\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}