By\u0142 szczeg\u00f3lnie zaanga\u017cowany w „komisj\u0119 historyczn\u0105”, zachowuj\u0105c wspomnienia i \u015bwiadectwa o dzia\u0142alno\u015bci ksi\u0119dza Bosko i \u017cyciu Oratorium na Valdocco od maja 1875 r. do czerwca 1879 r., kiedy to opu\u015bci\u0142 Turyn, aby przenie\u015b\u0107 si\u0119 do nowego nowicjatu w San Benigno Canavese. Pozostawi\u0142 nam obfit\u0105 dokumentacj\u0119, kt\u00f3ra jest nadal przechowywana w Centralnym Archiwum Salezja\u0144skim, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rej pi\u0119tna\u015bcie odr\u0119cznie pisanych zeszyt\u00f3w, kt\u00f3re zatytu\u0142owa\u0142 Cronichetta<\/em>, wyr\u00f3\u017cniaja si\u0119 swoj\u0105 warto\u015bci\u0105. Wielu badaczy i biograf\u00f3w \u015bw. Jana Bosko czerpa\u0142o z nich (pocz\u0105wszy od ks. Lemoyne’a w jego Pami\u0119tnikach Biograficznych<\/em>), ale dotychczas pozosta\u0142y one niepublikowane. W ubieg\u0142ym roku ukaza\u0142o si\u0119 ich wydanie krytyczne, dzi\u0119ki kt\u00f3remu to wa\u017cne i bezpo\u015brednie \u015bwiadectwo o ksi\u0119dzu Bosko, i pocz\u0105tkach za\u0142o\u017conego przez niego Zgromadzenia, sta\u0142o si\u0119 dost\u0119pne dla wszystkich.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0105dz Giulio Barberis, absolwent Uniwersytetu w Turynie, by\u0142 cz\u0142owiekiem uwa\u017cnym i precyzyjnym w swojej pracy, a czytaj\u0105c strony jego Cronichetty<\/em> mo\u017cna zobaczy\u0107, z jak\u0105 pasj\u0105 i staranno\u015bci\u0105 stara\u0142 si\u0119 uko\u0144czy\u0107 tak\u017ce to dzie\u0142o. Niestety, z \u017calem i smutkiem wielokrotnie podkre\u015bla, \u017ce albo ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych, albo z powodu licznych innych zobowi\u0105za\u0144, musia\u0142 zawiesi\u0107 redagowanie zeszyt\u00f3w lub ograniczy\u0107 si\u0119 do podsumowania lub jedynie zasygnalizowania pewnych fakt\u00f3w. W pewnym momencie musi napisa\u0107: C\u00f3\u017c za bolesne zawieszenie. Prosz\u0119 mi wybaczy\u0107, moja droga <\/em>Cronichetto: je\u015bli zawieszam ci\u0119 tak wiele razy i z tak d\u0142ugimi zawieszeniami, to nie dlatego, \u017ce nie kocham ci\u0119 ponad wszelk\u0105 inn\u0105 prac\u0119, ale z konieczno\u015bci, to znaczy, aby najpierw wype\u0142ni\u0107 moje obowi\u0105zki, przynajmniej w wi\u0119kszo\u015bci<\/em>” (Zeszyt XI<\/em>, s. 36). Dlatego nie dziwi nas, \u017ce forma jego wpis\u00f3w nie zawsze jest schludna, z niekt\u00f3rymi \u017ale skonstruowanymi zdaniami lub nie\u015bcis\u0142o\u015bciami ortograficznymi; w rzeczywisto\u015bci jednak nie umniejsza to tego, co nam przekaza\u0142. Opisane s\u0105 najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119ta (np. Maryi Wspomo\u017cycielki czy narodziny \u015bw. Jana Chrzciciela, imieniny Ksi\u0119dza Bosko) i spos\u00f3b ich obchodzenia. Mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 o zwyczajnych i nadzwyczajnych dzia\u0142aniach Valdocco (szko\u0142a, teatr, muzyka, wizyty r\u00f3\u017cnych osobisto\u015bci…): jak by\u0142y przygotowywane i zarz\u0105dzane, co dzia\u0142a\u0142o dobrze, a co wymaga\u0142o poprawy, jak salezjanie pod kierunkiem ksi\u0119dza Bosko organizowali si\u0119 i wsp\u00f3\u0142pracowali, nie ukrywaj\u0105c niekt\u00f3rych krytycznych aspekt\u00f3w. S\u0105 te\u017c drobne aspekty \u017cycia codziennego: zdrowie, \u017cywno\u015b\u0107, sprawy ekonomiczne i wiele innych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Z tych kronik wy\u0142ania si\u0119 duch, kt\u00f3ry o\u017cywia\u0142 ca\u0142e dzie\u0142o: pasja, kt\u00f3ra podtrzymywa\u0142a cz\u0119sto przyt\u0142aczaj\u0105ce zaanga\u017cowanie, przywi\u0105zanie do ksi\u0119dza Bosko zar\u00f3wno salezjan\u00f3w, jak i ch\u0142opc\u00f3w, styl i wybory wychowawcze, troska o wzrost powo\u0142a\u0144 i formacj\u0119 m\u0142odych salezjan\u00f3w. W pewnym momencie autor zauwa\u017ca: Oh, aby\u015bmy ca\u0142e nasze \u017cycie a\u017c do ostatniego tchnienia po\u015bwi\u0119cili pracy w Zgromadzeniu dla wi\u0119kszej chwa\u0142y Bo\u017cej, ale w taki spos\u00f3b, aby nawet jeden oddech w naszym \u017cyciu nie mia\u0142 innego celu <\/em>(Zeszyt VII<\/em>, s. 9).
Notatniki s\u0105 kopalni\u0105 informacji, kt\u00f3rych zalet\u0105 jest bezpo\u015brednio\u015b\u0107 w por\u00f3wnaniu z innymi p\u00f3\u017aniejszymi narracjami, kt\u00f3re s\u0105 bardziej lepiej edytowane, ale z konieczno\u015bci przerabiane i reinterpretowane. Znajdujemy w nich dowody wa\u017cnych wydarze\u0144, takich jak pierwsza wyprawa misyjna z 1875 roku, kt\u00f3rej przygotowania, wyjazd i skutki s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo opisane.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.donbosco.press\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Cronichetta-di-don-Barberis1_tn.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Cronichetta<\/em> przedstawia r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adny portret ksi\u0119dza Bosko w jego ostatnich latach. 15 sierpnia 1878 r. ks. Barberis napisa\u0142: Urodziny Ksi\u0119dza Bosko. Urodzony w 1815 r. sko\u0144czy\u0142 63 lata. Odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107. Przy tej okazji rozdano nagrody rzemie\u015blnikom. Wiersze zosta\u0142y wydrukowane jak zwykle i wiele z nich zosta\u0142o przeczytanych<\/em> (Zeszyt XIII<\/em>, s. 82). Wiele zapis\u00f3w dotyczy cech osobowo\u015bci Ojca i Nauczyciela m\u0142odzie\u017cy, w tym pewnych aspekt\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y utracone w p\u00f3\u017aniejszych narracjach biograficznych, takich jak jego zainteresowanie odkryciami archeologicznymi i naukowymi swoich czas\u00f3w. Ale przede wszystkim pojawia si\u0119 ca\u0142kowite oddanie jego pracy, w tych latach w szczeg\u00f3lno\u015bci zaanga\u017cowanie w konsolidacj\u0119 Zgromadzenia Salezja\u0144skiego i coraz wi\u0119ksze rozszerzanie zakresu jego dzia\u0142alno\u015bci poprzez zak\u0142adanie nowych dom\u00f3w we W\u0142oszech i za granic\u0105.
Trudno jest jednak podsumowa\u0107 bardzo bogat\u0105 tre\u015b\u0107 tych zeszyt\u00f3w. We wprowadzeniu do tomu podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 uporz\u0105dkowania niekt\u00f3rych wa\u017cniejszych temat\u00f3w, pocz\u0105wszy od historii Zgromadzenia Salezja\u0144skiego i \u017cycia ksi\u0119dza Bosko (istnieje kilka fragment\u00f3w, w kt\u00f3rych Barberis wspomina „antyczne rzeczy oratorium”) po model formacyjny Valdocco oraz aspekty zarz\u0105dzania i organizacji. Wprowadzenie dotyczy tak\u017ce innych kwestii zwi\u0105zanych z dokumentem: wykorzystania go, ze szczeg\u00f3lnym odniesieniem do Pami\u0119tnik\u00f3w Biograficznych<\/em>, warto\u015bci historycznej, jak\u0105 nale\u017cy nada\u0107 informacjom, celowi, dla kt\u00f3rego zosta\u0142 napisany, oraz zastosowanemu j\u0119zykowi i stylowi. Je\u015bli chodzi o ten ostatni punkt, zauwa\u017camy, \u017ce autor, zgodnie z tym, czego dowiedzia\u0142 si\u0119 od samego ksi\u0119dza Bosko, wzbogaci\u0142 swoj\u0105 kronik\u0119 dialogami, zabawnymi epizodami, „s\u0142\u00f3wkami” i snami ksi\u0119dza Bosko, czyni\u0105c w ten spos\u00f3b lektur\u0119 r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105c\u0105 i przyjemn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.donbosco.press\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Cronichetta-di-don-Barberis-2.2_tn.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n