{"id":20148,"date":"2023-12-13T13:45:47","date_gmt":"2023-12-13T13:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=20148"},"modified":"2024-02-02T16:18:06","modified_gmt":"2024-02-02T16:18:06","slug":"zatti-dobry-samarytanin-dla-chorych-lekarzy-i-pielegniarek-wideo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/nasi-swieci\/zatti-dobry-samarytanin-dla-chorych-lekarzy-i-pielegniarek-wideo\/","title":{"rendered":"Zatti &#8211; dobry Samarytanin dla chorych, lekarzy i piel\u0119gniarek (wideo)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><strong>&#8222;Szpital Zattiego&#8221;<br><\/strong><\/strong>Zatti i szpital byli nieroz\u0142\u0105czn\u0105 par\u0105. Ks. Entraigas pami\u0119ta, \u017ce kiedy dzwoni\u0142 telefon, koadiutor niemal wykrzykiwa\u0142: &#8222;Szpital Zattiego&#8221;. Nie zdaj\u0105c sobie z tego sprawy, wyra\u017ca\u0142 on w ten spos\u00f3b <strong>nierozerwaln\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy swoj\u0105 osob\u0105 a szpitalem<\/strong>. Sta\u0142 si\u0119 odpowiedzialny za szpital w 1913 r. po \u015bmierci ks. Garrone i odej\u015bciu Giacinto Massiniego ze Zgromadzenia, kiedy to stopniowo przejmowa\u0142 wszystkie zadania, ale przede wszystkim i bez w\u0105tpienia by\u0142 &#8222;piel\u0119gniarzem&#8221; w <em>San Jos\u00e9<\/em>. Nie kontynuowa\u0142 swoich przygotowa\u0144, ale stara\u0142 si\u0119 doskonali\u0107 to, czego nauczy\u0142 si\u0119 empirycznie poprzez osobiste studia. Kontynuowa\u0142 nauk\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, a przede wszystkim zdoby\u0142 ogromne do\u015bwiadczenie podczas swojej 48-letniej praktyki w szpitalu <em>San<\/em><em>Jos\u00e9<\/em>. Dr Sussini, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z tych, kt\u00f3rzy pracowali z nim najd\u0142u\u017cej, po stwierdzeniu, \u017ce Zatti leczy\u0142 chorych &#8222;<strong><em><strong><em>ze \u015bwi\u0119tym powo\u0142aniem<\/em><\/strong><\/em><\/strong>&#8222;, dodaje: &#8222;O ile mi wiadomo, pan Zatti, odk\u0105d go zna\u0142em, b\u0119d\u0105c dojrza\u0142ym m\u0119\u017cczyzn\u0105, ju\u017c wykszta\u0142conym, nie zaniedba\u0142 swojej og\u00f3lnej kultury, ani wiedzy na temat piel\u0119gniarstwa i przygotowania farmaceut\u00f3w&#8221;.<br>Ks. De Roia m\u00f3wi o wykszta\u0142ceniu zawodowym Zattiego w ten spos\u00f3b: &#8222;Je\u015bli chodzi o formacj\u0119 kulturaln\u0105 i zawodow\u0105, pami\u0119tam, \u017ce widzia\u0142em u niego ksi\u0105\u017cki i publikacje na temat medycyny i zapyta\u0142em go kiedy\u015b, kiedy je czyta, a on odpowiedzia\u0142, \u017ce robi to w nocy lub podczas sjesty pacjent\u00f3w, po zako\u0144czeniu obowi\u0105zk\u00f3w w szpitalu. Powiedzia\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dr Sussini czasami po\u017cycza\u0142 mu ksi\u0105\u017cki i widzia\u0142em, \u017ce cz\u0119sto zagl\u0105da\u0142 do &#8222;Vademecum&#8221;.<br>Dr Pietro Echay podkre\u015bla, \u017ce dla Zattiego &#8222;<strong>szpital<em> <\/em>by\u0142 sanktuarium<\/strong>&#8222;. Ks. Feliciano L\u00f3pez opisuje postaw\u0119 Zattiego w szpitalu w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b, b\u0119d\u0105c po d\u0142ugiej wsp\u00f3\u0142pracy z nim: &#8222;Zatti by\u0142 cz\u0142owiekiem rz\u0105dnym, wiedzia\u0142, jak jasno wyrazi\u0107 to, czego chcia\u0142, ale <strong>jego dzia\u0142aniom towarzyszy\u0142a \u0142agodno\u015b\u0107, szacunek i rado\u015b\u0107<\/strong>. Nigdy nie traci\u0142 panowania nad sob\u0105, dobrodusznie bagatelizowa\u0142 sprawy, ale jego przyk\u0142ad pracowito\u015bci by\u0142 poruszaj\u0105cy i bardziej ni\u017c dyrektorem, bez tytu\u0142u, sta\u0142 si\u0119 rodzajem uniwersalnego pracownika; poza tym szybko awansowa\u0142 w kompetencjach zawodowych, a\u017c zyska\u0142 tak\u017ce szacunek lekarzy, a tym bardziej podw\u0142adnych: Dlatego nigdy nie s\u0142ysza\u0142em, aby w tym ma\u0142ym \u015bwiecie 60 lub 70 pacjent\u00f3w i grpy zakonnic i kobiet, kt\u00f3re pomaga\u0142y oraz piel\u0119gniarek, nie panowa\u0142by pok\u00f3j, a nawet je\u015bli,co logiczne, dochodzi\u0142o do k\u0142\u00f3tni, nie ulega\u0142y one rozwojowi, dzi\u0119ki roztropno\u015bci Zattiego, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, jak zaradzi\u0107 r\u00f3\u017cnicom&#8221;.<br>Szpital<em> San Jos\u00e9<\/em> by\u0142 szczeg\u00f3lnym sanktuarium ludzkiego cierpienia, gdzie Artemides w ka\u017cdym bracie i siostrze w potrzebie obejmowa\u0142 i leczy\u0142 cierpi\u0105ce cia\u0142o Chrystusa, nadaj\u0105c sens i nadziej\u0119 ludzkiemu cierpieniu. Zatti &#8211; a wraz z nim wielu m\u0119\u017cczyzn i kobiet dobrej woli &#8211; <strong>uciele\u015bnia\u0142 przypowie\u015b\u0107 o Dobrym Samarytaninie<\/strong>: stawa\u0142 si\u0119 bli\u017anim, wyci\u0105ga\u0142 r\u0119k\u0119, podnosi\u0142, uzdrawia\u0142. Dla niego ka\u017cdy chory by\u0142 jak syn, kt\u00f3rego trzeba kocha\u0107. M\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, wielcy i mali, bogaci i biedni, inteligentni i ignoranci, wszyscy byli traktowani z szacunkiem i mi\u0142o\u015bci\u0105, bez zawracania g\u0142owy i odrzucania tych bezczelnych i nieprzyjemnych. Zwyk\u0142 mawia\u0107: &#8222;Czasami mo\u017cna spotka\u0107 kogo\u015b o mi\u0142ej twarzy, innym razem kogo\u015b nieprzyjemnego, ale przed Bogiem wszyscy jeste\u015bmy r\u00f3wni&#8221;.<br>Je\u015bli istnia\u0142o ub\u00f3stwo \u015brodk\u00f3w i je\u015bli by\u0142o wielu hospitalizowanych, to jednak Zatti w szpitalu, bior\u0105c pod uwag\u0119 czasy, miejsca i sytuacje wszystkich szpitali, nawet krajowych w tamtym czasie, przestrzega\u0142 w\u0142a\u015bciwych norm zdrowia i higieny. W tamtym czasie stosowano szersze kryteria, ale nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce salezjaninowi koadiutorowi, jako piel\u0119gniarzowi, brakowa\u0142o sprawiedliwo\u015bci i mi\u0142osierdzia wobec chorych. By\u0142 dobrze wykszta\u0142cony do swojego zadania i do\u015bwiadczony, wiedzia\u0142, co ma robi\u0107 i jakie s\u0105 granice jego kompetencji, st\u0105d nie ma \u017cadnych wspomnie\u0144 o jakimkolwiek b\u0142\u0119dzie, zaniedbaniu lub oskar\u017ceniu przeciwko niemu. Dr Sussini powiedzia\u0142: &#8222;W swoich interwencjach z chorymi zawsze przestrzega\u0142 przepis\u00f3w prawa, nie przekraczaj\u0105c swoich uprawnie\u0144 [&#8230;]. Chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107, \u017ce we wszystkich swoich interwencjach konsultowa\u0142 si\u0119 z kilkoma lekarzami spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy zawsze byli u jego boku, aby go wspiera\u0107. O ile mi wiadomo, nie przeprowadza\u0142 \u017cadnych trudnych operacji [&#8230;]. Jest pewne, \u017ce stosowa\u0142 ustalone zalecenia higieniczne, chocia\u017c czasami, bior\u0105c pod uwag\u0119 jego wielk\u0105 wiar\u0119, uwa\u017ca\u0142 je za przesadne. T\u0142o spo\u0142eczno-ekonomiczne, na kt\u00f3rym Pan Zatti wykonywa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119, by\u0142o ubogie pod wzgl\u0119dem ekonomicznym i edukacyjnym. W swojej pracy w szpitalu stosowa\u0142 w praktyce ugruntowan\u0105 wiedz\u0119 na temat higieny i techniki, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c zna\u0142, oraz inne, kt\u00f3rych nauczy\u0142 si\u0119, pytaj\u0105c specjalist\u00f3w. Poza szpitalem jego dzia\u0142ania by\u0142y trudniejsze, poniewa\u017c zmiana istniej\u0105cego \u015brodowiska by\u0142a bardzo trudna i przekracza\u0142a jego wysi\u0142ki&#8221;.<br>Luigi Palma rozszerza ten temat: &#8222;W Viedmie powszechnie wiedziano o dyskrecji i rozwadze w zachowaniu pana Zattiego; z drugiej strony, wszelkie nadu\u017cycia w tej sprawie szybko sta\u0142yby si\u0119 powszechnie znane w tej ma\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci, jak\u0105 by\u0142a Viedma, i nigdy o nich nie s\u0142yszano. Pan Zatti nigdy nie przekroczy\u0142 swoich kompetencji. Nie s\u0105dz\u0119, aby wykonywa\u0142 trudne operacje. Gdyby dosz\u0142o do nadu\u017cy\u0107, lekarze by to zg\u0142osili, ale oni tylko chwalili prac\u0119 pana Zattiego [&#8230;]. Pan Zatti stosowa\u0142 odpowiednie \u015brodki higieny. Wiem o tym, poniewa\u017c leczy\u0142 mnie przy kilku okazjach: robi\u0142 zastrzyki lub drobne zabiegi z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105&#8221;.<br>Dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 ca\u0142e swoje \u017cycie z ogromnym po\u015bwi\u0119ceniem dla chorych, kt\u00f3ry by\u0142 poszukiwany <strong>przez nich jako b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo<\/strong>, kt\u00f3ry zdoby\u0142 szacunek wszystkich lekarzy, kt\u00f3rzy z nim wsp\u00f3\u0142pracowali i przeciwko kt\u00f3remu nigdy nie mo\u017cna by\u0142o podnie\u015b\u0107 g\u0142osu oskar\u017cenia, by\u0142oby niesprawiedliwe, aby mie\u0107 przeciwko niemu pewne swobody, na kt\u00f3re jego do\u015bwiadczenie i roztropno\u015b\u0107 mog\u0142y mu pozwoli\u0107 w pewnych szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach: wznios\u0142e \u0107wiczenie mi\u0142o\u015bci, nawet w tym przypadku, by\u0142o warte wi\u0119cej ni\u017c przestrzeganie formalnych zalece\u0144.<br><br><strong>Z sercem ksi\u0119dza Bosko<br><\/strong>W Zattim urzeczywistni\u0142o si\u0119 to, co ksi\u0105dz Bosko zaleca\u0142 pierwszym misjonarzom salezja\u0144skim wyje\u017cd\u017caj\u0105cym do Argentyny: &#8222;<strong>Troszczcie si\u0119 szczeg\u00f3lnie o chorych, dzieci, starc\u00f3w i ubogich, a zas\u0142u\u017cycie na Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i \u017cyczliwo\u015b\u0107 ludzi<\/strong>&#8222;. Jak Dobry Samarytanin, Zatti przyj\u0105\u0142 w gospodzie swego serca i w szpitalu <em>San Jos\u00e9<\/em> w Viedmie ubogich, chorych, odrzuconych przez spo\u0142ecze\u0144stwo. W ka\u017cdym z nich odwiedzi\u0142 Chrystusa, uleczy\u0142 Chrystusa, nakarmi\u0142 Chrystusa, ubra\u0142 Chrystusa, przyj\u0105\u0142 Chrystusa, uczci\u0142 Chrystusa. Jak zezna\u0142 pewien lekarz w szpitalu: &#8222;Jedynym cudem, jaki widzia\u0142em w \u017cyciu, jest pan Zatti, ze wzgl\u0119du na niezwyk\u0142o\u015b\u0107 jego charakteru, jego zdolno\u015b\u0107 do s\u0142u\u017cenia bli\u017aniemu i jego niezwyk\u0142\u0105 cierpliwo\u015b\u0107 wobec chorych&#8221;.<br>Zatti potrafi\u0142 rozpozna\u0107 w ka\u017cdym bracie, w ka\u017cdej siostrze, w ka\u017cdej szczeg\u00f3lnie ubogiej i potrzebuj\u0105cej osobie, kt\u00f3r\u0105 spotka\u0142, dar: potrafi\u0142 dostrzec w ka\u017cdym z nich ja\u015bniej\u0105ce oblicze Jezusa. Ile\u017c to razy witaj\u0105c ubogiego czy chorego wykrzykiwa\u0142: &#8222;Jezus przychodzi! &#8211; Chrystus przychodzi!&#8221;. To utkwienie wzroku w Jezusie, zw\u0142aszcza w godzinie pr\u00f3by i nocy ducha, b\u0119dzie si\u0142\u0105, kt\u00f3ra pozwoli mu nie sta\u0107 si\u0119 wi\u0119\u017aniem w\u0142asnych my\u015bli i l\u0119k\u00f3w.<br>Realizuj\u0105c t\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107, Zatti sprawia\u0142, \u017ce Bo\u017ce obj\u0119cie dla ka\u017cdego cz\u0142owieka, a zw\u0142aszcza dla ostatnich i cierpi\u0105cych, anga\u017cowa\u0142o serce, dusz\u0119 i ca\u0142\u0105 jego istot\u0119, poniewa\u017c \u017cy\u0142 z ubogimi i dla ubogich. Nie by\u0142a to zwyk\u0142a s\u0142u\u017cba, ale namacalna manifestacja Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, rozpoznawanie i s\u0142u\u017cenie w ubogich i chorych obliczu cierpi\u0105cego Chrystusa z \u0142agodno\u015bci\u0105 i czu\u0142o\u015bci\u0105 matki. \u017byj\u0105c z ubogimi, praktykowa\u0142 mi\u0142osierdzie w duchu ub\u00f3stwa. Nie by\u0142 funkcjonariuszem ani biurokrat\u0105, \u015bwiadcz\u0105cym us\u0142ugi, ale autentycznym pracownikiem mi\u0142osierdzia: <strong>widz\u0105c, rozpoznaj\u0105c i s\u0142u\u017c\u0105c Chrystusowi w ubogich i wykluczonych, <\/strong>wychowywa\u0142 tak\u017ce innych. Kiedy o co\u015b prosi\u0142, prosi\u0142 o to dla Jezusa: &#8222;Daj mi troch\u0119 ubra\u0144 dla Jezusa &#8211; staruszka&#8221;; &#8222;Daj mi troch\u0119 ubra\u0144 dla 12-letniego Jezusa!&#8221;.<br>Nie spos\u00f3b nie pami\u0119ta\u0107 jego <strong>przyg\u00f3d na rowerze<\/strong>, jego niestrudzonych przeja\u017cd\u017cek, z klasycznym bia\u0142ym fartuchem z przepask\u0105 zawi\u0105zan\u0105 w pasie, witanym z czu\u0142o\u015bci\u0105 przez wszystkich, kt\u00f3rych spotka\u0142 na swojej drodze. Je\u017cd\u017c\u0105c powoli na rowerze mia\u0142 czas na wszystko: na czu\u0142e powitanie, przyjazne s\u0142owo, wywa\u017con\u0105 rad\u0119, wskaz\u00f3wk\u0119 medyczn\u0105, spontaniczn\u0105 i bezinteresown\u0105 pomoc: jego du\u017ce kieszenie by\u0142y zawsze pe\u0142ne lek\u00f3w, kt\u00f3re hojnie rozdawa\u0142 potrzebuj\u0105cym. Osobi\u015bcie dociera\u0142 do tych, kt\u00f3rzy go wzywali, obdarzaj\u0105c ich nie tylko swoj\u0105 wiedz\u0105 medyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142, ale tak\u017ce ufno\u015bci\u0105, optymizmem i wiar\u0105, kt\u00f3re promieniowa\u0142y z jego sta\u0142ego, szerokiego, s\u0142odkiego u\u015bmiechu i dobroci jego spojrzenia; ci\u0119\u017cko chory, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 wizyt\u0119 od pana Zattiego, czu\u0142 niezmiern\u0105 ulg\u0119; chory, kt\u00f3ry umiera\u0142 w obecno\u015bci Zattiego, odchodzi\u0142 bez l\u0119ku i b\u00f3lu. Dobro\u0107 rozdawana tak hojnie na b\u0142otnistych ulicach Viedmy zas\u0142u\u017cy\u0142a na to, \u017ce Artemides Zatti zosta\u0142 upami\u0119tniony w mie\u015bcie ulic\u0105, szpitalem i pomnikiem jego imienia.<br>Prowadzi\u0142 apostolat na ma\u0142\u0105 skal\u0119, na miar\u0119 jego mi\u0142o\u015bci, ale kt\u00f3ry poci\u0105ga\u0142 za sob\u0105 wiele czasu, pracy, trudno\u015bci i k\u0142opot\u00f3w. Poniewa\u017c jego dobro\u0107 i \u017cyczliwo\u015b\u0107 w s\u0142u\u017cbie innym by\u0142a znane wszystkim, wszyscy przychodzili do niego w najr\u00f3\u017cniejszych sprawach. Dyrektorzy salezja\u0144skich dom\u00f3w w Inspektorii pisali do niego z pro\u015bb\u0105 o porad\u0119 medyczn\u0105, wysy\u0142ali do niego braci z pro\u015bb\u0105 o pomoc i powierzali jego szpitalowi osoby, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 niezdolne do s\u0142u\u017cby. C\u00f3rki Maryi Wspomo\u017cycielki nie ust\u0119powa\u0142y salezjanom w pro\u015bbach o przys\u0142ugi. W\u0142oscy emigranci prosili o pomoc, pisali do W\u0142och, zabiegali o wsparcie. Ci, kt\u00f3rzy byli pod dobr\u0105 opiek\u0105 w szpitalu, jakby w wyrazie wdzi\u0119czno\u015bci, wysy\u0142ali krewnych i przyjaci\u00f3\u0142 do niego po pomoc z powodu szacunku, jakim darzyli jego opiek\u0119. W\u0142adze cywilne cz\u0119sto mia\u0142y do opieki osoby niezdolne do pracy i zwraca\u0142y si\u0119 do Zattiego. Wi\u0119\u017aniowie i inni, widz\u0105c go w dobrych stosunkach z w\u0142adzami, polecali mu, aby poprosi\u0142 ich o u\u0142askawienie lub rozwi\u0105zanie ich problem\u00f3w.<br>Jednym z fakt\u00f3w, kt\u00f3ry dobrze wyra\u017ca autorytatywn\u0105 si\u0142\u0119 Zattiego do wp\u0142ywania na \u017cycie ludzi swoim ewangelicznym \u015bwiadectwem i przekonuj\u0105cym s\u0142owem, jest nawr\u00f3cenie Lautaro Montalvy. Nazywany Chilijczykiem ze wzgl\u0119du na kraj pochodzenia, by\u0142 rewolucjonist\u0105, wykorzystywanym przez agitator\u00f3w politycznych. Rozprowadza\u0142 antyreligijne czasopisma. Opuszczony w ko\u0144cu przez wszystkich, popad\u0142 w bied\u0119 i zosta\u0142 praktyczne bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia, maj\u0105c przy tym du\u017c\u0105 rodzin\u0119. Tylko Zatti mia\u0142 odwag\u0119 wej\u015b\u0107 do jego drewnianej rudery, oprze\u0107 si\u0119 jego pierwszej reakcji buntu i przekona\u0107 go swoj\u0105 dobroci\u0105. Rewolucjonista w ko\u0144cu skruszy\u0142 si\u0119 i poprosi\u0142 o chrzest: jego dzieci r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y ochrzczone. Zatti przyj\u0105\u0142 go do szpitala. Kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 poprosi\u0142 proboszcza: &#8222;Prosz\u0119 mi udzieli\u0107 sakrament\u00f3w, kt\u00f3re chrze\u015bcijanin musi przyj\u0105\u0107!&#8221;. Nawr\u00f3cenie Montalvy by\u0142o osi\u0105gni\u0119ciem mi\u0142osierdzia i chrze\u015bcija\u0144skiej odwagi Zattiego.<br>Zatti czyni misj\u0119 w s\u0142u\u017cbie chorym swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 przestrzeni\u0105 edukacyjn\u0105, w kt\u00f3rej codziennie wciela w \u017cycie System Prewencyjny ksi\u0119dza Bosko &#8211; rozum, religi\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107 &#8211; w blisko\u015bci i pomocy potrzebuj\u0105cym, pomagaj\u0105c im zrozumie\u0107 i zaakceptowa\u0107 bolesne sytuacje \u017cyciowe, w \u017cywym \u015bwiadectwie obecno\u015bci Pana.<br><br><strong>Zatti jako piel\u0119gniarz<br><\/strong>Profil zawodowy Artemidesa Zattiego, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od obietnicy, by\u0142 zakorzeniony w zaufaniu do Opatrzno\u015bci i rozwin\u0105\u0142 si\u0119, gdy wyzdrowia\u0142 z choroby. Wyra\u017cenie &#8222;<strong>Credetti, Promisi, Guarii<\/strong>&#8222;, <strong>motto jego kanonizacji<\/strong>, pokazuje ca\u0142kowite oddanie Zattiego dla jego chorych, biednych i potrzebuj\u0105cych braci i si\u00f3str.<br>To zobowi\u0105zanie realizowa\u0142 codziennie a\u017c do \u015bmierci w szpitalu <em>San Jos\u00e9<\/em>, za\u0142o\u017conym przez pierwszych salezjan\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli do Patagonii, i powtarza\u0142 je podczas ka\u017cdej wizyty domowej, pilnej lub nie, kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada\u0142 chorym, kt\u00f3rzy go potrzebowali.<br>Na rowerze, w biurze administratora, na sali operacyjnej, na dziedzi\u0144cu podczas rekreacji ze swoimi ubogimi &#8222;krewnymi&#8221;, na oddzia\u0142ach szpitalnych, kt\u00f3re odwiedza\u0142 ka\u017cdego dnia, <strong>zawsze by\u0142 piel\u0119gniarzem<\/strong>; \u015bwi\u0119tym piel\u0119gniarzem, oddanym leczeniu i \u0142agodzeniu, <strong>przynosz\u0105cym najlepsze lekarstwo<\/strong>: empatyczn\u0105, radosn\u0105 i optymistyczn\u0105 obecno\u015b\u0107.<br><br><strong>Osoba i zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3re czyni\u0105 dobro<br><\/strong>To wiara prowadzi\u0142a Artemidesa Zattiego w niestrudzonej, ale rozs\u0105dnej dzia\u0142alno\u015bci. Jego konsekracja zakonna wprowadzi\u0142a go bezpo\u015brednio i ca\u0142kowicie w opiek\u0119 nad ubogimi, chorymi i tymi, kt\u00f3rzy potrzebowali zdrowia i mi\u0142osiernego pocieszenia Boga.<br>Pan Zatti pracowa\u0142 w \u015bwiecie opieki zdrowotnej wraz z lekarzami, piel\u0119gniarkami, personelem medycznym, C\u00f3rkami Maryi Wspomo\u017cycielki i wieloma osobami, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z nim przy wspieraniu szpitala <em>San Jos\u00e9<\/em>, pierwszego w argenty\u0144skiej Patagonii, w Viedma w pierwszej po\u0142owie XX wieku.<br>Gru\u017alica, na kt\u00f3r\u0105 zachorowa\u0142 w wieku 20 lat, nie by\u0142a przeszkod\u0105 w wytrwaniu w wyborze zawodu. W <strong>figurze salezjanina koadiutora odnalaz\u0142 styl zaanga\u017cowania w bezpo\u015bredni\u0105 prac\u0119 z ubogimi<\/strong>. Jego konsekracja zakonna, prze\u017cywana w zawodzie piel\u0119gniarza, by\u0142a po\u0142\u0105czeniem \u017cycia po\u015bwi\u0119conego Bogu i braciom. Naturalnie przejawia\u0142o si\u0119 to w osobliwej, wyj\u0105tkowej i niepowtarzalnej osobowo\u015bci. <strong>Artemides Zatti by\u0142 dobrym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry pracowa\u0142 bezpo\u015brednio z ubogimi, czyni\u0105c dobro.<\/strong><br><br>Bezpo\u015bredni kontakt z ubogimi mia\u0142 na celu zdrowie, tj. \u0142agodzenie b\u00f3lu, znoszenie cierpienia, towarzyszenie w ostatnich chwilach ich \u017cycia, oferowanie u\u015bmiechu w obliczu nieodwracalnej przysz\u0142o\u015bci, podawanie r\u0119ki z nadziej\u0105. Z<strong> <\/strong>tego powodu <strong>Zatti sta\u0142 si\u0119 &#8222;lekarstwem obecno\u015bci&#8221;<\/strong>: leczy\u0142 bezpo\u015brednio swoj\u0105 sympatyczn\u0105 obecno\u015bci\u0105.<br>Jego g\u0142\u00f3wny biograf, salezjanin Raul Entraigas, dokona\u0142 ciekawego odkrycia. Zidentyfikowa\u0142 syntez\u0119 \u017cycia Artemidesa Zattiego w zdaniu jednego z mieszka\u0144c\u00f3w wioski: wydaje si\u0119 by\u0107 &#8222;krewnym wszystkich ubogich&#8221;. Zatti widzia\u0142 samego Jezusa w sierotach, chorych i tubylcach. I traktowa\u0142 ich z tak\u0105 blisko\u015bci\u0105, uznaniem i mi\u0142o\u015bci\u0105, \u017ce wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce <strong>wszyscy s\u0105 jego krewnymi<\/strong>.<br><br><strong>Formowa\u0107 si\u0119, aby pomaga\u0107<br><\/strong>Widz\u0105c potrzeby miasteczka, <strong>Zatti doskonali\u0142 sw\u00f3j zaw\u00f3d<\/strong>. Stopniowo sta\u0142 si\u0119 szefem szpitala, studiowa\u0142 i potwierdza\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 wobec Pa\u0144stwa, gdy zosta\u0142 o to poproszony. Lekarze, kt\u00f3rzy pracowali z Artemidesem, tacy jak dr Molinari i dr Sussini, zeznaj\u0105, \u017ce Zatti posiada\u0142 ogromn\u0105 wiedz\u0119 medyczn\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 nie tylko z jego do\u015bwiadczenia, ale tak\u017ce ze studi\u00f3w.<br>Ks. De Roia dodaje: &#8222;Je\u015bli chodzi o jego wykszta\u0142cenie kulturowe i zawodowe, pami\u0119tam, \u017ce widzia\u0142em u niego ksi\u0105\u017cki i publikacje na temat medycyny, a pytaj\u0105c go kiedy\u015b, kiedy je czyta\u0142, powiedzia\u0142 mi, \u017ce robi\u0142 to wieczorami lub podczas popo\u0142udniowej sjesty pacjent\u00f3w, po zako\u0144czeniu wszystkich swoich obowi\u0105zk\u00f3w w szpitalu&#8221;.<br>W zwi\u0105zku z tym istnieje dokument &#8222;Professional Credentials&#8221;, wydany przez Sekretariat Zdrowia Publicznego Narodu Argenty\u0144skiego z <strong>profesjonalnym numerem rejestracyjnym 07253<\/strong>. By\u0142y to jego studia na Narodowym Uniwersytecie La Plata w 1948 roku, w wieku 67 lat. Doda\u0142 do tego wcze\u015bniejszy certyfikat z 1917 roku jako &#8222;Wykszta\u0142cony&#8221; w dziedzinie farmacji.<br><strong>Jego styl \u017cycia doprowadzi\u0142 go do zaanga\u017cowania, w kt\u00f3rym bezpo\u015brednio spotyka\u0142 si\u0119 z ubogimi, chorymi, potrzebuj\u0105cymi<\/strong>. Dlatego zaw\u00f3d piel\u0119gniarza mia\u0142 warto\u015b\u0107 dodan\u0105: jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a \u015bwiadectwem Bo\u017cej dobroci. Ten prosty spos\u00f3b patrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce pom\u00f3c lepiej zrozumie\u0107 \u017cycie Zattiego, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na termin &#8222;bezpo\u015brednio&#8221;.<br>W tej perspektywie odnajdujemy to, co najbardziej autentyczne w Zattim, kt\u00f3ry podkre\u015bla to, co nazywa si\u0119 &#8222;\u017cyciem zakonnym&#8221; lub &#8222;konsekracj\u0105&#8221;. Dlatego Artemides jest \u015bwi\u0119tym salezjaninem. Jest \u015bwi\u0119tym piel\u0119gniarzem. To jest dziedzictwo, kt\u00f3re pozostawi\u0142 wszystkim. I to jest wyzwanie, kt\u00f3re rzuca wszystkim i zaprasza do jego podj\u0119cia.<br><br><strong>1908<br><\/strong>Po odzyskaniu zdrowia Zatti wst\u0105pi\u0142 do Zgromadzenia Salezja\u0144skiego jako koadiutor. Rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w aptece szpitala <em>San Jos\u00e9<\/em>, jedynego w Viedma.<br><strong>1911<br><\/strong>Po \u015bmierci ks. Evasio Garrone, dyrektora szpitala, Zatti pozosta\u0142 odpowiedzialny za aptek\u0119 i szpital, pierwszy w Patagonii. Pracowa\u0142 tam przez czterdzie\u015bci lat.<br><strong>1917<br><\/strong>Otrzymuje tytu\u0142 &#8222;Wykszta\u0142conego w Farmacji&#8221; uzyskany na Uniwersytecie La Plata.<br><strong>1941<br><\/strong>Budynek szpitala zostaje zburzony. Pacjenci i specjali\u015bci przenosz\u0105 si\u0119 wraz z Zattim do szko\u0142y rolniczej <em>San Isidro<\/em>.<br><strong>1948<br><\/strong>Zatti uzyska\u0142 patent jako piel\u0119gniarz na Uniwersytecie La Plata.<br><br><strong>Zatti z lekarzami: by\u0142 ojcem!<br><\/strong>W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Zattiego w szpitalu<em> San Jos\u00e9 <\/em>byli<em> <\/em>lekarze. Relacje by\u0142y delikatne, poniewa\u017c jeden z lekarzy by\u0142 dyrektorem szpitala z prawnego punktu widzenia i ponosi\u0142 zawodow\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za pacjent\u00f3w. Zatti ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 organizacyjn\u0105 i piel\u0119gniarsk\u0105, co mog\u0142o prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144. Po pierwszych latach do Viedmy, stolicy Rio Negro i do Patagonii, przyby\u0142o wielu lekarzy i Zatti musia\u0142 wykorzysta\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci w szpitalu bez tworzenia rywalizacji. Dzia\u0142a\u0142 w taki spos\u00f3b, aby zdoby\u0107 uznanie wszystkich za swoj\u0105 dobro\u0107 i kompetencje. W dokumentacji znajdujemy nazwiska dyrektor\u00f3w: dr Riccardo Spurr i dr Francesco Pietrafraccia; nast\u0119pnie Antonio Gumersindo Sussini, Ferdinando Molinari, Pietro Echay, Pasquale Attilio Guidi i Giovanni Cadorna Guidi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o \u015bwi\u0119to\u015bci Zattiego; i wreszcie Harosteguy, Quaranta i Cessi. Z pewno\u015bci\u0105 byli te\u017c inni, bardziej na boku, poniewa\u017c po okresie sta\u017cu lekarze aspirowali do bardziej centralnych i rozwini\u0119tych miejsc. Jednog\u0142o\u015bnie uznaje si\u0119, \u017ce Zatti, jako piel\u0119gniarz, by\u0142 pos\u0142uszny instrukcjom i normom lekarskim: mia\u0142 wielkie uznanie u wszystkich ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dobro\u0107 i nie wzbudza\u0142 skarg na opiek\u0119, jak\u0105 sprawowa\u0142 nad chorymi pacjentami w swoim domu. Dr Sussini, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mu a\u017c do \u015bmierci, o\u015bwiadczy\u0142: &#8222;Wszyscy lekarze, bez wyj\u0105tku, okazywali mu sympati\u0119 i szacunek ze wzgl\u0119du na jego osobiste cnoty, dobro\u0107, mi\u0142osierdzie i czyst\u0105, szczer\u0105 i bezinteresown\u0105 wiar\u0119&#8221;<a href=\"#_edn1\" id=\"_ednref1\"><sup>[i]<\/sup><\/a> .<br>Dr Pasquale Attilio Guidi potwierdza\u0142: &#8222;Zawsze by\u0142 poprawny, post\u0119powa\u0142 zgodnie z instrukcjami lekarzy. Pami\u0119tam, \u017ce dr Harosteguy, kt\u00f3ry by\u0142 do\u015b\u0107 &#8222;protestuj\u0105cy&#8221;, nerwowy, kiedy by\u0142em obecny podczas operacji, czasami obwinia\u0142 pana Zattiego za swoje problemy; ale pod koniec operacji poklepywa\u0142 go i przeprasza\u0142. W ten spos\u00f3b zrozumieli\u015bmy, \u017ce nie by\u0142y to pretensje do Zattiego. Zatti by\u0142 osob\u0105 szanowan\u0105 przez wszystkich&#8221;<a href=\"#_edn2\" id=\"_ednref2\"><sup>[ii]<\/sup><\/a> . C\u00f3rka dr Harosteguy i dr Echay potwierdza silny charakter Harosteguy i nieuzasadnione wybuchy przeciwko Zattiemu, kt\u00f3ry przekona\u0142 go swoj\u0105 wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105. Rzeczywi\u015bcie, to w\u0142a\u015bnie dr Harosteguy, kiedy zachorowa\u0142, pozwoli\u0142 tylko Zattiemu na spotkanie z nim, doceniaj\u0105c jego obecno\u015b\u0107 i blisko\u015b\u0107.<br>Dr Molinari zezna\u0142: &#8222;Pan Zatti szanowa\u0142 personel medyczny i \u015bci\u015ble przestrzega\u0142 jego instrukcji. Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 du\u017c\u0105 liczb\u0119 pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy prosili wy\u0142\u0105cznie o jego interwencje, wielokrotnie musia\u0142 dzia\u0142a\u0107 spontanicznie, ale zawsze w oparciu o swoj\u0105 ogromn\u0105 wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie i w\u0142asn\u0105 wiedz\u0119 medyczn\u0105. Nigdy nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 na trudn\u0105 operacj\u0119. Zawsze wzywa\u0142 lekarza. My lekarze darzyli\u015bmy pana Zattiego sympati\u0105, szacunkiem i podziwem. To uczucie by\u0142o powszechne [&#8230;] Powiedzia\u0142bym, \u017ce pacjenci &#8222;uwielbiali&#8221; pana Zattiego i mieli do niego \u015blepe zaufanie&#8221;<a href=\"#_edn3\" id=\"_ednref3\"><sup>[iii]<\/sup><\/a> .<br>Dr Echay poczyni\u0142 nast\u0119puj\u0105ce spostrze\u017cenie: &#8222;Dla ca\u0142ego personelu szpitala Zatti by\u0142 ojcem; nawet dla nas, m\u0142odszych lekarzy, by\u0142 dobrym doradc\u0105&#8221;<a href=\"#_edn4\" id=\"_ednref4\"><sup>[iv]<\/sup><\/a> . Je\u015bli chodzi o wizyty Zattiego w mie\u015bcie, dr Guidi m\u00f3wi: &#8222;Lekarze nigdy nie postrzegali tej pracy Zattiego negatywnie, ale jako wsp\u00f3\u0142prac\u0119. [&#8230;]. Pacjenci, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142, postawiliby mu pomnik&#8221;<a href=\"#_edn5\" id=\"_ednref5\"><sup>[v]<\/sup><\/a> .<br>Nawet osoby postronne zawsze dostrzega\u0142y bliskie relacje wsp\u00f3\u0142pracy i szacunku mi\u0119dzy Zattim a lekarzami, jak zeznaje ks. L\u00f3pez: &#8222;Zachowanie pana Zattiego wobec lekarzy by\u0142o przez nich postrzegane jako serdeczne. Wszyscy lekarze, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em, byli bez wyj\u0105tku jego wielbicielami&#8221;<a href=\"#_edn6\" id=\"_ednref6\"><sup>[vi]<\/sup><\/a> . I jeszcze raz ks. L\u00f3pez: &#8222;Zawsze istnia\u0142o uczucie \u017cyczliwo\u015bci Zattiego wobec lekarzy, jego tolerancji i cz\u0142owiecze\u0144stwa w obliczu chamstwa typowego dla wielu lekarzy; w szczeg\u00f3lno\u015bci dr Harosteguy by\u0142 cz\u0142owiekiem gwa\u0142townym, a cnot\u0119 Zattiego wobec niego mo\u017cna \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, poniewa\u017c sta\u0142 si\u0119 on p\u00f3\u017aniej wielbicielem Zattiego&#8221;<a href=\"#_edn7\" id=\"_ednref7\"><sup>[vii]<\/sup><\/a> . Oscar Garcia u\u017cywa skutecznego wyra\u017cenia: &#8222;Lekarze wsp\u00f3\u0142pracowali ze szpitalem w du\u017cej mierze dlatego, \u017ce pan Zatti by\u0142 tam z mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra poruszy\u0142a serca&#8221;<a href=\"#_edn8\" id=\"_ednref8\"><sup>[viii]<\/sup><\/a> . Jego \u017cycie wstrz\u0105sn\u0119\u0142o oboj\u0119tno\u015bci\u0105 religijn\u0105 niekt\u00f3rych z nich: &#8222;Kiedy widz\u0119 Zattiego, moja niewiara si\u0119 chwieje&#8221;<a href=\"#_edn9\" id=\"_ednref9\"><sup>[ix]<\/sup><\/a> . W kilku przypadkach dosz\u0142o do nawr\u00f3ce\u0144 i pocz\u0105tk\u00f3w \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego.<br><br><strong>Zatti i piel\u0119gniarki: dla nas by\u0142 wszystkim!<br><\/strong>Najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 personelu szpitala stanowi\u0142y kobiety. W <em>San Jos\u00e9 <\/em>znajdowa\u0142o si\u0119 niekiedy do 70 \u0142\u00f3\u017cek. To naturalne, \u017ce potrzebne by\u0142y profesjonalnie wyszkolone piel\u0119gniarki, pomoce kuchenne, praczki i prasowaczki, sprz\u0105taczki i inny personel. W przypadku bardziej skromnych i zwyczajnych zawod\u00f3w znalezienie personelu nie by\u0142o trudne, poniewa\u017c populacja sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z wielu biednych ludzi, a praca w szpitalu wydawa\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105dana i bezpieczna. Trudniejsze by\u0142o znalezienie piel\u0119gniarek, dla kt\u00f3rych, by\u0107 mo\u017ce w ca\u0142ym kraju, a na pewno w Patagonii, nie by\u0142o o\u015brodk\u00f3w szkoleniowych. Zatti musia\u0142 zadba\u0107 o to sam: wybieraj\u0105c, szkol\u0105c, organizuj\u0105c, pomagaj\u0105c piel\u0119gniarkom, zdobywaj\u0105c \u015brodki pracy, my\u015bl\u0105c o wynagrodzeniu, do tego stopnia, \u017ce by\u0142 inicjatorem szkolenia \u017ce\u0144skiego personelu szpitala.<br>Opatrzno\u015b\u0107 przywiod\u0142a do szpitala wiele dobrych, ale biednych m\u0142odych kobiet, kt\u00f3re po opiece i uzdrowieniu szuka\u0142y miejsca gdzie indziej. Zatti zda\u0142 sobie spraw\u0119 z ich dobroci i dyspozycyjno\u015bci; pokaza\u0142 swoim przyk\u0142adem i s\u0142owem, jak pi\u0119knie jest s\u0142u\u017cy\u0107 Panu w chorych braciach i siostrach; a nast\u0119pnie z\u0142o\u017cy\u0142 dyskretn\u0105 propozycj\u0119 pozostania z nim i dzielenia misji w szpitalu. Najlepsze dziewcz\u0119ta czu\u0142y wielko\u015b\u0107 i rado\u015b\u0107 tego idea\u0142u i pozosta\u0142y w <em>San Jos\u00e9<\/em>. Zatti wzi\u0105\u0142 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za ich zawodowe przygotowanie i &#8211; jako dobry zakonnik &#8211; zadba\u0142 o ich formacj\u0119 duchow\u0105. W ten spos\u00f3b powsta\u0142y jako grupa, rodzaj zgromadzenia bez \u015blub\u00f3w, wybranych dusz, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 ubogim. Zatti da\u0142 im wszystko, czego potrzebowa\u0142y do \u017cycia, nawet je\u015bli regularnie im nie p\u0142aci\u0142, to pomy\u015bla\u0142 o dobrym zakwaterowaniu w sytuacji, gdyby chcia\u0142y zostawi\u0107 prac\u0119 w szpitalu. Nie powinni\u015bmy my\u015ble\u0107, \u017ce sytuacja w tamtych czasach wymaga\u0142a wszystkich norm, kt\u00f3rych dzi\u015b wymagaj\u0105 plac\u00f3wki szpitalne. Dla tych dziewcz\u0105t rozwi\u0105zanie oferowane przez Zatti z materialnego punktu widzenia by\u0142o godne pozazdroszczenia nie mniej ni\u017c z duchowego punktu widzenia. W rzeczywisto\u015bci by\u0142y szcz\u0119\u015bliwe, a kiedy szpital<em> San Jos\u00e9 <\/em>zosta\u0142 zamkni\u0119ty (lub wcze\u015bniej), \u017cadna z nich nie mia\u0142a trudno\u015bci ze znalezieniem dobrego zakwaterowania. Zawsze wyra\u017ca\u0142y mu za to swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107.<br>Ks. Entraigas przywo\u0142uje 13 nazwisk kobiet, kt\u00f3re pracowa\u0142y w szpitalu w r\u00f3\u017cnych okresach. W\u015br\u00f3d dokument\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 raporty piel\u0119gniarek: Noelia Morero, Teodolinda Acosta, Felisa Botte, Andrea Rafaela Morales, Maria Danielis. Noelia Morero opowiada swoj\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a identyczna z histori\u0105 kilku innych piel\u0119gniarek. Przyby\u0142a do <em>San Jos\u00e9 <\/em>chora: &#8222;Tutaj by\u0142am chora, a potem zacz\u0119\u0142am pracowa\u0107 do ko\u0144ca 1944 roku, kiedy przenios\u0142am si\u0119 do Narodowego Szpitala Regionalnego w Viedma, kt\u00f3ry zosta\u0142 otwarty w 1945 roku [&#8230;]. Zatti by\u0142 bardzo kochany i szanowany przez ca\u0142y personel i pacjent\u00f3w; by\u0142 dla wszystkich &#8222;ocieraczem \u0142ez&#8221;. Nie pami\u0119tam \u017cadnych skarg na niego. Kiedy Zatti wchodzi\u0142 do pokoi, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wszed\u0142 &#8222;sam B\u00f3g!&#8221;. Nie wiem, jak to uj\u0105\u0107. Dla nas by\u0142 wszystkim. Nie do\u015bwiadczy\u0142am \u017cadnych szczeg\u00f3lnych trudno\u015bci; jako chorej nigdy niczego mi nie brakowa\u0142o: ani jedzenia, ani lekarstw, ani ubra\u0144. Pan Zatti szczeg\u00f3lnie dba\u0142 o formacj\u0119 moraln\u0105 personelu. Pami\u0119tam, \u017ce kaza\u0142 nam uczy\u0107 si\u0119 poprzez lekcje praktyczne, towarzysz\u0105c mu, kiedy odwiedza\u0142 chorych, a po jednym lub dw\u00f3ch razach kaza\u0142 nam to robi\u0107 samym, zw\u0142aszcza w najpowa\u017cniejszych przypadkach&#8221;<a href=\"#_edn10\" id=\"_ednref10\"><sup>[x]<\/sup><\/a> .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Film obejrzany przed konferencj\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/OgIefPstgW4?cc_lang_pref=pl&amp;cc_load_policy=1\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><br><strong>Wideo z konferencji: Zatti Dobry Samarytanin, dla chorych, lekarzy i piel\u0119gniarek<\/strong><br>Wyk\u0142ad wyg\u0142oszony przez ks. Pierluigi CAMERONI, Postulatora Generalnego Towarzystwa Salezja\u0144skiego \u015bw. Jana Bosko na Valdocco, 15.11.2023.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UAnZ6qR1fJY?cc_lang_pref=pl&amp;cc_load_policy=1\"  title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref1\" id=\"_edn1\"><sup>[i]<\/sup><\/a> Zeznanie dr Antonio Gumersindo Sussini. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, str. 139 , \u00a7 561.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref2\" id=\"_edn2\"><sup>[ii]<\/sup><\/a> Zeznanie Attilio Guidi, farmaceuty. Zna\u0142 on Zattiego od 1926 do 1951 roku. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, str. 99, \u00a7 386.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref3\" id=\"_edn3\"><sup>[iii]<\/sup><\/a> Zeznanie dr Ferdinando Molinari. Zna\u0142 Zattiego od 1942 do 1951 roku. Zosta\u0142 lekarzem w szpitalu<em> San Jos\u00e9 <\/em>i leczy\u0142 go podczas jego ostatniej choroby. Wyg\u0142osi\u0142 oficjalne przem\u00f3wienie podczas inauguracji pomnika Zattiego. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, s. 147, \u00a7 600.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref4\" id=\"_edn4\"><sup>[iv]<\/sup><\/a> Zeznanie dr Petera Echaya. Positio<em> &#8211; Informatio<\/em>, s. 108.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref5\" id=\"_edn5\"><sup>[v]<\/sup><\/a> Zeznanie Attilio Guidi. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, s. 100, \u00a7 391.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref6\" id=\"_edn6\"><sup>[vi]<\/sup><\/a> Zeznanie ojca Feliciano L\u00f3peza. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, s. 171, \u00a7 694.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref7\" id=\"_edn7\"><sup>[vii]<\/sup><\/a><em> Tam\u017ce, <\/em>s. 166, \u00a7 676.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref8\" id=\"_edn8\"><sup>[viii]<\/sup><\/a> Zeznanie Oscara Garc\u00edi, pracownika policji. Pozna\u0142 Zattiego w 1925 r., ale mia\u0142 z nim do czynienia g\u0142\u00f3wnie po 1935 r., zar\u00f3wno jako absolwent, jak i cz\u0142onek Ko\u0142a Robotniczego. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, s. 111, \u00a7 440.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref9\" id=\"_edn9\"><sup>[ix]<\/sup><\/a> Zeznanie ojca Feliciano L\u00f3peza. <em>Positio &#8211; Summarium<\/em>, s. 181, \u00a7 737.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref10\" id=\"_edn10\"><sup>[x]<\/sup><\/a> Zeznanie Noelii Morero, piel\u0119gniarki. <em>Positio &#8211; Informatio<\/em>, s. 112.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Szpital Zattiego&#8221;Zatti i szpital byli nieroz\u0142\u0105czn\u0105 par\u0105. Ks. Entraigas pami\u0119ta, \u017ce kiedy dzwoni\u0142 telefon, koadiutor&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":20138,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":1,"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[1718,1760,1724,1994,1862,1958,2618,1970,1934],"class_list":["post-20148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasi-swieci","tag-charyzmat-salezjanski","tag-kreatywnosc-salezjanska","tag-milosc-blizniego","tag-nadzieja","tag-praca","tag-salezjanie","tag-swiadkowie","tag-swieci","tag-ubodzy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}