{"id":52247,"date":"2026-03-30T07:00:52","date_gmt":"2026-03-30T07:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.donbosco.press\/?page_id=52247"},"modified":"2026-03-30T07:01:35","modified_gmt":"2026-03-30T07:01:35","slug":"rachunek-sumienia-wedlug-cnot-teologalnych-i-kardynalnych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/rachunek-sumienia-wedlug-cnot-teologalnych-i-kardynalnych\/","title":{"rendered":"Rachunek sumienia wed\u0142ug cn\u00f3t teologalnych i kardynalnych"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po\u015bwi\u0119\u0107 chwil\u0119 na cisz\u0119 i skupienie. Czytaj ka\u017cde pytanie powoli, pozwalaj\u0105c, by dotkn\u0119\u0142o twojego sumienia. To nie jest lista win do wyrecytowania, ale lustro, w kt\u00f3rym mo\u017cesz spotka\u0107 prawd\u0119 o sobie samym przed Bogiem. Zako\u0144cz szczerym aktem \u017calu i postanowieniem poprawy.<\/p>\n<p><em><i>Modlitwa na pocz\u0105tek<br \/>\n<\/i><\/em>Przyjd\u017a, Duchu \u015awi\u0119ty, o\u015bwie\u0107 m\u00f3j umys\u0142 i serce. Pom\u00f3\u017c mi jasno zobaczy\u0107, gdzie oddali\u0142em si\u0119 od Boga i od dobra. Daj mi \u0142ask\u0119 prawdy i szczerej skruchy. Amen.<\/p>\n<p><strong><b>Cnoty teologalne i kardynalne<br \/>\n<\/b><\/strong>Cnoty teologalne \u2013 Wiara, Nadzieja i Mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 \u0142\u0105cz\u0105 nas bezpo\u015brednio z Bogiem. S\u0105 darami, kt\u00f3re musimy piel\u0119gnowa\u0107 i rozwija\u0107.<br \/>\nCnoty kardynalne \u2013 Roztropno\u015b\u0107, Sprawiedliwo\u015b\u0107, M\u0119stwo i Umiarkowanie \u2013 porz\u0105dkuj\u0105 \u017cycie moralne i kieruj\u0105 pozosta\u0142ymi cnotami ludzkimi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>I. WIARA<\/b><\/strong><br \/>\nJest to cnota teologalna, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wierzymy w Boga i we wszystko, co On objawi\u0142 \u2013 poniewa\u017c On sam jest Prawd\u0105 \u2013 i co Ko\u015bci\u00f3\u0142 podaje nam do wierzenia. Jest to przylgni\u0119cie intelektu i woli do prawdy objawionej przez Boga i podanej przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako wiarygodna.<\/p>\n<p><em><i>\u201eWiara za\u015b jest por\u0119k\u0105 tych d\u00f3br, kt\u00f3rych si\u0119 spodziewamy, dowodem tych rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3rych nie widzimy.\u201d (Hbr 11,1)<br \/>\n\u201eTwoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u201d (Mk 10,52)<br \/>\n\u201eA sprawiedliwy z wiary \u017cy\u0107 b\u0119dzie\u201d (Rz 1,17)<br \/>\n\u201eBez wiary za\u015b nie mo\u017cna podoba\u0107 si\u0119 Bogu. Przyst\u0119puj\u0105cy bowiem do Boga musi uwierzy\u0107, \u017ce [B\u00f3g] jest i \u017ce wynagradza tych, kt\u00f3rzy Go szukaj\u0105.\u201d (Hbr 11,6)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Grzechy ci\u0119\u017ckie przeciwko wierze<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy po chrzcie uporczywie odrzuca\u0142em jedn\u0105 lub wi\u0119cej prawd wiary katolickiej? (Herezja \u2013 np. negowanie Zmartwychwstania, rzeczywistej obecno\u015bci w Eucharystii itp.)<br \/>\n2. Czy ca\u0142kowicie wyrzek\u0142em si\u0119 wiary chrze\u015bcija\u0144skiej otrzymanej na chrzcie? (Apostazja \u2013 ca\u0142kowite porzucenie wiary.)<br \/>\n3. Czy odm\u00f3wi\u0142em uznania Papie\u017ca za przewodnika Ko\u015bcio\u0142a lub oddzieli\u0142em si\u0119 od jedno\u015bci z nim? (Schizma \u2013 zerwanie z Ko\u015bcio\u0142em.)<br \/>\n4. Czy nie sprowadzi\u0142em swojej wiary tylko do tego, co potrafi\u0119 zrozumie\u0107 lub zobaczy\u0107 na w\u0142asne oczy, odrzucaj\u0105c to, co wykracza poza m\u00f3j rozum? (Niedowiarstwo \u2013 odrzucenie wiary w Objawienie.)<\/p>\n<p><strong><b>S\u0142abo\u015bci i zaniedbania w wierze<br \/>\n<\/b><\/strong>5. Czy dobrowolnie piel\u0119gnowa\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce tego, co B\u00f3g objawi\u0142 lub czego naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142, nie pr\u00f3buj\u0105c ich rozwi\u0105za\u0107? (Np. czy \u015bwiadomie w\u0105tpi\u0142em w Boga, w Chrystusa, w dogmat wiary.)<br \/>\n6. Czy nie podwa\u017ca\u0142em wiary, aby uszanowa\u0107 opini\u0119 innych lub ze strachu przed ich os\u0105dem? (Wzgl\u0119dy ludzkie \u2013 wstyd wyznawania wiary.)<br \/>\n7. Czy nie milcza\u0142em lub nie ukrywa\u0142em swojej wiary w sytuacjach, w kt\u00f3rych mog\u0142em odwa\u017cnie o niej \u015bwiadczy\u0107?<br \/>\n8. Czy uczestniczy\u0142em w praktykach, ruchach lub wierzeniach niezgodnych z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105? Czy praktykowa\u0142em zabobony, magi\u0119, ezoteryk\u0119 lub przypisywa\u0142em nadprzyrodzon\u0105 moc przedmiotom lub obrz\u0119dom niechrze\u015bcija\u0144skim?<br \/>\n9. Czy nie uwa\u017ca\u0142em, \u017ce wszystkie religie s\u0105 sobie r\u00f3wne i \u017ce wiara katolicka nie ma w sobie nic szczeg\u00f3lnego ani prawdziwego w por\u00f3wnaniu z innymi? (Indyferentyzm religijny.)<br \/>\n10. Czy swoim zachowaniem lub s\u0142owami sk\u0142oni\u0142em kogo\u015b do oddalenia si\u0119 od wiary lub jej utraty? (Zgorszenie przeciwko wierze.)<\/p>\n<p><strong><b>Zaniedbanie i ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 w wierze<br \/>\n<\/b><\/strong>11. Czy nie zaniedbywa\u0142em pog\u0142\u0119biania swojej wiedzy o wierze? Czy pozosta\u0142em w niewiedzy w sprawach, kt\u00f3re mog\u0142em i powinienem pozna\u0107? (Zaniedbanie formacji \u2013 zawiniona niewiedza.)<br \/>\n12. Kiedy mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci co do wiary, czy pr\u00f3bowa\u0142em je rozwi\u0105za\u0107 poprzez studium, modlitw\u0119 lub rad\u0119 u do\u015bwiadczonej i zaufanej osoby?<br \/>\n13. Czy nie nara\u017ca\u0142em dobrowolnie swojej wiary na niepotrzebne ryzyko? Czy uwa\u017cam na ksi\u0105\u017cki, spektakle, filmy lub znajomo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142yby j\u0105 os\u0142abi\u0107?<br \/>\n14. Czy nie pr\u00f3bowa\u0142em rozwi\u0105zywa\u0107 swoich problem\u00f3w, polegaj\u0105c tylko na w\u0142asnym rozumie lub na ludziach, nie przedstawiaj\u0105c ich w \u015bwietle wiary i modlitwy?<br \/>\n15. Czy czuwa\u0142em nad \u017cyciem wiary os\u00f3b ode mnie zale\u017cnych (dzieci, cz\u0142onkowie rodziny, osoby powierzone mojej opiece)? Czy zrobi\u0142em wszystko, co w mojej mocy, aby pom\u00f3c im wzrasta\u0107 w wierze?<\/p>\n<p><strong><b>\u017bycie modlitwy i praktyka wiary<br \/>\n<\/b><\/strong>16. Czy nie zaniedbywa\u0142em codziennej, nawet kr\u00f3tkiej modlitwy? Czy modli\u0142em si\u0119 ka\u017cdego dnia z \u017cyw\u0105 wiar\u0105?<br \/>\n17. Czy nie uczestniczy\u0142em w niedzielnej Mszy \u015awi\u0119tej w spos\u00f3b roztargniony, po\u015bpieszny lub tylko z przyzwyczajenia, bez prawdziwej wewn\u0119trznej obecno\u015bci?<br \/>\n18. Czy nie zapomina\u0142em codziennie odmawia\u0107 aktu wiary? Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wiara jest darem od Boga i \u017ce nale\u017cy j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 ka\u017cdego dnia poprzez modlitw\u0119, studium i medytacj\u0119?<br \/>\n19. Czy w trudno\u015bciach szuka\u0142em \u015bwiat\u0142a w S\u0142owie Bo\u017cym, czy wola\u0142em polega\u0107 tylko na w\u0142asnych si\u0142ach?<br \/>\n20. Czy nie zapomina\u0142em modli\u0107 si\u0119 za tych, kt\u00f3rzy nie wierz\u0105, za tych, kt\u00f3rzy s\u0105 daleko od wiary, lub za tych, kt\u00f3rzy j\u0105 utracili?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>II. NADZIEJA<\/b><\/strong><strong><b><br \/>\n<\/b><\/strong>Jest to cnota teologalna, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ufamy, \u017ce otrzymamy od Boga \u017cycie wieczne i \u0142aski potrzebne do jego osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n<p><em><i>\u201eW nadziei bowiem ju\u017c jeste\u015bmy zbawieni. Nadzieja za\u015b, kt\u00f3rej spe\u0142nienie ju\u017c si\u0119 ogl\u0105da, nie jest nadziej\u0105, bo jak mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 tego, co si\u0119 ju\u017c ogl\u0105da? Je\u017celi jednak spodziewamy si\u0119 tego, czego nie widzimy, oczekujemy tego z cierpliwo\u015bci\u0105.\u201d (Rz 8,24-25)<br \/>\n\u201eA nadzieja zawie\u015b\u0107 nie mo\u017ce, poniewa\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca rozlana jest w sercach naszych przez Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry zosta\u0142 nam dany.\u201d (Rz 5,5)<br \/>\n\u201eMamy j\u0105 jako bezpieczn\u0105 i siln\u0105 kotwic\u0119 duszy\u201d (Hbr 6,19)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Grzechy ci\u0119\u017ckie przeciwko nadziei<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy kiedykolwiek zw\u0105tpi\u0142em w mi\u0142osierdzie Bo\u017ce, my\u015bl\u0105c, \u017ce moje grzechy s\u0105 niewybaczalne lub \u017ce B\u00f3g nie mo\u017ce lub nie chce mnie zbawi\u0107? (Rozpacz \u2013 najci\u0119\u017cszy grzech przeciwko nadziei.)<br \/>\n2. Czy nie my\u015bla\u0142em, \u017ce i tak si\u0119 zbawi\u0119, bez potrzeby nawr\u00f3cenia czy pro\u015bby o przebaczenie, bo \u201eB\u00f3g wszystkim przebacza\u201d? (Zuchwa\u0142o\u015b\u0107 \u2013 fa\u0142szywa pewno\u015b\u0107 zbawienia.)<\/p>\n<p><strong><b>Zniech\u0119cenie i brak zaufania<br \/>\n<\/b><\/strong>3. Czy nie straci\u0142em nadziei w mi\u0142osierdzie Bo\u017ce z powodu moich grzech\u00f3w lub s\u0142abo\u015bci?<br \/>\n4. Czy nie szemra\u0142em przeciwko Bogu w obliczu pr\u00f3b i cierpie\u0144, jakby mnie opu\u015bci\u0142?<br \/>\n5. Czy nie uleg\u0142em l\u0119kowi lub zniech\u0119ceniu w trudno\u015bciach, zapominaj\u0105c, \u017ce B\u00f3g jest ze mn\u0105 i troszczy si\u0119 o mnie?<br \/>\n6. Czy w obliczu trudnej sytuacji nie pomy\u015bla\u0142em, \u017ce B\u00f3g sobie z ni\u0105 nie poradzi lub \u017ce zwyci\u0119stwo z\u0142a jest mo\u017cliwe? Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce powierzaj\u0105c si\u0119 Bogu wszechmog\u0105cemu i Odkupicielowi, zwyci\u0119stwo nad z\u0142em jest zagwarantowane?<\/p>\n<p><strong><b>Przywi\u0105zanie do d\u00f3br tego \u017cycia<br \/>\n<\/b><\/strong>7. Czy nie pok\u0142ada\u0142em swojego bezpiecze\u0144stwa bardziej w pieni\u0105dzach, pracy, zdrowiu czy statusie spo\u0142ecznym ni\u017c w Bogu?<br \/>\n8. Czy nie \u017cy\u0142em tak, jakby to \u017cycie by\u0142o wszystkim, zaniedbuj\u0105c fakt, \u017ce jestem stworzony do \u017cycia wiecznego?<br \/>\n9. Czy nie mam nadmiernego przywi\u0105zania do tego \u017cycia, do tego stopnia, \u017ce gdybym straci\u0142 swoje dobra, zdrowie lub pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, straci\u0142bym r\u00f3wnie\u017c nadziej\u0119?<\/p>\n<p><strong><b>Zaniedbanie w piel\u0119gnowaniu nadziei<br \/>\n<\/b><\/strong>10. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce nadzieja nie jest zwyk\u0142ym ludzkim optymizmem, ale darem od Boga? Czy codziennie odmawiam akt nadziei?<br \/>\n11. Czy nie myli\u0142em chrze\u015bcija\u0144skiej nadziei z biernym oczekiwaniem, \u017ce B\u00f3g wszystko za\u0142atwi, bez u\u017cycia \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re On sam odda\u0142 mi do dyspozycji?<br \/>\n12. Czy nie zaniedbywa\u0142em czytania Pisma \u015awi\u0119tego, gdzie na w\u0142asne oczy mog\u0119 zobaczy\u0107, \u017ce B\u00f3g jest zawsze wierny swoim obietnicom i nigdy nie opuszcza tych, kt\u00f3rzy Mu ufaj\u0105?<br \/>\n13. Czy nie zaniedbywa\u0142em powierzania Bogu w modlitwie trudnych sytuacji, pr\u00f3buj\u0105c radzi\u0107 sobie tylko o w\u0142asnych si\u0142ach?<\/p>\n<p><strong><b>Wobec bli\u017aniego<br \/>\n<\/b><\/strong>14. Czy nie zaniedba\u0142em niesienia nadziei tym, kt\u00f3rzy byli zniech\u0119ceni, w b\u00f3lu lub w rozpaczy? Czy potrafi\u0142em by\u0107 dla innych obecno\u015bci\u0105 nios\u0105c\u0105 pocieszenie i ufno\u015b\u0107?<br \/>\n15. Czy swoimi s\u0142owami lub postaw\u0105 podsyca\u0142em rezygnacj\u0119, pesymizm lub nieufno\u015b\u0107 u os\u00f3b mi bliskich?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>III. MI\u0141O\u015a\u0106<\/b><\/strong><strong><b><br \/>\n<\/b><\/strong>Jest to cnota teologalna, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mi\u0142ujemy Boga ponad wszystko, a bli\u017aniego jak siebie samego z mi\u0142o\u015bci do Boga.<\/p>\n<p><em><i>\u201eTo jest moje przykazanie, aby\u015bcie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali, tak jak Ja was umi\u0142owa\u0142em.\u201d (J 15,12)<br \/>\n\u201eMy mi\u0142ujemy [Boga], poniewa\u017c On sam pierwszy nas umi\u0142owa\u0142.\u201d (1 J 4,19)<br \/>\n\u201eMi\u0142o\u015b\u0107 cierpliwa jest, \u0142askawa jest. Mi\u0142o\u015b\u0107 nie zazdro\u015bci, nie szuka poklasku, nie unosi si\u0119 pych\u0105; nie dopuszcza si\u0119 bezwstydu, nie szuka swego, nie unosi si\u0119 gniewem, nie pami\u0119ta z\u0142ego; nie cieszy si\u0119 z niesprawiedliwo\u015bci, lecz wsp\u00f3\u0142weseli si\u0119 z prawd\u0105. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pok\u0142ada nadziej\u0119, wszystko przetrzyma. Mi\u0142o\u015b\u0107 nigdy nie ustaje.\u201d (1 Kor 13,4-8)<br \/>\n\u201eTak wi\u0119c trwaj\u0105 wiara, nadzieja, mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 te trzy: z nich za\u015b najwi\u0119ksza jest mi\u0142o\u015b\u0107.\u201d (1 Kor 13,13)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Grzechy ci\u0119\u017ckie przeciwko Bogu<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy kiedykolwiek czu\u0142em nienawi\u015b\u0107 do Boga, przeklinaj\u0105c Go lub \u015bwiadomie Go odrzucaj\u0105c?<br \/>\n2. Czy nie \u017cy\u0142em tak, jakby B\u00f3g nie istnia\u0142, ca\u0142kowicie ignoruj\u0105c Go w moim codziennym \u017cyciu? (Oboj\u0119tno\u015b\u0107 religijna.)<br \/>\n3. Czy nie zapomina\u0142em dzi\u0119kowa\u0107 Bogu za otrzymane dary, jakby wszystko by\u0142o moj\u0105 zas\u0142ug\u0105 lub zwyk\u0142ym szcz\u0119\u015bciem? (Niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 wobec Boga.)<\/p>\n<p><strong><b>Grzechy ci\u0119\u017ckie przeciwko bli\u017aniemu<br \/>\n<\/b><\/strong>4. Czy nienawidzi\u0142em kogo\u015b, \u017cycz\u0105c mu z\u0142a lub ciesz\u0105c si\u0119 z jego nieszcz\u0119\u015b\u0107?<br \/>\n5. Czy nie zazdro\u015bci\u0142em innym sukces\u00f3w, talent\u00f3w lub d\u00f3br, smuc\u0105c si\u0119 z ich dobra?<br \/>\n6. Czy sia\u0142em niezgod\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami, podsycaj\u0105c podzia\u0142y, k\u0142\u00f3tnie lub nieporozumienia?<br \/>\n7. Czy obmawia\u0142em kogo\u015b za jego plecami, niszcz\u0105c jego reputacj\u0119? Czy oczernia\u0142em kogo\u015b, przypisuj\u0105c mu fa\u0142szywe rzeczy? (Obmowa i oszczerstwo.)<br \/>\n8. Czy swoim zachowaniem lub s\u0142owami sk\u0142oni\u0142em kogo\u015b do czynienia z\u0142a lub oddalenia si\u0119 od Boga? (Zgorszenie.)<br \/>\n9. Czy pope\u0142ni\u0142em powa\u017cn\u0105 obraz\u0119 lub niesprawiedliwo\u015b\u0107 wobec kogo\u015b, nie pr\u00f3buj\u0105c tego naprawi\u0107?<\/p>\n<p><strong><b>Ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 i zaniedbanie w mi\u0142o\u015bci do Boga<br \/>\n<\/b><\/strong>10. Czy nie prze\u017cywa\u0142em swojej wiary w spos\u00f3b ozi\u0119b\u0142y, bez zapa\u0142u, bez prawdziwego pragnienia Boga, robi\u0105c wszystko z przyzwyczajenia? (Ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 duchowa.)<br \/>\n11. Czy nie prze\u017cywa\u0142em chwil lenistwa duchowego, w kt\u00f3rych modlitwa, sakramenty i sprawy Bo\u017ce ci\u0105\u017cy\u0142y mi lub nudzi\u0142y mnie? (Acedia duchowa.)<br \/>\n12. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest ludzkim uczuciem, ale darem od Boga? Czy codziennie odmawiam akt mi\u0142o\u015bci?<br \/>\n13. Czy nie zaniedbywa\u0142em pragnienia, aby B\u00f3g by\u0142 znany i kochany, i nie robi\u0142em nic konkretnego w tym celu?<br \/>\n14. Czy nie zaniedba\u0142em reakcji, gdy us\u0142ysza\u0142em blu\u017anierstwo lub obraz\u0119 Boga, przynajmniej poprzez wewn\u0119trzny akt wynagrodzenia i uwielbienia?<\/p>\n<p><strong><b>Zaniedbanie i ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 wobec bli\u017aniego<br \/>\n<\/b><\/strong>15. Czy nie \u017cywi\u0142em urazy lub \u017calu do kogo\u015b, nie szukaj\u0105c pojednania?<br \/>\n16. Czy nie wyklucza\u0142em, ignorowa\u0142em lub \u017ale traktowa\u0142em kogo\u015b z egoizmu, lenistwa lub uprzedze\u0144?<br \/>\n17. Czy nie zaniedbywa\u0142em modlitwy za moich nieprzyjaci\u00f3\u0142 i za tych, kt\u00f3rzy mnie skrzywdzili?<br \/>\n18. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce prawdziwym sprawdzianem mi\u0142o\u015bci jest kochanie nawet nieprzyjaciela, odpowiadanie dobrem na z\u0142o? Czy naprawd\u0119 pr\u00f3buj\u0119 to robi\u0107?<\/p>\n<p><strong><b>Uczynki mi\u0142osierdzia i konkretne \u015bwiadectwo<br \/>\n<\/b><\/strong>19. Czy nie zaniedbywa\u0142em bycia hojnym swoim czasem, dobrami i energi\u0105 wobec potrzebuj\u0105cych?<br \/>\n20. Czy nie zaniedbywa\u0142em uczynk\u00f3w mi\u0142osierdzia co do cia\u0142a i co do duszy \u2013 odwiedzania chorych, pocieszania strapionych, pouczania nieumiej\u0119tnych, upominania grzesz\u0105cych z mi\u0142o\u015bci\u0105?<br \/>\n21. Czy nie zapomnia\u0142em, \u017ce kocha\u0107 bli\u017aniego to znaczy naprawd\u0119 \u017cyczy\u0107 mu dobra, a nie tylko czu\u0107 sympati\u0119 czy przywi\u0105zanie? Czy traktowa\u0142em wszystkich z szacunkiem i dobroci\u0105, nawet tych, kt\u00f3rzy s\u0105 dla mnie trudni lub antypatyczni?<br \/>\n22. Czy w codziennym \u017cyciu, w rozmowach, w pracy, w rodzinie \u2013 by\u0142em dla innych balsamem czy \u017ar\u00f3d\u0142em napi\u0119\u0107, narzeka\u0144 i negatywno\u015bci?<\/p>\n<p><strong><b>Wzrost w mi\u0142o\u015bci<br \/>\n<\/b><\/strong>23. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest jedyn\u0105 cnot\u0105, kt\u00f3ra pozostaje na ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107? Czy staram si\u0119 j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 ka\u017cdego dnia, nawet w ma\u0142ych rzeczach?<br \/>\n24. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce kiedy naprawd\u0119 kogo\u015b kocham, szukam go, chc\u0119 z nim by\u0107, ciesz\u0119 si\u0119 tym, co go cieszy i cierpi\u0119 z powodu tego, co go smuci, robi\u0119 to, o co mnie prosi, nawet gdy nie mam na to ochoty? Czy moja relacja z Bogiem ma te same oznaki prawdziwej mi\u0142o\u015bci?<br \/>\n25. Czy ciesz\u0119 si\u0119 ze wszystkiego, co podoba si\u0119 Bogu, i smuc\u0119 si\u0119 ze wszystkiego, co Go obra\u017ca?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>IV. ROZTROPNO\u015a\u0106<\/b><\/strong><br \/>\nJest to cnota kardynalna, kt\u00f3ra prowadzi do rozpoznania dobra, kt\u00f3re nale\u017cy czyni\u0107 w ka\u017cdej sytuacji, i do wyboru w\u0142a\u015bciwych \u015brodk\u00f3w do jego realizacji.<\/p>\n<p><em><i>\u201eB\u0105d\u017acie wi\u0119c roztropni jak w\u0119\u017ce, a nieskazitelni jak go\u0142\u0119bie\u201d (Mt 10,16)<br \/>\n\u201eBaczcie wi\u0119c pilnie, jak post\u0119pujecie, nie jako niem\u0105drzy, ale jako m\u0105drzy\u201d (Ef 5,15)<br \/>\n\u201eKa\u017cdego wi\u0119c, kto tych s\u0142\u00f3w moich s\u0142ucha i wype\u0142nia je, mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z cz\u0142owiekiem roztropnym, kt\u00f3ry dom sw\u00f3j zbudowa\u0142 na skale.\u201d (Mt 7,24)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Fa\u0142szywa roztropno\u015b\u0107 i z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy nie dzia\u0142a\u0142em z dwulicowo\u015bci\u0105, przebieg\u0142o\u015bci\u0105 lub oszustwem, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 to, czego chcia\u0142em, manipuluj\u0105c lud\u017ami lub sytuacjami? (Przebieg\u0142o\u015b\u0107 \u2013 wypaczone u\u017cycie inteligencji.)<br \/>\n2. Czy nie myli\u0142em roztropno\u015bci ze \u015bwiatowym sprytem, troszcz\u0105c si\u0119 tylko o to, co jest dla mnie korzystne, bez uwzgl\u0119dnienia Boga i \u017cycia wiecznego? (Roztropno\u015b\u0107 cia\u0142a.)<\/p>\n<p><strong><b>Pochopno\u015b\u0107 i impulsywno\u015b\u0107<br \/>\n<\/b><\/strong>3. Czy nie podejmowa\u0142em wa\u017cnych decyzji bez modlitwy, refleksji lub rady, ufaj\u0105c tylko swojemu chwilowemu instynktowi?<br \/>\n4. Czy nie dzia\u0142a\u0142em pod wp\u0142ywem impulsu, nie my\u015bl\u0105c o konsekwencjach, wyrz\u0105dzaj\u0105c szkod\u0119 sobie lub innym?<br \/>\n5. Czy nie m\u00f3wi\u0142em bez zastanowienia, zw\u0142aszcza w delikatnych sytuacjach, m\u00f3wi\u0105c rzeczy, kt\u00f3rych potem \u017ca\u0142owa\u0142em?<br \/>\n6. Czy nie os\u0105dza\u0142em ludzi lub sytuacji, zanim dobrze pozna\u0142em prawd\u0119, daj\u0105c si\u0119 prowadzi\u0107 wra\u017ceniom lub uczuciom?<\/p>\n<p><strong><b>Niezdecydowanie, zaniedbanie i odk\u0142adanie na p\u00f3\u017aniej<br \/>\n<\/b><\/strong>7. Czy nie odk\u0142ada\u0142em ci\u0105gle wa\u017cnych decyzji z powodu nie\u015bmia\u0142o\u015bci, lenistwa lub strachu przed pope\u0142nieniem b\u0142\u0119du, nigdy nie dochodz\u0105c do konkluzji?<br \/>\n8. Czy nie traci\u0142em cennego czasu na nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 rozwa\u017cania bez podj\u0119cia decyzji, w wyniku czego nic nie robi\u0142em? (Np. \u201epomy\u015bl\u0119 o tym\u201d, \u201ezobacz\u0119\u201d, \u201emo\u017ce jutro\u2026\u201d)<br \/>\n9. Czy nie pozwoli\u0142em, aby po\u015bpiech lub lenistwo sk\u0142oni\u0142y mnie do z\u0142ego wyboru, pomijaj\u0105c niezb\u0119dn\u0105 refleksj\u0119?<br \/>\n10. Czy nie odk\u0142ada\u0142em wa\u017cnych decyzji \u017cyciowych \u2013 powo\u0142ania, rodziny, pracy, nawr\u00f3cenia \u2013 bez powa\u017cnego powodu?<\/p>\n<p><strong><b>Brak rozeznania i rady<br \/>\n<\/b><\/strong>11. Czy nie myli\u0142em roztropno\u015bci z przeci\u0119tno\u015bci\u0105 lub tch\u00f3rzostwem, unikaj\u0105c czynienia dobra ze strachu przed konsekwencjami?<br \/>\n12. Czy nie zaniedbywa\u0142em proszenia o rad\u0119 \u2013 kap\u0142ana, m\u0105dr\u0105 osob\u0119, kogo\u015b z do\u015bwiadczeniem \u2013 gdy nie wiedzia\u0142em, jak post\u0105pi\u0107 s\u0142usznie?<br \/>\n13. Czy moja roztropno\u015b\u0107 jest chrze\u015bcija\u0144ska, to znaczy ukierunkowana na Boga i \u017cycie wieczne? Czy jest tylko \u015bwiatowa, dbaj\u0105ca o to, co si\u0119 op\u0142aca, co si\u0119 podoba, co pozwala unikn\u0105\u0107 problem\u00f3w?<br \/>\n14. Czy nie zaniedbywa\u0142em jasnego rozr\u00f3\u017cniania tego, co jest prawdziwie dobre, od tego, co jest tylko przyjemne, wygodne lub komfortowe?<\/p>\n<p><strong><b>Brak czujno\u015bci nad sob\u0105<br \/>\n<\/b><\/strong>15. Czy nie zaniedbywa\u0142em unikania sytuacji, o kt\u00f3rych wiem, \u017ce s\u0105 dla mnie okazj\u0105 do grzechu, \u0142udz\u0105c si\u0119, \u017ce i tak sobie poradz\u0119?<br \/>\n16. Czy nie zaniedbywa\u0142em uczenia si\u0119 na pope\u0142nionych b\u0142\u0119dach, powtarzaj\u0105c te same pomy\u0142ki bez wyci\u0105gania z nich \u017cadnej lekcji?<br \/>\n17. Czy nie zaniedbywa\u0142em czerpania duchowych owoc\u00f3w z wydarze\u0144 mojego \u017cycia \u2013 rado\u015bci, smutk\u00f3w, pora\u017cek, sukces\u00f3w \u2013 odczytuj\u0105c je w \u015bwietle Boga?<br \/>\n18. Czy nie zaniedbywa\u0142em dobrego rozwa\u017cenia okoliczno\u015bci i \u015brodk\u00f3w przed podj\u0119ciem dzia\u0142ania, daj\u0105c si\u0119 prowadzi\u0107 nami\u0119tno\u015bci lub silnej emocji zamiast s\u0142usznemu os\u0105dowi?<br \/>\n19. Czy po zrozumieniu, co nale\u017ca\u0142o zrobi\u0107, nie zaniedba\u0142em wprowadzenia tego w czyn, zatrzymuj\u0105c si\u0119 na dobrych ch\u0119ciach bez przej\u015bcia do dzia\u0142ania?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>V. SPRAWIEDLIWO\u015a\u0106<\/b><\/strong><br \/>\nJest to cnota kardynalna, kt\u00f3ra sk\u0142ania do oddania Bogu i bli\u017aniemu tego, co im si\u0119 nale\u017cy.<\/p>\n<p><em><i>\u201eOddajcie wi\u0119c Cezarowi to, co nale\u017cy do Cezara, a Bogu to, co nale\u017cy do Boga.\u201d (Mt 22,21)<br \/>\n\u201eStarajcie si\u0119 naprz\u00f3d o kr\u00f3lestwo Boga i o Jego sprawiedliwo\u015b\u0107, a to wszystko b\u0119dzie wam dodane.\u201d (Mt 6,33)<br \/>\n\u201eBo powiadam wam: Je\u015bli wasza sprawiedliwo\u015b\u0107 nie b\u0119dzie wi\u0119ksza ni\u017c uczonych w Pi\u015bmie i faryzeusz\u00f3w, nie wejdziecie do kr\u00f3lestwa niebieskiego.\u201d (Mt 5,20)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Ci\u0119\u017ckie grzechy przeciwko \u017cyciu i wolno\u015bci<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy odebra\u0142em komu\u015b \u017cycie, popiera\u0142em aborcj\u0119 lub by\u0142em wsp\u00f3\u0142winny powa\u017cnej przemocy wobec jakiej\u015b osoby?<br \/>\n2. Czy uderzy\u0142em, zrani\u0142em lub fizycznie zn\u0119ca\u0142em si\u0119 nad kim\u015b?<br \/>\n3. Czy bezprawnie pozbawi\u0142em kogo\u015b wolno\u015bci \u2013 przetrzymuj\u0105c go wbrew jego woli, izoluj\u0105c go lub kontroluj\u0105c ka\u017cdy jego ruch?<\/p>\n<p><strong><b>Ci\u0119\u017ckie grzechy przeciwko dobrom innych<br \/>\n<\/b><\/strong>4. Czy okrad\u0142em, obrabowa\u0142em lub oszuka\u0142em kogo\u015b, zabieraj\u0105c mu to, co by\u0142o jego?<br \/>\n5. Czy umy\u015blnie zniszczy\u0142em cudz\u0105 lub publiczn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, nie naprawiaj\u0105c szkody?<br \/>\n6. Czy niesprawiedliwie wstrzyma\u0142em pensj\u0119 lub nale\u017cne wynagrodzenie komu\u015b, kto dla mnie pracowa\u0142?<br \/>\n7. Czy uprawia\u0142em lichw\u0119, wykorzystuj\u0105c potrzeb\u0119 innych do niesprawiedliwego zarobku?<br \/>\n8. Czy zwr\u00f3ci\u0142em to, co zabra\u0142em lub zniszczy\u0142em? Czy naprawi\u0142em szkody materialne lub moralne wyrz\u0105dzone innym?<\/p>\n<p><strong><b>Grzechy przeciwko reputacji i prawdzie<br \/>\n<\/b><\/strong>9. Czy oczerni\u0142em kogo\u015b, przypisuj\u0105c mu fa\u0142szywe winy lub wady, niszcz\u0105c jego dobre imi\u0119?<br \/>\n10. Czy znies\u0142awi\u0142em lub obmawia\u0142em kogo\u015b za jego plecami, ujawniaj\u0105c bez powodu prawdziwe wady? (Obmowa lub oszczerstwo.)<br \/>\n11. Czy nie nabra\u0142em zwyczaju odkrywania i opowiadania o ukrytych wadach innych?<br \/>\n12. Czy pochopnie os\u0105dzi\u0142em kogo\u015b, nie znaj\u0105c prawdy, pot\u0119piaj\u0105c go w sercu lub przed innymi?<br \/>\n13. Czy sk\u0142ama\u0142em w spos\u00f3b, kt\u00f3ry wyrz\u0105dzi\u0142 komu\u015b szkod\u0119? Czy z\u0142o\u017cy\u0142em fa\u0142szywe \u015bwiadectwo lub fa\u0142szyw\u0105 przysi\u0119g\u0119?<br \/>\n14. Czy oszuka\u0142em kogo\u015b w umowie, porozumieniu lub transakcji kupna-sprzeda\u017cy?<br \/>\n15. Czy by\u0142em pochlebc\u0105, m\u00f3wi\u0105c fa\u0142szywe lub przesadzone rzeczy, byle tylko komu\u015b si\u0119 przypodoba\u0107 lub co\u015b uzyska\u0107?<br \/>\n16. Czy by\u0142em ob\u0142udnikiem lub hipokryt\u0105, udaj\u0105c kogo\u015b, kim nie jestem?<\/p>\n<p><strong><b>Grzechy przeciwko sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<br \/>\n<\/b><\/strong>17. Czy wykorzystywa\u0142em prac\u0119 innych, p\u0142ac\u0105c ma\u0142o, \u017ale traktuj\u0105c lub ignoruj\u0105c prawa tych, kt\u00f3rzy dla mnie pracowali?<br \/>\n18. Czy dopu\u015bci\u0142em si\u0119 korupcji \u2013 daj\u0105c lub przyjmuj\u0105c nielegalne korzy\u015bci w celu uzyskania nienale\u017cnych profit\u00f3w?<br \/>\n19. Czy niesprawiedliwie dyskryminowa\u0142em kogo\u015b \u2013 ze wzgl\u0119du na jego pochodzenie, status spo\u0142eczny, wygl\u0105d lub z innego powodu \u2013 odmawiaj\u0105c mu praw lub godnego traktowania?<br \/>\n20. Czy faworyzowa\u0142em kogo\u015b w rodzinie, w\u015br\u00f3d przyjaci\u00f3\u0142 lub w pracy, sprzyjaj\u0105c jednym i niesprawiedliwie krzywdz\u0105c innych?<\/p>\n<p>Obowi\u0105zki wobec pa\u0144stwa i wsp\u00f3lnoty<br \/>\n21. Czy nie unika\u0142em p\u0142acenia podatk\u00f3w lub nie pr\u00f3bowa\u0142em uchyla\u0107 si\u0119 od s\u0142usznych obowi\u0105zk\u00f3w obywatelskich?<br \/>\n22. Czy nie zaniedbywa\u0142em przestrzegania sprawiedliwych praw spo\u0142ecze\u0144stwa, my\u015bl\u0105c, \u017ce mnie nie dotycz\u0105?<br \/>\n23. Kiedy dobro wsp\u00f3lne wymaga\u0142o ode mnie po\u015bwi\u0119cenia, czy nie pr\u00f3bowa\u0142em si\u0119 wycofa\u0107?<\/p>\n<p><strong><b>Obowi\u0105zki wobec Boga: pobo\u017cno\u015b\u0107 i pos\u0142usze\u0144stwo<br \/>\n<\/b><\/strong>24. Czy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce B\u00f3g, b\u0119d\u0105c niesko\u0144czenie doskona\u0142ym, ma prawo do ca\u0142ej mojej chwa\u0142y, czci i adoracji? Czy nie zaniedba\u0142em oddawania Mu ich?<br \/>\n25. Czy nie zaniedbywa\u0142em obecno\u015bci Boga w ci\u0105gu dnia, \u017cyj\u0105c tak, jakby Go nie by\u0142o, jakby mnie nie widzia\u0142 i nie by\u0142 ze mn\u0105?<br \/>\n26. Czy nie zaniedba\u0142em czynienia woli Bo\u017cej jako najwy\u017cszej normy mojego \u017cycia, stawiaj\u0105c na pierwszym miejscu moje pragnienia, moj\u0105 wygod\u0119 lub opini\u0119 innych?<br \/>\n27. Czy nie zaniedbywa\u0142em przykaza\u0144 ko\u015bcielnych \u2013 niedzielnej Mszy, spowiedzi, postu \u2013 tak jakby by\u0142y one opcjonalne lub przestarza\u0142e?<\/p>\n<p><strong><b>Pos\u0142usze\u0144stwo prawowitym prze\u0142o\u017conym<br \/>\n<\/b><\/strong>28. Czy nie brakowa\u0142o mi szacunku i pos\u0142usze\u0144stwa wobec moich prawowitych prze\u0142o\u017conych \u2013 w rodzinie, w pracy, w Ko\u015bciele \u2013 zbytnio skupiaj\u0105c si\u0119 na ich wadach zamiast na autorytecie, kt\u00f3ry reprezentuj\u0105?<br \/>\n29. Czy moje pos\u0142usze\u0144stwo, je\u015bli wyst\u0119puje, jest pe\u0142ne i spokojne? Czy te\u017c jest powolne, niech\u0119tne, cz\u0119\u015bciowe, zawsze po\u0142\u0105czone z dyskusjami lub wewn\u0119trznym oporem?<br \/>\n30. Czy nie ukara\u0142em kogo\u015b z nadmiarem lub nadmiern\u0105 surowo\u015bci\u0105, albo przeciwnie, ze zbytni\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 i pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u0105, uchybiaj\u0105c sprawiedliwo\u015bci?<br \/>\n31. Czy pozwalam si\u0119 prowadzi\u0107 mojemu spowiednikowi lub kierownikowi duchowemu? Czy traktuj\u0119 jego rady jako narz\u0119dzie woli Bo\u017cej dla mnie, czy te\u017c przyjmuj\u0119 je i odrzucam w zale\u017cno\u015bci od tego, na ile mi pasuj\u0105?<\/p>\n<p><strong><b>Hojno\u015b\u0107 i u\u017cywanie d\u00f3br<br \/>\n<\/b><\/strong>32. Czy nie brakowa\u0142o mi hojno\u015bci w dzieleniu si\u0119 moimi dobrami, czasem lub talentami z tymi, kt\u00f3rzy tego potrzebowali?<br \/>\n33. Czy nie wydawa\u0142em pieni\u0119dzy w spos\u00f3b nierozwa\u017cny lub nieodpowiedzialny, nara\u017caj\u0105c na szwank to, co jest konieczne dla mnie lub dla tych, kt\u00f3rzy ode mnie zale\u017c\u0105?<br \/>\n34. Czy nie brakowa\u0142o mi wdzi\u0119czno\u015bci wobec tych, kt\u00f3rzy wy\u015bwiadczyli mi dobro \u2013 Boga, rodzic\u00f3w, dobroczy\u0144c\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>VI. M\u0118STWO<\/b><\/strong><br \/>\nJest to cnota kardynalna, kt\u00f3ra uzdalnia do odwa\u017cnego stawiania czo\u0142a trudno\u015bciom i niebezpiecze\u0144stwom dla dobra oraz do wytrwania w dobru, nawet w obliczu przeciwno\u015bci i cierpie\u0144.<\/p>\n<p><em><i>\u201eNa \u015bwiecie doznacie ucisku, ale miejcie odwag\u0119: Jam zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bwiat!\u201d (J 16,33)<br \/>\n\u201eWszystko mog\u0119 w Tym, kt\u00f3ry mnie umacnia.\u201d (Flp 4,13)<br \/>\n\u201eAlbowiem nie da\u0142 nam B\u00f3g ducha boja\u017ani, ale mocy i mi\u0142o\u015bci, i trze\u017awego my\u015blenia.\u201d (2 Tm 1,7)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Tch\u00f3rzostwo i moralna boja\u017aliwo\u015b\u0107<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy nie przemilcza\u0142em prawdy lub nie zrezygnowa\u0142em z czynienia dobra z obawy przed konsekwencjami \u2013 przed opini\u0105 innych, o\u015bmieszeniem, konfliktem? (Tch\u00f3rzostwo \u2013 odmowa wype\u0142nienia obowi\u0105zku ze strachu.)<br \/>\n2. Czy nie pozwoli\u0142em, aby kto\u015b dozna\u0142 niesprawiedliwo\u015bci, nic nie m\u00f3wi\u0105c, wol\u0105c milcze\u0107, by nie stwarza\u0107 sobie problem\u00f3w?<br \/>\n3. Czy nie zrezygnowa\u0142em z braterskiego upomnienia kogo\u015b, kto b\u0142\u0105dzi\u0142, aby nie zak\u0142\u00f3ca\u0107 spokoju lub z obawy przed jego reakcj\u0105?<br \/>\n4. Czy nie porzuci\u0142em wa\u017cnych zobowi\u0105za\u0144 \u2013 wiary, rodziny, s\u0142u\u017cby \u2013 tylko dlatego, \u017ce sta\u0142y si\u0119 m\u0119cz\u0105ce lub niewygodne? (Mi\u0119kko\u015b\u0107 \u2013 porzucenie dobra, by unikn\u0105\u0107 wysi\u0142ku.)<br \/>\n5. Czy nie uleg\u0142em pokusom bez stawiania oporu, nawet nie prosz\u0105c Boga o pomoc?<\/p>\n<p><strong><b>Wzgl\u0119dy ludzkie i l\u0119k przed os\u0105dem<br \/>\n<\/b><\/strong>6. Czy nie \u017cy\u0142em, martwi\u0105c si\u0119 bardziej o to, co my\u015bli o mnie \u015bwiat, ni\u017c o to, co my\u015bli B\u00f3g? Czy zadaj\u0119 sobie pytanie: \u201eCo zrobi\u0142by Jezus na moim miejscu?\u201d<br \/>\n7. Czy nie pozwoli\u0142em, aby ironia, drwiny lub negatywna opinia innych powstrzyma\u0142y mnie od czynienia dobra lub wyznawania wiary?<br \/>\n8. Czy nie uleg\u0142em niew\u0142a\u015bciwej solidarno\u015bci grupowej \u2013 trzymaj\u0105c z innymi, nawet gdy nie mieli racji, aby si\u0119 nie izolowa\u0107 lub nie wyj\u015b\u0107 na odmie\u0144ca?<br \/>\n9. Czy nie pozwoli\u0142em, aby nastroje t\u0142umu \u2013 zbiorowy entuzjazm, szyderstwo, nienawi\u015b\u0107 grupowa \u2013 ponios\u0142y mnie bezrefleksyjnie?<\/p>\n<p><strong><b>Zuchwalstwo i zarozumia\u0142o\u015b\u0107<br \/>\n<\/b><\/strong>10. Czy nie stawia\u0142em czo\u0142a niebezpiecznym lub trudnym sytuacjom w spos\u00f3b impulsywny, bez wystarczaj\u0105cego powodu i bez oceny konsekwencji? (Zuchwalstwo \u2013 odwaga bez roztropno\u015bci.)<br \/>\n11. Czy nie ufa\u0142em zbytnio w\u0142asnym si\u0142om, twierdz\u0105c, \u017ce poradz\u0119 sobie z zadaniami przekraczaj\u0105cymi moje mo\u017cliwo\u015bci, nie polegaj\u0105c na Bogu? (Zarozumia\u0142o\u015b\u0107 \u2013 fa\u0142szywe m\u0119stwo.)<\/p>\n<p><strong><b>Niecierpliwo\u015b\u0107 i zniech\u0119cenie<br \/>\n<\/b><\/strong>12. Czy \u017ale znosi\u0142em cierpienia, choroby, niesprawiedliwo\u015bci i pr\u00f3by \u017cyciowe, narzekaj\u0105c i trac\u0105c spok\u00f3j, zamiast jednoczy\u0107 je z Chrystusem? (Niecierpliwo\u015b\u0107.)<br \/>\n13. Czy nie pozwoli\u0142em, aby niepowodzenie lub brak uznania zniech\u0119ci\u0142y mnie, prowadz\u0105c do porzucenia podj\u0119tego dobra?<br \/>\n14. Czy nie pozwoli\u0142em, aby nastr\u00f3j innych lub okoliczno\u015bci zewn\u0119trzne decydowa\u0142y o moim stanie ducha, zamiast zakorzeni\u0107 si\u0119 w pokoju Bo\u017cym?<\/p>\n<p><strong><b>Niestabilno\u015b\u0107 i s\u0142abo\u015b\u0107 duchowa<br \/>\n<\/b><\/strong>15. Czy nie porzuci\u0142em modlitwy, sakrament\u00f3w lub praktyk duchowych w chwilach osch\u0142o\u015bci, nudy lub trudno\u015bci, zamiast wytrwa\u0107?<br \/>\n16. Czy nie wykazywa\u0142em niesta\u0142o\u015bci w dobrych uczynkach \u2013 zaczynaj\u0105c z entuzjazmem i porzucaj\u0105c, gdy tylko pojawi\u0142 si\u0119 wysi\u0142ek?<br \/>\n17. Czy nie stawia\u0142em czo\u0142a cierpieniu, chorobie lub pora\u017cce z nieufno\u015bci\u0105 i rezygnacj\u0105, zamiast opiera\u0107 si\u0119 na Bogu z wiar\u0105?<\/p>\n<p><strong><b>Og\u00f3lny rachunek sumienia z m\u0119stwa<br \/>\n<\/b><\/strong>18. Czy naprawd\u0119 mam t\u0119 postaw\u0119 ducha, kt\u00f3ra sk\u0142ania mnie do podejmowania trudnych rzeczy \u2013 gdy wymaga tego obowi\u0105zek \u2013 za wszelk\u0105 cen\u0119, nie czekaj\u0105c na sprzyjaj\u0105ce warunki?<br \/>\n19. W obliczu przeciwno\u015bci, pr\u00f3b i niesprawiedliwo\u015bci, czy znosi\u0142em je z m\u0119stwem i spokojem, akceptuj\u0105c to, na co B\u00f3g pozwala? Czy te\u017c reagowa\u0142em buntem, gorycz\u0105 lub rezygnacj\u0105?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><b>VII. UMIARKOWANIE<\/b><\/strong><br \/>\nJest to cnota kardynalna, kt\u00f3ra miarkuje apetyty i przyjemno\u015bci zmys\u0142owe zgodnie z prawym rozumem i zapewnia panowanie woli nad instynktami.<\/p>\n<p><em><i>\u201eUkaza\u0142a si\u0119 bowiem \u0142aska Boga, kt\u00f3ra niesie zbawienie wszystkim ludziom i poucza nas, aby\u015bmy wyrzek\u0142szy si\u0119 bezbo\u017cno\u015bci i \u017c\u0105dz \u015bwiatowych, rozumnie i sprawiedliwie, i pobo\u017cnie \u017cyli na tym \u015bwiecie\u201d (Tt 2,11-12)<br \/>\n\u201eKa\u017cdy za\u015b zawodnik od wszystkiego si\u0119 wstrzymuje, tamci, aby zdoby\u0107 koron\u0119 znikom\u0105, my za\u015b \u2013 niezniszczaln\u0105.\u201d (1 Kor 9,25)<br \/>\n\u201ePrzyjdzie bowiem chwila, kiedy zdrowej nauki nie b\u0119d\u0105 znosili, ale wed\u0142ug w\u0142asnych po\u017c\u0105da\u0144 \u2013 poniewa\u017c ich uszy \u015bwierzbi\u0105 \u2013 b\u0119d\u0105 sobie mno\u017cyli nauczycieli. B\u0119d\u0105 si\u0119 odwracali od s\u0142uchania prawdy, a zwracali si\u0119 ku zmy\u015blonym opowiadaniom.\u201d (2 Tm 4,3-4)<br \/>\n<\/i><\/em><br \/>\n<strong><b>Nieczysto\u015b\u0107 i nieporz\u0105dek seksualny<br \/>\n<\/b><\/strong>1. Czy pope\u0142ni\u0142em akty seksualne poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem \u2013 stosunki przedma\u0142\u017ce\u0144skie, cudzo\u0142\u00f3stwo, prostytucj\u0119? (Nierz\u0105d, cudzo\u0142\u00f3stwo.)<br \/>\n2. Czy nie uleg\u0142em masturbacji lub nie szuka\u0142em przyjemno\u015bci seksualnej poza jej ludzkim i moralnym znaczeniem?<br \/>\n3. Czy nie ogl\u0105da\u0142em materia\u0142\u00f3w pornograficznych lub nie szuka\u0142em dobrowolnie obraz\u00f3w, widowisk lub sytuacji, kt\u00f3re pobudzaj\u0105 nieuporz\u0105dkowan\u0105 \u017c\u0105dz\u0119?<br \/>\n4. Czy nie piel\u0119gnowa\u0142em dobrowolnie nieczystych my\u015bli lub fantazji, trwaj\u0105c w nich, zamiast je odsuwa\u0107?<br \/>\n5. Czy nie szuka\u0142em okazji do grzechu \u2013 znajomo\u015bci, miejsc, sytuacji \u2013 o kt\u00f3rych wiedzia\u0142em, \u017ce s\u0105 niebezpieczne dla mojej czysto\u015bci?<\/p>\n<p><strong><b>Nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu<br \/>\n<\/b><\/strong>6. Czy nie jad\u0142em lub nie pi\u0142em w nadmiarze, z chciwo\u015bci\u0105 lub w spos\u00f3b nieuporz\u0105dkowany, trac\u0105c nad sob\u0105 panowanie?<br \/>\n7. Czy dobrowolnie nie utraci\u0142em u\u017cywania rozumu przez nadu\u017cywanie alkoholu, narkotyk\u00f3w lub innych substancji? (Pija\u0144stwo \u2013 grzech ci\u0119\u017cki.)<br \/>\n8. Czy nie szuka\u0142em wyszukanych, drogich lub szczeg\u00f3lnych potraw tylko dla przyjemno\u015bci podniebienia, z nadmiernym przywi\u0105zaniem?<\/p>\n<p><strong><b>Gniew i brak \u0142agodno\u015bci<br \/>\n<\/b><\/strong>9. Czy nie uleg\u0142em gniewowi, nerwowo\u015bci lub dra\u017cliwo\u015bci, nie pr\u00f3buj\u0105c si\u0119 opanowa\u0107, rani\u0105c bliskich s\u0142owami lub postaw\u0105?<br \/>\n10. Czy nie u\u017cywa\u0142em ostrych, obra\u017aliwych lub gro\u017anych s\u0142\u00f3w wobec innych, zw\u0142aszcza wobec tych, kt\u00f3rzy ode mnie zale\u017c\u0105?<br \/>\n11. Czy \u0142atwo zapomina\u0142em o doznanych urazach, \u017cywi\u0105c uraz\u0119 zamiast przebacza\u0107? (Uwaga: \u0142agodno\u015b\u0107 jest przeciwie\u0144stwem gniewu i jest cz\u0119\u015bci\u0105 umiarkowania.)<br \/>\n12. Czy nie brakowa\u0142o mi cierpliwo\u015bci wobec wad innych, wymagaj\u0105c od nich doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej nie wymagam od siebie?<br \/>\n13. Kiedy udzielam nagany lub braterskiego upomnienia, czy nie dzia\u0142a\u0142em, aby wy\u0142adowa\u0107 swoj\u0105 irytacj\u0119, zamiast z mi\u0142o\u015bci do drugiego? Czy odpowiedzia\u0142em \u0142agodnie komu\u015b, kto m\u00f3wi\u0142 do mnie z gniewem?<br \/>\n14. Czy nie podsyca\u0142em niepotrzebnych dyskusji, broni\u0105c swojej opinii bardziej z pychy ni\u017c z mi\u0142o\u015bci do prawdy?<\/p>\n<p><strong><b>Pycha i brak pokory<br \/>\n<\/b><\/strong>15. Czy nie my\u015bla\u0142em zbyt wiele o sobie \u2013 o swoich zaletach, zas\u0142ugach, inteligencji \u2013 nadymaj\u0105c si\u0119 wewn\u0119trznie? (Pycha \u2013 przeciwie\u0144stwo pokory, kt\u00f3ra jest cz\u0119\u015bci\u0105 umiarkowania.)<br \/>\n16. Czy nie by\u0142em d\u0142ugo zraniony doznanymi urazami, rozpami\u0119tuj\u0105c je, zamiast pozwoli\u0107 im odej\u015b\u0107?<br \/>\n17. Czy nie mia\u0142em postawy wy\u017cszo\u015bci wobec ubogich, s\u0142abszych, dzieci lub tych, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 ni\u017csz\u0105 pozycj\u0119 ni\u017c ja?<\/p>\n<p><strong><b>Nieporz\u0105dek w przyjemno\u015bciach i rozrywkach<br \/>\n<\/b><\/strong>18. Czy nie po\u015bwi\u0119ca\u0142em nieproporcjonalnie du\u017co czasu na ekrany, media spo\u0142eczno\u015bciowe, rozrywk\u0119 lub gry, kosztem obowi\u0105zk\u00f3w i \u017cycia duchowego?<br \/>\n19. Czy nie szuka\u0142em zabawy lub przyjemno\u015bci zmys\u0142owych w nadmiarze, czyni\u0105c z nich cel, a nie \u015brodek odpoczynku?<br \/>\n20. Czy nie brakowa\u0142o mi umiaru w sposobie ubierania si\u0119, wydawania pieni\u0119dzy lub prezentowania si\u0119, ulegaj\u0105c pr\u00f3\u017cno\u015bci lub ch\u0119ci pokazania si\u0119?<\/p>\n<p><strong><b>U\u017cywanie pieni\u0119dzy i d\u00f3br<br \/>\n<\/b><\/strong>21. Czy nie zarz\u0105dza\u0142em pieni\u0119dzmi w spos\u00f3b nieuporz\u0105dkowany \u2013 marnotrawi\u0105c na niepotrzebne luksusy lub ulegaj\u0105c impulsom zakupowym \u2013 nie my\u015bl\u0105c o potrzebuj\u0105cych?<br \/>\n22. Czy nie zaniedba\u0142em rezygnacji z czego\u015b dozwolonego, gdy wymaga\u0142o tego wy\u017csze dobro lub potrzeba bli\u017aniego?<\/p>\n<p><strong><b>Panowanie nad j\u0119zykiem<br \/>\n<\/b><\/strong>23. Czy nie panowa\u0142em nad j\u0119zykiem, u\u017cywaj\u0105c wulgarnych, obra\u017aliwych, okrutnych lub k\u0142amliwych s\u0142\u00f3w?<br \/>\n24. Czy nie m\u00f3wi\u0142em za du\u017co \u2013 opowiadaj\u0105c o sprawach innych, narzekaj\u0105c, polemizuj\u0105c \u2013 bez potrzeby?<br \/>\n25. Czy nie brakowa\u0142o mi uprzejmo\u015bci i \u017cyczliwo\u015bci w tonie, w jakim zwracam si\u0119 do innych, zw\u0142aszcza do s\u0142abszych, dzieci i ubogich?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Po\u015bwi\u0119\u0107 chwil\u0119 na cisz\u0119 i skupienie. Czytaj ka\u017cde pytanie powoli, pozwalaj\u0105c, by dotkn\u0119\u0142o twojego&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":52239,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"iawp_total_views":1,"footnotes":""},"class_list":["post-52247","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/52247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52247"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/52247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52260,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/52247\/revisions\/52260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.donbosco.press\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}