Rachunek sumienia według obowiązków wobec Boga, bliźniego i samego siebie
I. RACHUNEK SUMIENIA WEDŁUG OBOWIĄZKÓW WOBEC BOGA
„Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem” (Łk 10,27)
1. Wiara i przynależność do Kościoła
Najpoważniejsze uchybienia dotyczą samej wiary – fundamentu całej chrześcijańskiej drogi.
1. Czy opierałem swoje przyjęcie Boga jedynie na wrażeniach, zasłyszanych opiniach lub powierzchownych lekturach, nie szukając prawdy z powagą?
2. Czy podawałem w wątpliwość fundamentalne prawdy: wiarę w Boga, w Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, który przyszedł nas zbawić, w Ducha Świętego i w tajemnicę Trójcy Przenajświętszej?
3. Czy nie odrzucałem sądu Bożego, przedkładając nad niego swój własny?
4. Czy mocno trzymałem się wszystkiego, czego naucza Kościół?
5. Czy bałem się przyznawać do bycia chrześcijaninem, zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym?
6. Czy wstydziłem się okazywać swoją wiarę?
7. Czy unikałem programów, lektur lub środowisk, które mogłyby zagrażać mojej wierze?
8. Czy naprawdę troszczę się o pogłębianie wiedzy na temat wiary, o czytanie Słowa Bożego i uczestnictwo w katechezie?
2. Bożki w moim życiu
Zaraz po wierze pojawia się ryzyko postawienia czegoś lub kogoś na miejscu Boga.
9. Czy stawiałem bogactwo lub dobra materialne ponad Bogiem, martwiąc się o nie w nadmierny sposób?
10. Czy praktykowałem zabobony, magię, spirytyzm, wróżbiarstwo lub inne formy okultyzmu?
11. Czy pokładałem ufność bardziej w rzeczach próżnych niż w Bogu?
12. Czy w moim życiu nie ma „bożków” – rodziny, kariery, zdrowia, sławy, zaszczytów, mojej przyszłości – którym poświęcam więcej miejsca niż Bogu?
13. Czy sprzeciwiałem się natchnieniom Bożym?
14. Czy buntowałem się przeciwko planom Bożym, domagając się, aby On spełniał moją wolę?
3. Modlitwa i dialog z Bogiem
Modlitwa jest oddechem duszy: jej brak lub powierzchowność osłabia wszystko inne.
15. Czy modliłem się każdego ranka i każdego wieczora?
16. Czy moja modlitwa jest prawdziwym dialogiem z Bogiem – umysłem i sercem – czy tylko mechanicznym i pustym rytuałem?
17. Czy w modlitwie potrafię również dziękować, czy ograniczam się tylko do próśb?
18. Czy ofiarowywałem Bogu moje trudy, radości i cierpienia każdego dnia?
19. Czy zwracam się do Boga w chwilach pokusy?
20. Czy starałem się utrzymywać atmosferę wewnętrznego skupienia w ciągu dnia, często przypominając sobie o obecności Boga?
21. Czy odsuwałem rozproszenia podczas modlitwy?
22. Czy robiłem rachunek sumienia – zarówno szczegółowy, jak i ogólny – każdego dnia?
23. Czy odmawiałem codziennie różaniec?
24. Czy prowadziłem regularną lekturę duchową lub formacyjną?
4. Msza Święta, sakramenty i przykazania kościelne
Sakramenty są zwyczajnymi kanałami łaski: zaniedbywanie ich jest poważnym uchybieniem.
25. Czy uczestniczyłem we Mszy Świętej w każdą niedzielę i święta nakazane z uwagą i pobożnością?
26. Czy wypełniłem przykazanie rocznej spowiedzi i Komunii wielkanocnej?
27. Czy spowiadam się regularnie, ze szczerym żalem i postanowieniem poprawy?
28. Czy dostrzegam realny postęp między jedną spowiedzią a drugą?
29. Czy często przyjmuję Komunię Świętą – nawet codziennie, jeśli to możliwe? Jeśli tego nie robię, to z lenistwa czy ze względu na ludzki wzgląd?
30. Czy dobrze przygotowywałem się do Komunii Świętej i dziękowałem Jezusowi po jej przyjęciu?
31. Czy nawiedzam Najświętszy Sakrament?
32. Czy zachowywałem się niestosownie w kościele?
5. Szacunek dla imienia Bożego i rzeczy świętych
33. Czy bluźniłem lub wymawiałem imię Boże nadaremno?
34. Czy składałem fałszywą lub niestosowną przysięgę?
35. Czy używałem imienia Boga, Matki Bożej lub Świętych w sposób lekceważący, ironiczny lub pogardliwy?
36. Czy miałem szacunek dla Matki Bożej i Świętych?
6. Codzienne życie duchowe
Solidna droga duchowa buduje się na małych, codziennych wiernościach.
37. Czy rozpoczynałem dzień z myślą skierowaną ku Bogu – z uwielbieniem, wdzięcznością, prośbą i ofiarowaniem samego siebie?
38. Czy ofiarowywałem Bogu wszystkie czynności dnia?
39. Czy pamiętam o Bogu w ciągu dnia, czy tylko wtedy, gdy jestem w potrzebie?
40. Czy uczyniłem wolę Bożą normą mojego życia, starając się unikać nawet najmniejszych grzechów?
41. Czy realizowałem swój codzienny program duchowy (modlitwy, czytanie Biblii, medytacja)?
42. Czy poświęcałem czas na poranną medytację? Jakie decyzje podjąłem? Czy ich dotrzymałem? Czy zachowuję w sercu natchnienia Boże?
43. Czy interesuję się dobrem innych i ich wzrostem duchowym?
44. Czy modliłem się o jedność Kościoła?
7. Nadzieja, ufność w Opatrzność i nawrócenie
45. Czy straciłem nadzieję lub ufność w Opatrzność Bożą?
46. Czy nie grzeszyłem, licząc na miłosierdzie Boże, aby potem robić to, co chciałem?
47. Czy nie poddawałem się zniechęceniu lub rozpaczy, dając w ten sposób miejsce złu w moim życiu?
48. Czy jestem naprawdę gotów oddać swoje życie i swoją wolę pod przewodnictwo Boga?
49. Czy każdego dnia podejmuję konkretny wysiłek, aby wola Boża stała się moją?
50. Czy nie straciłem z oczu faktu, że postęp w świętości jest prawdziwym celem mojego chrześcijańskiego życia?
8. Miłość do Boga
Wielkie przykazanie – miłować Boga całym sercem – jest zwieńczeniem i syntezą wszystkiego.
51. Czy naprawdę miłuję Boga ponad wszystko – bardziej niż rodzinę, karierę, zdrowie, dobra materialne?
52. Czy Jezus Chrystus jest naprawdę Panem mojego życia, obecnym w moim umyśle i sercu?
53. Czy okazywałem moją miłość do Boga nie tylko słowami, ale konkretnymi wyborami każdego dnia?
54. Czy przyjmuję cierpienia, na które Bóg pozwala, bez buntu, łącząc je z Jezusem?
55. Czy znajduję małe, codzienne ofiary, które mogę z miłości ofiarować Bogu, przede wszystkim te, które przynosi mi życie?
56. Czy moja intencja w działaniach jest prawa, czy też ukrywam motywacje, których nie powinienem przyznawać?
57. Czy nauczyłem się być wdzięczny i pielęgnować wdzięczność, wiedząc, że jest to klucz do prawdziwego chrześcijańskiego szczęścia?
II. RACHUNEK SUMIENIA WEDŁUG OBOWIĄZKÓW WOBEC BLIŹNIEGO
„To jest moje przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem.” (J 15,12)
1. Miłość do nieprzyjaciół i przebaczenie uraz
Najpoważniejsze uchybienia dotyczą nienawiści, zemsty i odmowy przebaczenia.
1. Czy nie żywię do kogoś nienawiści lub pragnienia zemsty?
2. Jeśli doznałem niesprawiedliwości lub krzywdy, czy jestem gotów pojednać się i przebaczyć z miłości do Chrystusa?
3. Czy nie podsycałem uraz, wrogości lub przedłużających się kłótni?
4. Czy w szczególny sposób kocham moich nieprzyjaciół: czy modlę się za nich, przebaczam im i jestem gotów im służyć?
5. Czy pozostałem zimny, zgorzkniały lub wrogi wobec tych, którzy mnie skrzywdzili, zamiast reagować z łagodnością Baranka?
6. Czy powinienem się z kimś pogodzić, a jeszcze tego nie zrobiłem?
2. Szacunek dla życia i nietykalności cielesnej
Każdy zamach na życie jest jednym z najpoważniejszych uchybień przeciwko bliźniemu.
7. Czy targnąłem się na życie lub nietykalność cielesną kogoś? Czy myślałem o tym?
8. Czy doradzałem, załatwiałem lub pomagałem w aborcji?
9. Czy odrzuciłem życie dopiero co poczęte lub zgasiłem dar życia w jakiejkolwiek formie?
10. Czy prowokowałem bójki, przemoc lub ataki fizyczne?
3. Zgorszenie i podżeganie do grzechu
Prowadzenie innych do grzechu jest poważną odpowiedzialnością przed Bogiem.
11. Czy byłem przyczyną grzechu dla kogoś przez moje słowa, czyny lub przykład?
12. Czy doradzałem lub podżegałem kogoś do czynienia zła?
13. Czy nie pomagałem komuś grzeszyć, ułatwiając mu to lub kryjąc go?
14. Czy chwaliłem lub zachęcałem do grzechu innych?
15. Czy milczałem lub umniejszałem grzech innych, gdy powinienem był interweniować?
16. Czy nie dawałem zgorszenia fałszywym milczeniem, sprzecznymi postawami lub zachowaniami, które wprowadzają innych w błąd co do życia chrześcijańskiego?
17. Czy nie nauczałem rzeczy błędnych lub niedostatecznie przemyślanych, sprowadzając w ten sposób innych na manowce?
4. Uczciwość, sprawiedliwość i szacunek dla dóbr innych
Sprawiedliwość wobec bliźniego dotyczy dóbr materialnych, pracy i umów.
18. Czy ukradłem lub uszkodziłem czyjeś dobra? Czy myślałem o tym?
19. Czy w nieuporządkowany sposób pożądałem cudzej rzeczy (zazdrość o dobra)?
20. Czy zwróciłem to, co zabrałem, i naprawiłem wyrządzone szkody?
21. Czy w pracy byłem sprawiedliwy, uczciwy i sumienny, wykonując swoje obowiązki z oddaniem?
22. Czy płaciłem pracownikom i współpracownikom sprawiedliwe wynagrodzenie?
23. Czy przestrzegałem zawartych umów i dotrzymywałem złożonych obietnic?
24. Czy wypełniałem swoje obowiązki obywatelskie, w tym płacenie podatków?
25. Czy niesprawiedliwie wykorzystywałem pracę lub zasoby innych dla własnej korzyści?
26. Jeśli sprawuję władzę lub urząd, czy używam go dla dobra wspólnego, czy dla własnej korzyści?
27. Czy niesprawiedliwie opóźniałem decyzje lub zgłoszenia niesprawiedliwości, które miałem obowiązek podjąć?
28. Czy dałem się skorumpować pieniędzmi lub prezentami?
5. Cześć, reputacja i używanie słowa
Obrazy czci i reputacji głęboko ranią i są trudne do naprawienia.
29. Czy obraziłem cześć lub reputację kogoś oszczerstwami (rzeczy fałszywe) lub obmową (rzeczy prawdziwe, ale niepotrzebnie rozpowszechniane)?
30. Czy nie osądzałem pochopnie kogoś, przypisując mu złe intencje bezpodstawnie?
31. Czy nie interpretowałem na złą stronę czynów lub słów innych, gdy możliwe było lepsze wyjaśnienie?
32. Czy złamałem tajemnice, które mi powierzono?
33. Czy kłamałem lub oszukiwałem kogoś w jakikolwiek sposób?
34. Czy używałem gwałtownych, obraźliwych lub obelżywych słów wobec kogoś?
35. Czy wyśmiewałem, gardziłem lub opowiadałem niestosowne żarty na czyjś temat?
36. Czy nie podsycałem nieporozumień, niezgody lub uraz między ludźmi?
37. Czy mówiłem źle o nieobecnych, gdy nie mogli się bronić? Wręcz przeciwnie, czy stawałem w ich obronie, gdy byli niesprawiedliwie atakowani?
38. Czy nie wyolbrzymiałem lub pomijałem ważnych faktów, zniekształcając prawdę?
39. Czy z egoizmu zawinionym milczeniem nie świadczyłem o czyjejś niewinności, gdy powinienem był to zrobić?
40. Czy poprosiłem o przebaczenie tych, których obraziłem lub skrzywdziłem?
6. Szacunek dla każdej osoby
Każda osoba ma godność, która nie zależy od jej statusu społecznego, ekonomicznego czy kulturowego.
41. Czy nie gardziłem kimś ze względu na jego sytuację ekonomiczną, społeczną, rasową, kulturową lub polityczną?
42. Czy nie traktowałem z wyższością lub surowością ubogich, słabych, starszych, marginalizowanych, obcokrajowców?
43. Czy nie zachowywałem się arogancko? Czy używałem obelg lub przemocy?
44. Czy podsycałem „kulturę odrzucenia”, ignorując tych, którzy nie są mi użyteczni?
45. Czy traktowałem innych tak, jak sam chciałbym być traktowany?
46. Czy miałem szacunek i cierpliwość w słuchaniu bliźniego?
47. Czy szanuję osoby sprawujące prawowitą władzę?
48. Czy w relacjach z podwładnymi nie byłem despotyczny, autorytarny lub drażliwy?
7. Konkretna miłość i pomoc bliźniemu
Miłość chrześcijańska mierzy się czynami, a nie tylko słowami.
49. Czy dzielę się swoimi dobrami z tymi, którzy mają mniej ode mnie, bez skąpstwa?
50. Czy troszczę się o ubogich, chorych, słabych, starszych i tych, którzy są w trudnej sytuacji?
51. Czy jestem gotów poświęcić swój czas tym, którzy go potrzebują?
52. Czy nie jestem tak pochłonięty własnymi interesami, że ignoruję problemy innych?
53. Czy nie jestem egoistą: czy myślę najpierw o sobie, czy potrafię postawić innych na pierwszym miejscu?
54. Czy jestem solidarny z cierpiącymi, uczestnicząc przynajmniej dobrym słowem lub modlitwą?
55. Czy nie przeszedłem obok kogoś w potrzebie, ignorując go, jak kapłan z przypowieści o dobrym Samarytaninie?
56. Czy zatrzymałem dla siebie rzeczy, które mogłyby służyć innym?
57. Czy uczestniczyłem w dziełach apostolatu, miłosierdzia i życia mojej parafii?
58. Czy modlę się w intencjach Kościoła, o jedność chrześcijan, o ewangelizację i o pokój na świecie?
8. Życie rodzinne
Rodzina jest pierwszym miejscem, w którym praktykuje się miłość.
Jako syn/córka:
59. Czy byłem/am posłuszny/a, pełen/pełna szacunku i wdzięczności wobec moich rodziców?
60. Czy pomagałem/am im w ich potrzebach duchowych i materialnych?
Jako rodzic:
61. Czy troszczyłem/am się o chrześcijańskie wychowanie moich dzieci?
62. Czy dawałem/am im dobry przykład swoim życiem?
63. Czy prowadziłem/am ich z miłującą władzą, nie będąc ani nieobecnym/ą, ani tyranem?
64. Czy troszczyłem/am się o zapewnienie im tego, co niezbędne do życia i formacji, nie zmuszając ich jednak do podejmowania ważnych decyzji?
65. Czy nie dawałem/am moim dzieciom złego przykładu swoimi słowami lub czynami?
66. Czy naprawdę chciałbym/chciałabym, aby moje dzieci stały się takie jak ja?
Jako małżonek/małżonka:
67. Czy byłem/am wierny/a mojemu małżonkowi w sercu i w zachowaniu wobec innych?
68. Czy przyczyniałem/am się z cierpliwością i prawdziwą miłością do dobra i spokoju w rodzinie?
69. Czy okazywałem/am zrozumienie w trudnych chwilach?
70. Czy nie używałem/am obraźliwych lub upokarzających słów wobec mojego małżonka?
71. Czy nie zachowywałem/am się jak dyktator w rodzinie, narzucając swoją wolę?
9. Praca, obowiązki zawodowe i życie obywatelskie
Praca jest także służbą społeczeństwu: lenistwo lub nieuczciwość szkodzą wszystkim.
72. Czy byłem/am leniwy/a lub niedbały/a w mojej pracy, wykonując ją poniżej moich możliwości?
73. Czy pracuję sumiennie nawet przy najzwyklejszych i banalnych zadaniach?
74. Czy są aspekty mojej pracy sprzeczne z moralnością, które ignoruję, mówiąc sobie „interesy to interesy”?
75. Czy moje relacje z kolegami, klientami i współpracownikami są poprawne i pełne szacunku?
76. Czy nie zaszkodziłem/am mojemu pracodawcy lub klientom przez zaniedbanie, zaniechanie lub oszustwo?
77. Czy uczestniczyłem/am, na ile to możliwe, w promowaniu sprawiedliwości, moralności i dobra wspólnego w społeczeństwie, w którym żyję?
78. Czy naprawdę interesuję się dobrem mojej społeczności (szkoły, parafii, dzielnicy) czy jestem obojętny/a?
79. Czy nie uważam się za dobrego obywatela tylko w słowach, nie angażując się konkretnie?
80. Czy szanowałem/am środowisko, które zostało mi powierzone?
10. Postawa wewnętrzna: jak patrzę i myślę o bliźnim
Najmniej poważne, ale wciąż znaczące uchybienia, dotyczą wnętrza serca.
81. Czy w bliźnim potrafię dostrzec Jezusa, czy jest mi on zasadniczo obojętny?
82. Czy żywię myśli zazdrości lub zawiści wobec kogoś, nie życząc mu niczego dobrego?
83. Czy nie cieszyłem/am się ze zła lub niepowodzenia innych?
84. Czy nie żywiłem/am instynktownych antypatii wobec kogoś, nie próbując ich przezwyciężyć?
85. Czy byłem/am drażliwy/a, szorstki/a lub zimny/a bez powodu?
86. Czy starałem/am się usprawiedliwiać błędy innych, zamiast surowo ich osądzać?
87. Czy nie jestem podejrzliwy/a lub nieufny/a wobec bliźniego bez uzasadnionego powodu?
88. Czy znoszę z cierpliwością wady i słabości innych?
89. Czy zapominam o sobie, aby szukać dobra bliźniego, czy też jestem pochłonięty/a głównie potrzebą bycia kochanym/ą i docenianym/ą?
90. Czy dawałem/am dobry przykład we wszystkich okolicznościach?
91. Czy modlę się w szczególny sposób za osoby w największej potrzebie?
IV. RACHUNEK SUMIENIA WEDŁUG OBOWIĄZKÓW WOBEC SAMEGO SIEBIE
„Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski.” (Mt 5,48)
1. Podstawowe ukierunkowanie życia
Najbardziej fundamentalne pytanie: w jakim kierunku zmierza moje życie?
1. Czy naprawdę ożywia mnie nadzieja życia wiecznego, czy też zachowuję się, jakby po śmierci wszystko się kończyło?
2. Czy poważnie zastanowiłem/am się nad pytaniem: co odpowiedziałbym/odpowiedziałabym Bogu, gdybym umarł/umarła tej nocy?
3. Czy dodaję sobie otuchy w obliczu trudności, pamiętając, że to życie nie jest ostateczne?
4. Czy staram się wzrastać każdego dnia w życiu duchowym poprzez modlitwę, sakramenty, czytanie Słowa Bożego i umartwienie?
5. Czy naprawdę staram się przezwyciężyć moje wady, złe skłonności i najbardziej zakorzenione grzechy?
6. Czy jestem gotów/gotowa zacząć teraz to, czego nie mógłbym/mogłabym zrobić w godzinie śmierci, a co wtedy chciałbym/chciałabym uczynić?
7. Czy mam świadomość, że miłość jest ostatecznym celem mojego życia i że będę sądzony/a przede wszystkim z niej?
8. Czy wierzę w miłosierdzie Boże do tego stopnia, że nigdy nie rozpaczam i całkowicie się Jemu oddaję?
2. Czystość i wstrzemięźliwość
Ciało jest świątynią Ducha Świętego: każda nieczystość poważnie je obraża.
9. Czy naprawdę jestem przekonany/a, że moje ciało jest świątynią Ducha Świętego i nie należy do mnie?
10. Czy zachowałem/am moje ciało w czystości i wstrzemięźliwości zgodnie z moim stanem życia?
11. Czy dopuściłem/am się cudzołóstwa lub czynów nieczystych?
12. Czy sprzeciwiałem/am się nieczystym myślom, fantazjom i pragnieniom, czy też ulegałem/am im i zgadzałem/am się na nie?
13. Czy rozpraszałem/am się pornografią lub widowiskami, lekturami i rozmowami sprzecznymi z moralnością?
14. Czy zgadzałem/am się na nieuporządkowane poszukiwanie przyjemności zmysłowej?
15. Czy nakłaniałem/am innych do grzechu swoim nieprzyzwoitym zachowaniem lub brakiem skromności?
16. Czy przestrzegałem/am prawa moralnego w pożyciu małżeńskim?
3. Pycha, próżność i zarozumiałość
Pycha jest korzeniem wielu innych grzechów.
17. Czy nie jestem pyszny/a? Czy uważam się za lepszego/lepszą od innych i gardzę nimi?
18. Czy nie jestem próżny/a lub chełpliwy/a: szukam podziwu i pochwał i nie znoszę krytyki ani upomnień?
19. Czy nie jestem zarozumiały/a przed Bogiem, jakbym nie potrzebował/a oczyszczenia?
20. Czy nie kocham pierwszego miejsca? Czy nie dążę do dominacji i władzy, aby potwierdzić samego/samą siebie?
21. Czy nie cieszę się z niższości innych, zamiast doceniać innych?
22. Czy nie narzucałem/am swojej woli innym, depcząc ich wolność i prawa?
23. Czy nie uważam się za sprawiedliwego/sprawiedliwą, myśląc, że inni są gorsi ode mnie?
24. Czy potrafię zapomnieć o sobie?
4. Szczerość, hipokryzja i sumienie
Działanie wbrew własnemu sumieniu jest jednym z najbardziej subtelnych i poważnych uchybień.
25. Czy nie jestem hipokrytą? Czy udaję cnotę, pobożność, dobre uczucia, dobre cechy i usposobienie, aby zyskać sympatię lub przychylność innych, oszukując ich?
26. Czy nie działałem/am wbrew własnemu sumieniu ze strachu lub przez wzgląd na ludzką opinię?
27. Czy jestem szczery/a wobec Boga, bliźniego i samego/samej siebie?
28. Czy nie zatwardziałem/am w grzechu, odrzucając rady, upomnienia i nauki, które sprowadziłyby mnie na właściwą drogę?
29. Czy nie stałem/am się winny/a grzechów przeciwko Duchowi Świętemu, takich jak rozpacz o zbawieniu lub zuchwałość w miłosierdziu Bożym?
30. Czy uczciwie skonfrontowałem/am się z samym/samą sobą, unikając marzeń na jawie, racjonalizacji, urazów lub wad?
5. Umiarkowanie i dbałość o ciało
31. Czy zgrzeszyłem/am obżarstwem w jedzeniu i piciu, przesadzając lub będąc nieumiarkowanym/ą?
32. Czy byłem/am nieumiarkowany/a w piciu napojów alkoholowych?
33. Czy używałem/am narkotyków?
34. Czy nie przesadzałem/am z paleniem lub innymi nałogami cielesnymi?
35. Czy nadmiernie troszczę się o zdrowie fizyczne lub dobra materialne, do tego stopnia, że zaniedbuję duszę?
36. Czy nie jestem światowy/a? Trochę wierzący/a, a trochę przywiązany/a do świata, bez jasnego wyboru?
37. Czy przestrzegałem/am prawa postu i wstrzemięźliwości w czasach wyznaczonych przez Kościół?
38. Czy byłem/am przyzwoity/a w ubiorze i zachowaniu?
6. Ubóstwo, prostota i używanie dóbr
39. Czy nie jestem chciwy/a bogactw lub skąpy/a, przywiązany/a do dóbr materialnych w sposób nieuporządkowany?
40. Czy nie jestem ambitny/a w sensie światowym: czy szukam pieniędzy, władzy lub sławy jako celu samego w sobie?
41. Czy marnowałem/am pieniądze na rzeczy niepotrzebne lub na zbyteczne luksusy, ze szkodą dla mojej rodziny lub ubogich?
42. Czy nie nadużywam darów, które Bóg mi dał, czy nie trwonię ich lub nie uważam za swoje, nie uznając ich pochodzenia?
43. Czy jestem wierny/a duchowi ubóstwa i prostoty wymaganemu przez Ewangelię, czy też rozprasza mnie przywiązanie do moich dóbr?
44. Czy moja sytuacja finansowa jest w porządku? Czy wspieram ubogich i Kościół na miarę moich możliwości?
7. Wykorzystanie czasu, sił i otrzymanych darów
45. Czy nie jestem leniwy/a i bezczynny/a, marnując czas zamiast dobrze go wykorzystywać?
46. Czy nie tracę czasu na czynności, które nie budują (telewizja, internet, media społecznościowe itp.) ponad potrzebę?
47. Czy dobrze wykorzystałem/am swój czas, siły i talenty, które Bóg mi dał, aby wzrastać w życiu duchowym i służyć?
48. Czy nie byłem/am niedbały/a w codziennych obowiązkach, ponieważ mi się nie podobały lub były niewygodne?
49. Czy przestrzegałem/am programu duchowego i życiowego, który sobie wyznaczyłem/am?
50. Czy wstawałem/am i kładłem/am się spać o wyznaczonej porze, żyjąc w porządku i dyscyplinie?
51. Czy utrzymuję w porządku i czystości miejsca, w których żyję i pracuję?
52. Czy nie jestem leniwy/a duchowo: czy naprawdę staram się postępować naprzód, czy zadowalam się byle jakim trwaniem?
8. Cierpienia, próby życiowe i umartwienie
Akceptacja prób jest znakiem dojrzałości chrześcijańskiej.
53. Czy nie buntowałem/am się przeciwko cierpieniom i przeciwnościom dopuszczonym przez Boga, zamiast przyjmować je z wiarą?
54. Czy nie szemrałem/am ani nie oskarżałem/am innych i okoliczności, zamiast widzieć w próbie okazję do oczyszczenia?
55. Czy ofiarowałem/am Bogu bóle, trudy i cierpienia mojego życia?
56. Czy znosiłem/am z cierpliwością i spokojem codzienne trudności?
57. Czy nie dałem/am się przytłoczyć zniechęceniu, smutkowi lub pesymizmowi w obliczu prób?
58. Czy praktykowałem/am umartwienie zmysłów: oczu, uszu, smaku, dotyku, języka?
59. Czy nie sprzeciwiałem/am się woli Bożej, domagając się lub protestując przeciwko temu, co On dopuszcza?
60. Czy potrafię powiedzieć „tak, Ojcze” nawet wtedy, gdy próba jest ciężka, na wzór Chrystusa?
9. Zazdrość, zawiść i panowanie nad namiętnościami
61. Czy nie jestem niewolnikiem/niewolnicą moich namiętności i skłonności, zamiast działać z wolnością dzieci Bożych?
62. Czy nie jestem zawistny/a lub zazdrosny/a, czując się w rywalizacji z innymi?
63. Czy pozwoliłem/am, aby mój gniew lub zły humor szkodził mnie i innym?
64. Czy nie rozmyślam o zemście ani nie żywię urazy w sercu?
65. Czy starałem/am się panować nad moimi negatywnymi reakcjami poprzez wewnętrzne milczenie i samokontrolę?
66. Czy nie uległem/am chorobliwej ciekawości, która prowadzi do pokus?
67. Czy jestem cichy/a, pokorny/a i budowniczym/budowniczą pokoju, zaczynając od siebie?
10. Postęp duchowy i kierunek życia
Życie chrześcijańskie jest drogą: zatrzymanie się to już cofanie się.
68. Czy obserwuję rzeczywisty postęp w moim życiu duchowym, czy też stoję w miejscu od lat?
69. Czy nie przywiązuję się zbytnio do rzeczy przemijających, uniemożliwiając w ten sposób mój wewnętrzny wzrost?
70. Czy pozwalam, by kierowały mną bardziej moje opinie, namiętności i kaprysy niż ci, którzy mogą mi pomóc duchowo?
71. Czy mam miłość do prawdy i do życia?
72. Czy potrafię zidentyfikować grzechy, które popełniam najczęściej, i szukam ich przyczyn, aby się poprawić?
73. Czy jestem poszukiwaczem/poszukiwaczką pokoju i chrześcijańskiej radości Zmartwychwstałego, czy też ciągle narzekam na swoje życie?
Na zakończenie rachunku sumienia odmów akt żalu i postanów poprawę.
„Żałować to odczuwać smutek z powodu obrażenia tak dobrego Boga i z powodu uczynienia tego, co szkodzi nam samym i innym.”