{"id":15157,"date":"2023-05-25T09:09:49","date_gmt":"2023-05-25T09:09:49","guid":{"rendered":"https:\/\/exciting-knuth.178-32-140-152.plesk.page\/?p=15157"},"modified":"2026-03-25T16:22:51","modified_gmt":"2026-03-25T16:22:51","slug":"historia-budowy-kosciola-maryi-wspomozycielki-wiernych-1-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/najswietsza-maryja-panna\/historia-budowy-kosciola-maryi-wspomozycielki-wiernych-1-3\/","title":{"rendered":"Historia budowy ko\u015bcio\u0142a Maryi Wspomo\u017cycielki Wiernych (1\/3)"},"content":{"rendered":"\n

\u201eZrobi\u0142a to wszystko Ona, Matka Bo\u017ca”, zwykli\u015bmy czyta\u0107 w salezja\u0144skiej literaturze duchowej, aby wskaza\u0107, \u017ce Dziewica by\u0142a u \u017ar\u00f3de\u0142 ca\u0142ej historii ksi\u0119dza Bosko. Je\u017celi odniesiemy to do budowy ko\u015bcio\u0142a Maryi Wspomo\u017cycielki, znajdziemy namacalne potwierdzenie tego zdania, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce opr\u00f3cz interwencji niebieskiej, r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105dz Bosko odegra\u0142 swoj\u0105 rol\u0119, i to jak\u0105!
<\/em><\/em>

Pocz\u0105tek pomys\u0142u i pierwsze obietnice pomocy (1863)
<\/strong>Pod koniec stycznia i na pocz\u0105tku lutego 1863 roku ksi\u0105dz Bosko rozes\u0142a\u0142 obszerny ok\u00f3lnik na temat przeznaczenia ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem Maryi Wspomo\u017cycielki, kt\u00f3ry zamierza\u0142 wybudowa\u0107 na Valdocco: mia\u0142 on s\u0142u\u017cy\u0107 m\u0142odzie\u017cy tam przyjmowanej oraz dwudziestu tysi\u0105com dusz z okolicy, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ustanowienia go parafi\u0105 przez w\u0142adze diecezji.
Wkr\u00f3tce potem, 13 lutego, poinformowa\u0142 papie\u017ca Piusa IX nie tylko o tym, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 jest parafi\u0105, ale \u017ce jest ju\u017c „w budowie”. Z Rzymu uzyska\u0142 po\u017c\u0105dany rezultat: pod koniec marca otrzyma\u0142 500 lir\u00f3w. Dzi\u0119kuj\u0105c Sekretarzowi Stanu kard. Antonelli za otrzyman\u0105 dotacj\u0119, napisa\u0142, \u017ce „prace… wkr\u00f3tce si\u0119 rozpoczn\u0105”. Rzeczywi\u015bcie, w maju kupi\u0142 ziemi\u0119 i drewno na plac budowy, a latem rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace przygotowawcze, kt\u00f3re trwa\u0142y do jesieni.
W przeddzie\u0144 \u015bwi\u0119ta Maryi Wspomo\u017cycielki, 23 maja, Ministerstwo \u0141aski, Sprawiedliwo\u015bci i Kultu, po wys\u0142uchaniu burmistrza, markiza Emanuele Luserna, zadeklarowa\u0142o ch\u0119\u0107 przyznania dotacji. Ksi\u0105dz Bosko skorzysta\u0142 z okazji, aby natychmiast odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do hojno\u015bci pierwszego sekretarza Zakonu Maurycjan\u00f3w i burmistrza. Tego samego dnia wys\u0142a\u0142 do nich podw\u00f3jny apel: do pierwszego, prywatnie, prosi\u0142 o jak najwi\u0119ksz\u0105 dotacj\u0119, przypominaj\u0105c mu o zobowi\u0105zaniu, kt\u00f3re podj\u0105\u0142 przy okazji wizyty na Valdocco; do drugiego, formalnie, oficjalnie, zrobi\u0142 to samo, ale szczeg\u00f3\u0142owo omawiaj\u0105c budow\u0119 swi\u0105tyni.

Pierwsze odpowiedzi
<\/strong>Po apelach o ofiary nast\u0105pi\u0142y odpowiedzi. Odpowied\u017a sekretarza Zakonu Maurycjan\u00f3w z 29 maja by\u0142a negatywna na rok bie\u017c\u0105cy, ale nie na rok nast\u0119pny, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o zapisa\u0107 w bud\u017cecie nieokre\u015blon\u0105 dotacj\u0119. Natomiast odpowied\u017a z Ministerstwa z 26 lipca by\u0142a pozytywna: przyznano 6.000 lir\u00f3w, ale po\u0142owa mia\u0142a zosta\u0107 przekazana po wykonaniu fundament\u00f3w na poziomie gruntu, a druga po\u0142owa po zadaszeniu ko\u015bcio\u0142a; wszystko jednak pod warunkiem kontroli i zatwierdzenia przez specjaln\u0105 komisj\u0119 rz\u0105dow\u0105. Wreszcie 11 grudnia przysz\u0142a odpowied\u017a, niestety negatywna, z rady miasta: pomoc z bud\u017cetu miejskiego by\u0142a przewidziana tylko dla ko\u015bcio\u0142\u00f3w parafialnych, a dla ksi\u0119dza Bosko ju\u017c nie. Sprawy nie u\u0142atwia\u0142 r\u00f3wnie\u017c wakat biskupa w archidiecezji. Ksi\u0105dz Bosko przez kilka dni zastanawia\u0142 si\u0119 i w Wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia potwierdzi\u0142 burmistrzowi sw\u00f3j zamiar wybudowania du\u017cego ko\u015bcio\u0142a parafialnego, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142by „g\u0119sto zaludnionej dzielnicy”. Gdyby dotacja miejska nie powiod\u0142a si\u0119, musia\u0142by ograniczy\u0107 si\u0119 do znacznie mniejszego ko\u015bcio\u0142a. Ale ten nowy apel r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142 bez echa.
Rok 1863 zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wi\u0119c dla ksi\u0119dza Bosko ma\u0142o konkretnie, poza kilkoma og\u00f3lnymi obietnicami. By\u0142 to pow\u00f3d do zniech\u0119cenia. Ale je\u017celi w\u0142adze publiczne nie radzi\u0142y sobie w sprawach gospodarczych, to – jak s\u0105dzi\u0142 ksi\u0105dz Bosko – Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca nie zawodzi\u0142a. Do\u015bwiadczy\u0142 jej silnej obecno\u015bci jakie\u015b pi\u0119tna\u015bcie lat wcze\u015bniej, podczas budowy ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Franciszka Salezego. Dlatego powierzy\u0142 znanemu in\u017cynierowi Antoniemu Spezia zadanie sporz\u0105dzenia planu nowego ko\u015bcio\u0142a, jaki ksi\u0105dz Bosko mia\u0142 na my\u015bli. Poza tym, in\u017cynier mia\u0142 pracowa\u0107, po raz kolejny, bezp\u0142atnie.

Decyduj\u0105cy rok (1864)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n

W ci\u0105gu nieco ponad miesi\u0105ca projekt by\u0142 gotowy, a pod koniec stycznia 1864 roku zosta\u0142 przekazany miejskiej komisji budowlanej. W mi\u0119dzyczasie ksi\u0105dz Bosko zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do dyrekcji Kolei Pa\u0144stwowych G\u00f3rnych W\u0142och z pro\u015bb\u0105 o bezp\u0142atny transport kamieni z Borgone w dolinie Susa do Turynu. Ale komisja budowlana nie zgodzi\u0142a si\u0119 na to. W po\u0142owie marca odrzuci\u0142a ona dostarczone rysunki z powodu „nieregularno\u015bci konstrukcji”, wzywaj\u0105c in\u017cyniera do ich modyfikacji. Ponownie przed\u0142o\u017cone 14 maja, zosta\u0142y uznane za wadliwe 23 maja, z kolejnym wezwaniem do ich przerobienia; alternatywnie zasugerowano rozwa\u017cenie innego projektu. Ksi\u0105dz Bosko zaakceptowa\u0142 pierwsz\u0105 propozycj\u0119 i 27 maja poprawiony projekt zosta\u0142 zatwierdzony, a 2 czerwca Rada Miasta wyda\u0142a pozwolenie na budow\u0119.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
Pierwsze zdj\u0119cie ko\u015bcio\u0142a Maryi Wspomo\u017cycielki Wiernych<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Tymczasem ksi\u0105dz Bosko nie traci\u0142 czasu. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do burmistrza o dok\u0142adne wytyczenie nowego przebiegu zapadni\u0119tej Via Cottolengo, aby m\u00f3c j\u0105 podnie\u015b\u0107 na w\u0142asny koszt z materia\u0142u pochodz\u0105cego z wykop\u00f3w pod ko\u015bci\u00f3\u0142. Ponadto rozes\u0142a\u0142 do \u015brodkowych i p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och, za po\u015brednictwem zaufanych dobroczy\u0144c\u00f3w, drukowany ok\u00f3lnik, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 duszpasterskie powody budowy nowego ko\u015bcio\u0142a, jego wymiary i koszty (kt\u00f3re w trakcie budowy wzros\u0142y czterokrotnie). Do apelu, skierowanego przede wszystkim do „czcicieli Maryi”, do\u0142\u0105czony by\u0142 formularz rejestracyjny dla tych, kt\u00f3rzy chcieli z g\u00f3ry okre\u015bli\u0107 sum\u0119, jak\u0105 wp\u0142ac\u0105 w ci\u0105gu trzech lat 1864-1866. Ok\u00f3lnik wskazywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na mo\u017cliwo\u015b\u0107 ofiarowania materia\u0142\u00f3w do budowy ko\u015bcio\u0142a lub innych potrzebnych dla niego przedmiot\u00f3w. W kwietniu og\u0142oszenie zosta\u0142o opublikowane w Dzienniku Urz\u0119dowym Kr\u00f3lestwa i w gazecie „L’Unit\u00e0 Cattolica” [\u201eJedno\u015b\u0107 Katolicka\u201d].
Prace post\u0119powa\u0142y i ksi\u0105dz Bosko nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 nieobecny z powodu ci\u0105g\u0142ych pr\u00f3\u015bb o zmiany, zw\u0142aszcza w z powodu wytyczania lini Via Cottolengo. We wrze\u015bniu wys\u0142a\u0142 nowy list ok\u00f3lny do szerszego grona dobroczy\u0144c\u00f3w, na wz\u00f3r poprzedniego, ale z zaznaczeniem, \u017ce praca zostanie uko\u0144czona w ci\u0105gu trzech lat. Wys\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c kopi\u0119 do ksi\u0105\u017c\u0105t Tommaso i Eugenio z rodu Savoia oraz do burmistrza Emanuele Luserna di Rora, jednak ponownie poprosi\u0142 ich tylko o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy projekcie poprzez poprawienie Via Cottolengo.

D\u0142ugi, loteria i du\u017co odwagi
<\/strong>Pod koniec stycznia 1865 roku, w \u015bwi\u0119to \u015bw. Franciszka Salezego, kiedy salezjanie z r\u00f3\u017cnych dom\u00f3w zebrali si\u0119 na Valdocco, ksi\u0105dz Bosko powiedzia\u0142 im o swoim zamiarze rozpocz\u0119cia nowej loterii, aby zebra\u0107 fundusze na kontynuacj\u0119 prac budowlanych przy ko\u015bciele. Musia\u0142 j\u0105 jednak od\u0142o\u017cy\u0107 ze wzgl\u0119du na odbywaj\u0105c\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie inn\u0105 loteri\u0119 na rzecz g\u0142uchoniemych. W rezultacie prace, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 wznowione na wiosn\u0119 po przerwie zimowej, nie mia\u0142y pokrycia finansowego. Ksi\u0105dz Bosko poprosi\u0142 wi\u0119c pilnie swojego przyjaciela i wsp\u00f3\u0142brata z Mornese, ksi\u0119dza Domenico Pestarino, o po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 5000 lir\u00f3w (dziejsze 20 000 euro). Nie chcia\u0142 ucieka\u0107 si\u0119 do kredytu bankowego, kt\u00f3ry w stolicy by\u0142 zbyt uci\u0105\u017cliwy. Jakby tych dra\u017cliwych problem\u00f3w finansowych by\u0142o ma\u0142o, w tym samym czasie pojawi\u0142y si\u0119 inne problemy z s\u0105siadami, w szczeg\u00f3lno\u015bci z domu Bellezza. Ksi\u0105dz Bosko musia\u0142 zap\u0142aci\u0107 im odszkodowanie za likwidacj\u0119 przej\u015bcia przez Via della Giardiniera, kt\u00f3re w zwi\u0105zku z budow\u0105 zosta\u0142o zamkni\u0119te.

Uroczyste wmurowanie kamienia w\u0119gielnego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n

27 kwietnia 1865 roku nadszed\u0142 wreszcie dzie\u0144 wmurowania kamienia w\u0119gielnego pod Bazylik\u0119 Maryi Wspomo\u017cycielki. Trzy dni wcze\u015bniej ksi\u0105dz Bosko wyda\u0142 zaproszenia, w kt\u00f3rych zapowiedzia\u0142, \u017ce pierwszy kamie\u0144 po\u0142o\u017cy Jego Kr\u00f3lewska Wysoko\u015b\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119 Amadeusz Sabaudzki, a uroczysto\u015bciom religijnym b\u0119dzie przewodniczy\u0142 biskup Casale, Pietro Maria Ferr\u00e8. Jednak ten ostatni zmar\u0142 w ostatniej chwili i uroczyst\u0105 ceremoni\u0119 celebrowa\u0142 biskup Susy, Giovanni Antonio Odone, w obecno\u015bci prefekta miasta, burmistrza, r\u00f3\u017cnych radnych, dobroczy\u0144c\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w szlachty miejskiej i Komisji ds. Loterii. Orszak ksi\u0119cia Amadeusza zosta\u0142 powitany przy d\u017awi\u0119kach marsza kr\u00f3lewskiego przez orkiestr\u0119 i ch\u00f3r dzieci\u0119cy uczni\u00f3w z Valdocco i Mirabello. Miejska prasa nag\u0142o\u015bni\u0142a to wydarzenie, a ksi\u0105dz Bosko, ze swojej strony, rozumiej\u0105c jego wielkie polityczno-religijne znaczenie, rozszerzy\u0142 jego historyczny wymiar za pomoc\u0105 w\u0142asnych publikacji.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
Plac i ko\u015bci\u00f3\u0142 Maryi Wspomo\u017cycielki<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Trzy dni p\u00f3\u017aniej, w d\u0142ugim i bolesnym li\u015bcie do papie\u017ca Piusa IX o trudnej sytuacji, w jakiej znalaz\u0142a si\u0119 Stolica Apostolska w obliczu polityki Kr\u00f3lestwa W\u0142och, wspomnia\u0142 o ko\u015bciele ju\u017c z jego murami z ziemi. Poprosi\u0142 o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo dla trwaj\u0105cego przedsi\u0119wzi\u0119cia i o dary na loteri\u0119, kt\u00f3r\u0105 zamierza\u0142 uruchomi\u0107. W po\u0142owie maja zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 oficjalnie do Prefektury Turynu o zezwolenie, uzasadniaj\u0105c to konieczno\u015bci\u0105 sp\u0142acenia d\u0142ug\u00f3w r\u00f3\u017cnych oratori\u00f3w w Turynie, zapewnienia wy\u017cywienia, odzie\u017cy, zakwaterowania i nauki dla oko\u0142o 880 uczni\u00f3w z Valdocco oraz kontynuowania prac przy ko\u015bciele Maryi Wspomo\u017cycielki. Oczywi\u015bcie zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do przestrzegania wszystkich licznych przepis\u00f3w prawnych w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n

(ci\u0105g dalszy nast\u0105pi)<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eZrobi\u0142a to wszystko Ona, Matka Bo\u017ca”, zwykli\u015bmy czyta\u0107 w salezja\u0144skiej literaturze duchowej, aby wskaza\u0107, \u017ce…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":15129,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":9,"footnotes":""},"categories":[155],"tags":[1718,1706,1742,2576,1688,1874,1700,1826],"class_list":["post-15157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-najswietsza-maryja-panna","tag-charyzmat-salezjanski","tag-dobroczyncy","tag-kosciol","tag-ksiadz-bosko","tag-maryja","tag-miejsca-salezjanskie","tag-opatrznosc","tag-otrzymane-laski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50899,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15157\/revisions\/50899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}