{"id":19328,"date":"2023-09-28T16:18:44","date_gmt":"2023-09-28T16:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=19328"},"modified":"2024-02-02T16:13:54","modified_gmt":"2024-02-02T16:13:54","slug":"herb-ksiedza-kardynala-angela-fernandeza-artime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/przeslania-przelozonego-generalnego\/herb-ksiedza-kardynala-angela-fernandeza-artime\/","title":{"rendered":"Herb Ksi\u0119dza Kardyna\u0142a \u00c1ngela Fern\u00e1ndeza Artime"},"content":{"rendered":"\n

Przedstawiamy herb Jego Eminencji, Kardyna\u0142a \u00c1ngela FERN\u00c1NDEZA ARTIME SDB, Prze\u0142o\u017conego Generalnego Towarzystwa \u015awi\u0119tego Franciszka Salezego (Salezjan\u00f3w Ksi\u0119dza Bosko).


Ka\u017cdy duchowny mianowany przez papie\u017ca na kardyna\u0142a musi stworzy\u0107 herb, kt\u00f3ry b\u0119dzie go reprezentowa\u0142.
Herb to nie tylko tradycyjna formalno\u015b\u0107. Reprezentuje najwa\u017cniejsze rzeczy dla osoby, rodziny lub instytucji i umo\u017cliwia identyfikacj\u0119 w przestrzeni i czasie. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych bada\u0144 pojawi\u0142y si\u0119 one w epoce wypraw krzy\u017cowych, kiedy chrze\u015bcija\u0144scy rycerze umieszczali je na swoich ubraniach, koniach, tarczach i sztandarach, aby wyra\u017anie rozpozna\u0107 sojusznik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w. P\u00f3\u017aniej uleg\u0142y one zr\u00f3\u017cnicowaniu i zosta\u0142y przekazane rodzinom szlacheckim, a tak\u017ce Ko\u015bcio\u0142owi, do tego stopnia, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nauka, heraldyka, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 ich badaniem.
W Ko\u015bciele herby ko\u015bcielne zosta\u0142y ujednolicone w 1905 r. przez papie\u017ca Piusa X w motu proprio „Inter multiplices cura”.<\/strong> I tak herb ko\u015bcielny sk\u0142ada si\u0119 z osobistej tarczy (blason), licznych zewn\u0119trznych ozd\u00f3b, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 insygnia godno\u015bci, do kt\u00f3rych si\u0119 odnosz\u0105 (kardyna\u0142 ma czerwony kapelusz z 15 czerwonymi fr\u0119dzlami) oraz osobist\u0105 dewiz\u0119, zwykle w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, jako akt wiary. Elementy herbu odnosz\u0105 si\u0119 do imienia posiadacza, jego pochodzenia, siedziby i symboli religijnych, kt\u00f3re przywo\u0142uj\u0105 jego przes\u0142anie teologiczne i warto\u015bci duchowe lub podsumowuj\u0105 idea\u0142y \u017cycia i programy duszpasterskie.
<\/em><\/em>


OPIS
<\/strong>„Tarcza[i]<\/sup><\/a> srebrno-lazurowa. Na 1. polu charakterystyczna figura Jezusa Dobrego Pasterza, znaleziona w katakumbach \u015bw. Kaliksta w Rzymie, ca\u0142kowicie naturalna[ii]<\/sup><\/a> ; na 2. polu monogram MA<\/em>, z\u0142oty, wkomponowany w koron\u0119[iii]<\/sup><\/a>; na 3. polu kotwica z dwoma hakami[iv]<\/sup><\/a> , srebrna, z czerwonymi wst\u0119gami. Tarcza jest ozdobiona kapeluszem[v]<\/sup><\/a> z czerwonymi sznurkami i fr\u0119dzlami. Fr\u0119dzle, w liczbie trzydziestu, s\u0105 u\u0142o\u017cone po pi\u0119tna\u015bcie z ka\u017cdej strony, w pi\u0119ciu rz\u0119dach: 1, 2, 3, 4, 5[vi]<\/sup><\/a> , Pod tarcz\u0105, na srebrnym tle, motto napisane czarnymi wielkimi literami: „SUFFICIT TIBI GRATIA MEA”.

WYJA\u015aNIENIE
<\/strong>„\u015aredniowieczny cz\u0142owiek (…) \u017cyje w lesie symboli<\/em>. \u015aw. Augustyn powiedzia\u0142: \u015bwiat sk\u0142ada si\u0119 z signa<\/em> i res<\/em>, ze znak\u00f3w, czyli symboli oraz z rzeczy. „Reszta”, kt\u00f3ra jest prawdziw\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, pozostaje ukryta; cz\u0142owiek pojmuje tylko znaki. Najwa\u017cniejsza ksi\u0119ga, Biblia, zawiera symboliczn\u0105 struktur\u0119. Ka\u017cdej postaci, ka\u017cdemu wydarzeniu w Starym Testamencie odpowiada posta\u0107, wydarzenie w Nowym Testamencie. \u015aredniowieczny cz\u0142owiek jest nieustannie zaanga\u017cowany w „rozszyfrowywanie”, co wzmacnia jego zale\u017cno\u015b\u0107 od duchownych \u2013 uczonych w dziedzinie symboliki. Symbolizm dominuje w sztuce, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w architekturze, gdzie ko\u015bci\u00f3\u0142 jest przede wszystkim struktur\u0105 symboliczn\u0105. Dominuje w polityce, gdzie waga symbolicznych ceremonii, takich jak namaszczenie na kr\u00f3la, jest znaczna, gdzie flagi, bro\u0144, emblematy maj\u0105 ogromne znaczenie. Kr\u00f3luje w literaturze, gdzie cz\u0119sto przybiera form\u0119 alegorii”[vii]<\/sup><\/a>.
Gesty i symbole odnosz\u0105 si\u0119 zatem do czego\u015b g\u0142\u0119bszego: do przes\u0142ania, do warto\u015bci, do idei, kt\u00f3ra wykracza poza sam znak.

” Znaki i symbole zajmuj\u0105 wa\u017cne miejsce w \u017cyciu ludzkim. Cz\u0142owiek, jako istota zar\u00f3wno cielesna jak duchowa, wyra\u017ca i rozumie rzeczywisto\u015bci duchowe za po\u015brednictwem znak\u00f3w i symboli materialnych. Jako istota spo\u0142eczna cz\u0142owiek potrzebuje znak\u00f3w i symboli, by kontaktowa\u0107 si\u0119 z innymi za po\u015brednictwem j\u0119zyka, gest\u00f3w i czynno\u015bci. To samo odnosi si\u0119 do jego relacji z Bogiem „[viii]<\/sup><\/a> .

Uczony i s\u0142ynny heraldyk Goffredo di Crollalanza w Genesis and History of Blasonic Language <\/em>(1876) pisze mi\u0119dzy innymi: „Heraldyka mia\u0142a rycerstwo jako autora, potrzeb\u0119 jako motyw, trofea jako cel, turnieje i krucjaty jako okazj\u0119, pole bitwy jako kolebk\u0119, zbroj\u0119 jako pole, projekt jako \u015brodek, symbol jako pomocniczy, stworzenie jako materi\u0119, ideologi\u0119 jako koncepcj\u0119, a herb jako konsekwencj\u0119”. Dodaje: „Herb nie jest ilustracj\u0105; tak jak umys\u0142 nie jest dusz\u0105, ale manifestacj\u0105 duszy”[ix]<\/sup><\/a> .

Heraldyka to z\u0142o\u017cony i szczeg\u00f3lny j\u0119zyk z\u0142o\u017cony z niezliczonych figur, a herb to znak, kt\u00f3ry ma wychwala\u0107 konkretny wyczyn, wa\u017cny fakt, dzia\u0142anie, kt\u00f3re nale\u017cy utrwali\u0107.

Ta nauka historyczna by\u0142a pocz\u0105tkowo zarezerwowana dla rycerzy i uczestnik\u00f3w wydarze\u0144 zbrojnych, zar\u00f3wno wojennych, jak i sportowych, kt\u00f3rzy byli rozpoznawalni dzi\u0119ki swojemu herbowi, umieszczonemu na tarczy, he\u0142mie, fladze, a tak\u017ce na kaponierze, stanowi\u0105c jedyny spos\u00f3b na odr\u00f3\u017cnienie si\u0119 od siebie.

Heraldyka rycerska zosta\u0142a niemal natychmiast przyj\u0119ta przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, mimo \u017ce organizacja ko\u015bcielna w okresie przedheraldycznym mia\u0142a ju\u017c w\u0142asne charakterystyczne znaki, tak bardzo, \u017ce kiedy heraldyka pojawi\u0142a si\u0119 w XII wieku, figury te przybra\u0142y kolory i wygl\u0105d tej w\u0142a\u015bnie symboliki.

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce duchownym zawsze zabraniano zaci\u0105gania si\u0119 do armii i noszenia broni, i z tego powodu nie nale\u017ca\u0142o przyjmowa\u0107 terminu „tarcza” lub „zbroja” w\u0142a\u015bciwego heraldyce; nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce do niedawna duchowni u\u017cywali herbu rodowego, bardzo cz\u0119sto pozbawionego jakiejkolwiek symboliki religijnej.

Sama symbolika Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego pochodzi z Ewangelii i jest reprezentowana przez klucze przekazane przez Chrystusa aposto\u0142owi Piotrowi.

Heraldyka ko\u015bcielna w naszych czasach jest \u017cywa, aktualna i szeroko stosowana. Dla kardyna\u0142a u\u017cycie herbu musi by\u0107 dzi\u015b zdefiniowane jako \u201esymbol, alegoryczna figura, graficzny wyraz, synteza i przes\u0142anie jego pos\u0142ugi”[x]<\/sup><\/a> .

W pierwszym okresie herby ko\u015bcielne mia\u0142y tarcz\u0119, nad kt\u00f3r\u0105 widnia\u0142a mitra z trzepocz\u0105cymi infu\u0142ami; z biegiem czasu zast\u0105pi\u0142 j\u0105 kapelusz ze sznurkami i r\u00f3\u017cnymi rz\u0119dami fr\u0119dzli lub kokard, o r\u00f3\u017cnej liczbie w zale\u017cno\u015bci od godno\u015bci: wszystkie w kolorze zielonym, je\u015bli byli to biskupi, arcybiskupi i patriarchowie; w kolorze czerwonym, je\u015bli byli to kardyna\u0142owie \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego.

Zwracamy r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119, \u017ce Instrukcja w sprawie szat, tytu\u0142\u00f3w i gode\u0142 Kardyna\u0142\u00f3w, Biskup\u00f3w i Pra\u0142at\u00f3w ni\u017cszych stopni<\/em> z 31 marca 1969 r., podpisana przez kardyna\u0142a sekretarza stanu Amleto Cicognaniego, stanowi dos\u0142ownie w art. 28: Zezwala si\u0119 Ksi\u0119\u017com Kardyna\u0142om i Ksi\u0119\u017com Biskupom na u\u017cywanie w\u0142a\u015bciwego im god\u0142a. Kszta\u0142t i barwa god\u0142a powinny odpowiada\u0107 wymaganiom sztuki, stosowanym przy projektowaniu gode\u0142, oraz maj\u0105 by\u0107 proste i przejrzyste. W rysunku god\u0142a nale\u017cy wy\u0142\u0105czy\u0107 wyobra\u017cenie pastora\u0142u i mitry<\/em>[xi]<\/sup><\/a>.

W artykule 29 poni\u017cej okre\u015blono, \u017ce kardyna\u0142owie mog\u0105 mie\u0107 sw\u00f3j herb umieszczony na fasadzie ko\u015bcio\u0142a przypisanego im jako tytu\u0142 lub diakonia.

Biskupi odznaczaj\u0105 si\u0119 tarcz\u0105 przymocowan\u0105 do prostego krzy\u017ca (z jedn\u0105 poprzeczk\u0105), z\u0142otego, tr\u00f3jlistnego, umieszczonego na s\u0142upie, z kapeluszem, sznurkami i fr\u0119dzlami w kolorze zielonym<\/em>. Fr\u0119dzle, w liczbie dwunastu, s\u0105 u\u0142o\u017cone po sze\u015b\u0107 z ka\u017cdej strony, w trzech rz\u0119dach 1, 2, 3.

Arcybiskupi odznaczaj\u0105 si\u0119 tarcz\u0105 przymocowan\u0105 do z\u0142otego patriarchalnego krzy\u017ca, tr\u00f3jlistnego, umieszczonego w s\u0142upie, z kapeluszem, sznurkami i fr\u0119dzlami w kolorze zielonym<\/em>. Kokardy, w liczbie dwudziestu, u\u0142o\u017cone s\u0105 po dziesi\u0119\u0107 z ka\u017cdej strony, w czterech rz\u0119dach 1, 2, 3, 4.

Patriarchowie odznaczaj\u0105 si\u0119 tarcz\u0105 przymocowan\u0105 do z\u0142otego patriarchalnego krzy\u017ca, tr\u00f3jlistnego, umieszczonego na s\u0142upie, z kapeluszem, sznurkami i fr\u0119dzlami w kolorze zielonym<\/em>. Kokardy, w liczbie trzydziestu, s\u0105 u\u0142o\u017cone po pi\u0119tna\u015bcie z ka\u017cdej strony, w pi\u0119ciu rz\u0119dach 1, 2, 3, 4, 5[xii]<\/sup><\/a> .

Kardyna\u0142owie \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego odznaczaj\u0105 si\u0119 tarcz\u0105 przymocowan\u0105 do z\u0142otego patriarchalnego krzy\u017ca, tr\u00f3jlistnego, umieszczonego na s\u0142upie, z kapeluszem, sznurkami i fr\u0119dzlami w kolorze czerwonym<\/em>. Kokardy w liczbie trzydziestu s\u0105 u\u0142o\u017cone po pi\u0119tna\u015bcie z ka\u017cdej strony, w pi\u0119ciu rz\u0119dach 1, 2, 3, 4, 5.

Pochodzenie i stosowanie zielonych <\/em>kapeluszy dla patriarch\u00f3w, arcybiskup\u00f3w i biskup\u00f3w wywodzi si\u0119 z Hiszpanii, gdzie w \u015bredniowieczu pra\u0142aci nosili kapelusze w kolorze zielonym. Z tego powodu na tarczach biskup\u00f3w, arcybiskup\u00f3w i patriarch\u00f3w widnieje zielony kapelusz<\/em>.

W 1245 r., na Soborze Lyo\u0144skim, papie\u017c Innocenty IV (1243-1254) przyzna\u0142 kardyna\u0142om czerwony <\/em>kapelusz, jako specjaln\u0105 odznak\u0119 honoru i uznania w\u015br\u00f3d innych pra\u0142at\u00f3w, do noszenia podczas jazdy do miasta. Nada\u0142 go w kolorze czerwonym, aby upomnie\u0107 ich, aby zawsze byli gotowi przela\u0107 krew w obronie wolno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i ludu chrze\u015bcija\u0144skiego. To w\u0142a\u015bnie z tego powodu od XIII wieku kardyna\u0142owie umieszczaj\u0105 w swojej tarczy czerwony <\/em>kapelusz, ozdobiony sznurkami i fr\u0119dzlami w tym samym kolorze.

Wreszcie, Kardyna\u0142 Kamerling \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego nosi tarcz\u0119 z takim samym kapeluszem jak inni kardyna\u0142owie, ale z papieskim gonfalonem, durate munere<\/em>, czyli podczas wakatu na Stolicy Apostolskiej. Sztandar papieski, zwany r\u00f3wnie\u017c Umbraculum<\/em>, ma kszta\u0142t parasola z czerwonymi i \u017c\u00f3\u0142tymi p\u0142atami, wspartymi na s\u0142upie w kszta\u0142cie lancy ze skrzy\u017cowanymi kluczami papieskimi, jednym z\u0142otym, a drugim srebrnym, przewi\u0105zanymi czerwon\u0105 wst\u0105\u017ck\u0105.

Te same kolory zielony <\/em>lub czerwony <\/em>maj\u0105 <\/em>by\u0107 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywane w tuszu piecz\u0119ci i herb\u00f3w na aktach, te ostatnie z zalecanymi konwencjonalnymi znakami wskazuj\u0105cymi emalie.

Blazonowanie – opis heraldyczny – herbu Kardyna\u0142a \u00c1ngela FERN\u00c1NDEZA ARTIME SDB nie zawiera tarczy po\u0142\u0105czonej ze z\u0142otym krzy\u017cem, umieszczonym na s\u0142upie, poniewa\u017c nie jest on biskupem. Zostanie on wy\u015bwi\u0119cony na biskupa w przysz\u0142ym roku, po tym, jak przestanie pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 Prze\u0142o\u017conego Generalnego Salezjan\u00f3w Ksi\u0119dza Bosko, i wtedy jego herb b\u0119dzie zawiera\u0107 krzy\u017c, umieszczony na tarczy.

Przez wieki Stary i Nowy Testament, patrystyka, legendy o <\/em>\u015bwi\u0119tych i liturgia oferowa\u0142y Ko\u015bcio\u0142owi najr\u00f3\u017cniejsze tematy dla symboli, kt\u00f3re mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 figurami heraldycznymi.

Takie symbole prawie zawsze nawi\u0105zuj\u0105 do duszpasterskich lub apostolskich zada\u0144 instytut\u00f3w ko\u015bcielnych, zar\u00f3wno \u015bwieckich, jak i zakonnych, lub maj\u0105 zadanie wskazywa\u0107 misj\u0119 duchowie\u0144stwa, przywo\u0142ywa\u0107 staro\u017cytne tradycje kultu, wspomnie\u0144 \u015bwi\u0119tych patron\u00f3w, pobo\u017cnych lokalnych nabo\u017ce\u0144stw.

KOLORYSTYKA
<\/strong>Jedna z podstawowych zasad rz\u0105dz\u0105cych heraldyk\u0105 m\u00f3wi, \u017ce ten, kto ma mniej, ma wi\u0119cej<\/em>, w odniesieniu do kompozycji kolor\u00f3w, postaci i kszta\u0142t\u00f3w tarczy.
Tarcza, kt\u00f3r\u0105 teraz zbadamy, sk\u0142ada si\u0119 ze z\u0142ota <\/em>i srebra oraz <\/em>kolor\u00f3w niebieskiego i czerwonego.<\/em>

Czy zatem poszukiwanie w\u0142asnego herbu, aby m\u00f3c wznie\u015b\u0107 go jako sw\u00f3j sztandar, kt\u00f3rym b\u0119dzie mo\u017cna oznacza\u0107 swoje dokumenty, pe\u0142ne zrozumienie jego symboliki, nie jest w pewnym sensie poszukiwaniem samego siebie, w\u0142asnego wizerunku, w\u0142asnej godno\u015bci?
W ten spos\u00f3b akt, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by by\u0107 odczytywany tylko formalnie, mo\u017ce zamiast tego nabra\u0107 symbolicznego i wysoce znacz\u0105cego znaczenia.

Z\u0142oto<\/strong>, srebro<\/strong>, lazur <\/strong>i czerwie\u0144 <\/strong>to kolory, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w herbie Jego Eminencji Ksi\u0119dza Kardyna\u0142a \u00c1ngela FERN\u00c1NDEZA ARTIME SDB. Jakie symbole zawieraj\u0105 i wyra\u017caj\u0105 te kolory? Jakie przes\u0142anie przekazuj\u0105 cz\u0119sto oszo\u0142omionej ludzko\u015bci w XXI wieku?

„Metale”, z\u0142oto i srebro, heraldycznie reprezentuj\u0105 i przypominaj\u0105 staro\u017cytne zbroje rycerzy, kt\u00f3re, w zale\u017cno\u015bci od stopnia ich szlachectwa, by\u0142y poz\u0142acane lub posrebrzane; z\u0142oto jest ponadto symbolem boskiej kr\u00f3lewsko\u015bci, podczas gdy srebro nawi\u0105zuje do Maryi. Kolor niebieski przypomina morze, kt\u00f3re krzy\u017cowcy przekroczyli w drodze do Ziemi \u015awi\u0119tej, podczas gdy kolor czerwony, kt\u00f3ry przez wielu heraldyk\u00f3w by\u0142 uwa\u017cany za pierwszy w\u015br\u00f3d kolor\u00f3w broni, \u017cyw\u0105 krew przelan\u0105 przez krzy\u017cowc\u00f3w.

Zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 bardziej szczeg\u00f3\u0142owo w symbolik\u0119 heraldyczn\u0105 kolor\u00f3w, warto przypomnie\u0107, \u017ce z\u0142oto<\/em> reprezentuje Wiar\u0119 w\u015br\u00f3d cn\u00f3t, s\u0142o\u0144ce w\u015br\u00f3d planet, lwa w\u015br\u00f3d znak\u00f3w zodiaku, lipiec w\u015br\u00f3d miesi\u0119cy, niedziel\u0119 w\u015br\u00f3d dni tygodnia, topaz w\u015br\u00f3d kamieni szlachetnych, m\u0142odo\u015b\u0107 w etapach \u017cycia cz\u0142owieka, s\u0142onecznik w\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, siedem w\u015br\u00f3d liczb i siebie samego w\u015br\u00f3d metali; srebro<\/em> reprezentuje Nadziej\u0119 w\u015br\u00f3d cn\u00f3t, Ksi\u0119\u017cyc w\u015br\u00f3d planet, Raka w\u015br\u00f3d znak\u00f3w zodiaku, czerwiec w\u015br\u00f3d miesi\u0119cy, poniedzia\u0142ek w\u015br\u00f3d dni tygodnia, per\u0142\u0119 w\u015br\u00f3d kamieni szlachetnych, wod\u0119 w\u015br\u00f3d \u017cywio\u0142\u00f3w, wczesne dzieci\u0144stwo w etapach \u017cycia cz\u0142owieka, flegmatyka w\u015br\u00f3d temperament\u00f3w, lili\u0119 w\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, dw\u00f3jk\u0119 w\u015br\u00f3d liczb i siebie samego w\u015br\u00f3d metali.

Spo\u015br\u00f3d kolor\u00f3w lazur symbolizuje Sprawiedliwo\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d cn\u00f3t, Jowisza w\u015br\u00f3d planet, Byka i Wag\u0119 w\u015br\u00f3d znak\u00f3w zodiaku, kwiecie\u0144 i wrzesie\u0144 w\u015br\u00f3d miesi\u0119cy, wtorek w\u015br\u00f3d dni tygodnia, szafir w\u015br\u00f3d kamieni szlachetnych, powietrze w\u015br\u00f3d \u017cywio\u0142\u00f3w, lato w\u015br\u00f3d p\u00f3r roku, dzieci\u0144stwo do pi\u0119tnastego roku \u017cycia w etapach \u017cycia cz\u0142owieka, choleryka w\u015br\u00f3d temperament\u00f3w, r\u00f3\u017c\u0119 w\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, sz\u00f3stk\u0119 w\u015br\u00f3d liczb i cyn\u0119 w\u015br\u00f3d metali; natomiast czerwony: Dobroczynno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d cn\u00f3t teologicznych, Marsa w\u015br\u00f3d planet, Barana i Skorpiona w\u015br\u00f3d znak\u00f3w zodiaku, marzec i pa\u017adziernik w\u015br\u00f3d miesi\u0119cy, \u015brod\u0119 w\u015br\u00f3d dni tygodnia, rubin w\u015br\u00f3d kamieni szlachetnych, ogie\u0144 w\u015br\u00f3d \u017cywio\u0142\u00f3w, jesie\u0144 w\u015br\u00f3d p\u00f3r roku, doros\u0142o\u015b\u0107 do pi\u0119\u0107dziesi\u0105tego roku \u017cycia w\u015br\u00f3d etap\u00f3w \u017cycia cz\u0142owieka, sangwinika w\u015br\u00f3d temperament\u00f3w, go\u017adzika w\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, tr\u00f3jk\u0119 w\u015br\u00f3d liczb i mied\u017a w\u015br\u00f3d metali.

Czerwony „przypomina r\u00f3wnie\u017c o Wschodzie i zamorskich wyprawach, a tak\u017ce demonstruje sprawiedliwo\u015b\u0107, okrucie\u0144stwo i gniew”. Ignescunt irae<\/em>, powiedzia\u0142 Wergiliusz. Wreszcie, poniewa\u017c zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony Marsowi przez staro\u017cytnych, oznacza nieustraszone, wielkie i silne impulsy. Hiszpanie nazywaj\u0105 czerwone pole „sangriento”, czyli krwawe, poniewa\u017c przywodzi na my\u015bl bitwy stoczone z Maurami. Podobn\u0105 nazw\u0119 znajdujemy w Niemczech w bl\u00fctige Fahne, vexillum, cruentum<\/em>, ca\u0142kowicie czerwonym polu bez \u017cadnej figury, wskazuj\u0105cym na prawa kr\u00f3lewskie i wyst\u0119puj\u0105cym w herbach Prus, Anhalt itp. Czerwony jest, wraz z lazurowym, jednym z dw\u00f3ch najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych kolor\u00f3w w herbach; najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w herbach rodzin burgundzkich, norma\u0144skich, gasko\u0144skich, breto\u0144skich, hiszpa\u0144skich, angielskich, w\u0142oskich i polskich. We flagach czerwie\u0144 reprezentuje odwag\u0119 i m\u0119stwo i wydaje si\u0119, \u017ce zosta\u0142a przyj\u0119ta na pocz\u0105tku przez czcicieli ognia[xiii]<\/sup><\/a> .

\u00a0W\u015br\u00f3d kolor\u00f3w, „naturalny<\/strong>” to „figura odtworzona w swoim naturalnym kolorze (tj. takim, w jakim wyst\u0119puje w naturze), a nie jako kolor heraldyczny”[xiv]<\/sup><\/a> .

Pragniemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce konieczne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c stworzenie konwencjonalnych znak\u00f3w, aby zrozumie\u0107 i zidentyfikowa\u0107 kolory na tarczy, gdy herb jest reprodukowany na piecz\u0119ciach i czarno-bia\u0142ych odbitkach. Tak wi\u0119c heraldycy z czasem stosowali r\u00f3\u017cne systemy; na przyk\u0142ad pisali w r\u00f3\u017cnych polach zajmowanych przez kolory inicja\u0142 pierwszej litery odpowiadaj\u0105cej kolorowi lub identyfikowali kolory, wpisuj\u0105c pierwsze siedem liter alfabetu, albo zapisywali w polach pierwsze siedem liczb.

W XVII wieku francuski heraldyk Vulson de la Colombi\u00e8re zaproponowa\u0142 specjalne znaki do rozpoznawania koloru na tarczach reprodukowanych w czerni i bieli. Heraldyk Ojciec Silvestro di Pietrasanta z Towarzystwa Jezusowego jako pierwszy wykorzysta\u0142 je w swoim dziele Tesserae gentilitiae ex legibus fecialium descriptae<\/em>, rozpowszechniaj\u0105c tym samym ich znajomo\u015b\u0107 i zastosowanie.

Ten system klasyfikacji, kt\u00f3ry jest nadal u\u017cywany, identyfikuje kolor czerwony z grubymi prostopad\u0142ymi liniami, niebieski z poziomymi, zielony z przek\u0105tnymi od lewej do prawej, fioletowy z przek\u0105tnymi od prawej do lewej i czarny ze skrzy\u017cowanymi poziomymi i pionowymi, podczas gdy z\u0142oty jest kropkowany, a srebrny bez kreskowania.

Aby przedstawi\u0107 kolor „au naturel”, niekt\u00f3rzy heraldycy przewiduj\u0105 inne znaki, ale my zamierzamy poprze\u0107 tez\u0119 heraldyka Goffredo di Crollalanza, gdzie dla koloru „au naturel”, po przypomnieniu, \u017ce mo\u017ce on by\u0107 umieszczony na metalu i na jakimkolwiek kolorze, bez naruszania prawa nak\u0142adania koloru, wyja\u015bnia, \u017ce jest on wyra\u017cony[xv]<\/sup><\/a> na rysunkach poprzez pozostawienie pustego elementu i cieniowanie figury w odpowiednich miejscach.

Tego zdania by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wybitny heraldyk arcybiskup Bruno Bernard Heim, kt\u00f3ry w zaprojektowanych przez siebie herbach papieskich Jana XXIII i Jana Paw\u0142a I, w wersjach reprodukowanych w czerni i bieli, w patriarchalnej pelerynie Wenecji przedstawia lwa \u015bw. Marka bez \u017cadnych umownych znak\u00f3w.


WIZERUNKI
Jezus Dobry Pasterz
<\/strong>Posta\u0107 Jezusa Dobrego Pasterza odpowiada na g\u0142\u0119bokie aspiracje staro\u017cytnego cz\u0142owieka. \u017bydzi postrzegali Boga jako prawdziwego pasterza, kt\u00f3ry prowadzi sw\u00f3j lud. Moj\u017cesz z kolei otrzyma\u0142 zadanie bycia pasterzem i przewodnikiem dla swojego ludu. Grecy znali obraz pasterza stoj\u0105cego w du\u017cym ogrodzie i nios\u0105cego owc\u0119 na ramionach, gdzie ogr\u00f3d przypomina raj.

Grecy kojarz\u0105 pasterza z t\u0119sknot\u0105 za czystym, nieskalanym \u015bwiatem. W wielu kulturach pasterz jest postaci\u0105 ojca, troskliwego ojca swoich dzieci, obrazem ojcowskiej troski Boga o ludzko\u015b\u0107.

Pierwsi chrze\u015bcijanie uczynili w\u0142asnymi aspiracje Izraela i Grecji. Jezus, podobnie jak B\u00f3g, jest pasterzem, kt\u00f3ry prowadzi sw\u00f3j lud do \u017cycia. Chrze\u015bcijanie kultury hellenistycznej kojarz\u0105 posta\u0107 dobrego pasterza z Orfeuszem, boskim \u015bpiewakiem. Jego pie\u015b\u0144 oswaja\u0142a dzikie bestie i wskrzesza\u0142a zmar\u0142ych. Orfeusz jest zwykle przedstawiany w idyllicznym krajobrazie, w otoczeniu owiec i lw\u00f3w.

Dla hellenistycznych chrze\u015bcijan Orfeusz jest postaci\u0105 Jezusa. Jezus jest boskim \u015bpiewakiem, kt\u00f3ry swoimi s\u0142owami uspokaja to, co w nas dzikie i zaciek\u0142e, i o\u017cywia to, co martwe. Jezus, przedstawiaj\u0105cy si\u0119 w Ewangelii Jana jako Dobry Pasterz, urzeczywistnia archetypowe obrazy zbawienia zawarte w ludzkiej duszy pod obrazami pasterza. Posta\u0107 ta, w tarczy, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na swoje znaczenie, jest umieszczona w centralnej cz\u0119\u015bci.

Monogram Maryi Wspomo\u017cycielki Wiernych
<\/strong>Monogram, MA<\/em>, umieszczony w koronie, ca\u0142y w z\u0142ocie, symbolizuje Maryj\u0119 WSPOMO\u017bYCIELK\u0118, Madonn\u0119 ksi\u0119dza Bosko. Po imieniu Jezus nie ma imienia s\u0142odszego, pot\u0119\u017cniejszego, bardziej pocieszaj\u0105cego ni\u017c imi\u0119 Maryi; imi\u0119, przed kt\u00f3rym Anio\u0142owie k\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ze czci\u0105, ziemia si\u0119 raduje, piek\u0142o dr\u017cy.

\u015aw. Jan Bosko zwierzy\u0142 si\u0119 kiedy\u015b jednemu ze swoich pierwszych salezjan\u00f3w, ksi\u0119dzu Janowi Cagliero, wielkiemu misjonarzowi w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i przysz\u0142emu kardyna\u0142owi, \u017ce: „Matka Bo\u017ca chce, aby\u015bmy J\u0105 czcili pod tytu\u0142em Wspomo\u017cycielki”, dodaj\u0105c, \u017ce: „Czasy s\u0105 tak smutne, \u017ce potrzebujemy \u015awi\u0119tej Dziewicy, aby pomog\u0142a nam zachowa\u0107 i obroni\u0107 wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105”.

Ten tytu\u0142 maryjny istnia\u0142 ju\u017c od XVI wieku w Litanii Loreta\u0144skiej, a papie\u017c Pius VII ustanowi\u0142 \u015bwi\u0119to Maryi Wspomo\u017cycielki w 1814 roku i wyznaczy\u0142 je na 24 maja, jako znak dzi\u0119kczynienia, za powr\u00f3t do Rzymu, w dniu po powrocie z wygnania przez Napoleona. To dzi\u0119ki ksi\u0119dzu Bosko i budowie Sanktuarium Maryi Wspomo\u017cycielki w Turynie Valdocco – upragnionego przez sam\u0105 Matk\u0119 Bo\u017c\u0105, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 \u015awi\u0119temu w wizji i wskaza\u0142a, \u017ce chce by\u0107 uhonorowana dok\u0142adnie w miejscu, w kt\u00f3rym ponie\u015bli \u015bmier\u0107 pierwsi m\u0119czennicy tury\u0144scy Avventore, Ottavio i Solutore, chrze\u015bcija\u0144scy \u017co\u0142nierze Legionu Teba\u0144skiego – tytu\u0142 Wspomo\u017cycielki sta\u0142 si\u0119 ponownie aktualny w Ko\u015bciele. Ks. Lemoyne, prywatny sekretarz \u015awi\u0119tego, w swojej monumentalnej biografii pisze: „To, co wydaje si\u0119 jasne i niepodwa\u017calne, to fakt, \u017ce mi\u0119dzy ksi\u0119dzem Bosko a Matk\u0105 Bo\u017c\u0105 z pewno\u015bci\u0105 istnia\u0142 jaki\u015b pakt. Ca\u0142a jego gigantyczna praca zosta\u0142a wykonana nie tylko we wsp\u00f3\u0142pracy, ale nawet w jedno\u015bci z Dziewic\u0105”.

Ksi\u0105dz Bosko, w konsekwencji, poleci\u0142 swoim salezjanom szerzy\u0107 nabo\u017ce\u0144stwo do Matki Bo\u017cej, pod tytu\u0142em Wspomo\u017cycielki, gdziekolwiek byli na \u015bwiecie. Ksi\u0105dz Bosko nie pozostawi\u0142 jednak nabo\u017ce\u0144stwa do Maryi Wspomo\u017cycielki jedynie spontanicznej pobo\u017cno\u015bci; nada\u0142 mu stabilno\u015b\u0107 dzi\u0119ki Stowarzyszeniu, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142o swoj\u0105 nazw\u0119 od Jej imienia. Bezpo\u015bredni \u015bwiadkowie widzieli w Stowarzyszeniu Czcicieli Maryi Wspomo\u017cycielki jedn\u0105 z inicjatyw najdro\u017cszych ksi\u0119dzu Bosko i o najszerszym odd\u017awi\u0119ku, po dw\u00f3ch zgromadzeniach zakonnych (Salezjanie i C\u00f3rki Maryi Wspomo\u017cycielki) i Stowarzyszeniu Wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.

Tak naprawd\u0119 „to nie ksi\u0105dz Bosko wybra\u0142 Maryj\u0119; to Maryja, pos\u0142ana przez swojego Syna, podj\u0119\u0142a inicjatyw\u0119 wyboru ksi\u0119dza Bosko i za\u0142o\u017cenia przez niego dzie\u0142a salezja\u0144skiego, kt\u00f3re jest Jej dzie\u0142em, „Jej spraw\u0105”, na zawsze”[xvi]<\/sup><\/a> .

Kotwica
<\/strong>Kotwica przypomina przede wszystkim, \u017ce kardyna\u0142 \u00c1ngel FERN\u00c1NDEZ ARTIME SdB jest synem rybaka na hiszpa\u0144skim morzu.

Warto wi\u0119c pami\u0119ta\u0107, \u017ce „herb salezja\u0144ski jest kondensacj\u0105 istotnych bod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3re kwalifikuj\u0105 ka\u017cdego prawdziwego syna ksi\u0119dza Bosko”. \u015aw. Jan Bosko chcia\u0142, aby cnoty teologiczne by\u0142y reprezentowane w herbie: wierze odpowiada gwiazda; nadziei – kotwica i mi\u0142o\u015bci – serce. Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce nieobecna w herbie salezja\u0144skim jest nieodzowna obecno\u015b\u0107 Maryi Wspomo\u017cycielki, od kt\u00f3rej – jak m\u00f3wi\u0142 ksi\u0105dz Bosko – wywodzi si\u0119 wszystko, co salezja\u0144skie. Ale sam Za\u0142o\u017cyciel i wszyscy pierwsi wsp\u00f3\u0142bracia zawsze uto\u017csamiali w symbolach kotwicy, gwiazdy i serca tak\u017ce odniesienie do Jezusa i Jego Matki; i to jest kolejny aspekt wa\u017cnej symboliki, jak\u0105 zawiera herb”[xvii]<\/sup><\/a> .

Rzeczywi\u015bcie, \u017cycie i dzia\u0142ania salezjanina s\u0105 wyrazem: jego wiary – ja\u015bniej\u0105cej gwiazdy; jego nadziei – wielkiej kotwicy; jego duszpasterskiej mi\u0142o\u015bci – p\u0142on\u0105cego serca.

Kotwica w heraldyce symbolizuje sta\u0142o\u015b\u0107[xviii]<\/sup><\/a> . „Narz\u0119dzie u\u017cywane w nawigacji \u015br\u00f3dziemnomorskiej, ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci przywi\u0105zywano do niego wag\u0119 jako symbolu boga morza. Kotwica obiecywa\u0142a stabilno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo, dlatego sta\u0142a si\u0119 symbolem wiary i nadziei. Stosowana pocz\u0105tkowo w przedchrze\u015bcija\u0144skich wizerunkach grob\u00f3w jako profesjonalne wskazanie i jako oznaczenie grob\u00f3w \u017ceglarzy, ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j kszta\u0142t przypominaj\u0105cy krzy\u017c, sta\u0142a si\u0119 we wczesnym chrze\u015bcija\u0144stwie ukrytym symbolem odkupienia”[xix]<\/sup><\/a> .

Podobnie jak cz\u0142owiek, symbol jest r\u00f3wnie\u017c tym, czym by\u0142, aby by\u0107 autentycznie tym, czym b\u0119dzie.
Dlatego konieczne jest, aby pami\u0119ta\u0107 i mie\u0107 nadziej\u0119 na to bardzo bogate i niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego wci\u0105\u017c mo\u017cna czerpa\u0107 dla nas dzisiaj.


Giorgio ALDRIGHETTI
<\/em>

Blazonowanie i egzegeza autorstwa heraldyka Giorgio Aldrighetti z Chioggia (Wenecja), cz\u0142onka zwyczajnego W\u0142oskiego Heraldycznego Instytutu Genealogicznego. Miniatury autorstwa heraldyka Enzo Parrino z Monterotondo (Rzym).<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[i]<\/sup><\/a> Tarcza tr\u00f3jdzielna w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych kolorach, uzyskana przez dwie zakrzywione linie, kt\u00f3re od \u015brodka g\u00f3rnej strony tarczy dochodz\u0105 do punkt\u00f3w \u015brodkowych dw\u00f3ch bocznych cz\u0119sci tarczy. (L. Caratti di Valfrei, S\u0142ownik heraldyki<\/em>, Mediolan 1997, s. 50., has\u0142o: Cappato)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

[ii]<\/sup><\/a> „Jest to figura odtworzona w naturalnym kolorze (tj. takim, w jakim wyst\u0119puje w naturze)\u201d (tam\u017ce<\/em>, s. 18).<\/em><\/p>\n\n\n\n

[iii]<\/sup><\/a> „S\u0105 to wszystkie r\u00f3\u017cne zewn\u0119trzne ornamenty herbu, umieszczone nad tarcz\u0105”. W tym przypadku. na monogramie). (Tam\u017ce<\/em>, s. 203).<\/p>\n\n\n\n

[iv]<\/sup><\/a> „S\u0105 to raki kotwicy” (La Caratti di Valfrei, S\u0142ownik heraldyki, <\/em>cyt., s. 211, has\u0142o haki).<\/em><\/p>\n\n\n\n

[v]<\/sup><\/a> Kapelusz, znak godno\u015bci ko\u015bcielnej, przedstawiony z p\u00f3\u0142kulist\u0105 czapk\u0105 i p\u0142askim okr\u0105g\u0142ym rondem charakterystycznym dla galero<\/em>, nakrycia g\u0142owy z szerokim rondem u\u017cywanego od p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza do niedawna przez kardyna\u0142\u00f3w i innych pra\u0142at\u00f3w. U\u017cywany jako nieliturgiczna zewn\u0119trzna ozdoba tarczy. Przybiera r\u00f3\u017cne kolory i jest ozdobiony sznurkami, z kt\u00f3rych zwykle zwisa jedna lub wi\u0119cej kokard w kszta\u0142cie piramidy po obu stronach; godno\u015b\u0107 i rol\u0119 pe\u0142nion\u0105 przez posiadacza mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z ich liczby i koloru. (A. Cordero Lanza di Montezemolo-A. Pompili, Manuale di Araldica Ecclesiastica<\/em>, cit., s. 116).<\/p>\n\n\n\n

[vi]<\/sup><\/a> Najznamienitsi i najczcigodniejsi kardyna\u0142owie \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego piecz\u0119tuj\u0105 swoj\u0105 tarcz\u0119 – przymocowan\u0105 do z\u0142otego krzy\u017ca, tr\u00f3jlistnego, umieszczonego na tarczy, je\u015bli maj\u0105 konsekracj\u0119 biskupi\u0105 – kapeluszem, sznurkami i fr\u0119dzlami w <\/em>kolorze <\/em>czerwonym. Kokardy w liczbie trzydziestu s\u0105 rozmieszczone po pi\u0119tna\u015bcie z ka\u017cdej strony, w pi\u0119ciu rz\u0119dach 1, 2, 3, 4, 5.<\/p>\n\n\n\n

[vii]<\/sup><\/a> Jacques Le Goff, The Medieval Man, <\/em>Bari 1994, s. 34.<\/p>\n\n\n\n

[viii]<\/sup><\/a> Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, <\/em>n. 1146.<\/p>\n\n\n\n

[ix]<\/sup><\/a> A. Cordero Lanza di Montezemolo – A. Pompili, Manuale di Araldica Ecclesiastica<\/em>, cit., s. 18.<\/p>\n\n\n\n

[x]<\/sup><\/a> P. F. degli Uberti, Gli Stemmi Araldici dei Papi degli Anni Santi, <\/em>Ed. Piemme.<\/p>\n\n\n\n

[xi]<\/sup><\/a> Opublikowano w: L’Osservatore Romano<\/em>, 31 marca 1969 r.<\/p>\n\n\n\n

[xii]<\/sup><\/a> Bruno Bernard Heim w odniesieniu do herbu patriarchalnego stwierdza: „Patriarchowie ozdabiaj\u0105 swoj\u0105 tarcz\u0119 zielonym kapeluszem, z kt\u00f3rego schodz\u0105 dwa sznury, r\u00f3wnie\u017c zielone, zako\u0144czone pi\u0119tnastoma zielonymi kokardami po ka\u017cdej stronie”. (B. B. Heim, The Heraldry of the Catholic Church, Origins, Uses, Legislation<\/em>, Vatican City 2000, s. 106).<\/p>\n\n\n\n

[xiii]<\/sup><\/a> G. Crollalanza (di), Enciclopedia heraldico-cavalleresca<\/em>, Pisa 1886, s. 516-517, has\u0142o: Rosso<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

[xiv]<\/sup><\/a> L Caratti di Valfrei, S\u0142ownik heraldyki, <\/em>Mediolan 1997, s. 18, has\u0142o: Al naturale<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

[xv]<\/sup><\/a> A. Cordero Lanza di Montezemolo – A. Pompili, Manuale di Araldica Ecclesiastica, <\/em>cit., s. 28, has\u0142o: Al naturale<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

[xvi]<\/sup><\/a> Cooperators of God, <\/em>Rzym 1976-1977, Edizioni Cooperatori, s. 69.<\/p>\n\n\n\n

[xvii]<\/sup><\/a> G. Aldrighetti, Las i r\u00f3\u017ce. <\/em>Nasz herb. Biuletyn salezja\u0144ski<\/em>, grudzie\u0144 2018.<\/p>\n\n\n\n

[xviii]<\/sup><\/a> L Caratti di Valfrei, S\u0142ownik heraldyki, <\/em>cyt., s. 21, has\u0142o: Ancora.<\/em><\/p>\n\n\n\n

[xix]<\/sup><\/a> H. Biedermann, Encyclopaedia of Symbols, <\/em>Mediolan 1989, s. 30, has\u0142o: Ancora<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedstawiamy herb Jego Eminencji, Kardyna\u0142a \u00c1ngela FERN\u00c1NDEZA ARTIME SDB, Prze\u0142o\u017conego Generalnego Towarzystwa \u015awi\u0119tego Franciszka Salezego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19315,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":79,"footnotes":""},"categories":[156],"tags":[1742,2609,1958,1910,2202],"class_list":["post-19328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeslania-przelozonego-generalnego","tag-kosciol","tag-nasi-przewodnicy","tag-salezjanie","tag-wiadomosci-religijne","tag-wydarzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}