{"id":27619,"date":"2024-04-19T07:14:26","date_gmt":"2024-04-19T07:14:26","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=27619"},"modified":"2024-04-19T07:15:25","modified_gmt":"2024-04-19T07:15:25","slug":"ksiadz-bosko-polityka-i-kwestie-spoleczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/ksiadz-bosco\/ksiadz-bosko-polityka-i-kwestie-spoleczne\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105dz Bosko, polityka i kwestie spo\u0142eczne"},"content":{"rendered":"\n

Czy ksi\u0105dz Bosko uprawia\u0142 polityk\u0119? Tak, ale nie w dos\u0142ownym znaczeniu tego s\u0142owa. On sam m\u00f3wi\u0142, \u017ce jego polityka by\u0142a polityk\u0105 \u201eOjcze nasz\u201d: dusze do zbawienia, m\u0142odzi ubodzy do wychowania i edukacji.
<\/em><\/em>

Ksi\u0105dz Bosko i polityka
<\/strong>Ksi\u0105dz Bosko \u017cy\u0142 intensywnie i ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 problem\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c bezprecedensowych dla niego, wielkich zmian kulturowych i spo\u0142ecznych swojego stulecia, zw\u0142aszcza w ich implikacjach politycznych, i dokonywa\u0142 przemy\u015blanych wybor\u00f3w, kt\u00f3re chcia\u0142 uczyni\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 swojego ducha i scharakteryzowa\u0107 swoj\u0105 misj\u0119.
\u015awiadomie chcia\u0142 „nie uprawia\u0107 polityki partyjnej” i pozostawi\u0142 to jako duchowe dziedzictwo swojemu Zgromadzeniu, nie dlatego, \u017ce by\u0142 „apolityczny”, tj. wyobcowany z wielkich ludzkich problem\u00f3w swojej epoki i spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142, ale dlatego, \u017ce chcia\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 reformie spo\u0142ecze\u0144stwa bez wchodzenia w ruchy polityczne. Nie by\u0142 zatem „oderwany”; przeciwnie, chcia\u0142, aby jego salezjanie byli prawdziwie „zaanga\u017cowani”. Konieczne jest jednak wyja\u015bnienie znaczenia tego politycznego zaanga\u017cowania.
Termin „polityka” mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany w dw\u00f3ch znaczeniach: w pierwszym znaczeniu wskazuje na dziedzin\u0119 warto\u015bci i cel\u00f3w, kt\u00f3re definiuj\u0105 „dobro wsp\u00f3lne” w globalnej wizji spo\u0142ecze\u0144stwa; w drugim znaczeniu wskazuje na dziedzin\u0119 \u015brodk\u00f3w i metod, kt\u00f3re nale\u017cy stosowa\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 „dobro wsp\u00f3lne”.
Pierwsze znaczenie obejmuje polityk\u0119 w najszerszym znaczeniu tego s\u0142owa. Na tym poziomie ka\u017cdy ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Drugie znaczenie traktuje polityk\u0119 jako szereg inicjatyw, kt\u00f3re poprzez partie itp. maj\u0105 na celu ukierunkowanie sprawowania w\u0142adzy na korzy\u015b\u0107 ludzi. Na tym drugim poziomie polityka wi\u0105\u017ce si\u0119 z interwencj\u0105 w rz\u0105dzenie krajem, kt\u00f3ra wykracza poza zaanga\u017cowanie po\u017c\u0105dane przez ksi\u0119dza Bosko.
Uznaje on w sobie odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do pierwszego znaczenia, o ile ma to by\u0107 religijne zobowi\u0105zanie wychowawcze maj\u0105ce na celu stworzenie kultury, kt\u00f3ra ubogaca polityk\u0119 w spos\u00f3b chrze\u015bcija\u0144ski. W tym drugim znaczeniu ksi\u0105dz Bosko uprawia\u0142 polityk\u0119, nawet je\u015bli przedstawia\u0142 j\u0105 w innych kategoriach jako „moralne i obywatelskie wychowanie m\u0142odzie\u017cy”.

Ksi\u0105dz Bosko i kwestie spo\u0142eczne
<\/strong>Ksi\u0105dz Bosko prezentowa\u0142 ewolucj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 swoich czas\u00f3w. „Nale\u017ca\u0142 do tych nielicznych, kt\u00f3rzy od pocz\u0105tku rozumieli, i powtarza\u0142 to tysi\u0105ce razy, \u017ce ruch rewolucyjny nie jest przemijaj\u0105cym wichrem, poniewa\u017c nie wszystkie obietnice z\u0142o\u017cone ludziom s\u0105 nieuczciwe, a wielu odpowiedzia\u0142o na powszechne, \u017cywe aspiracje proletariatu. Z drugiej strony widzia\u0142, jak bogactwo zaczyna\u0142o stawa\u0107 si\u0119 monopolem bezlitosnych kapitalist\u00f3w i jak szefowie narzucali niesprawiedliwe pakty odizolowanemu i bezbronnemu robotnikowi zar\u00f3wno w odniesieniu do p\u0142ac, jak i godzin pracy; widzia\u0142, jak cz\u0119sto brutalnie uniemo\u017cliwiano u\u015bwi\u0119cenie \u015bwi\u0105t i jak te przyczyny musz\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 smutne skutki: utrat\u0119 wiary w robotnik\u00f3w, n\u0119dz\u0119 ich rodzin i przestrzeganie wywrotowych maksym. Dlatego te\u017c jako przewodnik i hamulec dla klas pracuj\u0105cych, uwa\u017ca\u0142 za konieczne, aby duchowie\u0144stwo zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do nich” (MB IV, 80).
Zwr\u00f3cenie si\u0119 do ubogiej m\u0142odzie\u017cy z zamiarem pracy na rzecz moralnego zbawienia, a tym samym wsp\u00f3\u0142pracy w chrze\u015bcija\u0144skiej budowie nowego spo\u0142ecze\u0144stwa, by\u0142o w\u0142a\u015bnie naturalnym i pierwotnym skutkiem i konsekwencj\u0105 intuicji, jak\u0105 mia\u0142 na temat tego spo\u0142ecze\u0144stwa i jego przysz\u0142o\u015bci.
Ale nie nale\u017cy szuka\u0107 technicznej formu\u0142y w s\u0142owach ksi\u0119dza Bosko. Ksi\u0105dz Bosko m\u00f3wi\u0142 tylko o nadu\u017cywaniu bogactwa. M\u00f3wi\u0142 o tym z takim naciskiem, z tak\u0105 si\u0142\u0105 wyrazu i niezwyk\u0142\u0105 oryginalno\u015bci\u0105 koncepcji, aby ujawni\u0107 nie tylko ostro\u015b\u0107 jego diagnozy z\u0142a stulecia, ale tak\u017ce nieustraszono\u015b\u0107 lekarza, kt\u00f3ry chce je wyleczy\u0107. Wskaza\u0142 lekarstwo w chrze\u015bcija\u0144skim wykorzystaniu bogactwa, w \u015bwiadomo\u015bci jego funkcji spo\u0142ecznej. Bogactwo jest bardzo nadu\u017cywane, powtarza\u0142 nieustannie, bogatym trzeba przypomnie\u0107 o ich obowi\u0105zku, zanim nadejdzie katastrofa.

Sprawiedliwo\u015b\u0107 i dobroczynno\u015b\u0107
<\/strong>Wspominaj\u0105c prac\u0119 wykonan\u0105 w Turynie przez ksi\u0119dza Cottolengo i ksi\u0119dza Bosko w Turynie, pewien profesor Instytutu Nauk Politycznych na Uniwersytecie w Turynie przyznawa\u0142, \u017ce ci dwaj \u015bwi\u0119ci uczynili wiele dobra, ale nast\u0119pnie wyrazi\u0142 on opini\u0119, \u017ce „ten aspekt piemonckiego ruchu charytatywnego, pomimo osi\u0105gni\u0119tych niezwyk\u0142ych rezultat\u00f3w, by\u0142 historycznie negatywny”, poniewa\u017c bardziej ni\u017c jakikolwiek inny przyczyni\u0142by si\u0119 do zatrzymania post\u0119pu ukrytego w dzia\u0142aniu mas ludowych, kt\u00f3re domaga\u0142y si\u0119 swoich praw.
Jego zdaniem „dzia\u0142alno\u015b\u0107 tych dw\u00f3ch piemonckich \u015bwi\u0119tych zosta\u0142a zepsuta przez podstawow\u0105 koncepcj\u0119, kt\u00f3ra poruszy\u0142a ich obu, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 wszystko zosta\u0142o oddane w mi\u0142osierne r\u0119ce boskiej opatrzno\u015bci” (tam\u017ce). Pozostaliby z dala od rzeczywistych ruch\u00f3w mas i ich praw, zwi\u0105zani z obrazem spo\u0142ecze\u0144stwa z\u0142o\u017conego, si\u0142\u0105 okoliczno\u015bci, ze szlachty i ludu, bogatych i proletariatu, gdzie bogaci musieli by\u0107 mi\u0142osierni, a biedni pokorni i cierpliwi. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, \u015bw. J.B. Cottolengo i \u015bw. J. Bosko nie zdawali sobie sprawy z problemu zmieniaj\u0105cych si\u0119 klas.
Nie mog\u0119 zatrzyma\u0107 si\u0119 tutaj, aby rozwa\u017cy\u0107 przypadek Cottolengo. Podkre\u015bl\u0119 tylko, \u017ce jego interwencja by\u0142a odpowiedzi\u0105 na pal\u0105ce do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re natychmiast sk\u0142oni\u0142o go do dzia\u0142ania, tak jak uczyni\u0142 to dobry Samarytanin z Ewangelii (\u0141k 10, 29-37). Biada, gdyby Dobry Samarytanin czeka\u0142 na zmian\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, aby interweniowa\u0107. Cz\u0142owiek na drodze do Jerycha umar\u0142by! „Mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa przynagla nas” (2 Kor 5, 14) mia\u0142a by\u0107 programem dzia\u0142ania \u015bw. J\u00f3zefa Benedykta Cottolengo. Ka\u017cdy ma swoj\u0105 misj\u0119 w \u017cyciu. Przeciwdzia\u0142anie skutkom z\u0142a nie neguje uznania potrzeby dotarcia do jego przyczyn. Jest to jednak wci\u0105\u017c najpilniejsza rzecz do zrobienia. A wtedy Cottolengo my\u015bla\u0142 nie tylko o tym, ale o czym\u015b wi\u0119cej.
Interwencja ksi\u0119dza Bosko w kwestii spo\u0142ecznej kierowa\u0142a si\u0119 podstawow\u0105 opcj\u0105: dla ubogich, dla fakt\u00f3w i dla dialogu z tymi, kt\u00f3rzy, nawet je\u015bli s\u0105 po drugiej stronie, mog\u0105 zosta\u0107 nak\u0142onieni do zrobienia czego\u015b.

Wk\u0142ad ksi\u0119dza Bosko
<\/strong>Jako kap\u0142an i wychowawca, ksi\u0105dz Bosko dokona\u0142 wyboru pola dla ubogiej i opuszczonej m\u0142odzie\u017cy i wyszed\u0142 poza czysto charytatywn\u0105 ide\u0119, przygotowuj\u0105c t\u0119 m\u0142odzie\u017c do uczciwego dochodzenia swoich praw.
Jego pierwsze dzia\u0142ania by\u0142y g\u0142\u00f3wnie na rzecz ubogich sprzedawc\u00f3w i robotnik\u00f3w warsztatowych. Jego interwencje, kt\u00f3re dzi\u015b mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 jako zwi\u0105zkowe, doprowadzi\u0142y go do nawi\u0105zania bezpo\u015brednich relacji z szefami tych m\u0142odych ludzi w celu zawarcia z nimi „um\u00f3w najmu pracy”.
Nast\u0119pnie, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, \u017ce ta pomoc nie rozwi\u0105zuje problem\u00f3w, z wyj\u0105tkiem ograniczonych przypadk\u00f3w, zacz\u0105\u0142 zak\u0142ada\u0107 warsztaty artystyczne i rzemie\u015blnicze, ma\u0142e firmy, w kt\u00f3rych gotowe produkty pod kierunkiem kierownika artystycznego przynios\u0142yby korzy\u015bci samym uczniom. Chodzi\u0142o o zorganizowanie praktyk w domu, aby m\u0142odzi praktykanci mogli zarabia\u0107 na chleb, nie b\u0119d\u0105c wykorzystywanymi przez swoich mistrz\u00f3w. W ko\u0144cu przeszed\u0142 do idei kierownika artystycznego, kt\u00f3ry sam nie by\u0142 mistrzem warsztatu ani pracownikiem szko\u0142y, ale \u015bwieckim zakonnikiem, mistrzem sztuki, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by da\u0107 m\u0142odemu uczniowi, bezinteresownie, w pe\u0142nym wymiarze godzin i z powo\u0142ania, pe\u0142ne profesjonalne i chrze\u015bcija\u0144skie wykszta\u0142cenie.
Szko\u0142y zawodowe, o kt\u00f3rych marzy\u0142, a p\u00f3\u017aniej wdro\u017cone przez jego nast\u0119pc\u00f3w, by\u0142y wa\u017cnym wk\u0142adem w rozwi\u0105zanie kwestii robotniczej. Nie by\u0142 ani pierwszy, ani jedyny w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu; nada\u0142 mu jednak sw\u00f3j w\u0142asny bieg, zw\u0142aszcza poprzez zharmonizowanie swojej instytucji z natur\u0105 czas\u00f3w i nadanie jej w\u0142asnej metody edukacyjnej.
Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce wielcy socjologowie katoliccy ubieg\u0142ego wieku zwr\u00f3cili uwag\u0119 na ksi\u0119dza Bosko. Bp Charles Emil Freppel (1827-1891), biskup Angers, cz\u0142owiek wielkiej kultury i cz\u0142onek Izby Francuskiej, powiedzia\u0142 2 lutego 1884 r. w przem\u00f3wieniu w parlamencie na temat kwestii robotniczej: „Tylko Wincenty a Paulo zrobi\u0142 wi\u0119cej dla rozwi\u0105zania kwestii robotniczych swoich czas\u00f3w ni\u017c wszyscy pisarze stulecia Ludwika XIV. A w tej chwili we W\u0142oszech zakonnik, ksi\u0105dz Bosko, kt\u00f3rego widzieli\u015bcie w Pary\u017cu, lepiej przygotowuje rozwi\u0105zanie kwestii robotniczej ni\u017c wszyscy m\u00f3wcy we w\u0142oskim parlamencie. Taka jest niepodwa\u017calna prawda” (por. Journal officiel de la R\u00e9publique fran\u00e7aise…. Chambre. D\u00e9bats parlementaires, 3 f\u00e9vrier 1884, s. 280).

To \u015bwiadectwo, kt\u00f3re nie wymaga komentarza…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy ksi\u0105dz Bosko uprawia\u0142 polityk\u0119? Tak, ale nie w dos\u0142ownym znaczeniu tego s\u0142owa. On sam…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":27612,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":13,"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[1718,1706,2196,2576,1724,1988],"class_list":["post-27619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiadz-bosco","tag-charyzmat-salezjanski","tag-dobroczyncy","tag-edukacja","tag-ksiadz-bosko","tag-milosc-blizniego","tag-solidarnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27619\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}