{"id":27597,"date":"2024-04-17T07:26:03","date_gmt":"2024-04-17T07:26:03","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=27597"},"modified":"2024-04-17T07:27:01","modified_gmt":"2024-04-17T07:27:01","slug":"patagonia-w-listach-pierwszych-misjonarzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/misje\/patagonia-w-listach-pierwszych-misjonarzy\/","title":{"rendered":"Patagonia w listach pierwszych misjonarzy"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><strong>Przybycie do Patagonii i pocz\u0105tek pracy<br><\/strong><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pierwsi salezjanie za\u0142o\u017cyli swoj\u0105 misj\u0119 w Patagonii 20 stycznia 1880 roku. W towarzystwie ksi\u0119dza Antonio Espinosy, wikariusza arcybiskupa Federico Aneyrosa, ksi\u0105dz Giuseppe Fagnano, ksi\u0105dz Emilio Rizzo, ksi\u0105dz Luigi Chiaria, katecheta koadiutor Luciani i jeszcze jeden &#8222;ich m\u0142ody ucze\u0144&#8221;, kt\u00f3ry pozosta\u0142 nieznany, przybyli do Carmen de Patagones; wraz z nimi by\u0142y tak\u017ce cztery C\u00f3rki Maryi Wspomo\u017cycielki: Giovanna Borgo, Angela Vallese, Angiolina Cassolo i Laura Rodriguez.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Misjonarze zaanga\u017cowali si\u0119 w katechez\u0119 i formacj\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Patagones i Viedmy, otwieraj\u0105c kolegium po\u015bwi\u0119cone \u015bw. J\u00f3zefowi, podczas gdy C\u00f3rki Maryi Wspomo\u017cycielki za\u0142o\u017cy\u0142y instytut po\u015bwi\u0119cony <em>Santa Maria de Las Indias<\/em>. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119to ekspedycje do kolonii wzd\u0142u\u017c biegu Rio Negro, w celu zapewnienia duchowego i katechetycznego wsparcia emigrantom \u017cyj\u0105cym w tych regionach, a jednocze\u015bnie systematycznego rozpoczynania katechezy w celu nawr\u00f3cenia rdzennych spo\u0142eczno\u015bci Patagonii.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Obecno\u015b\u0107 salezjan\u00f3w w Argentynie by\u0142a popierana i \u015bledzona z zainteresowaniem przez rz\u0105d argenty\u0144ski, kt\u00f3ry oczywi\u015bcie nie kierowa\u0142 si\u0119 w tym wyborze gor\u0105cym pragnieniem nawr\u00f3cenia rdzennych spo\u0142eczno\u015bci na chrze\u015bcija\u0144stwo, ale potrzeb\u0105 uspokojenia opinii publicznej oburzonej masowymi zab\u00f3jstwami i sprzeda\u017c\u0105 wi\u0119\u017ani\u00f3w: manewry wojskowe z 1879 r. maj\u0105ce na celu rozszerzenie granic zderzy\u0142y si\u0119 z oporem spo\u0142eczno\u015bci \u017cyj\u0105cych na terytoriach Pampy i Patagonii.<br><br><strong>Zwyczaje i obyczaje rdzennych spo\u0142eczno\u015bci Patagonii<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Poznanie zwyczaj\u00f3w, kultury i wierze\u0144 spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re zamierzali nawr\u00f3ci\u0107, by\u0142o wa\u017cnym zadaniem dla pierwszych misjonarzy: ks. Giacomo Costamagna, podczas swojej misji rozpoznawczej w Patagones w 1879 r., zauwa\u017cy\u0142, \u017ce po przekroczeniu Rio Colorado natkn\u0105\u0142 si\u0119 na drzewo &#8222;ob\u0142adowane zas\u0142onami lub lepiej powiedzie\u0107, szmatami, na kt\u00f3rych Indianie zawiesili wota&#8221;. Misjonarz wyja\u015bni\u0142, \u017ce drzewo nie by\u0142o uwa\u017cane za b\u00f3stwo, ale po prostu siedzib\u0119 &#8222;bog\u00f3w lub dobrych duch\u00f3w&#8221;, a szmaty mia\u0142y by\u0107 rodzajem ofiary, aby je uspokoi\u0107 i uczyni\u0107 je \u017cyczliwymi. Costamagna odkry\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce spo\u0142eczno\u015bci czci\u0142y &#8222;najwy\u017cszego Boga&#8221; zwanego <em>G\u00f9nechen<\/em>.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Z biegiem lat wiedza na ten temat ros\u0142a. Z czasem misjonarze zdali sobie spraw\u0119, \u017ce spo\u0142eczno\u015bci w Patagonii wierzy\u0142y w &#8222;Najwy\u017csz\u0105 Istot\u0119&#8221;, kt\u00f3ra zarz\u0105dza\u0142a i rz\u0105dzi\u0142a wszech\u015bwiatem, a ich koncepcja dobroczynnego b\u00f3stwa &#8211; w por\u00f3wnaniu z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 &#8211; wydawa\u0142a si\u0119 jednak zagmatwana, poniewa\u017c cz\u0119sto nie by\u0142o mo\u017cliwe &#8222;odr\u00f3\u017cnienie zasady dobra, kt\u00f3r\u0105 jest B\u00f3g, od geniuszu z\u0142a, kt\u00f3rym jest diabe\u0142&#8221;. Cz\u0142onkowie spo\u0142eczno\u015bci obawiali si\u0119 jedynie &#8222;wp\u0142yw\u00f3w z\u0142ego geniusza&#8221;, wi\u0119c ostatecznie Indianie b\u0142agali z\u0142e b\u00f3stwo o powstrzymanie si\u0119 od wszelkiego z\u0142a.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Misjonarze ze smutkiem zauwa\u017cyli, \u017ce rdzenne spo\u0142eczno\u015bci &#8222;nie wiedz\u0105 nic o pytaniu Pana o sprawy duchowe&#8221;, a tak\u017ce opisali, jak radzono sobie z chorob\u0105 i \u015bmierci\u0105 cz\u0142onka spo\u0142eczno\u015bci. Zgodnie z powszechnymi wierzeniami, demon, zwany <em>Gualicho<\/em>, opanowywa\u0142 chorego, a w przypadku \u015bmierci chorego, demon &#8222;wygrywa\u0142&#8221;: &#8222;wi\u0119c p\u0142acz\u0105, modl\u0105 si\u0119 i \u015bpiewaj\u0105 lamenty, kt\u00f3rym towarzyszy tysi\u0105c egzorcyzm\u00f3w, kt\u00f3rymi udaj\u0105, \u017ce geniusz z\u0142a opuszcza zmar\u0142ego w spokoju&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Po pochowaniu zw\u0142ok rozpoczyna\u0142 si\u0119 okres \u017ca\u0142oby, kt\u00f3ry trwa\u0142 zwykle sze\u015b\u0107 dni, podczas kt\u00f3rych Indianie &#8222;rzucali si\u0119 twarz\u0105 do ziemi&#8221; i \u015bpiewali &#8222;rodzaj lamentu&#8221;; mieszkanie w miejscu zamieszkania zmar\u0142ego i kontakt z jakimikolwiek jego rzeczami osobistymi by\u0142 zdecydowanie odradzany, poniewa\u017c mieszka\u0142 tam <em>Gualicho<\/em>.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nie by\u0142o wsp\u00f3lnych cmentarzy, a nad grobami mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 &#8222;gdzie\u015b dwa, a gdzie indziej trzy szkielety koni&#8221;, kt\u00f3re zosta\u0142y po\u015bwi\u0119cone zmar\u0142emu, aby pom\u00f3c mu i wesprze\u0107 go w \u017cyciu pozagrobowym. Konie zabijano nad grobem, pozostawiaj\u0105c tam ich zw\u0142oki, aby zmarli mogli cieszy\u0107 si\u0119 ich mi\u0119sem, podczas gdy siod\u0142o, r\u00f3\u017cne zapasy i bi\u017cuteria by\u0142y zakopywane wraz ze zw\u0142okami.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W codziennym \u017cyciu tylko najbogatsi mieli kwadratowe domy z ceg\u0142y mu\u0142owej, w kt\u00f3rych nie by\u0142o nic &#8222;poza drzwiami do wej\u015bcia i otworem w \u015brodku dachu dla \u015bwiat\u0142a i dymu&#8221;, natomiast spo\u0142eczno\u015bci wzd\u0142u\u017c Rio Negro by\u0142y zak\u0142adane nad rzekami lub lagunami, a mieszkania by\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci prostymi namiotami: &#8222;sk\u00f3ra konia lub guanako zawieszona nad kilkoma patykami wbitymi w ziemi\u0119&#8221;. Dla tych, kt\u00f3rzy si\u0119 poddali, rz\u0105d argenty\u0144ski nakaza\u0142 zbudowa\u0107 sobie <em>rancio<\/em>, czyli &#8222;mniejsze lub wi\u0119ksze pomieszczenie, zwykle wykonane z wilczej jagody, ro\u015bliny, w kt\u00f3r\u0105 obfituje pole w wilgotnych miejscach&#8221;. Najbardziej szcz\u0119\u015bliwi budowali domy z wierzbowych \u017cerdzi i zaprawy.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W 1883 r. misjonarze zauwa\u017cyli: &#8222;Obecnie, a zw\u0142aszcza w z\u0142ym sezonie, rzadko mo\u017cna zobaczy\u0107 Indianina nie ubranego od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w, nawet w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy jeszcze si\u0119 nie poddali. M\u0119\u017cczy\u017ani ubieraj\u0105 si\u0119 mniej wi\u0119cej tak jak my, bez czysto\u015bci, kt\u00f3rej nie maj\u0105, a spodnie nosz\u0105 zwykle jak <em>Garci<\/em>, w spos\u00f3b, jak m\u00f3wi\u0105, <em>Cirip\u00e0<\/em>. Najbiedniejsi, je\u015bli nie maj\u0105 nic innego, owijaj\u0105 si\u0119 w rodzaj p\u0142aszcza z najzwyklejszej tkaniny. Kobiety nosz\u0105 mant\u0119, kt\u00f3ra jest p\u0142aszczem okrywaj\u0105cym ca\u0142e cia\u0142o&#8221;. Kobiety pozosta\u0142y wierne tradycyjnym strojom na d\u0142u\u017cej: &#8222;kobiety maj\u0105 ambicj\u0119 nosi\u0107 du\u017ce srebrne kolczyki, kilka pier\u015bcionk\u00f3w na palcach i rodzaj bransoletki na nadgarstkach, wykonanej ze srebrnego filigranu z kilkoma p\u0119tlami wok\u00f3\u0142 ramienia. Niekt\u00f3re z nich i te bardziej zamo\u017cne nosz\u0105 r\u00f3wnie\u017c kilka zwoj\u00f3w filigranu na piersi. Z natury s\u0105 bardzo nie\u015bmia\u0142e, a gdy jakakolwiek nieznana bestia zbli\u017ca si\u0119 do ich domu, pr\u0119dko si\u0119 chowaj\u0105&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ma\u0142\u017ce\u0144stwa odbywa\u0142y si\u0119 zgodnie z tradycj\u0105: pan m\u0142ody dawa\u0142 rodzicom swojej przysz\u0142ej \u017cony &#8222;r\u00f3\u017cne cenne przedmioty ze z\u0142ota i srebra, takie jak pier\u015bcienie, bransolety, strzemiona, hamulce i tym podobne&#8221; lub m\u00f3g\u0142 po prostu zap\u0142aci\u0107 &#8222;w pieni\u0105dzach sum\u0119 uzgodnion\u0105 mi\u0119dzy nimi&#8221;: ojcowie oddawali swoje c\u00f3rki za m\u0105\u017c tylko za pieni\u0105dze, a co wi\u0119cej, pan m\u0142ody by\u0142 zobowi\u0105zany do pozostania w domu panny m\u0142odej i utrzymania ca\u0142ej rodziny.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Wielo\u017ce\u0144stwo by\u0142o szeroko rozpowszechnione w\u015br\u00f3d wodz\u00f3w, dlatego, jak stwierdzi\u0142 ks. Costamagna w li\u015bcie opublikowanym w styczniu 1880 r., trudno by\u0142o przekona\u0107 ich do wyrzeczenia si\u0119 go w celu zostania chrze\u015bcijanami.<br><br><strong>Ewangelizacja spo\u0142eczno\u015bci tubylczych: &#8222;nie biciem, ale \u0142agodno\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 musisz zdoby\u0107 tych swoich przyjaci\u00f3\u0142&#8221;.<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fundamentaln\u0105 rol\u0119 w dziele katechezy i ewangelizacji w Patagonii odegra\u0142 ks. Domenico Milanesio jako mediator mi\u0119dzy wsp\u00f3lnotami a rz\u0105dem argenty\u0144skim.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Misjonarz do\u0142\u0105czy\u0142 do wsp\u00f3\u0142braci 8 listopada 1880 r. po tym, jak zosta\u0142 mianowany wikariuszem parafii Matki Bo\u017cej z Mercede w Viedma, a w li\u015bcie do ks. Micha\u0142a Ruy z 28 marca 1881 r. opisa\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 misj\u0119 w\u015br\u00f3d &#8222;Indian na polu&#8221;, podkre\u015blaj\u0105c znaczne trudno\u015bci napotkane podczas pr\u00f3by nauczania i katechizowania: spo\u0142eczno\u015bci tubylcze \u017cy\u0142y daleko od siebie i ks. Domenico musia\u0142 osobi\u015bcie uda\u0107 si\u0119 do ich <em>toldos<\/em>, czyli dom\u00f3w. Czasami udawa\u0142o mu si\u0119 zebra\u0107 kilka rodzin, a nast\u0119pnie katecheza odbywa\u0142a si\u0119 na zewn\u0105trz, gdzie siedz\u0105c na trawnikach, Patago\u0144czycy s\u0142uchali lekcji katechizmu.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ks. Domenico opowiada\u0142, \u017ce nawet prosta modlitwa, taka jak &#8222;Jezu m\u00f3j, mi\u0142osierdzia&#8221;, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za prost\u0105 i \u0142atw\u0105 do zapami\u0119tania, w rzeczywisto\u015bci wymaga\u0142a d\u0142ugiego czasu, aby j\u0105 zrozumie\u0107: chocia\u017c powtarzano j\u0105 od pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu do stu razy, cz\u0119sto zapominano j\u0105 w ci\u0105gu kilku dni. Jednak pragnienie ujrzenia nawr\u00f3conych i szczerze chrze\u015bcija\u0144skich spo\u0142eczno\u015bci tubylczych by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c wystarczaj\u0105c\u0105 motywacj\u0105 do kontynuowania misji: &#8222;Ale nasza Religia nakazuje nam kocha\u0107 ich jako naszych braci, jako dzieci Ojca Niebieskiego, jako dusze odkupione Krwi\u0105 Jezusa Chrystusa; i dlatego z cierpliw\u0105, \u0142agodn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra ma nadziej\u0119 na wszystko, co m\u00f3wimy, powtarzamy jeden dzie\u0144, dwa, dziesi\u0119\u0107, dwadzie\u015bcia, a\u017c wystarczy, i w ko\u0144cu udaje nam si\u0119 sprawi\u0107, by nauczyli si\u0119 niezb\u0119dnych rzeczy. Gdyby\u015b tylko m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107, jak s\u0105 potem szcz\u0119\u015bliwi; to prawdziwa pociecha dla nich i dla nas, kt\u00f3ra wynagradza nas za wszystko&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nie by\u0142o \u0142atwo przekona\u0107 te wsp\u00f3lnoty do przyj\u0119cia prawd wiary katolickiej: ks. Domenico, w raporcie opublikowanym w <em>Biuletynie<\/em> w listopadzie 1883 r., wspomina\u0142, \u017ce podczas misji we wsp\u00f3lnocie <em>cacicco<\/em> (wodza) Willamay, niedaleko Norquin, powa\u017cnie ryzykowa\u0142 \u017cyciem, gdy zgromadzenie, kt\u00f3remu g\u0142osi\u0142 kazanie, zacz\u0119\u0142o dyskutowa\u0107 o naukach, kt\u00f3re otrzyma\u0142 do tego momentu. Sam Willamay, opisuj\u0105c ks. Milanesio jako &#8222;opowiadacza sn\u00f3w w stylu starych kobiet&#8221;, wycofa\u0142 si\u0119 do swojego <em>toldo<\/em>, podczas gdy byli tacy, kt\u00f3rzy stan\u0119li po stronie misjonarza i ci, kt\u00f3rzy byli tego samego zdania co <em>cacicco<\/em>. W obliczu tej sytuacji Milanesio wola\u0142 zachowa\u0107 dystans i jak sam zauwa\u017cy\u0142: &#8222;Sta\u0142em wtedy w milczeniu, czekaj\u0105c na wynik tego poruszenia umys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142o zwiastunem z\u0142owieszczej przygody. W pewnym momencie naprawd\u0119 uwierzy\u0142em, \u017ce nadszed\u0142 czas, abym przynajmniej oberwa\u0142 od tych barbarzy\u0144c\u00f3w, a mo\u017ce nawet zostawi\u0142 w\u015br\u00f3d nich w\u0142asn\u0105 sk\u00f3r\u0119&#8221;. Na szcz\u0119\u015bcie ostatecznie zwyci\u0119\u017cy\u0142a strona, kt\u00f3ra wspiera\u0142a misjonarza, wi\u0119c salezjanin m\u00f3g\u0142 zako\u0144czy\u0107 katechez\u0119, dzi\u0119kuj\u0105c wsp\u00f3lnocie.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Katechizacja tej ludno\u015bci nie by\u0142a \u0142atwym zadaniem, a salezjanom przeszkadzali argenty\u0144scy wojskowi, kt\u00f3rych postawy i zwyczaje stanowi\u0142y negatywne przyk\u0142ady chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ks. Fagnano zapisa\u0142: &#8222;Nawr\u00f3cenie Indian nie jest \u0142atwe do uzyskania, gdy s\u0105 oni zmuszeni do \u017cycia z pewnymi \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy nie daj\u0105 im dobrego przyk\u0142adu moralno\u015bci; a do ich <em>toldos<\/em> na razie nie mo\u017cna przenikn\u0105\u0107 bez zagro\u017cenia \u017cycia, poniewa\u017c ci dzicy u\u017cywaj\u0105 wszelkich \u015brodk\u00f3w, aby zem\u015bci\u0107 si\u0119 na chrze\u015bcijanach, kt\u00f3rzy wed\u0142ug nich id\u0105, aby przej\u0105\u0107 ich pola i zwierz\u0119ta gospodarskie&#8221;. Ten sam salezjanin pisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o dw\u00f3ch wsp\u00f3lnotach, kt\u00f3re po osiedleniu si\u0119 w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od argenty\u0144skiego obozu, w kt\u00f3rym otwarto &#8222;sklepy monopolowe&#8221;, oddawa\u0142y si\u0119 &#8222;na\u0142ogowi pija\u0144stwa&#8221;. Ks. Fagnano zgani\u0142 wojskowych, kt\u00f3rzy &#8222;dla tch\u00f3rzliwego zysku&#8221; po\u0142o\u017cyli podwaliny pod to, aby Indianie byli jeszcze bardziej sk\u0142onni do &#8222;bestialskiego nierz\u0105du&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ks. Fagnano i ks. Milanesio kontynuowali jednak przybli\u017canie si\u0119, katechizowanie i formowanie tych wsp\u00f3lnot, aby &#8222;poucza\u0107 ich o prawdach Ewangelii, wychowywa\u0107 ich s\u0142owem, ale bardziej dobrym przyk\u0142adem&#8221;, pomimo niebezpiecze\u0144stwa, aby, zgodnie z \u017cyczeniem ksi\u0119dza Bosko, mogli sta\u0107 si\u0119 &#8222;dobrymi chrze\u015bcijanami i uczciwymi obywatelami&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><br><br><em>Giacomo Bosco<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przybycie do Patagonii i pocz\u0105tek pracy&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pierwsi salezjanie za\u0142o\u017cyli swoj\u0105 misj\u0119 w Patagonii 20 stycznia&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27591,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":13,"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[1718,1838,1760,1724,1892,1958,2618],"class_list":["post-27597","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-misje","tag-charyzmat-salezjanski","tag-inicjatywy","tag-kreatywnosc-salezjanska","tag-milosc-blizniego","tag-misje","tag-salezjanie","tag-swiadkowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27597\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}