{"id":27473,"date":"2024-04-09T07:32:00","date_gmt":"2024-04-09T07:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=27473"},"modified":"2024-04-09T07:32:57","modified_gmt":"2024-04-09T07:32:57","slug":"dziecinstwo-przyszlego-swietego-swiety-franciszek-salezy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/dziecinstwo-przyszlego-swietego-swiety-franciszek-salezy\/","title":{"rendered":"Dzieci\u0144stwo przysz\u0142ego \u015bwi\u0119tego: \u015awi\u0119ty Franciszek Salezy"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek urodzi\u0142 si\u0119 21 sierpnia 1567 r. w Ch\u00e2teau de Sales, w Thorens, niedaleko Annecy w Sabaudii, po\u015br\u00f3d g\u00f3r i wiejskich dolin.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ojciec Franciszka by\u0142 cz\u0142owiekiem lojalnym, rycerskim, hojnym, a jednocze\u015bnie emocjonalnym i impulsywnym. Dzi\u0119ki swojej m\u0105dro\u015bci i poczuciu sprawiedliwo\u015bci by\u0142 cz\u0119sto wybierany na arbitra w sporach i procesach. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c bardzo go\u015bcinny wobec ubogich z s\u0105siedztwa, do tego stopnia, \u017ce wola\u0142 da\u0107 zup\u0119 biedakowi, ni\u017c wys\u0142a\u0107 go na \u017cebry. Joanna z Chantal narysowa\u0142a godny podziwu portret jego matki Franciszki:<br><br><em>By\u0142a jedn\u0105 z najbardziej niezwyk\u0142ych dam swoich czas\u00f3w. By\u0142a obdarzona szlachetn\u0105 i hojn\u0105 dusz\u0105, ale czyst\u0105, niewinn\u0105 i prost\u0105, jak prawdziwa matka i opiekunka ubogich. By\u0142a skromna, pokorna i dobroduszna wobec wszystkich, bardzo cicha w swoim domu; m\u0105drze zarz\u0105dza\u0142a swoj\u0105 rodzin\u0105, troszcz\u0105c si\u0119 o to, by \u017cyli w boja\u017ani Bo\u017cej.<br><\/em><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kiedy urodzi\u0142 si\u0119 Franciszek, jej najstarszy syn, mia\u0142a zaledwie pi\u0119tna\u015bcie lat, podczas gdy jej m\u0105\u017c mia\u0142 ponad czterdzie\u015bci. Taka r\u00f3\u017cnica wieku nie by\u0142a rzadko\u015bci\u0105 w tamtych czasach, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d szlachty, poniewa\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o uwa\u017cane przede wszystkim za sojusz mi\u0119dzy dwiema rodzinami w celu posiadania dzieci i powi\u0119kszania ich ziem, i tytu\u0142\u00f3w. W tamtych czasach uczucia niewiele znaczy\u0142y, co nie przeszkodzi\u0142o temu pozornie \u017ale po\u0142\u0105czonemu zwi\u0105zkowi okaza\u0107 si\u0119 solidnym i szcz\u0119\u015bliwym.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Macierzy\u0144stwo zapowiada\u0142o si\u0119 jako szczeg\u00f3lnie trudne. Przysz\u0142a matka modli\u0142a si\u0119 przed \u015awi\u0119tym Ca\u0142unem, przechowywanym w\u00f3wczas w Chamb\u00e9ry, stolicy Sabaudii. Franciszek przyszed\u0142 na \u015bwiat dwa miesi\u0105ce przed naturalnym terminem porodu i w obawie o prze\u017cycie zosta\u0142 szybko ochrzczony.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Z Franciszkiem, najstarszym synem, wi\u0105zane by\u0142y wszystkie nadzieje jego ojca, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 dla niego presti\u017cow\u0105 karier\u0119 w s\u0142u\u017cbie ojczyzny. Projekt ten by\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142em trudno\u015bci przez ca\u0142\u0105 jego m\u0142odo\u015b\u0107, naznaczon\u0105 napi\u0119ciem mi\u0119dzy pos\u0142usze\u0144stwem ojcu a jego w\u0142asnym powo\u0142aniem.<br><br><strong>Pierwsze sze\u015b\u0107 lat (1567-1573)<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kiedy urodzi\u0142 si\u0119 ma\u0142y Franciszek, jego m\u0142oda matka nie by\u0142a w stanie karmi\u0107 go piersi\u0105, wi\u0119c uciek\u0142a si\u0119 do wie\u015bniaczki z wioski. Trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej jego matka chrzestna, czyli babka ze strony matki, zaopiekowa\u0142a si\u0119 nim przez jaki\u015b czas.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8222;Moja matka i ja&#8221;, napisze pewnego dnia, &#8222;jeste\u015bmy jedno\u015bci\u0105&#8221;. Rzeczywi\u015bcie, dziecko &#8222;nie jest jeszcze w stanie u\u017cywa\u0107 swojej woli, ani nie mo\u017ce kocha\u0107 niczego poza piersi\u0105 i twarz\u0105 swojej drogiej matki&#8221;. Jest to wz\u00f3r oddania si\u0119 woli Bo\u017cej:<br><br><em>W og\u00f3le nie my\u015bli o ch\u0119ci bycia po jednej lub drugiej stronie i nie pragnie niczego wi\u0119cej ni\u017c by\u0107 w ramionach swojej matki, z kt\u00f3r\u0105, jak mu si\u0119 wydaje, tworzy jedno\u015b\u0107; ani nie dba o dostosowanie w\u0142asnej woli do woli matki, poniewa\u017c jej nie dostrzega, ani nie dba o to, by j\u0105 mie\u0107, i pozwala swojej matce porusza\u0107 si\u0119, robi\u0107 i decydowa\u0107 o tym, co uwa\u017ca za dobre dla niego.<br><\/em><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek Salezy twierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dzieci nie \u015bmiej\u0105 si\u0119 przed czterdziestym dniem. Dopiero po czterdziestu dniach \u015bmiej\u0105 si\u0119, to znaczy s\u0105 pocieszone, poniewa\u017c, jak m\u00f3wi Wergiliusz, &#8222;dopiero wtedy zaczynaj\u0105 poznawa\u0107 swoj\u0105 matk\u0119&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ma\u0142y Franciszek zosta\u0142 odstawiony od piersi dopiero w listopadzie 1569 roku, kiedy mia\u0142 dwa lata i trzy miesi\u0105ce. W tym wieku zacz\u0105\u0142 ju\u017c chodzi\u0107 i m\u00f3wi\u0107. Nauka chodzenia odbywa si\u0119 stopniowo i cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce dzieci upadaj\u0105 na ziemi\u0119, co wcale nie jest powa\u017cne, poniewa\u017c &#8222;gdy czuj\u0105, \u017ce matka trzyma je za r\u0119kawy, chodz\u0105 energicznie i w\u0119druj\u0105 tu i tam, nie b\u0119d\u0105c zaskoczonym upadkami, kt\u00f3re powoduj\u0105 ich niepewne nogi&#8221;. Czasami to ojciec obserwuje swoje dziecko, wci\u0105\u017c s\u0142abe i niepewne, gdy stawia pierwsze kroki, i m\u00f3wi mu: &#8222;nie spiesz si\u0119, moje dziecko&#8221;; je\u015bli potem upadnie, zach\u0119ca go, m\u00f3wi\u0105c: &#8222;zrobi\u0142 skok, jest m\u0105dry, nie p\u0142acz&#8221;; potem podchodzi do niego i podaje mu r\u0119k\u0119&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Z drugiej strony, nauka chodzenia i m\u00f3wienia odbywa si\u0119 poprzez na\u015bladowanie. To &#8222;dzi\u0119ki s\u0142uchaniu matki i gaworzeniu z ni\u0105&#8221; dziecko uczy si\u0119 m\u00f3wi\u0107 w tym samym j\u0119zyku.<br><br><strong>Dzieci\u0119ce przygody i zabawy<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dzieci\u0144stwo to czas odkry\u0107 i eksploracji. Ma\u0142y Sabaudczyk obserwowa\u0142 otaczaj\u0105c\u0105 go przyrod\u0119 i by\u0142 ni\u0105 zachwycony. W Sales, na zboczu g\u00f3ry na wschodzie, wszystko jest okaza\u0142e, imponuj\u0105ce, surowe; ale wzd\u0142u\u017c doliny, wr\u0119cz przeciwnie, wszystko jest zielone, \u017cyzne i przyjemne. W zamku Brens, w Chiablese, gdzie prawdopodobnie by\u0142 kilka razy mi\u0119dzy trzecim a pi\u0105tym rokiem \u017cycia, ma\u0142y Franciszek m\u00f3g\u0142 podziwia\u0107 blask Jeziora Genewskiego. W Annecy jezioro otoczone wzg\u00f3rzami i g\u00f3rami nigdy nie pozostawi\u0142o go oboj\u0119tnym, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne literackie obrazy nawigacji. \u0141atwo zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Franciszek Salezy nie by\u0142 cz\u0142owiekiem urodzonym w mie\u015bcie.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015awiat zwierz\u0105t, w tym czasie wci\u0105\u017c tak obecny w zamkach, na wsi, a nawet miastach, jest zakl\u0119ciem i \u017ar\u00f3d\u0142em instrukcji dla dziecka. Niewielu autor\u00f3w m\u00f3wi\u0142o o tym tak obficie jak on. Wiele ze swoich (cz\u0119sto legendarnych) informacji czerpa\u0142 z lektur; jednak osobiste obserwacje musia\u0142y si\u0119 liczy\u0107, na przyk\u0142ad, gdy pisze, \u017ce &#8222;\u015bwit sprawia, \u017ce kogut pieje; gwiazda poranna cieszy chorych, zach\u0119ca ptaki do \u015bpiewu&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ma\u0142y Franciszek d\u0142ugo rozwa\u017ca\u0142 i podziwia\u0142 prac\u0119 pszcz\u00f3\u0142, obserwowa\u0142 i uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0142 jask\u00f3\u0142ek, go\u0142\u0119bi, kur i \u017cab. Ile\u017c to razy musia\u0142 by\u0107 \u015bwiadkiem karmienia go\u0142\u0119bi na dziedzi\u0144cu zamkowym!<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przede wszystkim dziecko musi manifestowa\u0107 swoje pragnienie dorastania poprzez zabaw\u0119, kt\u00f3ra jest tak\u017ce szko\u0142\u0105 wsp\u00f3lnego \u017cycia i sposobem na zaw\u0142adni\u0119cie swoim otoczeniem. Czy Franciszek buja\u0142 si\u0119 na drewnianych konikach? Na pewno wspomina w jednym ze swoich kaza\u0144, \u017ce &#8222;dzieci hu\u015btaj\u0105 si\u0119 na drewnianych koniach, nazywaj\u0105 je ko\u0144mi, r\u017c\u0105 dla nich, biegaj\u0105, skacz\u0105, bawi\u0105 si\u0119 t\u0105 dziecinn\u0105 zabaw\u0105&#8221;. A oto osobiste wspomnienie z jego dzieci\u0144stwa: &#8222;Kiedy byli\u015bmy dzie\u0107mi, z jak\u0105 trosk\u0105 sk\u0142adali\u015bmy kawa\u0142ki p\u0142ytek, drewna, b\u0142ota, aby budowa\u0107 ma\u0142e domki i male\u0144kie budynki! A je\u015bli kto\u015b je zniszczy\u0142, czuli\u015bmy si\u0119 zagubieni i p\u0142akali\u015bmy&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ale odkrywanie otaczaj\u0105cego \u015bwiata nie zawsze odbywa si\u0119 bez ryzyka, a nauka chodzenia niesie ze sob\u0105 niespodzianki. Strach jest czasem dobrym doradc\u0105, zw\u0142aszcza gdy istnieje realne ryzyko. Je\u015bli dzieci widz\u0105 szczekaj\u0105cego psa, &#8222;natychmiast zaczynaj\u0105 krzycze\u0107 i nie przestaj\u0105, dop\u00f3ki nie znajd\u0105 si\u0119 blisko matki. W jej ramionach czuj\u0105 si\u0119 bezpiecznie i dop\u00f3ki podaj\u0105 jej r\u0119k\u0119, my\u015bl\u0105, \u017ce nikt nie mo\u017ce ich skrzywdzi\u0107&#8221;. Czasami jednak niebezpiecze\u0144stwo jest wyimaginowane. Ma\u0142y Franciszek ba\u0142 si\u0119 ciemno\u015bci, a oto jak zosta\u0142 wyleczony ze strachu przed ciemno\u015bci\u0105: &#8222;Stopniowo stara\u0142em si\u0119 i\u015b\u0107 sam, z sercem uzbrojonym tylko w ufno\u015b\u0107 w Boga, do miejsc, w kt\u00f3rych moja wyobra\u017ania mnie przera\u017ca\u0142a; w ko\u0144cu tak si\u0119 od\u015bwie\u017cy\u0142em, \u017ce uwa\u017ca\u0142em ciemno\u015b\u0107 i samotno\u015b\u0107 nocy za zachwycaj\u0105c\u0105, z powodu tej obecno\u015bci Boga, kt\u00f3ra w takiej samotno\u015bci staje si\u0119 jeszcze bardziej po\u017c\u0105dana&#8221;.<br><br><strong>Wychowanie w rodzinie<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pierwsza edukacja przypad\u0142a matce. Mi\u0119dzy m\u0142od\u0105 matk\u0105 a jej pierworodnym synem nawi\u0105za\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowa za\u017cy\u0142o\u015b\u0107. M\u00f3wiono, \u017ce by\u0142a sk\u0142onna przytula\u0107 swojego syna, kt\u00f3ry zreszt\u0105 bardzo j\u0105 przypomina\u0142. Wola\u0142a widzie\u0107 go w stroju ch\u0142opca na posy\u0142ki ni\u017c w kostiumie do zabawy. Jego matka zadba\u0142a o jego religijne wychowanie i chc\u0105c nauczy\u0107 go swojego &#8222;ma\u0142ego <em>Credo<\/em>&#8222;, zabra\u0142a go ze sob\u0105 do ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Thorens.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dziecko do\u015bwiadcza\u0142o wszystkich uczu\u0107, kt\u00f3rych by\u0142o obiektem, a jego pierwsze s\u0142owo brzmia\u0142o: &#8222;M\u00f3j B\u00f3g i moja matka, tak bardzo mnie kochaj\u0105&#8221;. &#8222;Mi\u0142o\u015b\u0107 matek do dzieci jest zawsze czulsza ni\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 ojc\u00f3w&#8221;, pisa\u0142 Franciszek Salezy, poniewa\u017c jego zdaniem &#8222;kosztuje je to wi\u0119cej&#8221;. Wed\u0142ug pewnego \u015bwiadka, to on czasami pociesza\u0142 swoj\u0105 matk\u0119 w chwilach melancholii, m\u00f3wi\u0105c jej: &#8222;Zwr\u00f3\u0107my si\u0119 do dobrego Pana, moja dobra matko, a On nam pomo\u017ce&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Od ojca zacz\u0105\u0142 uczy\u0107 si\u0119 &#8222;sprawiedliwego i rozs\u0105dnego ducha&#8221;. Ojciec sprawi\u0142, \u017ce zrozumia\u0142 pow\u00f3d tego, o co go proszono, ucz\u0105c go odpowiedzialno\u015bci za swoje czyny, nigdy nie k\u0142ama\u0107, unika\u0107 gier losowych, ale nie tych zr\u0119czno\u015bci i inteligencji. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 bardzo zadowolony z odpowiedzi, jakiej udzieli\u0142 mu syn, gdy nagle zapyta\u0142 go, o czym my\u015bli: &#8222;M\u00f3j ojcze, my\u015bl\u0119 o Bogu i o byciu dobrym cz\u0142owiekiem&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aby wzmocni\u0107 jego charakter, ojciec narzuci\u0142 mu m\u0119ski styl \u017cycia, unikanie wyg\u00f3d cielesnych, ale tak\u017ce zabawy na \u015bwie\u017cym powietrzu z kuzynami Am\u00e9, Louisem i Gaspardem. To z nimi Franciszek sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107, bawi\u0105c si\u0119 i ucz\u0119szczaj\u0105c do szko\u0142y z internatem. Nauczy\u0142 si\u0119 je\u017adzi\u0107 konno i pos\u0142ugiwa\u0107 broni\u0105 my\u015bliwsk\u0105. Za towarzyszy mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c ch\u0142opc\u00f3w z wioski, ale starannie dobranych.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Zwykle m\u0105dry i spokojny ch\u0142opiec, Franciszek przejawia\u0142 jednak zaskakuj\u0105ce napady w\u015bciek\u0142o\u015bci w pewnych okoliczno\u015bciach. Przy okazji wizyty protestant\u00f3w w rodzinnym zamku, da\u0142 upust swojej wrogo\u015bci wobec kurczak\u00f3w, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142 ok\u0142ada\u0107 pa\u0142kami, krzycz\u0105c na ca\u0142y g\u0142os: &#8222;Do g\u00f3ry! Do g\u00f3ry! Na heretyk\u00f3w!&#8221;. Potrzeba by\u0142o czasu i wysi\u0142ku, aby nawr\u00f3ci\u0107 si\u0119 na &#8222;salezja\u0144sk\u0105 \u0142agodno\u015b\u0107&#8221;.<br><br><strong>Pocz\u0105tek szko\u0142y<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W wieku sze\u015bciu lub siedmiu lat dziecko zaczyna u\u017cywa\u0107 rozumu. Dla Ko\u015bcio\u0142a ma teraz zdolno\u015b\u0107 rozr\u00f3\u017cniania dobra i z\u0142a, a dla humanist\u00f3w mo\u017ce zacz\u0105\u0107 ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y podstawowej. Jest to wiek, w kt\u00f3rym dzieci w rodzinach szlacheckich zwykle przechodz\u0105 z r\u0105k kobiet do r\u0105k m\u0119\u017cczyzn, od matki do ojca, od guwernantki do opiekuna lub wychowawcy. Wiek rozumu oznacza\u0142 r\u00f3wnie\u017c, dla niewielkiej mniejszo\u015bci dzieci, wej\u015bcie do szko\u0142y lub szko\u0142y z internatem. Teraz Franciszek wykazywa\u0142 niezwyk\u0142e predyspozycje do nauki, a nawet tak\u0105 niecierpliwo\u015b\u0107, \u017ce b\u0142aga\u0142 o niezw\u0142oczne wys\u0142anie go do szko\u0142y.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W pa\u017adzierniku 1573 roku Franciszek zosta\u0142 wys\u0142any do szko\u0142y z internatem w La Roche, w towarzystwie swoich kuzyn\u00f3w Am\u00e9, Louisa i Gasparda. W wieku sze\u015bciu lat Franciszek zosta\u0142 oddzielony od swojej rodziny. Pozosta\u0142 tam przez dwa lata, aby uko\u0144czy\u0107 &#8222;ma\u0142e gimnazjum&#8221;. Dzieci mieszkaj\u0105ce w mie\u015bcie, umieszczone pod nadzorem konkretnego pedagoga, miesza\u0142y si\u0119 w ci\u0105gu dnia w masie trzystu uczni\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych do kolegium. S\u0142uga rodziny opiekowa\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie Franciszkiem, kt\u00f3ry by\u0142 najm\u0142odszy.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Zgodnie z tym, co wiemy o \u00f3wczesnych szko\u0142ach, dzieci zacz\u0119\u0142y czyta\u0107 i pisa\u0107, u\u017cywaj\u0105c sylabariuszy i pierwszych element\u00f3w gramatyki, recytowa\u0107 modlitwy i wybrane teksty na pami\u0119\u0107, uczy\u0107 si\u0119 podstaw gramatyki \u0142aci\u0144skiej, deklinacji i koniugacji czasownik\u00f3w. Zaanga\u017cowanie w zapami\u0119tywanie, wci\u0105\u017c w du\u017cym stopniu zale\u017cne od stosowanej metody dydaktycznej, koncentrowa\u0142o si\u0119 przede wszystkim na tekstach religijnych, ale nacisk k\u0142adziono ju\u017c na jako\u015b\u0107 dykcji, charakterystyczn\u0105 cech\u0119 edukacji humanistycznej. Pod wzgl\u0119dem wychowania moralnego, kt\u00f3re w\u00f3wczas zajmowa\u0142o wa\u017cne miejsce w humanistycznej edukacji uczni\u00f3w, zapo\u017cycza\u0142o swoje wzorce bardziej od poga\u0144skiej staro\u017cytno\u015bci ni\u017c od autor\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Od pocz\u0105tku studi\u00f3w w kolegium La Roche Franciszek zachowywa\u0142 si\u0119 jak doskona\u0142y ucze\u0144. Ale ten pierwszy kontakt ze \u015bwiatem scholastycznym m\u00f3g\u0142 pozostawi\u0107 mu mniej przyjemne wspomnienia, jak sam powiedzia\u0142 przyjacielowi. Czy nigdy nie zdarzy\u0142o mu si\u0119 niechc\u0105cy opu\u015bci\u0107 lekcji i znale\u017a\u0107 si\u0119 &#8222;w sytuacji, w jakiej czasami znajduj\u0105 si\u0119 dobrzy uczniowie, kt\u00f3rzy sp\u00f3\u017aniwszy si\u0119, skr\u00f3cili niekt\u00f3re lekcje&#8221;?<br><br><em>Z pewno\u015bci\u0105 chcieliby wr\u00f3ci\u0107 do obowi\u0105zkowego planu lekcji i odzyska\u0107 \u017cyczliwo\u015b\u0107 swoich profesor\u00f3w; ale oscyluj\u0105c mi\u0119dzy strachem a nadziej\u0105, nie mog\u0105 zdecydowa\u0107, o kt\u00f3rej godzinie stawi\u0107 si\u0119 przed zirytowanym profesorem; czy powinni unikn\u0105\u0107 jego obecnego gniewu, po\u015bwi\u0119caj\u0105c nadziej\u0119 na przebaczenie, czy te\u017c uzyska\u0107 jego przebaczenie, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na ryzyko ukarania? W takich wahaniach duch dziecka musi walczy\u0107 o to, co jest dla niego najbardziej korzystne.<br><\/em><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dwa lata p\u00f3\u017aniej, nadal ze swoimi kuzynami, jest w szkole z internatem w Annecy, gdzie Franciszek b\u0119dzie si\u0119 uczy\u0142 przez trzy lata. Wraz z kuzynami zatrzyma\u0142 si\u0119 w mie\u015bcie u pewnej pani, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 swoj\u0105 ciotk\u0105. Po dw\u00f3ch latach gimnazjum w La Roche rozpocz\u0105\u0142 trzeci rok studi\u00f3w klasycznych i poczyni\u0142 szybkie post\u0119py. W\u015br\u00f3d \u0107wicze\u0144 stosowanych w college&#8217;u by\u0142y deklamacje. Ch\u0142opiec wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 w nich, &#8222;poniewa\u017c mia\u0142 szlachetn\u0105 postaw\u0119, pi\u0119kn\u0105 sylwetk\u0119, atrakcyjn\u0105 twarz i doskona\u0142y g\u0142os&#8221;.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Wydaje si\u0119, \u017ce dyscyplina by\u0142a tradycyjna i surowa, a regent zachowywa\u0142 si\u0119 jak prawdziwy karciciel. Ale zachowanie Franciszka nie pozostawia\u0142o nic do \u017cyczenia; pewnego dnia sam poprosi\u0142 o karcenie zamiast swojego kuzyna Gasparda, kt\u00f3ry p\u0142aka\u0142 ze strachu.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Najwa\u017cniejszym wydarzeniem religijnym dla dziecka by\u0142a Pierwsza Komunia \u015awi\u0119ta, sakrament, dzi\u0119ki kt\u00f3remu &#8222;jeste\u015bmy zjednoczeni i po\u0142\u0105czeni z bosk\u0105 dobroci\u0105 i otrzymujemy prawdziwe \u017cycie naszych dusz&#8221;. Jak p\u00f3\u017aniej powie o komunii, przygotowa\u0142 &#8222;swoje ma\u0142e serce na mieszkanie Tego&#8221;, kt\u00f3ry chcia\u0142 je &#8222;posi\u0105\u015b\u0107&#8221; w ca\u0142o\u015bci. Tego samego dnia przyj\u0105\u0142 sakrament bierzmowania, sakrament, dzi\u0119ki kt\u00f3remu jeste\u015bmy zjednoczeni z Bogiem &#8222;jak \u017co\u0142nierz ze swoim kapitanem&#8221;. Z tej okazji rodzice dali mu za wychowawc\u0119 ksi\u0119dza Jeana D\u00e9age, cz\u0142owieka szorstkiego, a nawet cholerycznego, ale ca\u0142kowicie oddanego swojemu uczniowi, kt\u00f3remu b\u0119dzie towarzyszy\u0142 przez ca\u0142\u0105 jego edukacj\u0119.<br><br><strong>Na progu dorastania<br><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lata dzieci\u0144stwa i ch\u0142opi\u0119ctwa Franciszka w Sabaudii pozostawi\u0142y na nim niezatarty \u015blad, ale tak\u017ce wzbudzi\u0142y w jego duszy pierwsze zal\u0105\u017cki szczeg\u00f3lnego powo\u0142ania. Zaanga\u017cowany w dawanie innym dobrego przyk\u0142adu z dyskrecj\u0105, interweniowa\u0142 u swoich towarzyszy z odpowiednimi inicjatywami. Jeszcze bardzo m\u0142ody, lubi\u0142 gromadzi\u0107 ich razem, aby uczy\u0107 ich lekcji katechizmu, kt\u00f3rej si\u0119 uczy\u0142. Po zabawie czasami zabiera\u0142 ich do ko\u015bcio\u0142a w Thorens, gdzie stawali si\u0119 dzie\u0107mi Bo\u017cymi. W dni \u015bwi\u0105teczne zabiera\u0142 ich ze sob\u0105 na spacery po lesie i nad rzek\u0119, aby \u015bpiewa\u0107 i modli\u0107 si\u0119.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ale jego szkolenie intelektualne dopiero si\u0119 zaczyna\u0142o. Po trzech latach sp\u0119dzonych w szkole z internatem w Annecy wiedzia\u0142 ju\u017c wszystko, czego m\u00f3g\u0142 go nauczy\u0107 Savoy. Jego ojciec postanowi\u0142 wys\u0142a\u0107 go do Pary\u017ca, stolicy wiedzy, aby uczyni\u0107 go &#8222;uczonym&#8221;. Ale do jakiej szko\u0142y z internatem powinien wys\u0142a\u0107 tak utalentowanego syna? Jego wyb\u00f3r pad\u0142 na szko\u0142\u0119 z internatem w Nawarze, do kt\u00f3rej ucz\u0119szcza\u0142a szlachta. Ale Franciszek sprytnie interweniowa\u0142 z pomoc\u0105 swojej matki. Pod naciskiem syna, jego ojciec w ko\u0144cu zgodzi\u0142 si\u0119 wys\u0142a\u0107 go do szko\u0142y z internatem ojc\u00f3w jezuit\u00f3w w Clermont.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Co wa\u017cne, przed wyjazdem Fran\u00e7ois poprosi\u0142 o tonsur\u0119, praktyk\u0119 nadal dozwolon\u0105 w tamtych czasach dla ch\u0142opc\u00f3w przeznaczonych do kariery ko\u015bcielnej, co jednak nie musia\u0142o podoba\u0107 si\u0119 jego ojcu, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 powo\u0142ania ko\u015bcielnego dla swojego najstarszego syna.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osi\u0105gn\u0105wszy pr\u00f3g dojrzewania, ch\u0142opiec rozpocz\u0105\u0142 nowy etap w swoim \u017cyciu. &#8222;Dzieci\u0144stwo jest pi\u0119kne&#8221;, napisze pewnego dnia, &#8222;ale zawsze chcie\u0107 by\u0107 dzieckiem to dokona\u0107 z\u0142ego wyboru, poniewa\u017c dziecko w wieku stu lat jest pogardzane. Rozpocz\u0119cie nauki jest bardzo godne pochwa\u0142y, ale ten, kto zaczyna z zamiarem nigdy si\u0119 nie doskonali\u0107, dzia\u0142a\u0142by wbrew rozs\u0105dkowi&#8221;. Po otrzymaniu w Sabaudii zarodk\u00f3w tych &#8222;wielorakich dar\u00f3w natury i \u0142aski&#8221;, Franciszek znajdzie w Pary\u017cu wspania\u0142e mo\u017cliwo\u015bci ich kultywowania i rozwijania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franciszek urodzi\u0142 si\u0119 21 sierpnia 1567 r. w Ch\u00e2teau de Sales, w Thorens, niedaleko&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":27464,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":16,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[1718,2196,2624,2590,2618,1970],"class_list":["post-27473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-charyzmat-salezjanski","tag-edukacja","tag-powolania","tag-rodzina-salezjanska","tag-swiadkowie","tag-swieci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}